Mateus 13
Ma Mʉweni Sulumani ge Melefit (MUY) vs NAA
1 Ka fat nani Yezu àhəraya a ahay ba, òru ànjəhaɗ kà gəvay ga dəluv ni.
1 Naquele mesmo dia, Jesus saiu de casa e se assentou à beira-mar.
2 Eslini mis kay tòru kà gəvay gayaŋ. Nahkay naŋ nakəŋ káy àcəliyu a *slalah ga yam vu ànjəhaɗviyu digʉs. Mis dal-dalani ni ti ni nday ka dəŋ-dəŋ.
2 E grandes multidões se reuniram em volta dele, de modo que entrou num barco e se assentou. E toda a multidão estava em pé na praia.
3 Yezu nakəŋ àhi ma ana tay gərgəri kay àna ma *gozogul, àɗəm : « Maslaŋa nahaŋ àhəraya òru e gili ga mabəhaɗ hilfi ga zlam.Bay mabəhaɗ hilfi|src="lb00094c.tif" size="col" ref="13.3"
3 E de muitas coisas lhes falou por parábolas, dizendo:
4 Naŋ àbu abəhaɗoru hilfi ga zlam ni ti ɓal gani àdəgoru e divi bu. Nahkay eɗiɗiŋ tàra tə̀ndaba.
4 E, ao semear, uma parte caiu à beira do caminho, e, vindo as aves, a comeram.
5 Ɓal gani keti àdəgoru ka pəlaɗ ya haɗ àhəcaki ni. Àfətaya hʉya, aɗaba haɗ àki ka pəlaɗ ni kay bi.
5 Outra parte caiu em solo rochoso, onde a terra era pouca, e logo nasceu, visto não ser profunda a terra.
6 Àra àfətaya, fat àra àvəɗia ti èhiriŋaba aɗaba àbiyu sliri a haɗ vu kay ndo.
6 Saindo, porém, o sol, a queimou; e, porque não tinha raiz, secou-se.
7 Ɓal gani keti àdəgiyu a adak vu. Ka ya ti àfətaya tə̀bu təɗəkkabu nahəma, adak ni tèŋgecekabá.
7 Outra parte caiu entre os espinhos; e os espinhos cresceram e a sufocaram.
8 Ɓal gani keti àdəgoru ka haɗ sulumani. Àra àfətaya ti àbi bəza. Bəlaŋ gani àbi bəza diŋ, bəlaŋ gani keti bəza kru kru muku, nahaŋ ni ti ni kru kru mahkər. »
8 Outra, enfim, caiu em boa terra e deu fruto: a cem, a sessenta e a trinta por um.
9 Yezu àɗəm keti : « Maslaŋa ya ti slimi àfəŋ ni ti mîci lala. »
9 Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.
10 Ndam maɗəbay Yezu ni tàhəɗakfəŋbiyu kà Yezu, tə̀hi ahkado : « Kəhi ma ana tay àna ma *gozogul kwa ti kamam ? »
10 Então os discípulos se aproximaram de Jesus e lhe perguntaram: — Por que o senhor fala com eles por meio de parábolas?
11 Àhəŋgrifəŋ ana tay, àhi ana tay ahkado : « Lekʉlʉm ti Melefit àɗəfikiaba zlam maŋgahani àki ka Məgur gayaŋ na ana kʉli a, ti kə̂sərum. Ay nday ti àɗəfikiaba ana tay a vay-vay ndo.
11 Ao que Jesus respondeu:
12 Aɗaba maslaŋa ya ti zlam gayaŋ àbu ni ti atəvikivu, amələbu àna zlam dal-dal àsaɓay. Ay maslaŋa ya ti zlam gayaŋ àbi nahəma, ku ere ye ti àfəŋ ni day atəzafəŋa.
12 Pois ao que tem, mais será dado, e terá em abundância; mas, ao que não tem, até o que tem lhe será tirado.
13 Nəhi ma ana tay àna ma gozogul nahkay ti aɗaba ku tamal tamənjaləŋ ka zlam lala nəŋgu ni tìpi do ; ku tamal təbi slimi ana pakama lala nəŋgu ni tìci do.
