João 6
ULwitikano uLupya (NDH) vs NAA
1 Bhwo isho shaakinda, uYeesu na bhamanyili bhaake bhakaghaluka ku Ghalilaayi, bhakalobhoka nu kubhuuka ku isiila inine ilya sumbi ughwa Ghalilaayi yuuyo ingamu inine ghwi Tibheeliya.
1 Depois dessas coisas, Jesus atravessou o mar da Galileia, que é o de Tiberíades.
2 Ichilundilo ichikulu icha bhandu chikamukongagha uYeesu ku nongwa iya kuti bhakafibhonagha ifyika fiifyo akafibhombagha ku bhandu abhabhine.
2 Uma grande multidão o seguia, porque tinham visto os sinais que ele fazia na cura dos enfermos.
3 Po bhwo bhaalobhoka usumbi, uYeesu na bhamanyili bhaake bhakakwela ku kaghamba nu kwikala pamupeene.
3 Então Jesus subiu ao monte e sentou-se ali com os seus discípulos.
4 Akabhalilo ako, ichaaka icha Pasaka iya Bhayuuta chikabha chipalamiile.
4 Ora, a Páscoa, festa dos judeus, estava próxima.
5 Bhwo uYeesu akaali ali ku kaghamba, akatesha nu kuchibhona ichilundilo ichikulu icha bhandu chiicho chikiisagha kukwake. Po akamubhuusha uFilipu akati, “Ghwe Filipu, kali, tubhaghiile ukughula kuughu imikati iya kubhaliisha abhandu bhooshi abha?”
5 Então Jesus, erguendo os olhos e vendo que uma grande multidão se aproximava, disse a Filipe:
6 UYeesu akamubhuusha uFilipu ulwo ukuti amughele, loole ubhwanalooli bhwa kuti umwene akabha ameenye muumwo abhaghiile ukubhomba ukuti afyaghe ifindu.
6 Mas Jesus dizia isto para testá-lo, porque sabia o que estava para fazer.
7 UFilipu akamwamula akati, “Nalinga tubhaghiile ukughula imikati iya ndinaali imya shibhili (200), poope fitabhaghiile ukubhayiilania abhandu abha ukuti ghweshi umundu apokeele finandi paapo bhingi lukulu.”
7 Filipe respondeu: — Nem mesmo duzentos denários de pão seriam suficientes para que cada um recebesse um pedaço.
8 Umumanyili umunine ughwa Yeesu, uNdeleeya, yuuyo akabha ghwi ghwamwabho ghwa Siimoni Peeteli, akamwamula uYeesu akati,
8 Um dos discípulos, chamado André, irmão de Simão Pedro, disse a Jesus:
9 “Ghwe Malafyale, aliipo umulumyana yumo panu yuuyo ali ni mikati mihaano iya shayili ni iswi shibhili inandi. Kali, ifindu ifinandi isa ifi fibhaghiile ukuchiyiilania ichilundilo chooshi ichi?” Ishayili|alt="shayiri" src="lb00102c.tif" size="col" loc="6:4" copy="Louise Bass The British & Foreign Bible Society, 1994" ref="6:9"
9 — Aqui está um menino que tem cinco pães de cevada e dois peixinhos. Mas o que é isto para tanta gente?
10 Po uYeesu akabhabhuula abhamanyili bhaake akati, “Bhabhuule abhandu bhiikale paase.” Pabhuyo bhula pakabhaapo ni chiposo ichingi. Po abhamanyili bhaake bhakabhabhuula abhandu bhala, bhoope bhakiikala paase bhooshi. Mu chilundilo chila, abhandu bhaabho bhakiikala bhakabha abhaliisha abhoelufu bhahaano (5,000). Mu chilundilo icho bhakabhaamwo abhakolo na bhaana, loole bhakabhabhelengagha abhaliisha bheene.
10 Jesus disse: Havia muita relva naquele lugar. Assim, os homens se assentaram, e eram quase cinco mil.
11 Po uYeesu akeegha imikati yila, akapaalisha kwa Chaala. Bhwo aapaalisha, akabhayabhila abhandu bhooshi bhaabho bhakabhaapo pala. Po uYeesu akeegha ni iswi shila, akapaalisha kwa Chaala. Bhwo aapaalisha, akabhayabhila abhandu bhala. Abhandu bhooshi bhakalya nu kwikuta isa muumwo bhakalondelagha.
