Atos 19
Ma Mʉweni Sulumani ge Melefit (MUY) vs ARA
1 Ka ya ti Apolos naŋ a Koreŋ ni ti Pol àsləkaba gwar ka həma ya ka haɗ Azi na, òru e Efez. Òru ènjʉa ti àdi ahàr ana mis ndahaŋ ya taɗəbay divi ga Yezu ni,
1 Aconteceu que, estando Apolo em Corinto, Paulo, tendo passado pelas regiões mais altas, chegou a Éfeso e, achando ali alguns discípulos,
2 àhi ana tay ahkado : « Ka ya ti kə̀fumki ahàr ka Yezu ni ti Melefit àvia Məsuf Njəlatana ana kʉli a waw ? » Nday nakəŋ tə̀həŋgrifəŋ, tə̀hi ahkado : « *Məsuf Njəlatani ti ɗay-ɗay mìci tàcalfəŋ ndo. »
2 perguntou-lhes: Recebestes, porventura, o Espírito Santo quando crestes? Ao que lhe responderam: Pelo contrário, nem mesmo ouvimos que existe o Espírito Santo.
3 Eslini Pol àhi ana tay : « Ay nahkay ti *baray ya tàbaray kʉli ni ti baray weley ? » Tə̀hi : « Tàbaray leli ti akaɗa ge Zeŋ ya abaray mis ahaslani ni. »
3 Então, Paulo perguntou: Em que, pois, fostes batizados? Responderam: No batismo de João.
4 Pol àhi ana tay : « Zeŋ àbaray ti mis ya tə̀gəskabá məmbatkaba majalay ahàr gatay a ni. Àhi ana ndam *Izireyel : “Maslaŋa nahaŋ àbu amara, ahàr àɗəm kə̂fumki ahàr.” Maslaŋa nani ya Zeŋ àɗəmki ma ni ti naŋ Yezu. »
4 Disse-lhes Paulo: João realizou batismo de arrependimento, dizendo ao povo que cresse naquele que vinha depois dele, a saber, em Jesus.
5 Nday nakəŋ tàra tìcia ma ga Pol na ti tə̀gəskabá, mək tàbaray tay àna *slimi ga Yezu.
5 Eles, tendo ouvido isto, foram batizados em o nome do Senhor Jesus.
6 Eslini Pol àbəki *ahar ka tay. Àra àbəkia ahar ka tay a ti Melefit àvi Məsuf Njəlatani ana tay : nahkay tə̀zlapay àna ma həma ya nday ndayani tə̀sər do ni, tə̀həŋgri ma ge Melefit ana mis daya.
6 E, impondo-lhes Paulo as mãos, veio sobre eles o Espírito Santo; e tanto falavam em línguas como profetizavam.
7 Mis ya tàbaray tay ni ɗekeni tagray kru mahar cʉ.
7 Eram, ao todo, uns doze homens.
8 Ka sarta nani agray kiyi mahkər Pol àhuriyu kəlavaɗ a ahay ga *mahəŋgalavù Melefit vu. Eslini àhi ma ana mis, àgraki aŋgwaz do. Àɗəmki ma ka *Məgur ge Melefit àna njəɗa, awayay ti mis tə̂gəskabu.
8 Durante três meses, Paulo frequentou a sinagoga, onde falava ousadamente, dissertando e persuadindo com respeito ao reino de Deus.
9 Ay ti mis ndahaŋ kay e kiɗiŋ gatay bu tàwayay mici ma ni do simiteni, tə̀fəki ahàr ka Yezu ndo, tə̀ɗəmki ma magədavani àki ke divi gayaŋ kè meleher ge mis macakalavani daya. Nahkay Pol àsləkafəŋa kà tay a, àhəlkiba ndam maɗəbay divi ga Yezu na àkiba ka tay a. Ahay ge lekwel ga zal nahaŋ àbu, slimi gayaŋ Tirenʉs : eslini ndam ga Yezu nakəŋ tə̀huriyu kəlavaɗ a ahay ni vu, Pol àcahi zlam ana tay.
9 Visto que alguns deles se mostravam empedernidos e descrentes, falando mal do Caminho diante da multidão, Paulo, apartando-se deles, separou os discípulos, passando a discorrer diariamente na escola de Tirano.
10 Àcahi zlam ana mis eslini vi cʉ, nahkay mis ga haɗ Azi ni ɗek, ndam *Zʉde akaba nday ya ndam Zʉde do ni, tìcia ma ga Bay geli Yezu a.
10 Durou isto por espaço de dois anos, dando ensejo a que todos os habitantes da Ásia ouvissem a palavra do Senhor, tanto judeus como gregos.
