Mateus 13
Ma Mʉweni Sulumani ge Melefit (MUY) vs ARA
1 Ka fat nani Yezu àhəraya a ahay ba, òru ànjəhaɗ kà gəvay ga dəluv ni.
1 Naquele mesmo dia, saindo Jesus de casa, assentou-se à beira-mar;
2 Eslini mis kay tòru kà gəvay gayaŋ. Nahkay naŋ nakəŋ káy àcəliyu a *slalah ga yam vu ànjəhaɗviyu digʉs. Mis dal-dalani ni ti ni nday ka dəŋ-dəŋ.
2 e grandes multidões se reuniram perto dele, de modo que entrou num barco e se assentou; e toda a multidão estava em pé na praia.
3 Yezu nakəŋ àhi ma ana tay gərgəri kay àna ma *gozogul, àɗəm : « Maslaŋa nahaŋ àhəraya òru e gili ga mabəhaɗ hilfi ga zlam.Bay mabəhaɗ hilfi|src="lb00094c.tif" size="col" ref="13.3"
3 E de muitas coisas lhes falou por parábolas e dizia: Eis que o semeador saiu a semear.
4 Naŋ àbu abəhaɗoru hilfi ga zlam ni ti ɓal gani àdəgoru e divi bu. Nahkay eɗiɗiŋ tàra tə̀ndaba.
4 E, ao semear, uma parte caiu à beira do caminho, e, vindo as aves, a comeram.
5 Ɓal gani keti àdəgoru ka pəlaɗ ya haɗ àhəcaki ni. Àfətaya hʉya, aɗaba haɗ àki ka pəlaɗ ni kay bi.
5 Outra parte caiu em solo rochoso, onde a terra era pouca, e logo nasceu, visto não ser profunda a terra.
6 Àra àfətaya, fat àra àvəɗia ti èhiriŋaba aɗaba àbiyu sliri a haɗ vu kay ndo.
6 Saindo, porém, o sol, a queimou; e, porque não tinha raiz, secou-se.
7 Ɓal gani keti àdəgiyu a adak vu. Ka ya ti àfətaya tə̀bu təɗəkkabu nahəma, adak ni tèŋgecekabá.
7 Outra caiu entre os espinhos, e os espinhos cresceram e a sufocaram.
8 Ɓal gani keti àdəgoru ka haɗ sulumani. Àra àfətaya ti àbi bəza. Bəlaŋ gani àbi bəza diŋ, bəlaŋ gani keti bəza kru kru muku, nahaŋ ni ti ni kru kru mahkər. »
8 Outra, enfim, caiu em boa terra e deu fruto: a cem, a sessenta e a trinta por um.
9 Yezu àɗəm keti : « Maslaŋa ya ti slimi àfəŋ ni ti mîci lala. »
9 Quem tem ouvidos [para ouvir], ouça.
10 Ndam maɗəbay Yezu ni tàhəɗakfəŋbiyu kà Yezu, tə̀hi ahkado : « Kəhi ma ana tay àna ma *gozogul kwa ti kamam ? »
10 Então, se aproximaram os discípulos e lhe perguntaram: Por que lhes falas por parábolas?
11 Àhəŋgrifəŋ ana tay, àhi ana tay ahkado : « Lekʉlʉm ti Melefit àɗəfikiaba zlam maŋgahani àki ka Məgur gayaŋ na ana kʉli a, ti kə̂sərum. Ay nday ti àɗəfikiaba ana tay a vay-vay ndo.
11 Ao que respondeu: Porque a vós outros é dado conhecer os mistérios do reino dos céus, mas àqueles não lhes é isso concedido.
12 Aɗaba maslaŋa ya ti zlam gayaŋ àbu ni ti atəvikivu, amələbu àna zlam dal-dal àsaɓay. Ay maslaŋa ya ti zlam gayaŋ àbi nahəma, ku ere ye ti àfəŋ ni day atəzafəŋa.
12 Pois ao que tem se lhe dará, e terá em abundância; mas, ao que não tem, até o que tem lhe será tirado.
13 Nəhi ma ana tay àna ma gozogul nahkay ti aɗaba ku tamal tamənjaləŋ ka zlam lala nəŋgu ni tìpi do ; ku tamal təbi slimi ana pakama lala nəŋgu ni tìci do.