11 Então Jesus pegou os pães e, tendo dado graças, distribuiu-os entre eles; e também igualmente os peixes, tanto quanto queriam.
12 Bhwo abhandu bhooshi bhiikuta, uYeesu akabhabhuula abhamanyili bhaake akati, “Bhungaania utubhululusha utwa findu tuutwo twashaala ukuti manye kakomanike naakamu.”
12 E, quando já estavam satisfeitos, Jesus disse aos seus discípulos:
13 Po bhakabhungaania ifindu fyoshi fiifyo fikashaala ukufuma mu mikati mihaano iya shayili ni iswi shibhili nu kwisusha utupombo kalongo na tubhili (12).
13 Assim, pois, o fizeram e encheram doze cestos de pedaços dos cinco pães de cevada, que sobraram depois que todos tinham comido.
14 Bhwo abhandu bhala bhaachibhona ichiika chiicho uYeesu akachibhomba, bhakayugha bhakati, “Nalooli umundu uyu musololi ukufuma kwa Chaala yuuyo tukasubhaalilagha ukuti akwisa mu chiisu ichi.”
14 Quando as pessoas viram o sinal que Jesus havia feito, disseram: — Este é verdadeiramente o profeta que devia vir ao mundo.
15 UYeesu akamanya ukuti abhandu bhala bhakulonda ukumukola ukuti bhamubhiike abhe ghwi Malafyale ghwabho ku maka, loole umwene akatiila nu kubhuuka pakwikala mwene ku kaghamba.
15 Jesus ficou sabendo que estavam para vir com a intenção de fazê-lo rei à força. Então ele se retirou outra vez, sozinho, para o monte.
16 Bhwo lyabha lya namasubha, abhamanyili abha Yeesu bhakiilomuka ukubhuuka kwa sumbi ughwa Ghalilaayi.
16 Ao final do dia, os discípulos de Jesus desceram para o mar.
17 Bhwo bhaafika, bhakiingila mu bhwato nu kwanda ukulobhoka usumbi ukubhuuka ku kaaya aka Kapenabhumu. Mu kabhalilo ako, ichiisi chikabha chaaghwa nu kuti uYeesu akabha akaali ukubha pamupeene nabho.
17 E, entrando num barco, passaram para o outro lado, rumo a Cafarnaum. Já estava escuro, e Jesus ainda não tinha ido até onde eles estavam.
18 Po inguli ingulu shikaanda ukubhukoma ubhwato ku nongwa iya chikungu chiicho chikakukagha mwa sumbi yula.
18 E o mar começava a ficar agitado, porque soprava um vento forte.
19 Bhwo abhamanyili abha Yeesu bhaafugha ubhwato ikilomiita ihaano pamu ihaano na yimo (6) ukufuma ku chiseese kwa sumbi, bhakamubhona uYeesu akughenda pamwanya pa miishi, akupalamila ku bhwato, po bhakooghopa leka.
19 Os discípulos já tinham navegado uns cinco ou seis quilômetros, quando viram Jesus andando sobre o mar, aproximando-se do barco; e ficaram com medo.
20 Loole uYeesu akabhabhuula akati, “Neene, manye mwoghopaghe!”
20 Mas Jesus lhes disse:
21 Po bhakalondagha ukumupokeela uYeesu ukuti iingile mu bhwato, loole ubhwato bhukafika nakalinga ku chiisu ichikafu kuukwo bhakabhuukagha.
21 Então eles o receberam com alegria, e logo o barco chegou ao seu destino.
22 Ishiku liilyo likakongagha, ichilundilo icha bhandu bhaabho bhakashaala ku isiila inine ilya sumbi ughwa Ghalilaayi, bhakamanya ukuti bhukabhaapo ubhwato bhumobhweneeshe kula. Soona bhakamanya ukuti uYeesu atakiingila mu bhwato pamupeene na bhamanyili bhaake, loole abhamanyili bhala bhakabhuuka bheene mu bhwato bhula.
22 No dia seguinte, a multidão que tinha ficado do outro lado do mar notou que ali havia apenas um pequeno barco e que Jesus não tinha entrado nele com os seus discípulos, tendo estes partido sozinhos.
