Mateus 27
Ma Mʉweni Sulumani ge Melefit (MUY) vs NVI
1 Dʉ àna zʉzʉeni nahəma, gəɗákani ga ndam *maŋgalabakabu mis akaba Melefit ni tə̀cakalava akaba gəɗákani ndahaŋ na, tàgraki sawari ka Yezu ga makaɗ naŋ.
1 De manhã cedo, todos os chefes dos sacerdotes e líderes religiosos do povo tomaram a decisão de condenar Jesus à morte.
2 Eslini tə̀gəs Yezu nakəŋ, tə̀wəl mək tòru àna naŋ afa ge Pilet. Pilet ti bay ga ndam *Rom ya agur haɗ *Zʉde ni.
2 E, amarrando-o, levaram-no e o entregaram a Pilatos, o governador.
3 Zʉdas naŋ ya ti àsəkumoru Yezu ni àra àsəra tə̀gəsa Yezu a tə̀wəla ti, àhəŋgarvu maravu mək àhəŋgribiyu siŋgu akur-akurani kru kru mahkərani ni ana gəɗákani ga ndam *maŋgalabakabu mis akaba Melefit ni akaba gəɗákani ga ndam *Zʉde ni,
3 Quando Judas, que o havia traído, viu que Jesus fora condenado, foi tomado de remorso e devolveu aos chefes dos sacerdotes e aos líderes religiosos as trinta moedas de prata.
4 mək àhi ana tay ahkado : « Nàgudara zlam a, aɗaba nə̀səkumoya sifa ga maslaŋa ya ti àgudar araŋa ndo na. » Ay nday nakəŋ tə̀həŋgrifəŋ, tə̀hi : « Ma gani geli mam ? Məsər gayak. »
4 E disse: "Pequei, pois traí sangue inocente". E eles retrucaram: "Que nos importa? A responsabilidade é sua".
5 Eslini Zʉdas nakəŋ àboru siŋgu ni bəɗak a *ahay gəɗakani ge Melefit ni vu, mək òru àwəliyu ezeweɗ agavəla, àfiviyu ahàr gayaŋ tandal ga makaɗ ahàr gayaŋ, mək àmət.
5 Então Judas jogou o dinheiro dentro do templo, saindo, foi e enforcou-se.
6 Eslini bəbay gəɗákani ga ndam maŋgalabakabu mis akaba Melefit ni tə̀həlaba siŋgu na, tə̀ɗəm : « E divi geli bu ni ti mìsliki məbəkiviyu siŋgu hini àkivu ka siŋgu ya taŋgahi ana Melefit ni vu do, aɗaba siŋgu hini ti tə̀səkum sifa ge mis àna naŋ. »
6 Os chefes dos sacerdotes ajuntaram as moedas e disseram: "É contra a lei colocar este dinheiro no tesouro, visto que é preço de sangue".
7 Nahkay nday nakəŋ tàgray sawari, mək tə̀səkumfəŋa vədaŋ kà bay mələm zlam a. Məlaŋ gani ègi mindiviŋ ga ndam madurlaŋ.
7 Então decidiram usar aquele dinheiro para comprar o campo do Oleiro, para cemitério de estrangeiros.
8 Ku kani vədaŋ gani nani ti təzalay vədaŋ ge mimiz.
8 Por isso ele se chama campo de Sangue até o dia de hoje.
9 Nahkay ti pakama ge Zeremi bay mahəŋgaray *pakama ge Melefit ni àgrava. Pakama gani nani ti nihi : « Tə̀həla siŋgu akur-akurani kru kru mahkərani na, siŋgu ya ti ndam *Izireyel tàgraki sawari tə̀ɗəm təsəkum naŋ àna naŋ ni,
9 Então se cumpriu o que fora dito pelo profeta Jeremias: "Tomaram as trinta moedas de prata, preço em que foi avaliado pelo povo de Israel,
10 tə̀səkum vədaŋ ga bay mələm zlam àna naŋ, akaɗa ga Bay geli ya àhu ni. »
10 e as usaram para comprar o campo do Oleiro, como o Senhor me ordenou".