11 Eslini Pol àgray zlam gərgəri kay àna njəɗa ge Melefit, ku ndam ga Yezu tekeɗi tìpi ɗay-ɗay ndo.
11 E Deus, pelas mãos de Paulo, fazia milagres extraordinários,
12 Nahkay mis tə̀həl endʉwi akaba azana ndahaŋ ya Pol ènjifiŋa ni, tòru tə̀fəki ka ndam ga arməwər. Ndam ya ti tìnjifiŋa àna zlam nday nani ka tay a ni tàŋgaba, ndahaŋ seteni tə̀sləkiaba ana tay a.
12 a ponto de levarem aos enfermos lenços e aventais do seu uso pessoal, diante dos quais as enfermidades fugiam das suas vítimas, e os espíritos malignos se retiravam.
13 Ndam *Zʉde ndahaŋ tə̀bu təsawaɗay ka kəsa ka kəsa, tàgariaba seteni ana mis a. Nday day tawayay tagariaba seteni ana mis àna slimi ga Bay geli Yezu a, nahkay ku way way do àhi ana ata seteni ni ahkado : « Nəhi ana kʉli, sləkumiaba ana maslaŋa hini àna *slimi ga Yezu ya Pol aɗəmki ma na. »
13 E alguns judeus, exorcistas ambulantes, tentaram invocar o nome do Senhor Jesus sobre possessos de espíritos malignos, dizendo: Esconjuro-vos por Jesus, a quem Paulo prega.
14 Ndam Zʉde ndahaŋ tə̀bu nday adəskəla, slimi ga bəŋ gatay Seva, naŋ gəɗakani ga ndam *maŋgalabakabu mis akaba Melefit. Nday day tə̀bu təhi ma ana seteni nahkay.
14 Os que faziam isto eram sete filhos de um judeu chamado Ceva, sumo sacerdote.
15 A vaɗ nahaŋ tawayay tagariaba seteni ana mis a. Tàra tə̀hia ma na ana seteni na ti seteni ni àhəŋgrifəŋ ana tay, àɗəm ahkado : « Yezu ti nə̀səra naŋ a ; Pol ti nìcia slimi gayaŋ a ; ay lekʉlʉm ti ndamam ? »
15 Mas o espírito maligno lhes respondeu: Conheço a Jesus e sei quem é Paulo; mas vós, quem sois?
16 Seteni ni àra àɗəma ma na nahkay ti maslaŋa nani ya seteni àniviyu ni àkaɗvu akaba tay, àtama tay a ɗek àna njəɗa. Nday nakəŋ ɗek tàhəraya a ahay ba, tàcuhway, vu gatay ɗek ambələk, azana day àki ka tay ka vu bi.
16 E o possesso do espírito maligno saltou sobre eles, subjugando a todos, e, de tal modo prevaleceu contra eles, que, desnudos e feridos, fugiram daquela casa.
17 Ndam Efez ɗek, ndam Zʉde akaba ndam ya ti nday ndam Zʉde do ni, tìcia ere ye ti àgravu na. Tàgra aŋgwaz a dal-dal ; tàzləbay Bay geli Yezu, tə̀ɗəm naŋ gəɗakani.
17 Chegou este fato ao conhecimento de todos, assim judeus como gregos habitantes de Éfeso; veio temor sobre todos eles, e o nome do Senhor Jesus era engrandecido.
18 Mis ya tə̀fəkia ahàr ka Yezu a ni ti tàra kay, tə̀ɗafaya zlam ya tàgudar na vay-vay.
18 Muitos dos que creram vieram confessando e denunciando publicamente as suas próprias obras.
19 Ndam ya tàgray maharam ahaslani ni tə̀həlbiyu wakita ga maharam gatay ni, tèviyekaba kè meleher ge mis a ɗek. Tàcal siŋgu ga wakita nday nani grusu dəbu kru kru zlam.
19 Também muitos dos que haviam praticado artes mágicas, reunindo os seus livros, os queimaram diante de todos. Calculados os seus preços, achou-se que montavam a cinquenta mil denários.
20 Nahkay Bay geli àɗafaki njəɗa gayaŋ ; pakama gayaŋ akoru kama kama, kəlavaɗ mis ndahaŋ təgəskabu.
20 Assim, a palavra do Senhor crescia e prevalecia poderosamente.
21 Kələŋ ga zlam nday nani ti Pol àɗəm : « Nakoru ka haɗ Mesedʉweŋ akaba ka haɗ Eseyi, anasləka eslina ti nakoru a Zerʉzalem. Anasləka a Zerʉzalem a ti ahàr àhu nâru a Rom. »
21 Cumpridas estas coisas, Paulo resolveu, no seu espírito, ir a Jerusalém, passando pela Macedônia e Acaia, considerando: Depois de haver estado ali, importa-me ver também Roma.