23 Po abhandu bhamu bhakiisa na maato amanine ukufuma mu kaaya aka Tibheeliya nu kufika paapo ichilundilo icha bhandu bhakalya imikati bhwo uYeesu aamupaalisha uChaala.
23 Entretanto, outros barquinhos de Tiberíades se aproximaram do lugar onde a multidão havia comido o pão depois que o Senhor deu graças.
24 Bhwo ichilundilo icha bhandu bhala bhaashaaghania ukuti uYeesu na bhamanyili bhaake bhataliipo pala, bhakiingila mu maato ghala nu kubhuuka ku kaaya aka Kapenabhumu pakumulonda uYeesu.
24 Quando aquela multidão viu que Jesus não estava ali nem os seus discípulos, entraram nos barcos e partiram para Cafarnaum à procura de Jesus.
25 Bhwo abhandu bhala bhaamwagha uYeesu ku isiila inine ilya sumbi ughwa Ghalilaayi, bhakamubhuusha bhakati, “Ghwe Mumanyishi, kali, ghwisile liighi kuno?”
25 E, tendo-o encontrado no outro lado do mar, lhe perguntaram: — Mestre, quando o senhor chegou aqui?
26 UYeesu akabhaamula akati, “Nalooli ingubhabhuula, imeenye ukuti mutakuundonda ku nongwa iya kuti mwafyaghaniishe ifyika fiifyo naabhombite, loole mukuundonda ku nongwa iya kuti naabhapiile imikati nuumwe mwaliile nu kwikuta.
26 Jesus respondeu:
27 Manye mubhombelaghe imbombo ifindu fiifyo fikukomanika, loole bhombelagha imbombo ifindu fiifyo fikubhapa abhandu ubhwumi ubhwa bhwila na bhwila fiifyo uMwana ughwa Mundu indiabhape. Paapo umwene ghwe yuuyo uChaala amupiile amaka agha kubhomba ulwo.”
27 Trabalhem, não pela comida que se estraga, mas pela que permanece para a vida eterna, a qual o Filho do Homem dará a vocês; porque Deus, o Pai, o confirmou com o seu selo.
28 Po abheene bhakamubhuusha bhakati, “Kali, tubhombe kooni ukuti tushibhombaghe imbombo shiisho uChaala akulonda?”
28 Então lhe perguntaram: — Que faremos para realizar as obras de Deus?
29 Ghwepe uYeesu akabhaamula akati, “Imbombo yiiyo uChaala akulonda ukuti muyibhombaghe ya kuti muunyiitikaghe une nee aandumite kukwinyu ukufuma kumwanya.”
29 Jesus respondeu:
30 Bhakamubhuusha bhakati, “Kali, indiubhombe chiika chiki ukuti tuchibhone nu kwitika ukuti nalooli ufumite kumwanya? Kali, indiubhombe kooni?
30 Então eles disseram: — Que sinal o senhor fará para que vejamos e creiamos no senhor? O que o senhor pode fazer?
31 Abhosekulu bhiitu bhakalya ifindu ichikolo icha mana bhwo bhali mu lungalangala isa muumwo shisimbiighwe mu Masimbo aMeelu ukuti, ‘UMoose akabhapa umukati ukufuma kumwanya ukuti bhalye.’ ”
31 Nossos pais comeram o maná no deserto, como está escrito: “Deu-lhes a comer pão do céu.”
32 Po uYeesu akabhabhuula akati, “Nalooli ingubhabhuula, ataa ghwi Moose yuuyo akabhapa abhosekulu bhiinyu ifindu ukufuma kumwanya, loole uTaata ghwe yuuyo akubhapa umwe ifindu ifya nalooli ukufuma kumwanya.
32 Jesus lhes disse:
33 Paapo ifindu ifya nalooli neene nee uChaala aandumite ukufuma kumwanya ukuti imbape ubhwumi ubhwa bhwila na bhwila abhandu bhaabho bhali mu chiisu ichi.”
