Atos 19
Ma Mʉweni Sulumani ge Melefit (MUY) vs NTLH
1 Ka ya ti Apolos naŋ a Koreŋ ni ti Pol àsləkaba gwar ka həma ya ka haɗ Azi na, òru e Efez. Òru ènjʉa ti àdi ahàr ana mis ndahaŋ ya taɗəbay divi ga Yezu ni,
1 Enquanto Apolo estava na cidade de Corinto, Paulo viajou pelo interior da província da Ásia e chegou a Éfeso. Ali encontrou alguns cristãos
2 àhi ana tay ahkado : « Ka ya ti kə̀fumki ahàr ka Yezu ni ti Melefit àvia Məsuf Njəlatana ana kʉli a waw ? » Nday nakəŋ tə̀həŋgrifəŋ, tə̀hi ahkado : « *Məsuf Njəlatani ti ɗay-ɗay mìci tàcalfəŋ ndo. »
2 e perguntou: — Quando vocês creram, vocês receberam o Espírito Santo? Eles responderam: — Nós nem mesmo sabíamos que existe o Espírito Santo.
3 Eslini Pol àhi ana tay : « Ay nahkay ti *baray ya tàbaray kʉli ni ti baray weley ? » Tə̀hi : « Tàbaray leli ti akaɗa ge Zeŋ ya abaray mis ahaslani ni. »
3 — Então que tipo de batismo vocês receberam? — perguntou Paulo. — O batismo de João Batista! — responderam.
4 Pol àhi ana tay : « Zeŋ àbaray ti mis ya tə̀gəskabá məmbatkaba majalay ahàr gatay a ni. Àhi ana ndam *Izireyel : “Maslaŋa nahaŋ àbu amara, ahàr àɗəm kə̂fumki ahàr.” Maslaŋa nani ya Zeŋ àɗəmki ma ni ti naŋ Yezu. »
4 Então Paulo disse: — João batizava aqueles que se arrependiam dos seus pecados. E também dizia ao povo de Israel que eles deviam crer naquele que havia de vir depois dele, isto é, em Jesus.
5 Nday nakəŋ tàra tìcia ma ga Pol na ti tə̀gəskabá, mək tàbaray tay àna *slimi ga Yezu.
5 Depois de ouvirem isso, aqueles homens foram batizados em nome do Senhor Jesus.
6 Eslini Pol àbəki *ahar ka tay. Àra àbəkia ahar ka tay a ti Melefit àvi Məsuf Njəlatani ana tay : nahkay tə̀zlapay àna ma həma ya nday ndayani tə̀sər do ni, tə̀həŋgri ma ge Melefit ana mis daya.
6 Aí Paulo pôs as mãos sobre eles, e o Espírito Santo veio sobre eles. Então começaram a falar em línguas estranhas e a anunciar também a mensagem de Deus.
7 Mis ya tàbaray tay ni ɗekeni tagray kru mahar cʉ.
7 Esses homens eram mais ou menos doze.
8 Ka sarta nani agray kiyi mahkər Pol àhuriyu kəlavaɗ a ahay ga *mahəŋgalavù Melefit vu. Eslini àhi ma ana mis, àgraki aŋgwaz do. Àɗəmki ma ka *Məgur ge Melefit àna njəɗa, awayay ti mis tə̂gəskabu.
8 Durante três meses Paulo foi à sinagoga e falou com coragem ao povo. Ele conversava com eles e tentava convencê-los a respeito do Reino de Deus .
9 Ay ti mis ndahaŋ kay e kiɗiŋ gatay bu tàwayay mici ma ni do simiteni, tə̀fəki ahàr ka Yezu ndo, tə̀ɗəmki ma magədavani àki ke divi gayaŋ kè meleher ge mis macakalavani daya. Nahkay Pol àsləkafəŋa kà tay a, àhəlkiba ndam maɗəbay divi ga Yezu na àkiba ka tay a. Ahay ge lekwel ga zal nahaŋ àbu, slimi gayaŋ Tirenʉs : eslini ndam ga Yezu nakəŋ tə̀huriyu kəlavaɗ a ahay ni vu, Pol àcahi zlam ana tay.