11 Tòru tìnjʉa àna Yezu afa ge Pilet a ti Pilet nakəŋ èhindifiŋa ma, àhi : « Nak ti bay ga ndam *Zʉde eɗeɗiŋ aw ? » Àhəŋgrifəŋ, àhi : « Nak kə̀ɗəm. »
11 Jesus foi posto diante do governador, e este lhe perguntou: "Você é o rei dos judeus? " Respondeu-lhe Jesus: "Tu o dizes".
12 Eslini gəɗákani ga ndam *maŋgalabakabu mis akaba Melefit ni akaba gəɗákani ndahaŋ ni tacalki naŋ ka zlam magudarani. Ay ti naŋ nakəŋ àhəŋgarfəŋ ndo.
12 Acusado pelos chefes dos sacerdotes e pelos líderes religiosos, ele nada respondeu.
13 Pilet èhindifiŋa ma keti, àhi ahkado : « Tacalki kur ka zlam magudarani kay ti kici do waw ? »
13 Então Pilatos lhe perguntou: "Você não ouve a acusação que eles estão fazendo contra você? "
14 Yezu naŋ te-te, àhəŋgrifəŋ ndo. Gayaŋ ya àhəŋgarfəŋ ndo ni ti àgria ejep ana bay na dal-dal.
14 Mas Jesus não lhe respondeu nenhuma palavra, de modo que o governador ficou muito impressionado.
15 Kəla wuməri ga *Pak zla ti ndam *Zʉde tə̀bu tihindifiŋa kè Pilet a ti mə̂faya zal daŋgay a bəlaŋ. Tìhindifiŋa ti naŋ àbu afiaya maslaŋa ya tawayay na ana tay a.
15 Por ocasião da festa era costume do governador soltar um prisioneiro escolhido pela multidão.
16 Ay ka sarta gani nani ti zal nahaŋ àvu a daŋgay bu slimi gayaŋ Yezu Barabas. Maslaŋa nani ti mis ɗek tə̀səra naŋ a.
16 Eles tinham, naquela ocasião, um prisioneiro muito conhecido, chamado Barrabás.
17 Nahkay ka ya ti mis ni tə̀cakalava nahəma, Pilet nakəŋ èhindifiŋa kà tay a, àhi ana tay ahkado : « Kawayum hi ti nə̂fiaya way ana kʉli a way ? Nə̂fiaya Yezu Barabas ana kʉli a tək, day ti Yezu naŋ ya ti təzalay *Krist ni aw ? »
17 Pilatos perguntou à multidão que ali se havia reunido: "Qual destes vocês querem que lhes solte: Barrabás ou Jesus, chamado Cristo? "
18 Àɗəm nahkay ti aɗaba àsəra tə̀gəsibiyu Yezu ti aɗaba tagraləŋ solu palam.
18 Porque sabia que o haviam entregado por inveja.
19 Ka ya ti Pilet naŋ àbu manjəhaɗani agray seriya ni ti wal gani àslərkibiyu mis àhi mâra mə̂hi ahkado : « Maslaŋa nani ti mis jireni, kə̀gri araŋa ba. Aɗaba kani ga məlavaɗ nàgra daliya dal-dal, kisim èziɗekuva àna maslaŋa nana. »
19 Estando Pilatos sentado no tribunal, sua mulher lhe enviou esta mensagem: "Não se envolva com este inocente, porque hoje, em sonho, sofri muito por causa dele".
20 Eslini gəɗákani ga ndam *maŋgalabakabu mis akaba Melefit ni akaba gəɗákani ndahaŋ ni tə̀hi ana mis macakalavani ni : « Humi : “Mawayay si kâfaya Barabas a, Yezu ti ni kə̂kaɗa naŋ a.” »
20 Mas os chefes dos sacerdotes e os líderes religiosos convenceram a multidão a que pedisse Barrabás e mandasse executar a Jesus.