33 Porque o pão de Deus é o que desce do céu e dá vida ao mundo.
34 Po bhakamwamula bhakati, “Ghwe Malafyale, tukusuuma utupange ifindu ifya chikolo icho amashiku ghooshi.”
34 Então lhe disseram: — Senhor, dê-nos sempre desse pão.
35 UYeesu akabhaamula akati, “Une nee findu fiifyo fikubhapa abhandu ubhwumi ubhwa bhwila na bhwila. Umundu ghweshi yuuyo akwisa kukwangu nu kuunyiitika, ataaakapulike naalumo isala ni nyoota.
35 Jesus respondeu:
36 Loole une ingabhabhuula ukuti pamupeene nu kuti mufibhweni ifyika fiifyo ifibhombite, poope mukaali mutakuunyiitika.
36 Porém eu já disse que vocês não creem, embora estejam me vendo.
37 Abhandu bhooshi bhaabho uTaata akuumba, indibhiise kukwangu nu kuunyiitika, nuune indaaingamukaane umundu ghweshi yuuyo akwisa kukwangu.
37 Todo aquele que o Pai me dá, esse virá a mim; e o que vem a mim, de modo nenhum o lançarei fora.
38 Paapo une ingiisa ukufuma kumwanya ukuti imbombaghe shiisho bhwighane bhwa Taata yuuyo aandumite. Indakiisa ukuti imbombaghe shiisho bhwighane bhwangu.
38 Porque eu desci do céu, não para fazer a minha própria vontade, mas a vontade daquele que me enviou.
39 Soona bhwighane bhwa Taata yuuyo aandumite ukuti manye imusofye naayumo mu bhala bhaabho aambiile, loole imbashuushe bhabhe bhuumi pi ishiku ilya bhumalilo ilya bhulongi ubhwa chiisu.
39 E a vontade de quem me enviou é esta: que eu não perca nenhum de todos os que ele me deu; pelo contrário, eu o ressuscitarei no último dia.
40 Paapo uTaata akulonda ukuti abhandu bhooshi bhaabho bhakushaaghania ukuti une nee Mwana ghwake nu kuunyiitika, bhabhange nu bhwumi ubhwa bhwila na bhwila. Nuune indiingabhashuushe soona pi ishiku ilya bhumalilo ilya bhulongi ubhwa chiisu.”
40 De fato, a vontade de meu Pai é que todo aquele que vir o Filho e nele crer tenha a vida eterna; e eu o ressuscitarei no último dia.
41 Po aBhayuuta bhakaanda ukwibhuniisha ku nongwa iya kuti uYeesu akati, “Une nee mukati ghuughwo uChaala atumite ukufuma kumwanya.”
41 Então os judeus começaram a murmurar contra ele, porque tinha dito: “Eu sou o pão que desceu do céu.”
42 Bhakabhuusania bheene-bheene bhakati, “Kali, umundu uyu ataa ghwi Yeesu, umwana ughwa Yoosefu yuuyo tubhameenye na bhapaapi bhaake bhooshi? Po kali, abhaghiile bhuleele ukuyugha ukuti, ‘Ifumite kumwanya’?”
42 E diziam: — Este não é Jesus, o filho de José? Por acaso não conhecemos o pai e a mãe dele? Como é que ele agora diz: “Desci do céu”?
43 UYeesu akabhaamula akati, “Leka ukwibhuniisha mwibheene-bheene.
43 Jesus respondeu:
44 Naayumo umundu yuuyo abhaghiile ukwisa kukwangu linga uTaata yuuyo aandumite atamulongoshiishe. Nuune indiingamushuushe soona pi ishiku ilya bhumalilo ilya bhulongi ubhwa chiisu.
44 Ninguém pode vir a mim se o Pai, que me enviou, não o trouxer; e eu o ressuscitarei no último dia.
45 Paapo abhasololi bhakasimba mu bhokalata bhaabho ukuti, ‘UChaala indiakabhamanyishe abhandu bhooshi.’ Po umundu ghweshi yuuyo akupulikisha nu kumanyila ukufuma kwa Taata, umundu uyo akwisa kukwangu nu kuunyiitika une.
45 Está escrito nos Profetas: “E todos serão ensinados por Deus.” Portanto, todo aquele que ouviu e aprendeu do Pai, esse vem a mim.