13 Por isso, falo com eles por meio de parábolas: porque, vendo, não veem; e, ouvindo, não ouvem, nem entendem.
14 « Gatay ya tə̀bu tagray nahkay ni ti pakama ge Izayi bay mahəŋgaray *pakama ge Melefit ya àɗəmbiyu ni àgravu. Àɗəm :
14 Assim, neles se cumpre a profecia de Isaías:
15 Aɗaba mis nday ndani ti ma ya nəhi ana tay ni ètiri ana tay do simiteni,
15 Porque o coração deste povo
16 « Ay lekʉlʉm ti mərumvu aɗaba eri àfəŋ kè kʉli, kipʉm divi ; slimi day tə̀fəŋ kè kʉli, kicʉm zlam.
16 — Bem-aventurados, porém, são os olhos de vocês, porque veem; e bem-aventurados são os ouvidos de vocês, porque ouvem.
17 Nəhi ana kʉli nahəma, ndam mahəŋgaray *pakama ge Melefit kay akaba ndam jireni kay ya ahaslani ni tàwaya mipia ere ye ti kipʉm na, ay ti tìpi ndo. Tàwaya micia ere ye ti kicʉm na, ay ti tìci ndo. »
17 Pois em verdade lhes digo que muitos profetas e justos desejaram ver o que vocês estão vendo, mas não viram; e quiseram ouvir o que vocês estão ouvindo, mas não ouviram.
18 « Ay lekʉlʉm ti bumi slimi ana ma ya ti ma *gozogul àki ka bay mabəhaɗ hilfi ga zlam ni awayay aɗəmki ni.
18 — Ouçam, portanto, o que significa a parábola do semeador.
19 Tamal mis təbi slimi ana pakama ya təɗəmki ka *Məgur ge Melefit ni, tìci do ni ti, nday akaɗa divi ya hilfi ga zlam àdəgaki ni. *Seteni ara ahəliaba pakama ya ti tə̀gəskabu na ana tay a.
19 A todos os que ouvem a palavra do Reino e não a compreendem, vem o Maligno e arrebata o que lhes foi semeado no coração. Este é o que foi semeado à beira do caminho.
20 Mis ndahaŋ day tə̀bu, nday akaɗa pəlaɗ ya hilfi ga zlam àdəgaki ni : tìcia pakama ge Melefit na ti təgəskabu àna məmərani hʉya.
20 O que foi semeado em solo rochoso, esse é o que ouve a palavra e logo a recebe com alegria.
21 Ay pakama nani àhuriviyu ana tay a məɓəruv vu do, akaɗa ge sliri ya ti tòru a haɗ vu do ni ; təgəskabu ti ga hayaŋani. Tamal zlam zləzlaɗani àdia ahàr ana tay a, ahkay do ni mis təgri daliya ana tay azuhva pakama ge Melefit ni ti təmbrəŋ hʉya, tə̀gəskabu va do.
21 Mas ele não tem raiz em si mesmo, sendo de pouca duração. Quando chega a angústia ou a perseguição por causa da palavra, logo se escandaliza.
22 Mis ndahaŋ tə̀bu, nday akaɗa hilfi ga zlam ya ti àdiyu a huɗ ga adak vu ni : tìcia pakama ge Melefit a ti təgəskabu. Ay majalay ahàr ga duniya ariva ana tay a, elimeni agosay tay ; zlam nday nani teŋgecekabu zlam akaɗa ga adak ni. Nahkay ti pakama ya ndam nday nani tìci ni àzaya araŋa do.
22 O que foi semeado entre os espinhos é o que ouve a palavra, porém as preocupações deste mundo e a fascinação das riquezas sufocam a palavra, e ela fica infrutífera.
23 Mis ndahaŋ ti ni tici pakama ge Melefit. Tìci ti təgəskabu. Nday akaɗa haɗ sulumani ya hilfi ga zlam àdəgaki ni, nahkay təbi bəza. Bəlaŋ gani abi bəza diŋ, bəlaŋ gani keti bəza kru kru muku, nahaŋ ni ti ni bəza kru kru mahkər ni. »
23 Mas o que foi semeado em boa terra é o que ouve a palavra e a compreende; este frutifica e produz a cem, a sessenta e a trinta por um.