9 Mas alguns eram teimosos, não acreditavam e, em frente de todos, ainda falavam mal do Caminho do Senhor . Então Paulo abandonou a sinagoga, levando os cristãos consigo, e começou a falar diariamente na escola de um homem chamado Tirano.
10 Àcahi zlam ana mis eslini vi cʉ, nahkay mis ga haɗ Azi ni ɗek, ndam *Zʉde akaba nday ya ndam Zʉde do ni, tìcia ma ga Bay geli Yezu a.
10 Ele fez isso durante dois anos, até que todos os moradores da província da Ásia, tanto os judeus como os não judeus, ouviram a mensagem do Senhor.
11 Eslini Pol àgray zlam gərgəri kay àna njəɗa ge Melefit, ku ndam ga Yezu tekeɗi tìpi ɗay-ɗay ndo.
11 Deus fazia milagres extraordinários por meio de Paulo,
12 Nahkay mis tə̀həl endʉwi akaba azana ndahaŋ ya Pol ènjifiŋa ni, tòru tə̀fəki ka ndam ga arməwər. Ndam ya ti tìnjifiŋa àna zlam nday nani ka tay a ni tàŋgaba, ndahaŋ seteni tə̀sləkiaba ana tay a.
12 tanto que as pessoas pegavam lenços e aventais que ele usava e os levavam para os doentes tocarem. E, quando estes tocavam neles, ficavam curados; e de outras pessoas saíam os espíritos maus.
13 Ndam *Zʉde ndahaŋ tə̀bu təsawaɗay ka kəsa ka kəsa, tàgariaba seteni ana mis a. Nday day tawayay tagariaba seteni ana mis àna slimi ga Bay geli Yezu a, nahkay ku way way do àhi ana ata seteni ni ahkado : « Nəhi ana kʉli, sləkumiaba ana maslaŋa hini àna *slimi ga Yezu ya Pol aɗəmki ma na. »
13 Alguns judeus que andavam de um lugar para outro, expulsando espíritos maus, quiseram usar também o nome do Senhor Jesus para expulsar os espíritos maus, dizendo a eles: — Pelo poder do nome de Jesus, o mesmo que Paulo anuncia, eu mando que vocês saiam!
14 Ndam Zʉde ndahaŋ tə̀bu nday adəskəla, slimi ga bəŋ gatay Seva, naŋ gəɗakani ga ndam *maŋgalabakabu mis akaba Melefit. Nday day tə̀bu təhi ma ana seteni nahkay.
14 Os homens que faziam isso eram os sete filhos de um judeu chamado Ceva, que era Grande Sacerdote .
15 A vaɗ nahaŋ tawayay tagariaba seteni ana mis a. Tàra tə̀hia ma na ana seteni na ti seteni ni àhəŋgrifəŋ ana tay, àɗəm ahkado : « Yezu ti nə̀səra naŋ a ; Pol ti nìcia slimi gayaŋ a ; ay lekʉlʉm ti ndamam ? »
15 Mas certa vez um espírito mau disse a eles: — Eu conheço Jesus e sei quem é Paulo. Mas vocês, quem são?
16 Seteni ni àra àɗəma ma na nahkay ti maslaŋa nani ya seteni àniviyu ni àkaɗvu akaba tay, àtama tay a ɗek àna njəɗa. Nday nakəŋ ɗek tàhəraya a ahay ba, tàcuhway, vu gatay ɗek ambələk, azana day àki ka tay ka vu bi.
16 Então o homem que estava dominado pelo espírito mau os atacou e bateu neles com tanta violência, que eles fugiram daquela casa feridos e com as roupas rasgadas.
17 Ndam Efez ɗek, ndam Zʉde akaba ndam ya ti nday ndam Zʉde do ni, tìcia ere ye ti àgravu na. Tàgra aŋgwaz a dal-dal ; tàzləbay Bay geli Yezu, tə̀ɗəm naŋ gəɗakani.
