Mateus 13
Ma Mʉweni Sulumani ge Melefit (MUY) vs NTLH
1 Ka fat nani Yezu àhəraya a ahay ba, òru ànjəhaɗ kà gəvay ga dəluv ni.
1 Naquele mesmo dia Jesus saiu de casa, foi para a beira do lago da Galileia, sentou-se ali e começou a ensinar.
2 Eslini mis kay tòru kà gəvay gayaŋ. Nahkay naŋ nakəŋ káy àcəliyu a *slalah ga yam vu ànjəhaɗviyu digʉs. Mis dal-dalani ni ti ni nday ka dəŋ-dəŋ.
2 A multidão que se ajuntou em volta dele era tão grande, que ele entrou num barco e sentou-se; e o povo ficou em pé na praia.
3 Yezu nakəŋ àhi ma ana tay gərgəri kay àna ma *gozogul, àɗəm : « Maslaŋa nahaŋ àhəraya òru e gili ga mabəhaɗ hilfi ga zlam.Bay mabəhaɗ hilfi|src="lb00094c.tif" size="col" ref="13.3"
3 Jesus usou parábolas para ensinar muitas coisas. Ele disse:
4 Naŋ àbu abəhaɗoru hilfi ga zlam ni ti ɓal gani àdəgoru e divi bu. Nahkay eɗiɗiŋ tàra tə̀ndaba.
4 Quando estava espalhando as sementes, algumas caíram na beira do caminho, e os passarinhos comeram tudo.
5 Ɓal gani keti àdəgoru ka pəlaɗ ya haɗ àhəcaki ni. Àfətaya hʉya, aɗaba haɗ àki ka pəlaɗ ni kay bi.
5 Outra parte das sementes caiu num lugar onde havia muitas pedras e pouca terra. As sementes brotaram logo porque a terra não era funda.
6 Àra àfətaya, fat àra àvəɗia ti èhiriŋaba aɗaba àbiyu sliri a haɗ vu kay ndo.
6 Mas, quando o sol apareceu, queimou as plantas, e elas secaram porque não tinham raízes.
7 Ɓal gani keti àdəgiyu a adak vu. Ka ya ti àfətaya tə̀bu təɗəkkabu nahəma, adak ni tèŋgecekabá.
7 Outras sementes caíram no meio de espinhos, que cresceram e sufocaram as plantas.
8 Ɓal gani keti àdəgoru ka haɗ sulumani. Àra àfətaya ti àbi bəza. Bəlaŋ gani àbi bəza diŋ, bəlaŋ gani keti bəza kru kru muku, nahaŋ ni ti ni kru kru mahkər. »
8 Mas as sementes que caíram em terra boa produziram na base de cem, de sessenta e de trinta grãos por um.
9 Yezu àɗəm keti : « Maslaŋa ya ti slimi àfəŋ ni ti mîci lala. »
9 E Jesus terminou, dizendo:
10 Ndam maɗəbay Yezu ni tàhəɗakfəŋbiyu kà Yezu, tə̀hi ahkado : « Kəhi ma ana tay àna ma *gozogul kwa ti kamam ? »
10 Então os discípulos chegaram perto de Jesus e perguntaram: — Por que é que o senhor usa
11 Àhəŋgrifəŋ ana tay, àhi ana tay ahkado : « Lekʉlʉm ti Melefit àɗəfikiaba zlam maŋgahani àki ka Məgur gayaŋ na ana kʉli a, ti kə̂sərum. Ay nday ti àɗəfikiaba ana tay a vay-vay ndo.
11 Jesus respondeu:
12 Aɗaba maslaŋa ya ti zlam gayaŋ àbu ni ti atəvikivu, amələbu àna zlam dal-dal àsaɓay. Ay maslaŋa ya ti zlam gayaŋ àbi nahəma, ku ere ye ti àfəŋ ni day atəzafəŋa.
12 Pois quem tem receberá mais, para que tenha mais ainda. Mas quem não tem, até o pouco que tem lhe será tirado.
13 Nəhi ma ana tay àna ma gozogul nahkay ti aɗaba ku tamal tamənjaləŋ ka zlam lala nəŋgu ni tìpi do ; ku tamal təbi slimi ana pakama lala nəŋgu ni tìci do.