24 Yezu nakəŋ àŋgəhaɗi ma *gozogul nahaŋ ana tay keti, àɗəm : « *Məgur ge Melefit ti tə̀zavu ata mis ya ti èzligi hay gayaŋ sulumani a vədaŋ gayaŋ bu ni.
24 Jesus lhes propôs outra parábola, dizendo:
25 Ay məlavaɗ àra ègia, mis tìnjikaba ɗʉwir a ti zal ezir gayaŋ òru èzligikiviyu ayum mək àsləka zlam gayaŋ a.
25 Mas, enquanto todos estavam dormindo, veio o inimigo dele, semeou o joio no meio do trigo e foi embora.
26 Ka ya ti tàra tə̀fətaya, tə̀bu tabay ahàr nahəma, ayum ni day àsərvu.
26 E, quando as plantas cresceram e produziram fruto, apareceu também o joio.
27 Ndam məgri tʉwi ana bay ga vədaŋ ni tàra tìpia ti tə̀rəkia ka bay ga vədaŋ na. Tə̀hi : “Bay geli, kìzligi a vədaŋ bu ni ti hay sulumani timey ! Ay ti ayum ni àhəraya ti eley ?”
27 Então os servos do dono da casa chegaram e disseram: “Patrão, o senhor não semeou boa semente no seu campo? De onde, então, vem o joio?”
28 Àhi ana tay : “Àgray ere nani ti zal ezir goro.” Eslini ndam məgri tʉwi ni tə̀hi : “Kawayay ti môru mîjeba waw ?”
28 Ele, porém, lhes respondeu: “Um inimigo fez isso.” Mas os servos lhe perguntaram: “O senhor quer que a gente vá e arranque o joio?”
29 Naŋ nakəŋ àhi ana tay : “Aha ! Kìjʉmaba ba, aɗaba tamal kijʉmaba ti bi ekijʉmaba akaba hay na.
29 O dono da casa respondeu: “Não! Porque, ao separar o joio, vocês poderão arrancar também com ele o trigo.
30 Brəŋum tay nahkay hayaŋ. Eminjʉa ka sarta ga mabazana day kwa ti anəhi ana ndam mabazani ni ahkado : Bazumaba ayum na, wəlumaba ti kə̂jumiaba aku a, hay ni ti ni kə̂həlumubiya kə̂bumiyu a guvur goro vu.” »
30 Deixem que cresçam juntos até a colheita. E, no tempo da colheita, direi aos ceifeiros: ‘Ajuntem primeiro o joio e amarrem-no em feixes para ser queimado; mas recolham o trigo no meu celeiro.’”
31 Yezu àhi ma *gozogul nahaŋ ana tay keti, àɗəm : « *Məgur ge Melefit ti àzavu akaba wur ge hilfi ga zlam gʉziteni. Mis àzay, èzligi a vədaŋ gayaŋ bu.
31 Jesus lhes propôs outra parábola, dizendo:
32 Hilfi gani ti gʉziteni e kiɗiŋ ga bəza ge hilfi ndahaŋ ya a duniya bu ni ɗek. Ay ka ya ti àfətaya ni ti àɗəka àtam zlam ndahaŋ ya e dini bu ni ɗek, ègi məŋgəhaf. Aɓal ahar, eɗiɗiŋ tara tagraviyu lala gatay a huɗ gani vu. »
32 Esse grão é, na verdade, a menor de todas as sementes, mas, quando cresce, é maior do que as hortaliças, e chega a ser uma árvore, de modo que as aves do céu vêm se aninhar nos seus ramos.
33 Yezu nakəŋ àhi ma gozogul nahaŋ ana tay keti, àɗəm : « *Məgur ge Melefit ti àzavu akaba *miwisiŋ. Wal azay, abəkivu ka humbu kay, akuɗatay àna naŋ. Nahkay miwisiŋ ni ewisiŋaba humbu na ɗek. »
33 Jesus lhes contou ainda outra parábola:
34 Yezu àhi ma ana mis dal-dalani ni ti ɗek ana ma *gozogul. Ma gayaŋ ya àhi ana tay àna ma *gozogul do ni ti àbi.
34 Jesus disse todas estas coisas às multidões por parábolas e sem parábolas nada lhes dizia.
35 Àhi ana tay nahkay ti, ti ma ga bay mahəŋgaray pakama ge Melefit ni mâgravu. Ma gani nihi :
35 Isso aconteceu para se cumprir o que foi dito por meio do profeta: “Abrirei a minha boca em parábolas; publicarei coisas ocultas desde a criação do mundo.”