46 Naayumo umundu yuuyo amubhweni uChaala uTaata, loole une nimwene neene imubhweni paapo ifumite kukwake.
46 Não que alguém tenha visto o Pai, a não ser aquele que vem de Deus; este já viu o Pai.
47 Nalooli ingubhabhuula, umundu ghweshi yuuyo akuunyiitika une, ali nu bhwumi ubhwa bhwila na bhwila.
47 — Em verdade, em verdade lhes digo: quem crê em mim tem a vida eterna.
48 Une nee findu fiifyo fikubhapa abhandu ubhwumi ubhwa bhwila na bhwila.
48 Eu sou o pão da vida.
49 Pamupeene nu kuti abhosekulu bhiinyu bhakalya ifindu ichikolo icha mana bhwo bhali mu lungalangala, poope bhakafwa isa abhandu abhanine.
49 Os pais de vocês comeram o maná no deserto e morreram.
50 Loole panu filiipo ifindu fiifyo fifumite kwa Chaala. Linga umundu aalya ifindu ifyo, ataaakafwe naalumo.
50 Este é o pão que desce do céu, para que todo o que dele comer não pereça.
51 Une nee findu ukufuma kumwanya fiifyo fikubhapa abhandu ubhwumi. Umundu ghweshi yuuyo akulya ifindu ifi, indiabhange nu bhwumi ubhwa bhwila na bhwila. Ifindu ifi mubhili ghwangu ghuughwo indiingutiishe ku bhandu abha chiisu ichi ukuti bhabhange nu bhwumi ubhwa bhwila na bhwila.”
51 Eu sou o pão vivo que desceu do céu; se alguém comer deste pão, viverá eternamente. E o pão que eu darei pela vida do mundo é a minha carne.
52 Po aBhayuuta bhakaanda ukukaanikana bheene-bheene nu kubhuusania bhakati, “Kali, umundu uyu abhaghiile bhuleele ukutupa umubhili ghwake ukuti tughulye?”
52 Então os judeus começaram a discutir entre si, dizendo: — Como é que este pode nos dar a sua própria carne para comer?
53 Loole uYeesu akabhabhuula akati, “Nalooli ingubhabhuula, linga mutakulya umubhili nu kungʼwa ibhanda ilya Mwana ughwa Mundu, mutaamubhange nu bhwumi ubhwa bhwila na bhwila.
53 Jesus respondeu:
54 Umundu ghweshi yuuyo akulya umubhili ghwangu nu kungʼwa ibhanda lyangu ali nu bhwumi ubhwa bhwila na bhwila, nuune indiingamushuushe soona pi ishiku ilya bhumalilo ilya bhulongi ubhwa chiisu.
54 Quem come a minha carne e bebe o meu sangue tem a vida eterna, e eu o ressuscitarei no último dia.
55 Paapo umubhili ghwangu findu ifya nalooli ni ibhanda lyangu chakungʼwa icha nalooli.
55 Pois a minha carne é verdadeira comida, e o meu sangue é verdadeira bebida.
56 Umundu ghweshi yuuyo akulya umubhili ghwangu nu kungʼwa ibhanda lyangu, indieendelelaghe ukwikala pamupeene nuune, nuune indineendelelaghe ukwikala pamupeene naghwe.
56 Quem come a minha carne e bebe o meu sangue permanece em mim, e eu permaneço nele.
57 Isa muumwo uTaata yuuyo aandumite une mwumi, nuune nee mwumi ku nongwa iya Taata. Bhubhuubhwo, umundu ghweshi yuuyo akuundya une, indiabhange mwumi ku nongwa yangu.
57 Assim como o Pai, que vive, me enviou, e igualmente eu vivo por causa do Pai, também quem de mim se alimenta viverá por mim.
58 Po une nee findu fiifyo fyilomukite paase ukufuma kumwanya. Ifindu ifi fitagheliile ni findu fiifyo abhosekulu bhiinyu bhakalya, poope bhakafwa. Loole umundu ghweshi yuuyo akulya ifindu ifi, indiabhange nu bhwumi ubhwa bhwila na bhwila.”
58 Este é o pão que desceu do céu, em nada semelhante àquele que os pais de vocês comeram e, mesmo assim, morreram; quem comer este pão viverá eternamente.