21 Bay ni àhi ana tay keti : « E kiɗiŋ gatay cʉeni ni bu ni ti kawayum ti nə̂fiaya way ana kʉli a way ? » Nday nakəŋ tə̀hi : « Barabas. »
21 Então perguntou o governador: "Qual dos dois vocês querem que eu lhes solte? " Responderam eles: "Barrabás! "
22 Pilet nakəŋ àra ècia ma gatay na ti àhi ana tay : « Nahkay ti kawayum ti nə̂gri mam ana Yezu naŋ ya ti təzalay naŋ Krist ni mam ? » Nday ɗek tə̀hi : « *Darfəŋ naŋ kà təndal. »
22 Perguntou Pilatos: "Que farei então com Jesus, chamado Cristo? " Todos responderam: "Crucifica-o! "
23 Pilet àhi ana tay keti : « Àgudar mam emiteni mam ? » Nday nakəŋ ba təzlah kay kay, tə̀ɗəm : « Darfəŋ naŋ kà təndal, darfəŋ naŋ kà təndal. »
23 "Por quê? Que crime ele cometeu? ", perguntou Pilatos. Mas eles gritavam ainda mais: "Crucifica-o! "
24 Pilet nakəŋ àra àsəra mis ni eticiiki ma do, tawayay tizligaya ŋguwa ti, àcah yam àbarakaba ahar gayaŋ a kè eri ge mis na ɗek mək àɗəm : « Kəkaɗum maslaŋa hini ti ahar goro àkibu bi, məsər gekʉli. »
24 Quando Pilatos percebeu que não estava obtendo nenhum resultado, mas, pelo contrário, estava se iniciando um tumulto, mandou trazer água, lavou as mãos diante da multidão e disse: "Estou inocente do sangue deste homem; a responsabilidade é de vocês".
25 Eslini mis ni ɗek tə̀ɗəm ahkado : « Mə̀gəskabá ka ahàr geli akaba bəza geli a, tâkaɗ naŋ. »
25 Todo o povo respondeu: "Que o sangue dele caia sobre nós e sobre nossos filhos! "
26 Pilet àra ècia ma gatay na ti àfiaya Barabas nakəŋ ana tay a, àhi ana ndam slewja gayaŋ ni tə̂zləɓ Yezu àna kurupu. Tàra tə̀zləɓa ti àhi ana tay tâzay naŋ, tôru tâdarfəŋ naŋ kà təndal.
26 Então Pilatos soltou-lhes Barrabás, mandou açoitar Jesus e o entregou para ser crucificado.
27 Ndam slewja ni tə̀zoru Yezu nakəŋ a huɗ ahay ga bay *Pilet ni vu. Eslini tə̀zalakivabiyu ndam slewja ndahaŋ ni ɗek, tə̀rəkiva ka tay a tàra tèveliŋi ahàr ana Yezu.
27 Então, os soldados do governador levaram Jesus ao Pretório e reuniram toda a tropa ao seu redor.
28 Tàmbatki azana ndizeni,
28 Tiraram-lhe as vestes e puseram nele um manto vermelho;
29 tèkeleya adak a, tàslap hindigil-hindigil, tə̀fiviyu a ahàr vu akaɗa ga jaku ni, tàzay eziŋgwi tə̀fivù a ahar ga ɗaf vu. Tàra tə̀bəkia zlam a zla nahəma, tàbəhaɗ mirdim kè meleher gayaŋ tə̀gri sa, teyefiŋ, tə̀hi ahkado : « Məgruk sa, bay ga ndam *Zʉde ! »
29 fizeram uma coroa de espinhos e a colocaram em sua cabeça. Puseram uma vara em sua mão direita e, ajoelhando-se diante dele, zombavam: "Salve, rei dos judeus! "
30 Eslini nday nakəŋ tìtifiviyu esliɓ e eri vu, tə̀zafəŋa eziŋgwi na mək tə̀si a ahàr vu.
30 Cuspiram nele e, tirando-lhe a vara, batiam-lhe com ela na cabeça.
31 Tàra tə̀bia seki a nahkay ti tə̀cakwakia azana ya tə̀fəki na, tə̀bikabu azana gayaŋ gayaŋani ya tə̀cakwakia ni. Kələŋ gani tàzay naŋ ga moru *madarfəŋ naŋ kà təndal.
31 Depois de terem zombado dele, tiraram-lhe o manto e vestiram-lhe suas próprias roupas. Então o levaram para crucificá-lo.
32 Ka ya ti ndam slewja ni tə̀bu tasləkaba a kəsa ni ba ni ti tàbakabu ahàr akaba zal Sireŋ nahaŋ, slimi gayaŋ Simu. Eslini nday nakəŋ tə̀fəki ŋgasa ga mazay təndal ga *madarfəŋ Yezu ni.