13 É por isso que eu uso parábolas para falar com essas pessoas. Porque elas olham e não enxergam; escutam e não ouvem, nem entendem.
14 « Gatay ya tə̀bu tagray nahkay ni ti pakama ge Izayi bay mahəŋgaray *pakama ge Melefit ya àɗəmbiyu ni àgravu. Àɗəm :
14 E assim acontece com essas pessoas o que disse o
15 Aɗaba mis nday ndani ti ma ya nəhi ana tay ni ètiri ana tay do simiteni,
15 Pois a mente deste povo está fechada:
16 « Ay lekʉlʉm ti mərumvu aɗaba eri àfəŋ kè kʉli, kipʉm divi ; slimi day tə̀fəŋ kè kʉli, kicʉm zlam.
16 Jesus continuou, dizendo:
17 Nəhi ana kʉli nahəma, ndam mahəŋgaray *pakama ge Melefit kay akaba ndam jireni kay ya ahaslani ni tàwaya mipia ere ye ti kipʉm na, ay ti tìpi ndo. Tàwaya micia ere ye ti kicʉm na, ay ti tìci ndo. »
17 Eu afirmo a vocês que isto é verdade: muitos profetas e muitas outras pessoas do povo de Deus gostariam de ver o que vocês estão vendo, mas não puderam; e gostariam de ouvir o que vocês estão ouvindo, mas não ouviram.
18 « Ay lekʉlʉm ti bumi slimi ana ma ya ti ma *gozogul àki ka bay mabəhaɗ hilfi ga zlam ni awayay aɗəmki ni.
18 — Então escutem e aprendam o que a
19 Tamal mis təbi slimi ana pakama ya təɗəmki ka *Məgur ge Melefit ni, tìci do ni ti, nday akaɗa divi ya hilfi ga zlam àdəgaki ni. *Seteni ara ahəliaba pakama ya ti tə̀gəskabu na ana tay a.
19 As pessoas que ouvem a mensagem do vem e tira o que foi semeado no coração delas.
20 Mis ndahaŋ day tə̀bu, nday akaɗa pəlaɗ ya hilfi ga zlam àdəgaki ni : tìcia pakama ge Melefit na ti təgəskabu àna məmərani hʉya.
20 As sementes que foram semeadas onde havia muitas pedras são as pessoas que ouvem a mensagem e a aceitam logo com alegria,
21 Ay pakama nani àhuriviyu ana tay a məɓəruv vu do, akaɗa ge sliri ya ti tòru a haɗ vu do ni ; təgəskabu ti ga hayaŋani. Tamal zlam zləzlaɗani àdia ahàr ana tay a, ahkay do ni mis təgri daliya ana tay azuhva pakama ge Melefit ni ti təmbrəŋ hʉya, tə̀gəskabu va do.
21 mas duram pouco porque não têm raiz. E, quando por causa da mensagem chegam os sofrimentos e as perseguições, elas logo abandonam a sua fé.
22 Mis ndahaŋ tə̀bu, nday akaɗa hilfi ga zlam ya ti àdiyu a huɗ ga adak vu ni : tìcia pakama ge Melefit a ti təgəskabu. Ay majalay ahàr ga duniya ariva ana tay a, elimeni agosay tay ; zlam nday nani teŋgecekabu zlam akaɗa ga adak ni. Nahkay ti pakama ya ndam nday nani tìci ni àzaya araŋa do.
22 Outras pessoas são parecidas com as sementes que foram semeadas no meio dos espinhos. Elas ouvem a mensagem, mas as preocupações deste mundo e a ilusão das riquezas sufocam a mensagem, e essas pessoas não produzem frutos.
23 Mis ndahaŋ ti ni tici pakama ge Melefit. Tìci ti təgəskabu. Nday akaɗa haɗ sulumani ya hilfi ga zlam àdəgaki ni, nahkay təbi bəza. Bəlaŋ gani abi bəza diŋ, bəlaŋ gani keti bəza kru kru muku, nahaŋ ni ti ni bəza kru kru mahkər ni. »
23 E as sementes que foram semeadas em terra boa são aquelas pessoas que ouvem, e entendem a mensagem, e produzem uma grande colheita: umas, cem; outras, sessenta; e ainda outras, trinta vezes mais do que foi semeado.