59 UYeesu akashiyugha isho bhwo ali pakumanyisha mu sinaghoghi ku kaaya aka Kapenabhumu kula.
59 Jesus disse essas coisas quando ensinava na sinagoga de Cafarnaum.
60 Bhwo bhaamupulika akuyugha isho, abhingi mu bhamanyili bhaake bhakayughisania bheene-bheene bhakati, “Ifimanyisho ifi fikafu leka! Kali, ghwini yuuyo abhaghiile ukufyitika?”
60 Muitos dos seus discípulos, tendo ouvido tais palavras, disseram: — Duro é este discurso; quem pode suportá-lo?
61 Bhwo uYeesu aashaaghania ukuti abhamanyili bhaake bhakwibhuniisha ku shiisho ayughite, akabhabhuusha akati, “Kali, linga ifimanyisho ifi fikubhapela umwe ukuti muleke ukuunyiitika,
61 Mas Jesus, sabendo por si mesmo que os seus discípulos murmuravam a respeito do que ele havia falado, disse-lhes:
62 po indishikabhe bhuleele linga mukumubhona uMwana ughwa Mundu akukwela ukubhuuka kumwanya kuukwo akabha kubhwandilo?
62 Que acontecerá, então, se virem o Filho do Homem subir para o lugar onde primeiro estava?
63 UMbepo ughwa Chaala ghwe yuuyo akubhapa abhandu ubhwumi ubhwa bhwila na bhwila. Umundu atabhaghiile ukubhomba naakamu ku maka ghaake mwene. Amashu ghaagho naabhabhuula ghakufuma kwa Mbepo uMwelu, soona gho ghaagho uMbepo uMwelu akughabhombela ukubhapa abhandu ubhwumi ubhwa bhwila na bhwila.
63 O Espírito é o que vivifica; a carne para nada aproveita. As palavras que eu lhes tenho falado são espírito e são vida.
64 Loole bhaliipo bhamu pakati papiinyu bhaabho bhakukaana ukuunyiitika.” UYeesu akayugha ulwo paapo akamanya ukwandila kubhwandilo ukuti bhooni bhaabho indibhakaane ukumwitika, nu kuti ghwini yuuyo indiamubhiike mu tukono utwa bhalughu.
64 Mas há descrentes entre vocês. Ora, Jesus sabia, desde o princípio, quais eram os que não criam e quem iria traí-lo.
65 Po akeendelela ukuyugha akati, “Yo yiiyo nongwa iyo naabhabhuula ukuti naayumo umundu yuuyo abhaghiile ukwisa kukwangu linga uTaata yuuyo aandumite atamulongoshiishe.”
65 E prosseguiu:
66 Ukufuma akabhalilo kala bhwo uYeesu aayugha amashu agho, abhingi mu bhamanyili bhaake bhakamuleka nu kushita kumukonga soona.
66 Diante disso, muitos dos seus discípulos o abandonaram e já não andavam com ele.
67 Po uYeesu akabhabhuusha kalongo na bhabhili (12) bhala akati, “Kali, nuumwe mukulonda ukuundeka?”
67 Então Jesus perguntou aos doze:
68 USiimoni Peeteli akamwamula akati, “Ghwe Malafyale, kali, ghwini umunine yuuyo tubhaghiile ukubhuuka kukwake? Ughwe ghwimwene uli na mashu ghaagho ghakutupa ubhwumi ubhwa bhwila na bhwila.
68 Simão Pedro respondeu: — Senhor, para quem iremos? O senhor tem as palavras da vida eterna,
69 Utwe tukwitika, soona tumeenye ukuti ughwe ghwe Mwelu ghwe ufumite kwa Chaala.”
69 e nós temos crido e conhecido que o senhor é o Santo de Deus.
70 Po uYeesu akabhabhuula akati, “Ingabhasala umwe kalongo na bhabhili ukubha bhamanyili bhangu, loole yumo pakati papiinyu akulongoshighwa nu Seetano.”
70 Então Jesus lhes disse:
71 Panu uYeesu akamuyughagha ghwi Yuuta, umwana ughwa Siimoni Isikaliyooti. Uyo ghwe yuuyo akabhuukagha pakumubhiika uYeesu mu tukono utwa bhalughu pamupeene nu kuti akabha ghwe yumo mu bhamanyili kalongo na bhabhili bhala.
71 Ele se referia a Judas, filho de Simão Iscariotes, porque este, sendo um dos doze, era quem o haveria de trair.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar João 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.