13 Por isso, lhes falo por parábolas; porque, vendo, não veem; e, ouvindo, não ouvem, nem entendem.
14 « Gatay ya tə̀bu tagray nahkay ni ti pakama ge Izayi bay mahəŋgaray *pakama ge Melefit ya àɗəmbiyu ni àgravu. Àɗəm :
14 De sorte que neles se cumpre a profecia de Isaías:
15 Aɗaba mis nday ndani ti ma ya nəhi ana tay ni ètiri ana tay do simiteni,
15 Porque o coração deste povo está endurecido, de mau grado ouviram com os ouvidos e fecharam os olhos; para não suceder que vejam com os olhos, ouçam com os ouvidos, entendam com o coração, se convertam e sejam por mim curados.
16 « Ay lekʉlʉm ti mərumvu aɗaba eri àfəŋ kè kʉli, kipʉm divi ; slimi day tə̀fəŋ kè kʉli, kicʉm zlam.
16 Bem-aventurados, porém, os vossos olhos, porque veem; e os vossos ouvidos, porque ouvem.
17 Nəhi ana kʉli nahəma, ndam mahəŋgaray *pakama ge Melefit kay akaba ndam jireni kay ya ahaslani ni tàwaya mipia ere ye ti kipʉm na, ay ti tìpi ndo. Tàwaya micia ere ye ti kicʉm na, ay ti tìci ndo. »
17 Pois em verdade vos digo que muitos profetas e justos desejaram ver o que vedes e não viram; e ouvir o que ouvis e não ouviram.
18 « Ay lekʉlʉm ti bumi slimi ana ma ya ti ma *gozogul àki ka bay mabəhaɗ hilfi ga zlam ni awayay aɗəmki ni.
18 Atendei vós, pois, à parábola do semeador.
19 Tamal mis təbi slimi ana pakama ya təɗəmki ka *Məgur ge Melefit ni, tìci do ni ti, nday akaɗa divi ya hilfi ga zlam àdəgaki ni. *Seteni ara ahəliaba pakama ya ti tə̀gəskabu na ana tay a.
19 A todos os que ouvem a palavra do reino e não a compreendem, vem o maligno e arrebata o que lhes foi semeado no coração. Este é o que foi semeado à beira do caminho.
20 Mis ndahaŋ day tə̀bu, nday akaɗa pəlaɗ ya hilfi ga zlam àdəgaki ni : tìcia pakama ge Melefit na ti təgəskabu àna məmərani hʉya.
20 O que foi semeado em solo rochoso, esse é o que ouve a palavra e a recebe logo, com alegria;
21 Ay pakama nani àhuriviyu ana tay a məɓəruv vu do, akaɗa ge sliri ya ti tòru a haɗ vu do ni ; təgəskabu ti ga hayaŋani. Tamal zlam zləzlaɗani àdia ahàr ana tay a, ahkay do ni mis təgri daliya ana tay azuhva pakama ge Melefit ni ti təmbrəŋ hʉya, tə̀gəskabu va do.
21 mas não tem raiz em si mesmo, sendo, antes, de pouca duração; em lhe chegando a angústia ou a perseguição por causa da palavra, logo se escandaliza.
22 Mis ndahaŋ tə̀bu, nday akaɗa hilfi ga zlam ya ti àdiyu a huɗ ga adak vu ni : tìcia pakama ge Melefit a ti təgəskabu. Ay majalay ahàr ga duniya ariva ana tay a, elimeni agosay tay ; zlam nday nani teŋgecekabu zlam akaɗa ga adak ni. Nahkay ti pakama ya ndam nday nani tìci ni àzaya araŋa do.
22 O que foi semeado entre os espinhos é o que ouve a palavra, porém os cuidados do mundo e a fascinação das riquezas sufocam a palavra, e fica infrutífera.
23 Mis ndahaŋ ti ni tici pakama ge Melefit. Tìci ti təgəskabu. Nday akaɗa haɗ sulumani ya hilfi ga zlam àdəgaki ni, nahkay təbi bəza. Bəlaŋ gani abi bəza diŋ, bəlaŋ gani keti bəza kru kru muku, nahaŋ ni ti ni bəza kru kru mahkər ni. »
23 Mas o que foi semeado em boa terra é o que ouve a palavra e a compreende; este frutifica e produz a cem, a sessenta e a trinta por um.