22 Àra àɗəma nahkay ti àsləroru ndam gayaŋ cʉ, ata Timote nday ata Erest, ka haɗ Mesedʉweŋ. Naŋ naŋani ti ni ànjəhaɗkivu gosku ɓal ka haɗ Azi.
22 Tendo enviado à Macedônia dois daqueles que lhe ministravam, Timóteo e Erasto, permaneceu algum tempo na Ásia.
23 Ka sarta gani nani ti zlam magədavani zləzlaɗani àgrava e Efez azuhva divi ga Yezu a.
23 Por esse tempo, houve grande alvoroço acerca do Caminho.
24 Zal nahaŋ àbu, slimi gani Demetriyʉs, tʉwi gayaŋ ga magray zlam sulumani àna gru. Ahar gəɗakani agraya mazavu ga ahay gəɗakani ge Ertemis na ciɓ-ciɓena. Ndam ya təgri tʉwi ni təŋgət siŋgu kay àna naŋ. Ahay gəɗakani ge Ertemis e Efez|src="Temple_of_Artemis.tif" size="col" copy="Barbara Alber" ref="19.24"
24 Pois um ourives, chamado Demétrio, que fazia, de prata, nichos de Diana e que dava muito lucro aos artífices,
25 Demetriyʉs nakəŋ àcakalakabu tay akaba ndam ya tagray tʉwi akaɗa gayaŋ ni, mək àhi ana tay ahkado : « Zləbəba goro ni, kə̀səruma mə̀ŋgətum zlam ti àna tʉwi geli hini ya magray ni.
25 convocando-os juntamente com outros da mesma profissão, disse-lhes: Senhores, sabeis que deste ofício vem a nossa prosperidade
26 Ay nihi ti kìpʉma akaba kìcʉma ere ye ti Pol àgray na. Àhi ana mis ahkado zlam geli ya magraya tay àna ahar geli gelena ni ti melefit do. Ma gayaŋ ya ti àɗəm ni ti mis kay tə̀gəskabá. Tə̀gəskabu ma gayaŋ ni ti mis ya ahalay e Efez ni ciliŋ do, mis ya ka haɗ Azi ni ndahaŋ day tə̀gəskabá.
26 e estais vendo e ouvindo que não só em Éfeso, mas em quase toda a Ásia, este Paulo tem persuadido e desencaminhado muita gente, afirmando não serem deuses os que são feitos por mãos humanas.
27 Mis tə̀bu tici ma gayaŋ ni ti atəɗəm tʉwi geli ya magray ni àɓəlay do. Atəɗəm ahay gəɗakani ge melefit geli Ertemis gəɗakani ni day zlam masakani. Ertemis melefit geli gani ti ndam ga haɗ Azi akaba mis ga duniya ɗek təhəŋgrioru ahàr a haɗ, ay nihi ti atəɗəm naŋ day zlam masakani. »
27 Não somente há o perigo de a nossa profissão cair em descrédito, como também o de o próprio templo da grande deusa, Diana, ser estimado em nada, e ser mesmo destruída a majestade daquela que toda a Ásia e o mundo adoram.
28 Demetriyʉs nakəŋ àra àɗəma ma na nahkay ti mis ya təbi slimi ni tə̀zuma ɓəruv a dal-dal, tə̀zlah, tə̀ɗəm : « Ertemis melefit ga ndam Efez ni ti naŋ gəɗakani. »
28 Ouvindo isto, encheram-se de furor e clamavam: Grande é a Diana dos efésios!
29 Mis ga kəsa ni ɗek tàra tìcia ma na ti tàgray tuwər. Nahkay tòru tə̀gəs ata Gayus nday ata Aristark, nday ndam Mesedʉweŋ, aɗaba nday gani təsawaɗakabu akaba Pol. Tàra tə̀gəsa tay a ti tə̀həloru tay ke weceweceni ka məlaŋ gatay ya təcakalavu tamənjaləŋ kè givi ni. Məlaŋ ya təcakalavu tamənjaləŋ kè givi ni|src="cn02004C.tif" size="col" ref="19.29"
29 Foi a cidade tomada de confusão, e todos, à uma, arremeteram para o teatro, arrebatando os macedônios Gaio e Aristarco, companheiros de Paulo.
30 Eslini Pol awayay ahurkiviyu ke mis macakalavani ni, ay ti ndam maɗəbay divi ga Yezu ni tə̀cafəŋa naŋ a.
30 Querendo este apresentar-se ao povo, não lhe permitiram os discípulos.
31 Zləbəba gayaŋ ndahaŋ tə̀bu, nday ndam ga ŋgumna ga haɗ Azi. Nday day tə̀slərkioru mis ti tə̂hi ahkado kam-kam òru ka məlaŋ ge givi ni ba.