17 E todos os que moravam em Éfeso, judeus e não judeus, souberam disso. Eles ficaram com muito medo, e o nome do Senhor Jesus se tornou mais respeitado ainda.
18 Mis ya tə̀fəkia ahàr ka Yezu a ni ti tàra kay, tə̀ɗafaya zlam ya tàgudar na vay-vay.
18 Então muitos dos que creram vinham e confessavam publicamente as coisas más que haviam feito.
19 Ndam ya tàgray maharam ahaslani ni tə̀həlbiyu wakita ga maharam gatay ni, tèviyekaba kè meleher ge mis a ɗek. Tàcal siŋgu ga wakita nday nani grusu dəbu kru kru zlam.
19 E muitos daqueles que praticavam feitiçaria ajuntaram os seus livros e os trouxeram para queimar diante de todos. Quando calcularam o preço dos livros queimados, o total chegou a cinquenta mil moedas de prata .
20 Nahkay Bay geli àɗafaki njəɗa gayaŋ ; pakama gayaŋ akoru kama kama, kəlavaɗ mis ndahaŋ təgəskabu.
20 Assim, de maneira poderosa, a mensagem do Senhor era anunciada e se espalhava cada vez mais.
21 Kələŋ ga zlam nday nani ti Pol àɗəm : « Nakoru ka haɗ Mesedʉweŋ akaba ka haɗ Eseyi, anasləka eslina ti nakoru a Zerʉzalem. Anasləka a Zerʉzalem a ti ahàr àhu nâru a Rom. »
21 Depois desses acontecimentos, Paulo resolveu passar pelas províncias da Macedônia e da Acaia e ir até Jerusalém. Ele dizia: — Depois que eu visitar Jerusalém, preciso ir a Roma.
22 Àra àɗəma nahkay ti àsləroru ndam gayaŋ cʉ, ata Timote nday ata Erest, ka haɗ Mesedʉweŋ. Naŋ naŋani ti ni ànjəhaɗkivu gosku ɓal ka haɗ Azi.
22 Então Paulo enviou para a Macedônia dois dos seus ajudantes, Timóteo e Erasto, mas ele ficou mais algum tempo na província da Ásia.
23 Ka sarta gani nani ti zlam magədavani zləzlaɗani àgrava e Efez azuhva divi ga Yezu a.
23 Foi nessa ocasião que houve na cidade de Éfeso uma grande desordem por causa do Caminho do Senhor .
24 Zal nahaŋ àbu, slimi gani Demetriyʉs, tʉwi gayaŋ ga magray zlam sulumani àna gru. Ahar gəɗakani agraya mazavu ga ahay gəɗakani ge Ertemis na ciɓ-ciɓena. Ndam ya təgri tʉwi ni təŋgət siŋgu kay àna naŋ. Ahay gəɗakani ge Ertemis e Efez|src="Temple_of_Artemis.tif" size="col" copy="Barbara Alber" ref="19.24"
24 Um ourives chamado Demétrio fazia pequenos modelos de prata do templo da deusa Diana, e o seu negócio dava muito lucro aos que trabalhavam com ele.
25 Demetriyʉs nakəŋ àcakalakabu tay akaba ndam ya tagray tʉwi akaɗa gayaŋ ni, mək àhi ana tay ahkado : « Zləbəba goro ni, kə̀səruma mə̀ŋgətum zlam ti àna tʉwi geli hini ya magray ni.
25 Então ele chamou estes e outros da mesma profissão e disse: — Meus amigos, vocês sabem que a nossa riqueza vem deste nosso ofício.
26 Ay nihi ti kìpʉma akaba kìcʉma ere ye ti Pol àgray na. Àhi ana mis ahkado zlam geli ya magraya tay àna ahar geli gelena ni ti melefit do. Ma gayaŋ ya ti àɗəm ni ti mis kay tə̀gəskabá. Tə̀gəskabu ma gayaŋ ni ti mis ya ahalay e Efez ni ciliŋ do, mis ya ka haɗ Azi ni ndahaŋ day tə̀gəskabá.
