Lucas 12
Ma Mʉweni Sulumani ge Melefit (MUY) vs BKJ
1 Ka sarta gani nani nahəma, mis tə̀cakalava agray dəbu ehimeya. Nday kay nahkay ti mis ndahaŋ təcəlki ka asak ge mis ndahaŋ aɗaba məlaŋ mafəkaɗ asak àbi. Eslini Yezu àhi ma ana ndam maɗəbay naŋ ni enji. Àhi ana tay ahkado : « Bumvu slimi ana *miwisiŋ ga ndam *Feriziyeŋ ni : gatay ya taŋgah majalay ahàr gatay magədavani ni ti ègia akaɗa miwisiŋ a.
1 Enquanto isso ajuntou-se uma multidão de inúmeras pessoas, de tal modo que pisoteavam umas as outras, e ele começou a dizer primeiro aos seus discípulos: Cuidado com o fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Ay zlam maŋgahani ni ɗek emipivu ; ma maŋgahani ni ɗek emicivu.
2 Porque não há nada encoberto que não seja revelado, nem oculto que não venha a se tornar conhecido.
3 Nahkay ma ya ti kə̀ɗəmum a məlaŋ ziŋ-ziŋeni bu ni ɗek ti emicivu vay-vay a məlaŋ maslaɗani bu. Ma ya ti kə̀humiviyu ana mis e slimi vu lekʉlʉm məzləkumkabu ahay ni ti atəzlah àna ma gani nani ka ahàr ga həma. »
3 Porquanto tudo o que em trevas falastes, será ouvido na luz, e o que nos quartos tiverdes falado nos ouvidos, será proclamado dos telhados.
4 Yezu àɗəm keti : « Nəhi ana kʉli ndam goro ni, kə̀grumfəŋa aŋgwaz kà ndam ya takaɗ mis na ba, aɗaba tamal tàkaɗa mis a ti tə̀grikivu araŋa nahaŋ koksah.
4 E eu vos digo meus amigos: Não tenham medo dos que matam o corpo e depois não têm mais o que fazer.
5 Nəɗəfiki bay ya ti kəgrumfəŋa aŋgwaz a ni ana kʉli : bay nani ti bay ya ti tamal àkaɗa mis a ti esliki mizligiyu naŋ a *dəluv ga aku vu ni. Bay nani ti Melefit. Iy nahkay, nəhi ana kʉli, grumfəŋa aŋgwaz a ti kà naŋ.
5 Mas eu vos mostrarei a quem deveis temer: Temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno; sim, eu vos digo, a esse temei.
6 « Tə̀bu təsəkum eɗiɗiŋ ciɓ-ciɓeni zlam àna siŋgu cʉ bi aw ? Ay səruma eɗiɗiŋ nday nani ti ku biliŋ day àgəjazlki ahàr ke Melefit do.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses e nenhum deles fica esquecido diante de Deus?
7 Lekʉlʉm day ku məhər ga ahàr gekʉli nəŋgu ni Melefit àcalaba ɗek. Nahkay kə̀grum aŋgwaz ba, ku eɗiɗiŋ kay day kàtamuma tay kè eri ge Melefit a. »
7 Mas até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais, porque valeis mais do que muitos pardais.
8 Yezu àɗəm keti : « Nəhi ana kʉli nahəma, ku way way do tamal aɗəm vay-vay naŋ mis goro kè meleher ge mis ti, nu *Wur ge Mis day anəɗəm vay-vay naŋ mis goro kè meleher ga *məslər ge Melefit.
8 Eu também vos digo: Todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Ay maslaŋa ya ti aɗəm naŋ mis goro do nahəma, nu day anəɗəm naŋ mis goro do kè meleher ga məslər ge Melefit.
9 mas quem me negar diante dos homens, será negado diante dos anjos de Deus.
10 Maslaŋa ya ti aɗəmku ma magədavani ka nu, nu Wur ge Mis ni ti, Melefit aməmbərfəŋa zlam magudarani gayaŋ nana. Ay maslaŋa ya endivi *Məsuf Njəlatani ni ti, Melefit aməmbərfəŋa zlam magudarani gayaŋ na do simiteni.