24 Yezu nakəŋ àŋgəhaɗi ma *gozogul nahaŋ ana tay keti, àɗəm : « *Məgur ge Melefit ti tə̀zavu ata mis ya ti èzligi hay gayaŋ sulumani a vədaŋ gayaŋ bu ni.
24 Outra parábola lhes propôs, dizendo: O reino dos céus é semelhante a um homem que semeou boa semente no seu campo;
25 Ay məlavaɗ àra ègia, mis tìnjikaba ɗʉwir a ti zal ezir gayaŋ òru èzligikiviyu ayum mək àsləka zlam gayaŋ a.
25 mas, enquanto os homens dormiam, veio o inimigo dele, semeou o joio no meio do trigo e retirou-se.
26 Ka ya ti tàra tə̀fətaya, tə̀bu tabay ahàr nahəma, ayum ni day àsərvu.
26 E, quando a erva cresceu e produziu fruto, apareceu também o joio.
27 Ndam məgri tʉwi ana bay ga vədaŋ ni tàra tìpia ti tə̀rəkia ka bay ga vədaŋ na. Tə̀hi : “Bay geli, kìzligi a vədaŋ bu ni ti hay sulumani timey ! Ay ti ayum ni àhəraya ti eley ?”
27 Então, vindo os servos do dono da casa, lhe disseram: Senhor, não semeaste boa semente no teu campo? Donde vem, pois, o joio?
28 Àhi ana tay : “Àgray ere nani ti zal ezir goro.” Eslini ndam məgri tʉwi ni tə̀hi : “Kawayay ti môru mîjeba waw ?”
28 Ele, porém, lhes respondeu: Um inimigo fez isso. Mas os servos lhe perguntaram: Queres que vamos e arranquemos o joio?
29 Naŋ nakəŋ àhi ana tay : “Aha ! Kìjʉmaba ba, aɗaba tamal kijʉmaba ti bi ekijʉmaba akaba hay na.
29 Não! Replicou ele, para que, ao separar o joio, não arranqueis também com ele o trigo.
30 Brəŋum tay nahkay hayaŋ. Eminjʉa ka sarta ga mabazana day kwa ti anəhi ana ndam mabazani ni ahkado : Bazumaba ayum na, wəlumaba ti kə̂jumiaba aku a, hay ni ti ni kə̂həlumubiya kə̂bumiyu a guvur goro vu.” »
30 Deixai-os crescer juntos até à colheita, e, no tempo da colheita, direi aos ceifeiros: ajuntai primeiro o joio, atai-o em feixes para ser queimado; mas o trigo, recolhei-o no meu celeiro.
31 Yezu àhi ma *gozogul nahaŋ ana tay keti, àɗəm : « *Məgur ge Melefit ti àzavu akaba wur ge hilfi ga zlam gʉziteni. Mis àzay, èzligi a vədaŋ gayaŋ bu.
31 Outra parábola lhes propôs, dizendo: O reino dos céus é semelhante a um grão de mostarda, que um homem tomou e plantou no seu campo;
32 Hilfi gani ti gʉziteni e kiɗiŋ ga bəza ge hilfi ndahaŋ ya a duniya bu ni ɗek. Ay ka ya ti àfətaya ni ti àɗəka àtam zlam ndahaŋ ya e dini bu ni ɗek, ègi məŋgəhaf. Aɓal ahar, eɗiɗiŋ tara tagraviyu lala gatay a huɗ gani vu. »
32 o qual é, na verdade, a menor de todas as sementes, e, crescida, é maior do que as hortaliças, e se faz árvore, de modo que as aves do céu vêm aninhar-se nos seus ramos.
33 Yezu nakəŋ àhi ma gozogul nahaŋ ana tay keti, àɗəm : « *Məgur ge Melefit ti àzavu akaba *miwisiŋ. Wal azay, abəkivu ka humbu kay, akuɗatay àna naŋ. Nahkay miwisiŋ ni ewisiŋaba humbu na ɗek. »
33 Disse-lhes outra parábola: O reino dos céus é semelhante ao fermento que uma mulher tomou e escondeu em três medidas de farinha, até ficar tudo levedado.