26 Vocês mesmos podem ver e ouvir o que esse tal de Paulo está fazendo. Ele afirma que os deuses feitos por mãos humanas não são deuses de verdade. E está conseguindo convencer muita gente, tanto daqui como de quase toda a província da Ásia.
27 Mis tə̀bu tici ma gayaŋ ni ti atəɗəm tʉwi geli ya magray ni àɓəlay do. Atəɗəm ahay gəɗakani ge melefit geli Ertemis gəɗakani ni day zlam masakani. Ertemis melefit geli gani ti ndam ga haɗ Azi akaba mis ga duniya ɗek təhəŋgrioru ahàr a haɗ, ay nihi ti atəɗəm naŋ day zlam masakani. »
27 Assim nós estamos correndo o perigo de ver o povo rejeitar o nosso negócio. E não é só isso. Existe o perigo de o templo da grande deusa Diana não ficar valendo mais nada e também de ser destruída a grandeza dessa deusa adorada por todos na Ásia e no mundo inteiro.
28 Demetriyʉs nakəŋ àra àɗəma ma na nahkay ti mis ya təbi slimi ni tə̀zuma ɓəruv a dal-dal, tə̀zlah, tə̀ɗəm : « Ertemis melefit ga ndam Efez ni ti naŋ gəɗakani. »
28 Quando a multidão ouviu isso, ficou furiosa e começou a gritar: — Viva a grande Diana de Éfeso!
29 Mis ga kəsa ni ɗek tàra tìcia ma na ti tàgray tuwər. Nahkay tòru tə̀gəs ata Gayus nday ata Aristark, nday ndam Mesedʉweŋ, aɗaba nday gani təsawaɗakabu akaba Pol. Tàra tə̀gəsa tay a ti tə̀həloru tay ke weceweceni ka məlaŋ gatay ya təcakalavu tamənjaləŋ kè givi ni. Məlaŋ ya təcakalavu tamənjaləŋ kè givi ni|src="cn02004C.tif" size="col" ref="19.29"
29 E a confusão se espalhou por toda a cidade. A multidão agarrou Gaio e Aristarco, dois macedônios que viajavam com Paulo, e os arrastou até o teatro.
30 Eslini Pol awayay ahurkiviyu ke mis macakalavani ni, ay ti ndam maɗəbay divi ga Yezu ni tə̀cafəŋa naŋ a.
30 Paulo queria falar ao povo, mas os irmãos não deixaram.
31 Zləbəba gayaŋ ndahaŋ tə̀bu, nday ndam ga ŋgumna ga haɗ Azi. Nday day tə̀slərkioru mis ti tə̂hi ahkado kam-kam òru ka məlaŋ ge givi ni ba.
31 Alguns altos funcionários daquela província, que eram amigos de Paulo, mandaram a ele um recado, pedindo que não fosse ao teatro.
32 Mis ni tàra tə̀cakalava nahəma, ma gatay àrakaboru ndo ; ku way way do azlah, aɗəm ma gayaŋ tera. Nahkay mis kay e kiɗiŋ gatay bu ŋgay tə̀cakalakivu kamam ti tə̀sər do simiteni.
32 Naquela altura dos acontecimentos a multidão que se achava no teatro estava em completa desordem: uns gritavam uma coisa, e outros gritavam outra, pois a maioria nem sabia por que estava ali.
33 Eslini zal nahaŋ àvu, slimi gani Eleksender. Ndam *Zʉde ndahaŋ e kiɗiŋ ge mis macakalavani ni bu tə̀hiaba ma gana, tə̀hi môru mə̂ɗəmaya ma na kè meleher ge mis na ɗek. Eleksender nakəŋ àra ècika kè meleher ge mis na ti àdaɗi ahar ana tay, awayay azlapay.