10 E a todo aquele que falar uma palavra contra o Filho do homem, lhe será perdoada, mas ao que blasfemar contra o Espírito Santo não lhe será perdoado.
11 Atagrafəŋa seriya kè kʉli a ahay ga *mahəŋgalavù Melefit ba, akaba kè meleher ga bəbay ahkay do ni kè meleher ga ndam ga ŋgumna. Ka ya ti tagrafəŋa seriya kè kʉli a nahkay ni ti pakama ya ti akəɗəmum ga mahəŋgay ahàr gekʉli ni ti àhəli ahàr ana kʉli ba ;
11 E, quando eles vos conduzirem às sinagogas, aos magistrados e poderosos, não cuideis de como ou o que respondereis, ou o que direis;
12 aɗaba mam, ka sarta gani nani ti Məsuf Njəlatani aməɗəfiki ere ye ti akəɗəmum ni ana kʉli. »
12 porque o Espírito Santo vos ensinará na mesma hora o que deveis dizer.
13 Eslini zal nahaŋ e kiɗiŋ ge mis dal-dalani ni bu àhi ana Yezu ahkado : « Mʉsi, wur ga mmawa àhəla elimeni ga bəŋ geli ya àmbribu ana leli na ɗek. Hi ti mə̂dufəŋa ere gani goro a ti. »
13 E disse-lhe um da multidão: Mestre, fala ao meu irmão que ele divida comigo a herança.
14 Yezu àhəŋgrifəŋ, àhi ahkado : « Way àfiyu nu bay magray seriya ga midikaba zlam ana kʉli a way, wura ? »
14 E ele lhe disse: Homem, quem me fez por juiz ou um divisor entre vós?
15 Eslini Yezu nakəŋ àhi ana mis ni ɗek ahkado : « Bumvu slimi ana ma ge elimeni, kàwayum ba. Aɗaba mis naŋ àbu àna sifa ti azuhva zlam ya àfəŋ ni do. Ku elimeni gayaŋ kay nəŋgu ni àvi sifa do. »
15 E ele disse-lhes: Acautelai-vos e guardai-vos da cobiça; porque a vida do homem não consiste na abundância das coisas que ele possui.
16 Àhi ma ana tay àna ma *gozogul, àɗəm ahkado : « Bay ge elimeni nahaŋ àbu nahəma, vədaŋ gayaŋ tə̀bu, zlam ànjəkia dal-dal.
16 E ele falou-lhes uma parábola, dizendo: A terra de um certo homem rico produziu com abundância;
17 Àhi ana ahàr : “Nihi guvur goro tàhəca ti anəbəviyu zlam ni ti a mam vu mam ? Nagray hi ti ahəmamam ?”
17 e ele pensava consigo mesmo, dizendo: O que eu farei pois não tenho espaço para guardar os meus frutos?
18 Mək àɗəm : “Ere ye ti nagray ni ti nihi : nembeɗkaba guvur goro na ɗek, nələmvaya gəɗákana ndahaŋ a. Nahkay anəbəviyu hay goro ni akaba zlam ndahaŋ ni ɗek.
18 E ele disse: Eu farei isto: derrubarei os meus celeiros, e edificarei maiores, e ali eu colocarei todos os meus frutos e os meus bens.
19 Mək anəhi ana ahàr : Maslaŋa goro ni, zlam gayak àvu kay maŋgahani ge vi ehimeyeni. Nihi ti pəsaba, zum zlam, si zlam, gray wuməri zlam gayak.”