34 Yezu àhi ma ana mis dal-dalani ni ti ɗek ana ma *gozogul. Ma gayaŋ ya àhi ana tay àna ma *gozogul do ni ti àbi.
34 Todas estas coisas disse Jesus às multidões por parábolas e sem parábolas nada lhes dizia;
35 Àhi ana tay nahkay ti, ti ma ga bay mahəŋgaray pakama ge Melefit ni mâgravu. Ma gani nihi :
35 para que se cumprisse o que foi dito por intermédio do profeta: Abrirei em parábolas a minha boca; publicarei coisas ocultas desde a criação [do mundo].
36 Eslini Yezu àmbərbu mis dal-dalani ni, òru a magam. Eslini ti ndam maɗəbay naŋ ni tàhəɗakfəŋiyu tə̀hi : « Ɗəfiaba ma *gozogul ya kə̀ɗəmki ka ayum ya àfət a vədaŋ bu na ana leli a zla aw. »
36 Então, despedindo as multidões, foi Jesus para casa. E, chegando-se a ele os seus discípulos, disseram: Explica-nos a parábola do joio do campo.
37 Àhi ana tay ahkado : « Maslaŋa ya ti ezligi hilfi sulumani ni ti nu *Wur ge Mis.
37 E ele respondeu: O que semeia a boa semente é o Filho do Homem;
38 Vədaŋ ni ti duniya ; hilfi sulumani ni ti ni ndam ya nday a *Məgur ge Melefit bu ni. Ayum ni ti ndam ya taɗəbay *Seteni ni,
38 o campo é o mundo; a boa semente são os filhos do reino; o joio são os filhos do maligno;
39 zal ezir ya ezligi ayum ni ti Seteni. Sarta ga mabaz zlam ni ti mandav ga duniya. Ndam ya tabaz zlam ni ti ni *məslər ge Melefit.
39 o inimigo que o semeou é o diabo; a ceifa é a consumação do século, e os ceifeiros são os anjos.
40 Yaw akaɗa ya tijeba ayum a, təjiaba aku a ni ti, ka mandav ga duniya day atagray ti nahkay :
40 Pois, assim como o joio é colhido e lançado ao fogo, assim será na consumação do século.
41 nu Wur ge Mis anəslərbiyu məslər goro, atəhəlaba ndam magudar zlam na ɗek akaba ndam ya ti tijiŋkia mis ke divi a na ɗek a Məgur goro ba.
41 Mandará o Filho do Homem os seus anjos, que ajuntarão do seu reino todos os escândalos e os que praticam a iniquidade
42 Mək atəbiyu tay a *dəluv ga aku vu. Eslini ti etitʉwi, atahəpəɗkabu aslər aɗaba daliya ya atəcakay ni.
42 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
43 Ay ti ndam jireni ni atəslaɗay akaɗa ga fat ni a Məgur ga Bəŋ gatay bu. Maslaŋa ya ti slimi àfəŋ nahəma, mîci lala. »
43 Então, os justos resplandecerão como o sol, no reino de seu Pai. Quem tem ouvidos [para ouvir], ouça.
44 « *Məgur ge Melefit ti àzavu akaba elimeni maŋgahani a vədaŋ bu ni. Maslaŋa nahaŋ àbu, òru àdi ahàr, àzaba àmbati məlaŋ àŋgahkivu, àmərva dal-dal. Nahkay àsləka àsəkumoru zlam gayaŋ ɗek mək àsəkum vədaŋ nani.
44 O reino dos céus é semelhante a um tesouro oculto no campo, o qual certo homem, tendo-o achado, escondeu. E, transbordante de alegria, vai, vende tudo o que tem e compra aquele campo.
45 « Nahkay day Məgur ge Melefit ni àzavu ata bay ga cakala ya ti aɗəbay ebirsli sulumani ni.
45 O reino dos céus é também semelhante a um que negocia e procura boas pérolas;
46 Òru àdia ahàr ana sulumana bəlaŋ àtam ndahaŋ ni ti òru àsəkumoru zlam gayaŋ ɗek mək àsəkum ebirsli nani. »
46 e, tendo achado uma pérola de grande valor, vende tudo o que possui e a compra.
47 « Nahkay keti, *Məgur ge Melefit ti àzavu ata zəva ya ti tə̀təliya a dəluv va, təgəsaya kilif gərgərana kay àna naŋ a ni.