31 Também asiarcas, que eram amigos de Paulo, mandaram rogar-lhe que não se arriscasse indo ao teatro.
32 Mis ni tàra tə̀cakalava nahəma, ma gatay àrakaboru ndo ; ku way way do azlah, aɗəm ma gayaŋ tera. Nahkay mis kay e kiɗiŋ gatay bu ŋgay tə̀cakalakivu kamam ti tə̀sər do simiteni.
32 Uns, pois, gritavam de uma forma; outros, de outra; porque a assembleia caíra em confusão. E, na sua maior parte, nem sabiam por que motivo estavam reunidos.
33 Eslini zal nahaŋ àvu, slimi gani Eleksender. Ndam *Zʉde ndahaŋ e kiɗiŋ ge mis macakalavani ni bu tə̀hiaba ma gana, tə̀hi môru mə̂ɗəmaya ma na kè meleher ge mis na ɗek. Eleksender nakəŋ àra ècika kè meleher ge mis na ti àdaɗi ahar ana tay, awayay azlapay.
33 Então, tiraram Alexandre dentre a multidão, impelindo-o os judeus para a frente. Este, acenando com a mão, queria falar ao povo.
34 Ay tàra tə̀səra naŋ zal Zʉde nahəma tə̀zlah, tə̀pəski ka zlahay ni agray njemdi cʉ, tə̀ɗəm ahkado : « Ertemis melefit ga ndam Efez ni ti naŋ gəɗakani ! Ertemis melefit ga ndam Efez ni ti naŋ gəɗakani ! »
34 Quando, porém, reconheceram que ele era judeu, todos, a uma voz, gritaram por espaço de quase duas horas: Grande é a Diana dos efésios!
35 Kələŋ gani bay məhəŋgri pakama ga ŋgumna ana ndam ga kəsa ni àhi ana mis macakalavani ni tə̂lakakaba, mək mis nakəŋ tə̀lakakabá eɗeɗiŋ a. Tàra tə̀lakakabá ti àhi ana tay ahkado : « Lekʉlʉm ndam Efez ni, mis ga duniya ni ɗek tə̀səra Efez ti məlaŋ *njəlatani ga ahay ge Ertemis melefit geli gəɗakani ni. Mazavu ge Ertemis nakəŋ ya àsləkabiya e melefit ba ni ti mis ɗek tə̀səra naŋ day a huɗ ga ahay gani bu.
35 O escrivão da cidade, tendo apaziguado o povo, disse: Senhores, efésios: quem, porventura, não sabe que a cidade de Éfeso é a guardiã do templo da grande Diana e da imagem que caiu de Júpiter?
36 Maslaŋa ya aɗəm ma gani nani ma ga malfaɗa ni ti way ? Nahkay ti jalum ahàr lala, lakumkaba, kàgudarum ma ba.
36 Ora, não podendo isto ser contraditado, convém que vos mantenhais calmos e nada façais precipitadamente;
37 Mis nday ndani ya kə̀həlumbiyu tay ahalay ni ti tə̀həlababiya zlam akal a ahay ge melefit geli ni ba ndo. Tìndivi melefit geli gani ndo daya.
37 porque estes homens que aqui trouxestes não são sacrílegos, nem blasfemam contra a nossa deusa.
38 Ay tamal ti ata Demetriyʉs akaba ndam ya tagrakabu tʉwi ni tawayay mabəhaɗki mirdim ka maslaŋa nahəma, məlaŋ ge seriya àbu : tôru tâbəhaɗki ka tay eslini afa ga ndam magray seriya ni.
38 Portanto, se Demétrio e os artífices que o acompanham têm alguma queixa contra alguém, há audiências e procônsules; que se acusem uns aos outros.
39 Ay tamal ti zlam nahaŋ àbu kawayum kihindʉm nahəma, ka fat ya ti gəɗákani atəcakalava ni ti akədəgum àna ma gani afa gatay kwa.
39 Mas, se alguma outra coisa pleiteais, será decidida em assembleia regular.
40 Geli ya ti màcakalavu kani ni ti ndam *Rom atəhi ana leli kàcakalumvu ti kawayum kakaɗumfəŋva kà ŋgumna tək, kàcakalumvu ti àki ka mam ? Ay ti aməŋgət ma ga məhəŋgrifəŋani ana tay ti tə̂gəsiki ana leli do. »
40 Porque também corremos perigo de que, por hoje, sejamos acusados de sedição, não havendo motivo algum que possamos alegar para justificar este ajuntamento.
41 Bay məhəŋgri pakama ga ŋgumna ana mis nakəŋ àra àɗəma ma na nahkay ti, àhi ana mis macakalavani ni ku way way do mâsləka, môru a magam.
41 E, havendo dito isto, dissolveu a assembleia.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.