32 Ao saírem, encontraram um homem de Cirene, chamado Simão, e o forçaram a carregar a cruz.
33 Nday nakəŋ tòru tìnjʉa ka məlaŋ nahaŋ ; məlaŋ gani nani ti təzalay Golgota, aɗəmvaba « məlaŋ ga aslat ga ahàr. »
33 Chegaram a um lugar chamado Gólgota, que quer dizer Lugar da Caveira,
34 Tə̀vi zum mebeɗeni akaba haf ɓilek-ɓilekeni ana Yezu nakəŋ. Àra àcaka ti àwayay miseni ndo.
34 e lhe deram para beber vinho misturado com fel; mas, depois de prová-lo, recusou-se a beber.
35 Eslini nday nakəŋ tàdarfəŋ naŋ kà təndal ni. Tàra tàdarfəŋa naŋ a ti tàgraki ca-ca àki ka azana gayaŋ ni bəlaŋ àna bəlaŋ ti tə̂sər way azum way. Tadarfəŋ Yezu kà təndal|src="CN01836B.TIF" size="col" ref="27.35"
35 Depois de o crucificarem, dividiram as roupas dele, tirando sortes.
36 Kələŋ gani tànjəhaɗ tajəgaki naŋ.
36 E, sentando-se, vigiavam-no ali.
37 Eslini tàdarfəŋ pələŋgaf kà təndal agavəla ga ahàr gayaŋ. Ka pələŋgaf nani ti təbəki zlam magudarani ge mis ni ti mis ɗek tə̂sər ; tə̀bəki ti nahkay hi : « Hini ti Yezu bay ga ndam *Zʉde. »
37 Por cima de sua cabeça colocaram por escrito a acusação feita contra ele: ESTE É JESUS, O REI DOS JUDEUS.
38 Eslini keti tàdarfəŋ ndam akal bebem cʉ kà təndal ndahaŋ kà gəvay ga Yezu, bəlaŋ gani ka ahar ga ɗaf, bəlaŋ gani ti ni ka ahar ga gəjar gayaŋ.
38 Dois ladrões foram crucificados com ele, um à sua direita e outro à sua esquerda.
39 Nday ya ti takoru gwar eslini ni tàra tìpia naŋ a ti tìndivi naŋ, tə̀daɗay ahàr,
39 Os que passavam lançavam-lhe insultos, balançando a cabeça
40 tə̀hikaboru : « Hini, nak ya ti kə̀ɗəm ahkado : “Nembeɗvù *ahay gəɗakani ge Melefit ni ti anələmaba a huɗ ga vaɗ mahkərani ba” ni do aw ? Tamal nak Wur ge Melefit ti həŋgay ahàr gayak, həraya kà təndal na zla aw ! »
40 e dizendo: "Você que destrói o templo e o reedifica em três dias, salve-se! Desça da cruz, se é Filho de Deus! "
41 Eslini gəɗákani ga ndam *maŋgalabakabu mis akaba Melefit ni, ndam *məsər Wakita ge Melefit akaba gəɗákani ndahaŋ ni tèyefiŋ daya. Tə̀ɗəm ahkado :
41 Da mesma forma, os chefes dos sacerdotes, os mestres da lei e os líderes religiosos zombavam dele,
42 « Naŋ nakəŋ àhəŋgaraba mis ndahaŋ a keti ti àhəŋgaraba ahàr gayaŋ a koksah timey ! Naŋ bay ga ndam *Izireyel ! Tamal nahkay ti mâhəraya kà təndal na ! Tamal ti àhəraya nahəma, leli tekeɗi aməfəki ahàr bilegeni.
42 dizendo: "Salvou os outros, mas não é capaz de salvar a si mesmo! E é o rei de Israel! Desça agora da cruz, e creremos nele.
43 Àfəkia ahàr ke Melefit a, àɗəm naŋ Wur ge Melefit ti, tamal Melefit awayay naŋ ti mâhəŋgay naŋ nihi zla aw ! »
43 Ele confiou em Deus. Que Deus o salve agora, se dele tem compaixão, pois disse: ‘Sou o Filho de Deus! ’ "
44 Mis ya tə̀bu madarfəŋani kà gəvay ga Yezu nakəŋ, nday day tìndivi naŋ nahkay.
44 Igualmente o insultavam os ladrões que haviam sido crucificados com ele.
45 Fat àra ècika tirkeɗ-keɗ ka ahàr melefit a ti ləvəŋ àgray ka haɗ ni ɗek tekɗefiŋ duk àbivoru àna njemdi mahkər ya ga məlakarawa.