36 Eslini Yezu àmbərbu mis dal-dalani ni, òru a magam. Eslini ti ndam maɗəbay naŋ ni tàhəɗakfəŋiyu tə̀hi : « Ɗəfiaba ma *gozogul ya kə̀ɗəmki ka ayum ya àfət a vədaŋ bu na ana leli a zla aw. »
36 Então, despedindo as multidões, Jesus foi para casa. E, aproximando-se dele os seus discípulos, disseram: — Explique-nos a parábola do joio do campo.
37 Àhi ana tay ahkado : « Maslaŋa ya ti ezligi hilfi sulumani ni ti nu *Wur ge Mis.
37 E Jesus respondeu:
38 Vədaŋ ni ti duniya ; hilfi sulumani ni ti ni ndam ya nday a *Məgur ge Melefit bu ni. Ayum ni ti ndam ya taɗəbay *Seteni ni,
38 O campo é o mundo. A boa semente são os filhos do Reino; o joio são os filhos do Maligno.
39 zal ezir ya ezligi ayum ni ti Seteni. Sarta ga mabaz zlam ni ti mandav ga duniya. Ndam ya tabaz zlam ni ti ni *məslər ge Melefit.
39 O inimigo que o semeou é o diabo. A colheita é o fim dos tempos, e os ceifeiros são os anjos.
40 Yaw akaɗa ya tijeba ayum a, təjiaba aku a ni ti, ka mandav ga duniya day atagray ti nahkay :
40 Pois, assim como o joio é colhido e jogado no fogo, assim será no fim dos tempos.
41 nu Wur ge Mis anəslərbiyu məslər goro, atəhəlaba ndam magudar zlam na ɗek akaba ndam ya ti tijiŋkia mis ke divi a na ɗek a Məgur goro ba.
41 O Filho do Homem mandará os seus anjos, que ajuntarão do seu Reino todos os que servem de pedra de tropeço e os que praticam o mal
42 Mək atəbiyu tay a *dəluv ga aku vu. Eslini ti etitʉwi, atahəpəɗkabu aslər aɗaba daliya ya atəcakay ni.
42 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
43 Ay ti ndam jireni ni atəslaɗay akaɗa ga fat ni a Məgur ga Bəŋ gatay bu. Maslaŋa ya ti slimi àfəŋ nahəma, mîci lala. »
43 Então os justos resplandecerão como o sol, no Reino de seu Pai. Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.
44 « *Məgur ge Melefit ti àzavu akaba elimeni maŋgahani a vədaŋ bu ni. Maslaŋa nahaŋ àbu, òru àdi ahàr, àzaba àmbati məlaŋ àŋgahkivu, àmərva dal-dal. Nahkay àsləka àsəkumoru zlam gayaŋ ɗek mək àsəkum vədaŋ nani.
44 — O Reino dos Céus é semelhante a um tesouro escondido no campo, que um homem achou e escondeu. Então, transbordante de alegria, vai, vende tudo o que tem e compra aquele campo.
45 « Nahkay day Məgur ge Melefit ni àzavu ata bay ga cakala ya ti aɗəbay ebirsli sulumani ni.
45 — O Reino dos Céus é também semelhante a um homem que negocia e procura boas pérolas.
46 Òru àdia ahàr ana sulumana bəlaŋ àtam ndahaŋ ni ti òru àsəkumoru zlam gayaŋ ɗek mək àsəkum ebirsli nani. »
46 Quando encontrou uma pérola de grande valor, ele foi, vendeu tudo o que tinha e comprou a pérola.
47 « Nahkay keti, *Məgur ge Melefit ti àzavu ata zəva ya ti tə̀təliya a dəluv va, təgəsaya kilif gərgərana kay àna naŋ a ni.