19 E eu direi à minha alma: Alma, tens em depósito muitos bens, para muitos anos; descansa, come, bebe e alegra-te.
20 Ay ti Melefit àhi : “Nak kə̀sər araŋa do, kani kani a ga məlavaɗ kara kəmət. Nahkay zlam gayak ya kə̀ŋgahkabu ɗek ni ti way aməzum way ?” »
20 Mas Deus lhe disse: Tolo, esta noite te requisitarão tua alma, e de quem serão estas coisas que tu preparaste?
21 Yezu àhi ana tay ahkado : « Maslaŋa ya ti aŋgahikabu elimeni ana ahàr gayaŋ gayaŋani ni ti naŋ day ere ye ti agrakivu ni ti nahkay, aɗaba kè eri ge Melefit ti naŋ bay ge elimeni do. »
21 Assim é aquele que para si ajunta tesouros, e não é rico para com Deus.
22 Eslini Yezu àhi ana ndam maɗəbay naŋ ni ahkado : « Nahkay zla nahəma, nəhi ana kʉli a manjəhaɗ gekʉli bu ni ti ŋgay akəzumum mam akaba akəbumkabu mam ti kàjalum ba, àhəli ahàr ana kʉli ba daya.
22 E ele disse aos seus discípulos: Por isso eu vos digo: Não sejais cuidadosos quanto à vossa vida, pelo que haveis de comer, nem quanto ao vosso corpo, pelo que haveis de vestir.
23 Sifa ti àtam zlam məzumani do waw ? Vu ti àtam zlam məbakabani do waw ?
23 A vida é mais do que a comida, e o corpo é mais do que o vestuário.
24 Ŋga pʉm ŋgarama day nimi : tìzligi zlam do, tàbaz zlam do. Guvur gatay àbi, məlaŋ məbiyu zlam gatay ndahaŋ day àbi. Ku nday tə̀bu nahkay nəŋgu ni, Melefit naŋ àbi avi zlam məzumani ana tay bi aw ? Lekʉlʉm ti kàtamum eɗiɗiŋ ferek-ferek do waw ?
24 Considerai os corvos, que não semeiam, nem colhem, nem têm despensa, nem celeiro, e Deus os alimenta; quanto mais sois vós mais valiosos do que as aves?
25 Way e kiɗiŋ gekʉli bu esliki mədəkiviyu vaɗ àkivu ke vi gayaŋ ku gʉzit àna majalay ahàr gayaŋ way ? Àbi !
25 E qual de vós poderá, com os seus cuidados, acrescentar um côvado à sua estatura?
26 Ay tamal kìslʉmki magray ere hini gʉziteni ni do nahəma, kajalumki ahàr ka zlam ga manjəhaɗ gekʉli nday ndahaŋ ni ti kamam ?
26 Então se não sois capazes de fazer as coisas mínimas, por que andais cuidadosos com o restante?
27 Jalum ahàr day ! Vay-vay ga zlam ya təfət a vədaŋ bu ni ti tàgray tʉwi do, tə̀ləmkabu azana do daya. Ay nəhi ana kʉli nahəma, ku Salomoŋ àna elimeni gayaŋ ni ɗek tekeɗi àbakabu azana ya ti àɓəlay akaɗa vay-vay bəlaŋ ni ndo.
27 Considerai os lírios, como eles crescem; eles não trabalham, nem fiam; e eu vos digo que Salomão em toda a sua glória não se vestiu como um deles.
28 Zlam ya təfət a vədaŋ bu kani, hajəŋ təbiyu tay a aku vu ni tekeɗi Melefit abəki vay-vay ka tay. Tamal naŋ àbu agray nahkay ti aməbəki zlam ke kʉli amatam gatay ni do waw ? Lekʉlʉm ti kə̀fumki ahàr ke Melefit lala do ni ti kamam ?
28 Então se Deus assim veste a erva, que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais vestirá a vós, Oh pequena fé?
29 Lekʉlʉm ti kə̀ɗəbum zlam məzumani akaba zlam miseni ba ; zlam nday nani àhəli ahàr ana kʉli ba.
29 E não busqueis o que comer, ou o que beber, nem sejais de mente duvidosa.
30 Nday ya ti taɗəbay zlam nday nani ɗek kəlavaɗ ni ti ndam ga *duniya ya tə̀fəki ahàr ke Melefit do ni. Ay lekʉlʉm ti Bəŋ gekʉli Melefit àsəra ere ya àhəcikivu ana kʉli na.