45 E houve trevas sobre toda a terra, do meio dia às três horas da tarde.
46 Àra àgra njemdi mahkər ti Yezu àdi ana zlahay kay kay, àɗəm : « Eloyi, Eloyi, lama sabahtani ? » Awayay aɗəmvaba ti « Bay Melefit goro ni, Bay Melefit goro ni, kə̀mbrəŋ nu ti kamam ? »
46 Por volta das três horas da tarde, Jesus bradou em alta voz: "Eloí, Eloí, lamá sabactâni? " que significa: "Meu Deus! Meu Deus! Por que me abandonaste? "
47 Mis ya tə̀bu eslini ni ndahaŋ tàra tìcia gayaŋ ya ti àzlah na ti tə̀ɗəm : « Azalay Eli ni. »
47 Quando alguns dos que estavam ali ouviram isso, disseram: "Ele está chamando Elias".
48 Eslini biliŋ gatay àcuhworu, àzay zlam ya esikabu yam akaɗa ga matala ni, àtəliyu a zum cecʉwekeni vu juɓ, àɓahki ka aday àtəlikabiyu ana Yezu a ma vu ti mîsi.
48 Imediatamente, um deles correu em busca de uma esponja, embebeu-a em vinagre, colocou-a na ponta de uma vara e deu-a a Jesus para beber.
49 Ay mis ndahaŋ tə̀hi : « Ɓesa day, tamal ti Eli ara ahəŋgay naŋ ti mara mipi. »
49 Mas os outros disseram: "Deixem-no. Vejamos se Elias vem salvá-lo".
50 Ay Yezu nakəŋ àzlahkivu kay kay, àmət.
50 Depois de ter bradado novamente em alta voz, Jesus entregou o espírito.
51 Ka ya ti àmət ni ti azana ga mahay ga məlaŋ *njəlatani ya ti a huɗ ga *ahay gəɗakani ge Melefit ni bu ni ègʉzlehvabiyu kwarra, agavəla cekw a haɗ. Haɗ àdaɗay, huɗəkum tàdahvu,
51 Naquele momento, o véu do santuário rasgou-se em duas partes, de alto a baixo. A terra tremeu, e as rochas se partiram.
52 mahay ge mindiviŋ tə̀zləkvaba mək ndam ge Melefit ya tə̀mət ni, mis dal-dal e kiɗiŋ gatay bu tàŋgaba.
52 Os sepulcros se abriram, e os corpos de muitos santos que tinham morrido foram ressuscitados.
53 Ka ya ti Yezu àŋgaba e kisim ba ni ti mis ya tàŋgaba ni tàhəraya e mindiviŋ ba, tə̀huriyu a kəsa njəlatani vu. Eslini mis kay tìpia tay a.
53 E, saindo dos sepulcros, depois da ressurreição de Jesus, entraram na cidade santa e apareceram a muitos.
54 Bay ga ndam slewja ni akaba ndam slewja ndahaŋ ya tajəgaki Yezu ni tàra tìpia ga haɗ ya àdaɗay na akaba zlam ndahaŋ ya àgravu na ɗek ti aŋgwaz àdəgakia ka tay a, nahkay tə̀ɗəm : « Maslaŋa hini ti Wur ge Melefit eɗeɗiŋ. »
54 Quando o centurião e os que com ele vigiavam Jesus viram o terremoto e tudo o que havia acontecido, ficaram aterrorizados e exclamaram: "Verdadeiramente este era o Filho de Deus! "
55 Wál ndahaŋ dal-dal tə̀bu eslini cak, tamənjoru. Wál nday nani tàɗəbabiyu Yezu kwa e Gelili ga məgri tʉwi.
55 Muitas mulheres estavam ali, observando de longe. Elas haviam seguido Jesus desde a Galiléia, para o servir.
56 E kiɗiŋ ga wál nday nani bu ni ti Mari ga kəsa Magədala, Mari məŋ ga ata Zek nday ata Zʉzef, nahaŋ ni ti ni məŋ ga bəza ge Zebede tə̀kibu ka tay.