33 Algumas pessoas ficaram pensando que Alexandre era o culpado, pois os judeus o obrigaram a ir e ficar lá na frente. Aí Alexandre fez um sinal com a mão e tentou falar para se defender diante do povo.
34 Ay tàra tə̀səra naŋ zal Zʉde nahəma tə̀zlah, tə̀pəski ka zlahay ni agray njemdi cʉ, tə̀ɗəm ahkado : « Ertemis melefit ga ndam Efez ni ti naŋ gəɗakani ! Ertemis melefit ga ndam Efez ni ti naŋ gəɗakani ! »
34 Mas, quando perceberam que ele era judeu, ficaram gritando todos juntos a mesma coisa durante duas horas: — Viva a grande Diana de Éfeso!
35 Kələŋ gani bay məhəŋgri pakama ga ŋgumna ana ndam ga kəsa ni àhi ana mis macakalavani ni tə̂lakakaba, mək mis nakəŋ tə̀lakakabá eɗeɗiŋ a. Tàra tə̀lakakabá ti àhi ana tay ahkado : « Lekʉlʉm ndam Efez ni, mis ga duniya ni ɗek tə̀səra Efez ti məlaŋ *njəlatani ga ahay ge Ertemis melefit geli gəɗakani ni. Mazavu ge Ertemis nakəŋ ya àsləkabiya e melefit ba ni ti mis ɗek tə̀səra naŋ day a huɗ ga ahay gani bu.
35 Finalmente o secretário da prefeitura da cidade conseguiu acalmar o povo. Ele disse o seguinte: — Cidadãos de Éfeso! Todos sabem que a nossa cidade é a guardadora do templo da grande Diana e da pedra sagrada que caiu do céu.
36 Maslaŋa ya aɗəm ma gani nani ma ga malfaɗa ni ti way ? Nahkay ti jalum ahàr lala, lakumkaba, kàgudarum ma ba.
36 Ninguém pode negar isso. Assim fiquem calmos e não façam nada sem pensar bem.
37 Mis nday ndani ya kə̀həlumbiyu tay ahalay ni ti tə̀həlababiya zlam akal a ahay ge melefit geli ni ba ndo. Tìndivi melefit geli gani ndo daya.
37 Vocês trouxeram aqui estes homens, mas eles não assaltaram o templo, nem ofenderam a nossa deusa.
38 Ay tamal ti ata Demetriyʉs akaba ndam ya tagrakabu tʉwi ni tawayay mabəhaɗki mirdim ka maslaŋa nahəma, məlaŋ ge seriya àbu : tôru tâbəhaɗki ka tay eslini afa ga ndam magray seriya ni.
38 Se Demétrio e os seus ajudantes têm alguma acusação contra alguém, eles podem apresentar suas acusações no tribunal, pois para isso há dias certos de reunião, e também existem os governadores.
39 Ay tamal ti zlam nahaŋ àbu kawayum kihindʉm nahəma, ka fat ya ti gəɗákani atəcakalava ni ti akədəgum àna ma gani afa gatay kwa.
39 Porém, se vocês querem mais alguma coisa, isso será tratado na reunião do povo, convocada de acordo com a lei .
40 Geli ya ti màcakalavu kani ni ti ndam *Rom atəhi ana leli kàcakalumvu ti kawayum kakaɗumfəŋva kà ŋgumna tək, kàcakalumvu ti àki ka mam ? Ay ti aməŋgət ma ga məhəŋgrifəŋani ana tay ti tə̂gəsiki ana leli do. »
40 Pois corremos o risco de sermos acusados de revolta, por causa do que está acontecendo hoje. Não há motivo para toda esta confusão. E nós não poderíamos justificar tudo isso.
41 Bay məhəŋgri pakama ga ŋgumna ana mis nakəŋ àra àɗəma ma na nahkay ti, àhi ana mis macakalavani ni ku way way do mâsləka, môru a magam.
41 Depois de dizer essas palavras, ele terminou a reunião.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.