24 Yezu nakəŋ àŋgəhaɗi ma *gozogul nahaŋ ana tay keti, àɗəm : « *Məgur ge Melefit ti tə̀zavu ata mis ya ti èzligi hay gayaŋ sulumani a vədaŋ gayaŋ bu ni.
24 Jesus contou outra parábola . Ele disse ao povo:
25 Ay məlavaɗ àra ègia, mis tìnjikaba ɗʉwir a ti zal ezir gayaŋ òru èzligikiviyu ayum mək àsləka zlam gayaŋ a.
25 Certa noite, quando todos estavam dormindo, veio um inimigo, semeou no meio do trigo uma erva ruim, chamada joio, e depois foi embora.
26 Ka ya ti tàra tə̀fətaya, tə̀bu tabay ahàr nahəma, ayum ni day àsərvu.
26 Quando as plantas cresceram, e se formaram as espigas, o joio apareceu.
27 Ndam məgri tʉwi ana bay ga vədaŋ ni tàra tìpia ti tə̀rəkia ka bay ga vədaŋ na. Tə̀hi : “Bay geli, kìzligi a vədaŋ bu ni ti hay sulumani timey ! Ay ti ayum ni àhəraya ti eley ?”
27 Aí os empregados do dono das terras chegaram e disseram: “Patrão, o senhor semeou sementes boas nas suas terras. De onde será que veio este joio?”
28 Àhi ana tay : “Àgray ere nani ti zal ezir goro.” Eslini ndam məgri tʉwi ni tə̀hi : “Kawayay ti môru mîjeba waw ?”
28 — “Foi algum inimigo que fez isso!”, respondeu ele.
29 Naŋ nakəŋ àhi ana tay : “Aha ! Kìjʉmaba ba, aɗaba tamal kijʉmaba ti bi ekijʉmaba akaba hay na.
29 — “Não”, respondeu ele, “porque, quando vocês forem tirar o joio, poderão arrancar também o trigo.
30 Brəŋum tay nahkay hayaŋ. Eminjʉa ka sarta ga mabazana day kwa ti anəhi ana ndam mabazani ni ahkado : Bazumaba ayum na, wəlumaba ti kə̂jumiaba aku a, hay ni ti ni kə̂həlumubiya kə̂bumiyu a guvur goro vu.” »
30 Deixem o trigo e o joio crescerem juntos até o tempo da colheita. Então eu direi aos trabalhadores que vão fazer a colheita: ‘Arranquem primeiro o joio e amarrem em feixes para ser queimado. Depois colham o trigo e ponham no meu depósito.’ ”
31 Yezu àhi ma *gozogul nahaŋ ana tay keti, àɗəm : « *Məgur ge Melefit ti àzavu akaba wur ge hilfi ga zlam gʉziteni. Mis àzay, èzligi a vədaŋ gayaŋ bu.
31 Jesus contou outra parábola . Ele disse ao povo:
32 Hilfi gani ti gʉziteni e kiɗiŋ ga bəza ge hilfi ndahaŋ ya a duniya bu ni ɗek. Ay ka ya ti àfətaya ni ti àɗəka àtam zlam ndahaŋ ya e dini bu ni ɗek, ègi məŋgəhaf. Aɓal ahar, eɗiɗiŋ tara tagraviyu lala gatay a huɗ gani vu. »
32 Ela é a menor de todas as sementes; mas, quando cresce, torna-se a maior de todas as plantas. Ela até chega a ser uma árvore, de modo que os passarinhos vêm e fazem ninhos nos seus ramos.