47 — O Reino dos Céus é ainda semelhante a uma rede que foi lançada ao mar e apanhou peixes de toda espécie.
48 Tamal kilif ni tə̀hurviya a zəva ni va, zəva ni àrəha ti tagəjahaya ka dəŋ-dəŋ a, tanjəhaɗ, tapalakaba kilif na. Kilif sulumani ni təbiyu a hətək vu, ya ti àɓəlay do ni ti ni, taboru tay.
48 E, quando já estava cheia, os pescadores a arrastaram para a praia e, assentados, escolheram os bons para os cestos e jogaram fora os ruins.
49 Ka mandav ga duniya day amagravu nahkay. Məslər ge Melefit atara təhəlkiba ndam cuɗay àkiba ka ndam jirena
49 Assim será no fim dos tempos: os anjos sairão, separarão os maus dentre os justos
50 ga məbiyu tay a *dəluv ga aku vu. Eslini etitʉwi, atahəpəɗkabu aslər aɗaba daliya ya atəcakay ni. »
50 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
51 Yezu nakəŋ àhi ana tay : « Kìcʉma ma goro ya nə̀hi ana kʉli na ɗek aw ? » Nday nakəŋ tə̀həŋgrifəŋ tə̀hi : « Iy, mìcia. »
51 Então Jesus perguntou: Eles responderam: — Sim!
52 Mək naŋ nakəŋ àhi ana tay ahkado : « Nahkay ti bay *məsər Wakita ge Melefit lu, tamal àsəra zlam a àki ka Məgur ge Melefit a lala ti tə̀zavu ata bay ahay ya ti aŋgazlaya zlam mʉwena akaba midigwena e elimeni gayaŋ ya àŋgah ni ba ni. »
52 Então Jesus lhes disse:
53 Yezu àra èndeveriŋa ma *gozogul nday nana ti àsləka eslina,
53 Quando Jesus acabou de contar essas parábolas, retirou-se dali.
54 òru a kəsa gayaŋ vu ka məlaŋ ya àɗək ni. Òru ènjʉa ti àcahi ma ge Melefit ana mis a ahay ga *mahəŋgalavù Melefit ye eslini ni bu. Tàra tìcia ma gayaŋ ya àcahi ana tay na ti àgria ejep ana tay a dal-dal. Tə̀ɗəm ahkado : « Məsər zlam hini ti àcahay eley ? Àŋgət njəɗa ga magray ere ye ti ɗay-ɗay mis tìpi ndo ni ti eley ?
54 E, chegando à sua terra, ensinava-os na sinagoga, de modo que se maravilhavam e diziam: — De onde lhe vêm esta sabedoria e estes poderes miraculosos?
55 Naŋ wur ga bay madar zlam ni do waw ? Məŋani ti Mari do waw ? Bəza ga məŋani ata Zek, Zʉzef, Zʉd, Simu do waw ?
55 Não é este o filho do carpinteiro? A sua mãe não se chama Maria, e seus irmãos não são Tiago, José, Simão e Judas?
56 Bəza ga məŋani walani nday tə̀bu akaba leli ahalay ni do waw ? Àŋgət njəɗa ga magray zlam nani ɗek ti eley ? »
56 Todas as suas irmãs não vivem entre nós? Então, de onde lhe vem tudo isto?
57 Azuhva nani ti mis nday nani tàwayay məfəki ahàr ka Yezu ndo. Ay Yezu nakəŋ àhi ana tay : « Bay məhəŋgri *pakama ge Melefit ana mis ni ti, tàwayay naŋ a kəsa gayaŋ bu do. Ata bəŋani akaba ndam ga huɗ ahay gayaŋ day tàwayay naŋ do, si a kəsa ndahaŋ bu kwa ti mis tawayay naŋ. »
57 E escandalizavam-se por causa dele. Jesus, porém, lhes disse:
58 Eslini Yezu àgray zlam ndahaŋ ya ti mis tìpi ɗay-ɗay ndo ni kay ndo hʉya aɗaba tàwayay məfəki ahàr do.
58 E não fez ali muitos milagres, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.