30 Porque todas estas coisas as nações do mundo buscam; mas vosso Pai sabe que necessitais destas coisas.
31 Ɗəbum ti *Məgur ge Melefit sawaŋ. Nahkay zlam ndahaŋ ni ɗek day Melefit aməvikivu ana kʉli.
31 Mas antes, buscai o reino de Deus, e todas essas coisas vos serão acrescentadas.
32 Aŋgwaz àwər kʉli ba, bəza təmbak goro ni, aɗaba àɓəlafəŋa kà Bəŋ gekʉli Melefit ga məvi Məgur gayaŋ ana kʉli a. »
32 Não temas, ó pequenino rebanho, porque é aprazível a vosso Pai dar-vos o reino.
33 « Səkumumoru zlam gekʉli ti kə̂bumi siŋgu gani ana ndam talaga. Nahkay ti akələbum àna elimeni e melefit bu. Elimeni nani àndav ɗay-ɗay do, mbolu gani àgədavu ɗay-ɗay do daya. Eslini e melefit bu ni ti ndam akal tòru koksah, gaŋgu day tə̀bi ga magudar zlam bi.
33 Vendei o que tendes, e dai esmolas; provei para vós bolsas que não envelheçam, tesouro inesgotável nos céus, aonde não chega ladrão, nem a traça corrói.
34 Aɗaba məlaŋ ya ti elimeni gekʉli àvu ni ti kajalumki ahàr ti ka məlaŋ gani nani. »
34 Porque onde estiver o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 Yezu àhi ana tay keti : « Ahàr àɗəm kəbumkabu azana ge tʉwi, kəbumi slimi ana ceŋgel gekʉli ti aku àmətkia ka tay a ba.
35 Estejam cingidos os vossos lombos, e as vossas lâmpadas acesas,
36 Njəhaɗum akaɗa ga ndam majəgay ahay ka ya ti bay ya təgri tʉwi ni àdoru ka wuməri ga maday wal ni. Tə̀bu tajəgay naŋ ; tamal àsləkabiya, àzala tay a nahəma, təzləkiaba mahay a.
36 e sede vós semelhantes aos homens que esperam que o seu senhor retorne das bodas, para que, quando ele vier e bater, eles possam abrir-lhe imediatamente.
37 Tamal bay ya təgri tʉwi ni àsləkabiya, àdi ahàr ana ndam gayaŋ ni nday eri, nday tə̀bu tajəgay naŋ nahəma, ndam nday nani tə̂mərvu. Nəhi ana kʉli nahəma, bay ahay ni aməbakabu azana ge tʉwi gayaŋ, aməhi ana tay tânjəhaɗa ga məzum zlam a, amara məvi zlam məzumani ana tay.
37 Abençoados são aqueles servos que, quando vier o senhor, os ache vigiando; em verdade eu vos digo que ele se cingirá, e os fará assentar à mesa, e, chegando-se, os servirá.
38 Ku tamal àsləkabiya àna huɗ ya vaɗ ahkay do ni ge dʉena, àdi ahàr ana tay nday eri, tə̀bu tajəgay naŋ ti tə̂mərvu.
38 E, se ele vier na segunda vigília, ou vier na terceira vigília, e assim os encontrar, abençoados são estes servos.
39 « Cʉm day, tamal bay ahay àsəra sarta ga ndam akal ya atara ga məzləl naŋ na ti àmbrəŋ tay ga mara məhuriyani a ahay gayaŋ vu do.
39 Mas sabei isto: que se o dono da casa soubesse a que hora viria o ladrão, ele teria vigiado, e não teria permitido que arrombasse a sua casa.