33 Yezu nakəŋ àhi ma gozogul nahaŋ ana tay keti, àɗəm : « *Məgur ge Melefit ti àzavu akaba *miwisiŋ. Wal azay, abəkivu ka humbu kay, akuɗatay àna naŋ. Nahkay miwisiŋ ni ewisiŋaba humbu na ɗek. »
33 Jesus contou mais esta parábola para o povo:
34 Yezu àhi ma ana mis dal-dalani ni ti ɗek ana ma *gozogul. Ma gayaŋ ya àhi ana tay àna ma *gozogul do ni ti àbi.
34 Jesus usava parábolas para dizer tudo isso ao povo. Ele não dizia nada a eles sem ser por meio de parábolas.
35 Àhi ana tay nahkay ti, ti ma ga bay mahəŋgaray pakama ge Melefit ni mâgravu. Ma gani nihi :
35 Isso aconteceu para se cumprir o que o profeta tinha dito: “Usarei parábolas quando falar com esse povo e explicarei coisas desconhecidas desde a criação do mundo.”
36 Eslini Yezu àmbərbu mis dal-dalani ni, òru a magam. Eslini ti ndam maɗəbay naŋ ni tàhəɗakfəŋiyu tə̀hi : « Ɗəfiaba ma *gozogul ya kə̀ɗəmki ka ayum ya àfət a vədaŋ bu na ana leli a zla aw. »
36 Então Jesus deixou a multidão e voltou para casa. Os discípulos chegaram perto dele e perguntaram: — Conte para nós o que quer dizer a
37 Àhi ana tay ahkado : « Maslaŋa ya ti ezligi hilfi sulumani ni ti nu *Wur ge Mis.
37 Jesus respondeu:
38 Vədaŋ ni ti duniya ; hilfi sulumani ni ti ni ndam ya nday a *Məgur ge Melefit bu ni. Ayum ni ti ndam ya taɗəbay *Seteni ni,
38 O terreno é o mundo. As sementes boas são as pessoas que pertencem ao .
39 zal ezir ya ezligi ayum ni ti Seteni. Sarta ga mabaz zlam ni ti mandav ga duniya. Ndam ya tabaz zlam ni ti ni *məslər ge Melefit.
39 O inimigo que semeia o joio é o próprio Diabo. A colheita é o fim dos tempos, e os que fazem a colheita são os anjos.
40 Yaw akaɗa ya tijeba ayum a, təjiaba aku a ni ti, ka mandav ga duniya day atagray ti nahkay :
40 Assim como o joio é ajuntado e jogado no fogo, assim também será no fim dos tempos.
41 nu Wur ge Mis anəslərbiyu məslər goro, atəhəlaba ndam magudar zlam na ɗek akaba ndam ya ti tijiŋkia mis ke divi a na ɗek a Məgur goro ba.
41 O Filho do Homem mandará os seus anjos, e eles ajuntarão e tirarão do seu Reino todos os que fazem com que os outros pequem e também todos os que praticam o mal.
42 Mək atəbiyu tay a *dəluv ga aku vu. Eslini ti etitʉwi, atahəpəɗkabu aslər aɗaba daliya ya atəcakay ni.
42 Depois os anjos jogarão essas pessoas na fornalha de fogo, onde vão chorar e ranger os dentes de desespero.
43 Ay ti ndam jireni ni atəslaɗay akaɗa ga fat ni a Məgur ga Bəŋ gatay bu. Maslaŋa ya ti slimi àfəŋ nahəma, mîci lala. »
43 Então o povo de Deus brilhará como o sol no Reino do seu Pai. Se vocês têm ouvidos para ouvir, então ouçam.
44 « *Məgur ge Melefit ti àzavu akaba elimeni maŋgahani a vədaŋ bu ni. Maslaŋa nahaŋ àbu, òru àdi ahàr, àzaba àmbati məlaŋ àŋgahkivu, àmərva dal-dal. Nahkay àsləka àsəkumoru zlam gayaŋ ɗek mək àsəkum vədaŋ nani.
44 — O
45 « Nahkay day Məgur ge Melefit ni àzavu ata bay ga cakala ya ti aɗəbay ebirsli sulumani ni.
45 — O
46 Òru àdia ahàr ana sulumana bəlaŋ àtam ndahaŋ ni ti òru àsəkumoru zlam gayaŋ ɗek mək àsəkum ebirsli nani. »
46 Quando encontra uma pérola que é mesmo de grande valor, ele vai, vende tudo o que tem e compra a pérola.
47 « Nahkay keti, *Məgur ge Melefit ti àzavu ata zəva ya ti tə̀təliya a dəluv va, təgəsaya kilif gərgərana kay àna naŋ a ni.