47 O reino dos céus é ainda semelhante a uma rede que, lançada ao mar, recolhe peixes de toda espécie.
48 Tamal kilif ni tə̀hurviya a zəva ni va, zəva ni àrəha ti tagəjahaya ka dəŋ-dəŋ a, tanjəhaɗ, tapalakaba kilif na. Kilif sulumani ni təbiyu a hətək vu, ya ti àɓəlay do ni ti ni, taboru tay.
48 E, quando já está cheia, os pescadores arrastam-na para a praia e, assentados, escolhem os bons para os cestos e os ruins deitam fora.
49 Ka mandav ga duniya day amagravu nahkay. Məslər ge Melefit atara təhəlkiba ndam cuɗay àkiba ka ndam jirena
49 Assim será na consumação do século: sairão os anjos, e separarão os maus dentre os justos,
50 ga məbiyu tay a *dəluv ga aku vu. Eslini etitʉwi, atahəpəɗkabu aslər aɗaba daliya ya atəcakay ni. »
50 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
51 Yezu nakəŋ àhi ana tay : « Kìcʉma ma goro ya nə̀hi ana kʉli na ɗek aw ? » Nday nakəŋ tə̀həŋgrifəŋ tə̀hi : « Iy, mìcia. »
51 Entendestes todas estas coisas? Responderam-lhe: Sim!
52 Mək naŋ nakəŋ àhi ana tay ahkado : « Nahkay ti bay *məsər Wakita ge Melefit lu, tamal àsəra zlam a àki ka Məgur ge Melefit a lala ti tə̀zavu ata bay ahay ya ti aŋgazlaya zlam mʉwena akaba midigwena e elimeni gayaŋ ya àŋgah ni ba ni. »
52 Então, lhes disse: Por isso, todo escriba versado no reino dos céus é semelhante a um pai de família que tira do seu depósito coisas novas e coisas velhas.
53 Yezu àra èndeveriŋa ma *gozogul nday nana ti àsləka eslina,
53 Tendo Jesus proferido estas parábolas, retirou-se dali.
54 òru a kəsa gayaŋ vu ka məlaŋ ya àɗək ni. Òru ènjʉa ti àcahi ma ge Melefit ana mis a ahay ga *mahəŋgalavù Melefit ye eslini ni bu. Tàra tìcia ma gayaŋ ya àcahi ana tay na ti àgria ejep ana tay a dal-dal. Tə̀ɗəm ahkado : « Məsər zlam hini ti àcahay eley ? Àŋgət njəɗa ga magray ere ye ti ɗay-ɗay mis tìpi ndo ni ti eley ?
54 E, chegando à sua terra, ensinava-os na sinagoga, de tal sorte que se maravilhavam e diziam: Donde lhe vêm esta sabedoria e estes poderes miraculosos?
55 Naŋ wur ga bay madar zlam ni do waw ? Məŋani ti Mari do waw ? Bəza ga məŋani ata Zek, Zʉzef, Zʉd, Simu do waw ?
55 Não é este o filho do carpinteiro? Não se chama sua mãe Maria, e seus irmãos, Tiago, José, Simão e Judas?
56 Bəza ga məŋani walani nday tə̀bu akaba leli ahalay ni do waw ? Àŋgət njəɗa ga magray zlam nani ɗek ti eley ? »
56 Não vivem entre nós todas as suas irmãs? Donde lhe vem, pois, tudo isto?
57 Azuhva nani ti mis nday nani tàwayay məfəki ahàr ka Yezu ndo. Ay Yezu nakəŋ àhi ana tay : « Bay məhəŋgri *pakama ge Melefit ana mis ni ti, tàwayay naŋ a kəsa gayaŋ bu do. Ata bəŋani akaba ndam ga huɗ ahay gayaŋ day tàwayay naŋ do, si a kəsa ndahaŋ bu kwa ti mis tawayay naŋ. »
57 E escandalizavam-se nele. Jesus, porém, lhes disse: Não há profeta sem honra, senão na sua terra e na sua casa.
58 Eslini Yezu àgray zlam ndahaŋ ya ti mis tìpi ɗay-ɗay ndo ni kay ndo hʉya aɗaba tàwayay məfəki ahàr do.
58 E não fez ali muitos milagres, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.