40 Nahkay lekʉlʉm day slamatumvu lala, aɗaba nu *Wur ge Mis anara ti ka sarta ya ti lekʉlʉm kàjalumki ahàr do ni. »
40 Por isso, estai vós prontos também; porque o Filho do homem vem em uma hora que não penseis.
41 Eslini Piyer àhi ana Yezu ahkado : « Bay geli, ma *gozogul ya kə̀ɗəm ni ti kə̀hi ana leli tək, kə̀hi ana mis ɗek aw ? »
41 Então, Pedro lhe disse: Senhor, dizes essa parábola a nós, ou também a todos?
42 Bay geli àhəŋgrifəŋ, àhi ahkado : « Bay magray tʉwi lala, andikabu ana bay ya agri tʉwi ni, àsəra zlam a ni ti way ? Maslaŋa nani ti bay ya ti naŋ agri tʉwi ni ambərfəŋ tʉwi ga huɗ ahay gayaŋ ɗek a ahar vu. Ambərfəŋ tʉwi ga məvi zlam məzumani ana ndam məgri tʉwi ndahaŋ àna sarta gani daya.
42 E disse o Senhor: Qual é, pois, o mordomo fiel e prudente, que seu senhor fará governante sobre os servos, para lhes dar uma porção de alimento na estação devida?
43 Bay magray tʉwi nani ti tamal bay ya naŋ agri tʉwi ni àsləkabiya, àdi ahàr, naŋ àbu agray tʉwi lala nahəma, bay məgri tʉwi nani aməmərvu.
43 Abençoado é aquele servo, a quem o senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Nəhi ana kʉli nahəma, bay ya təgri tʉwi ni aməmbrivu elimeni gayaŋ ɗek a ahar vu.
44 Em verdade eu vos digo que ele o fará governante sobre tudo o que ele tem.
45 Ay bi bay magray tʉwi ni àhi ana ahàr ahkado : “Bay ya ti nəgri tʉwi ni àsləkabiya weceweci do.” Nahkay anjəki ka məzləɓ ndam ya tagrakabu tʉwi ni ; ku zal ku wal day azləɓ. Azum zlam zlam gayaŋ, esi zum dal-dal, eviyi ahàr.
45 Mas, e se aquele servo disser em seu coração: O meu senhor atrasa em sua vinda, e começa a espancar os servos e servas, e a comer e a beber, e a embriagar-se,
46 Naŋ àbu agray nahkay ti bay ya təgri tʉwi ni amasləkabiya ka fat ya bay məgri tʉwi ni àjalaki ahàr ndo ni, àna njemdi ya ti àsər do ni. Eminjia ti amatraɓ naŋ dal-dal, aməgri daliya akaɗa ya agri ana nday ndahaŋ ya ti tə̀fəki ahàr ndo ni. »
46 o senhor daquele servo virá em um dia quando ele não espera, e em uma hora quando ele não estiver ciente, e açoitá-lo-á severamente e irá designar-lhe sua porção com os incrédulos.
47 Yezu àɗəm keti : « Tamal bay magray tʉwi àsəra ere ye ti bay ya agri tʉwi ni awayay na, àslamalavu ga məgri tʉwi nani do nahəma, bay ahay ni aməzləɓ naŋ dal-dal.
47 E o servo que sabia a vontade do seu senhor e não se preparou, nem fez conforme a sua vontade, será castigado com muitos açoites.
48 Ay tamal ti bay magray tʉwi ni àsər ere ye ti bay ahay ni awayay ni do, agray ere ye ti bay ahay ni àwayay do ni ti, bay ahay ni aməzləɓ naŋ kay do. Maslaŋa ya ti tə̀via zlam a kay ni ti etihindifiŋa kay daya. Maslaŋa ya ti tə̀mbriva zlam kay a ahar va nahəma, etihindifiŋa kay àtama ge mis ndahaŋ na. »
48 Mas, o que a não sabia e fez coisas dignas de açoites, será castigado com poucos açoites. Porque a quem quer que muito for dado, muito será requerido dele; e para o homem que muito foi confiado, muito mais se exigirá dele.