56 Entre elas estavam Maria Madalena; Maria, mãe de Tiago e de José; e a mãe dos filhos de Zebedeu.
57 Məlakarawa àra ègia ti bay ge elimeni nahaŋ àra ; slimi gayaŋ Zʉzef, naŋ ga kəsa Erimete. Naŋ day bay maɗəbay Yezu.
57 Ao cair da tarde chegou um homem rico, de Arimatéia, chamado José, que se tornara discípulo de Jesus.
58 Naŋ nakəŋ òru afa ge Pilet, òru èhindi kisim ga Yezu ni. Nahkay Pilet nakəŋ àhi ana ndam slewja tôru tə̂vi.
58 Dirigindo-se a Pilatos, pediu o corpo de Jesus, e Pilatos ordenou que lhe fosse entregue.
59 Zʉzef àra àza kisim ga Yezu na ti àkambah àna dawra mʉweni.
59 José tomou o corpo, envolveu-o num limpo lençol de linho
60 Àra àkambaha ti àfiyu e mindiviŋ mʉweni vu. Mindiviŋ nani ti gayaŋ gayaŋani, èliyu a pəlaɗ vu. Àra àfiya kisim ga Yezu na e mindiviŋ ni va ti àbəlaɗiviyu belim gəɗakani ana mahay ge mindiviŋ ni mək àsləka òru a magam.
60 e o colocou num sepulcro novo, que ele havia mandado cavar na rocha. E, fazendo rolar uma grande pedra sobre a entrada do sepulcro, retirou-se.
61 Ata Mari ga kəsa Magədala ni nday ata Mari nahaŋ ni nday tə̀bu manjəhaɗani kà gəvay ge mindiviŋ ni.
61 Maria Madalena e a outra Maria estavam assentadas ali, em frente do sepulcro.
62 Hajəŋ gani vaɗ *məpəsabana ti gəɗákani ga ndam *maŋgalabakabu mis akaba Melefit ni akaba ndam *Feriziyeŋ ni tòru ka ahar bəlaŋ afa ge Pilet.
62 No outro dia, que era o seguinte ao da Preparação, os chefes dos sacerdotes e os fariseus dirigiram-se a Pilatos
63 Tòru tìnjʉa ti tə̀hi : « Bay, ka ya ti bay masəkaɗ malfaɗa nani naŋ àbu àna sifa ni àɗəm : “A vaɗ ya mahkər anaŋgaba e kisim ba.” Ma gayaŋ ya àɗəm ni àŋgiaya a ahàr ba ana leli a.
63 e disseram: "Senhor, lembramos que, enquanto ainda estava vivo, aquele impostor disse: ‘Depois de três dias ressuscitarei’.
64 Nahkay ti hi ana mis tâjəgay mindiviŋ ni, do ni ti ndam maɗəbay naŋ ni atara təzaba kisim gayaŋ na akal-akal a, atəhi ana mis àŋgaya e eviɗ ba. Atara təɗəma ti malfaɗa gatay ni amatam gayaŋ ya àsəkaɗ ni. »
64 Ordena, pois, que o sepulcro dele seja guardado até o terceiro dia, para que não venham seus discípulos e, roubando o corpo, digam ao povo que ele ressuscitou dentre os mortos. Este último engano será pior do que o primeiro".
65 Eslini Pilet nakəŋ àhi ana tay : « Ndam slewja nday hi, dəgum akaba tay ti tâjəgaki mindiviŋ ni akaɗa gekʉli ya kawayum ni. »
65 "Levem um destacamento", respondeu Pilatos. "Podem ir, e mantenham o sepulcro em segurança como acharem melhor".
66 Nahkay gəɗákani nakəŋ tòru ke mindiviŋ ni ga majəgani lala : tə̀həndi lemerʉ gatay mək tàbəhaɗ ndam slewja ga majəgakiani. Gəɗákani ga ndam Zʉde tə̀həndi lemerʉ gatay ana mindiviŋ ga Yezu, tàbəhaɗ ndam slewja ga majəgakiani|src="CN01848B.TIF" size="col" ref="27.66"
66 Eles foram e armaram um esquema de segurança no sepulcro; e além de deixarem um destacamento montando guarda, lacraram a pedra.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 27, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.