Atos 19
Ma Mʉweni Sulumani ge Melefit (MUY) vs ARIB
1 Ka ya ti Apolos naŋ a Koreŋ ni ti Pol àsləkaba gwar ka həma ya ka haɗ Azi na, òru e Efez. Òru ènjʉa ti àdi ahàr ana mis ndahaŋ ya taɗəbay divi ga Yezu ni,
1 E sucedeu que, enquanto Apolo estava em Corinto, Paulo tendo atravessado as regiões mais altas, chegou a Éfeso e, achando ali alguns discípulos,
2 àhi ana tay ahkado : « Ka ya ti kə̀fumki ahàr ka Yezu ni ti Melefit àvia Məsuf Njəlatana ana kʉli a waw ? » Nday nakəŋ tə̀həŋgrifəŋ, tə̀hi ahkado : « *Məsuf Njəlatani ti ɗay-ɗay mìci tàcalfəŋ ndo. »
2 perguntou-lhes: Recebestes vós o Espírito Santo quando crestes? Responderam-lhe eles: Não, nem sequer ouvimos que haja Espírito Santo.
3 Eslini Pol àhi ana tay : « Ay nahkay ti *baray ya tàbaray kʉli ni ti baray weley ? » Tə̀hi : « Tàbaray leli ti akaɗa ge Zeŋ ya abaray mis ahaslani ni. »
3 Tornou-lhes ele: Em que fostes batizados então? E eles disseram: No batismo de João.
4 Pol àhi ana tay : « Zeŋ àbaray ti mis ya tə̀gəskabá məmbatkaba majalay ahàr gatay a ni. Àhi ana ndam *Izireyel : “Maslaŋa nahaŋ àbu amara, ahàr àɗəm kə̂fumki ahàr.” Maslaŋa nani ya Zeŋ àɗəmki ma ni ti naŋ Yezu. »
4 Mas Paulo respondeu: João administrou o batismo do arrependimento, dizendo ao povo que cresse naquele que após ele havia de vir, isto é, em Jesus.
5 Nday nakəŋ tàra tìcia ma ga Pol na ti tə̀gəskabá, mək tàbaray tay àna *slimi ga Yezu.
5 Quando ouviram isso, foram batizados em nome do Senhor Jesus.
6 Eslini Pol àbəki *ahar ka tay. Àra àbəkia ahar ka tay a ti Melefit àvi Məsuf Njəlatani ana tay : nahkay tə̀zlapay àna ma həma ya nday ndayani tə̀sər do ni, tə̀həŋgri ma ge Melefit ana mis daya.
6 Havendo-lhes Paulo imposto as mãos, veio sobre eles o Espírito Santo, e falavam em línguas e profetizavam.
7 Mis ya tàbaray tay ni ɗekeni tagray kru mahar cʉ.
7 E eram ao todo uns doze homens.
8 Ka sarta nani agray kiyi mahkər Pol àhuriyu kəlavaɗ a ahay ga *mahəŋgalavù Melefit vu. Eslini àhi ma ana mis, àgraki aŋgwaz do. Àɗəmki ma ka *Məgur ge Melefit àna njəɗa, awayay ti mis tə̂gəskabu.
8 Paulo, entrando na sinagoga, falou ousadamente por espaço de três meses, discutindo e persuadindo acerca do reino de Deus.
9 Ay ti mis ndahaŋ kay e kiɗiŋ gatay bu tàwayay mici ma ni do simiteni, tə̀fəki ahàr ka Yezu ndo, tə̀ɗəmki ma magədavani àki ke divi gayaŋ kè meleher ge mis macakalavani daya. Nahkay Pol àsləkafəŋa kà tay a, àhəlkiba ndam maɗəbay divi ga Yezu na àkiba ka tay a. Ahay ge lekwel ga zal nahaŋ àbu, slimi gayaŋ Tirenʉs : eslini ndam ga Yezu nakəŋ tə̀huriyu kəlavaɗ a ahay ni vu, Pol àcahi zlam ana tay.
9 Mas, como alguns deles se endurecessem e não obedecessem, falando mal do Caminho diante da multidão, apartou-se deles e separou os discípulos, discutindo diariamente na escola de Tirano.
10 Àcahi zlam ana mis eslini vi cʉ, nahkay mis ga haɗ Azi ni ɗek, ndam *Zʉde akaba nday ya ndam Zʉde do ni, tìcia ma ga Bay geli Yezu a.
10 Durou isto por dois anos; de maneira que todos os que habitavam na Ásia, tanto judeus como gregos, ouviram a palavra do Senhor.
11 Eslini Pol àgray zlam gərgəri kay àna njəɗa ge Melefit, ku ndam ga Yezu tekeɗi tìpi ɗay-ɗay ndo.
11 E Deus pelas mãos de Paulo fazia milagres extraordinários,
12 Nahkay mis tə̀həl endʉwi akaba azana ndahaŋ ya Pol ènjifiŋa ni, tòru tə̀fəki ka ndam ga arməwər. Ndam ya ti tìnjifiŋa àna zlam nday nani ka tay a ni tàŋgaba, ndahaŋ seteni tə̀sləkiaba ana tay a.
12 de sorte que lenços e aventais eram levados do seu corpo aos enfermos, e as doenças os deixavam e saíam deles os espíritos malignos.
13 Ndam *Zʉde ndahaŋ tə̀bu təsawaɗay ka kəsa ka kəsa, tàgariaba seteni ana mis a. Nday day tawayay tagariaba seteni ana mis àna slimi ga Bay geli Yezu a, nahkay ku way way do àhi ana ata seteni ni ahkado : « Nəhi ana kʉli, sləkumiaba ana maslaŋa hini àna *slimi ga Yezu ya Pol aɗəmki ma na. »
13 Ora, também alguns dos exorcistas judeus, ambulantes, tentavam invocar o nome de Jesus sobre os que tinham espíritos malignos, dizendo: Esconjuro-vos por Jesus a quem Paulo prega.