49 Yezu àɗəm keti : « Ere ye ti nəzəbiyu a duniya vu ni ti aku. Nawayay nihi ti aku ni mêbeftevu hʉya.
49 Eu vim para lançar fogo na terra; e o que eu quero, se este já está aceso?
50 Mis atəgru daliya kay, daliya nani ti emigi *baray goro nahaŋ. Nìsliki majəgani do, nawayay ti baray nani mâgravu hʉya.
50 Mas eu tenho um batismo para ser batizado; e como estou afligido até que venha a cumprir-se!
51 Lekʉlʉm kə̀ɗəmum nu nàra a duniya va ti, ti mis tânjəhaɗ e kiɗiŋ gatay bu àna sulumani aw ? Aha ! Nəhi ana kʉli, nàra ti ga məzəbiyu hirvu sawaŋ.
51 Suponhas que eu vim dar paz à terra? Eu vos digo: Não; mas antes divisão.
52 Nahkay mis zlam a huɗ ahay bu etihirvu. Mis mahkərani ni etici ma ge mis cʉeni ni do, mis cʉeni ni day etici ma ge mis mahkərani ni do. Anjəki ti nihi hʉya.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos em uma casa; três contra dois, e dois contra três.
53 Bəŋ ga wur emici ma ga wur gayaŋ zalani do, wur ni day emici ma ga bəŋani do. Məŋ ga wur emici ma ga wur gayaŋ dahalayani do, wur ni day emici ma ga məŋani do. Məŋ ga zal emici ma ga wal ga wur gani do, wal ni day emici ma ga məŋ ga zal gayaŋ ni do. »
53 O pai estará dividido contra o filho, e o filho contra o pai; a mãe contra a filha, e a filha contra a mãe; a sogra contra a sua nora, e a nora contra sua sogra.
54 Yezu àhi pakama nahaŋ ana mis dal-dalani ni, àɗəm ahkado : « Tamal ti kìpʉma maklaɓasl gwar ka dəluv gəɗakana ti kəɗəmum avər ara atəɗ hʉya, mək agravu eɗeɗiŋ.
54 E ele também dizia à multidão: Quando vedes subir uma nuvem do oeste, imediatamente dizeis: Lá vem chuva; e assim acontece.
55 Tamal ti kìcʉma aməɗ akəzlabiyu gwar egezi ti kəɗəmum endif ara agray, mək agravu eɗeɗiŋ.
55 E quando vedes soprar o vento sul, dizeis: Haverá calor; e assim acontece.
56 Lekʉlʉm ndam jireni do, aɗaba kəmənjumoru agavəla ahkay do ni ka haɗ ti kə̀səruma ere ye ti amagravu na. Ay ere ye ti Melefit agray nihi ni ti kə̀sərum do ni ti kamam ? »
56 Hipócritas, podeis discernir a face da terra e do céu; mas, como não discernis este tempo?
57 Yezu àɗəm keti : « Ere ye ti àɓəlay magrani ni ti lekʉlʉm lekʉlʉmeni kə̀sərumkaba do ni ti kamam ?
57 Sim, e por que vós mesmos não julgam o que é certo?
58 Tamal ti maslaŋa akoru abəhaɗkuk mirdim, kə̀bum kədəgumkaboru afa ga bay nahəma, ŋgalumbu ka ahàr divi. Tamal ti kàŋgalumbu ndo nahəma, maslaŋa nani aməzikaboru kur ana bay magray seriya. Bay ni aməvi kur ana zal slewja, mək zal slewja ni aməfiyu kur a daŋgay vu.
58 Porque, quando fores com o teu adversário ao magistrado, esforça-te para pôr em ordem o assunto com ele no caminho, para que ele não te arraste ao juiz, e o juiz te entregue ao oficial, e o oficial te lance na prisão.
59 Nəhuk nahəma, mənjəɗ məpəlaba ere ye ti tə̀fəkuk na ɗek ti akahəraya a daŋgay ni ba do. Ku tamal ti agəjənifuk sisi bəlaŋ nəŋgu ni, si kəpəlaba kwa. »
59 Eu te digo que não sairás de lá enquanto não pagares o último ceitil.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.