47 — O
48 Tamal kilif ni tə̀hurviya a zəva ni va, zəva ni àrəha ti tagəjahaya ka dəŋ-dəŋ a, tanjəhaɗ, tapalakaba kilif na. Kilif sulumani ni təbiyu a hətək vu, ya ti àɓəlay do ni ti ni, taboru tay.
48 E, quando está cheia, os pescadores a arrastam para a praia e sentam para separar os peixes: os que prestam são postos dentro dos cestos, e os que não prestam são jogados fora.
49 Ka mandav ga duniya day amagravu nahkay. Məslər ge Melefit atara təhəlkiba ndam cuɗay àkiba ka ndam jirena
49 No fim dos tempos também será assim: os anjos sairão, e separarão as pessoas más das boas,
50 ga məbiyu tay a *dəluv ga aku vu. Eslini etitʉwi, atahəpəɗkabu aslər aɗaba daliya ya atəcakay ni. »
50 e jogarão as pessoas más na fornalha de fogo. E ali elas vão chorar e ranger os dentes de desespero.
51 Yezu nakəŋ àhi ana tay : « Kìcʉma ma goro ya nə̀hi ana kʉli na ɗek aw ? » Nday nakəŋ tə̀həŋgrifəŋ tə̀hi : « Iy, mìcia. »
51 Então Jesus perguntou aos discípulos: — Sim! — responderam eles.
52 Mək naŋ nakəŋ àhi ana tay ahkado : « Nahkay ti bay *məsər Wakita ge Melefit lu, tamal àsəra zlam a àki ka Məgur ge Melefit a lala ti tə̀zavu ata bay ahay ya ti aŋgazlaya zlam mʉwena akaba midigwena e elimeni gayaŋ ya àŋgah ni ba ni. »
52 Jesus disse:
53 Yezu àra èndeveriŋa ma *gozogul nday nana ti àsləka eslina,
53 Quando Jesus acabou de contar essas parábolas , saiu dali
54 òru a kəsa gayaŋ vu ka məlaŋ ya àɗək ni. Òru ènjʉa ti àcahi ma ge Melefit ana mis a ahay ga *mahəŋgalavù Melefit ye eslini ni bu. Tàra tìcia ma gayaŋ ya àcahi ana tay na ti àgria ejep ana tay a dal-dal. Tə̀ɗəm ahkado : « Məsər zlam hini ti àcahay eley ? Àŋgət njəɗa ga magray ere ye ti ɗay-ɗay mis tìpi ndo ni ti eley ?
54 e voltou para a cidade de Nazaré, onde ele tinha morado. Ele ensinava na sinagoga , e os que o ouviam ficavam admirados e perguntavam: — De onde vêm a sabedoria dele e o poder que ele tem para fazer milagres?
55 Naŋ wur ga bay madar zlam ni do waw ? Məŋani ti Mari do waw ? Bəza ga məŋani ata Zek, Zʉzef, Zʉd, Simu do waw ?
55 Por acaso ele não é o filho do carpinteiro? A sua mãe não é Maria? Ele não é irmão de Tiago, José, Simão e Judas?
56 Bəza ga məŋani walani nday tə̀bu akaba leli ahalay ni do waw ? Àŋgət njəɗa ga magray zlam nani ɗek ti eley ? »
56 Todas as suas irmãs não moram aqui? De onde é que ele consegue tudo isso?
57 Azuhva nani ti mis nday nani tàwayay məfəki ahàr ka Yezu ndo. Ay Yezu nakəŋ àhi ana tay : « Bay məhəŋgri *pakama ge Melefit ana mis ni ti, tàwayay naŋ a kəsa gayaŋ bu do. Ata bəŋani akaba ndam ga huɗ ahay gayaŋ day tàwayay naŋ do, si a kəsa ndahaŋ bu kwa ti mis tawayay naŋ. »
57 Por isso ficaram desiludidos com ele. Mas Jesus disse:
58 Eslini Yezu àgray zlam ndahaŋ ya ti mis tìpi ɗay-ɗay ndo ni kay ndo hʉya aɗaba tàwayay məfəki ahàr do.
58 Jesus não pôde fazer muitos milagres ali porque eles não tinham fé.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.