14 Ndam Zʉde ndahaŋ tə̀bu nday adəskəla, slimi ga bəŋ gatay Seva, naŋ gəɗakani ga ndam *maŋgalabakabu mis akaba Melefit. Nday day tə̀bu təhi ma ana seteni nahkay.
14 E os que faziam isto eram sete filhos de Ceva, judeu, um dos principais sacerdotes.
15 A vaɗ nahaŋ tawayay tagariaba seteni ana mis a. Tàra tə̀hia ma na ana seteni na ti seteni ni àhəŋgrifəŋ ana tay, àɗəm ahkado : « Yezu ti nə̀səra naŋ a ; Pol ti nìcia slimi gayaŋ a ; ay lekʉlʉm ti ndamam ? »
15 Respondendo, porém, o espírito maligno, disse: A Jesus conheço, e sei quem é Paulo; mas vós, quem sois?
16 Seteni ni àra àɗəma ma na nahkay ti maslaŋa nani ya seteni àniviyu ni àkaɗvu akaba tay, àtama tay a ɗek àna njəɗa. Nday nakəŋ ɗek tàhəraya a ahay ba, tàcuhway, vu gatay ɗek ambələk, azana day àki ka tay ka vu bi.
16 Então o homem, no qual estava o espírito maligno, saltando sobre eles, apoderou-se de dois e prevaleceu contra eles, de modo que, nus e feridos, fugiram daquela casa.
17 Ndam Efez ɗek, ndam Zʉde akaba ndam ya ti nday ndam Zʉde do ni, tìcia ere ye ti àgravu na. Tàgra aŋgwaz a dal-dal ; tàzləbay Bay geli Yezu, tə̀ɗəm naŋ gəɗakani.
17 E isto tornou-se conhecido de todos os que moravam em Éfeso, tanto judeus como gregos; e veio temor sobre todos eles, e o nome do Senhor Jesus era engrandecido.
18 Mis ya tə̀fəkia ahàr ka Yezu a ni ti tàra kay, tə̀ɗafaya zlam ya tàgudar na vay-vay.
18 E muitos dos que haviam crido vinham, confessando e revelando os seus feitos.
19 Ndam ya tàgray maharam ahaslani ni tə̀həlbiyu wakita ga maharam gatay ni, tèviyekaba kè meleher ge mis a ɗek. Tàcal siŋgu ga wakita nday nani grusu dəbu kru kru zlam.
19 Muitos também dos que tinham praticado artes mágicas ajuntaram os seus livros e os queimaram na presença de todos; e, calculando o valor deles, acharam que montava a cinqüenta mil moedas de prata.
20 Nahkay Bay geli àɗafaki njəɗa gayaŋ ; pakama gayaŋ akoru kama kama, kəlavaɗ mis ndahaŋ təgəskabu.
20 Assim a palavra do Senhor crescia poderosamente e prevalecia.
21 Kələŋ ga zlam nday nani ti Pol àɗəm : « Nakoru ka haɗ Mesedʉweŋ akaba ka haɗ Eseyi, anasləka eslina ti nakoru a Zerʉzalem. Anasləka a Zerʉzalem a ti ahàr àhu nâru a Rom. »
21 Cumpridas estas coisas, Paulo propôs, em seu espírito, ir a Jerusalém, passando pela Macedônia e pela Acaia, porque dizia: Depois de haver estado ali, é-me necessário ver também Roma.
22 Àra àɗəma nahkay ti àsləroru ndam gayaŋ cʉ, ata Timote nday ata Erest, ka haɗ Mesedʉweŋ. Naŋ naŋani ti ni ànjəhaɗkivu gosku ɓal ka haɗ Azi.
22 E, enviando à Macedônia dois dos que o auxiliavam, Timóteo e Erasto, ficou ele por algum tempo na Ásia.
23 Ka sarta gani nani ti zlam magədavani zləzlaɗani àgrava e Efez azuhva divi ga Yezu a.
23 Por esse tempo houve um não pequeno alvoroço acerca do Caminho.
24 Zal nahaŋ àbu, slimi gani Demetriyʉs, tʉwi gayaŋ ga magray zlam sulumani àna gru. Ahar gəɗakani agraya mazavu ga ahay gəɗakani ge Ertemis na ciɓ-ciɓena. Ndam ya təgri tʉwi ni təŋgət siŋgu kay àna naŋ. Ahay gəɗakani ge Ertemis e Efez|src="Temple_of_Artemis.tif" size="col" copy="Barbara Alber" ref="19.24"
24 Porque certo ourives, por nome Demétrio, que fazia da prata miniaturas do templo de Diana, proporcionava não pequeno negócio aos artífices,
25 Demetriyʉs nakəŋ àcakalakabu tay akaba ndam ya tagray tʉwi akaɗa gayaŋ ni, mək àhi ana tay ahkado : « Zləbəba goro ni, kə̀səruma mə̀ŋgətum zlam ti àna tʉwi geli hini ya magray ni.
25 os quais ele ajuntou, bem como os oficiais de obras semelhantes, e disse: Senhores, vós bem sabeis que desta indústria nos vem a prosperidade,
26 Ay nihi ti kìpʉma akaba kìcʉma ere ye ti Pol àgray na. Àhi ana mis ahkado zlam geli ya magraya tay àna ahar geli gelena ni ti melefit do. Ma gayaŋ ya ti àɗəm ni ti mis kay tə̀gəskabá. Tə̀gəskabu ma gayaŋ ni ti mis ya ahalay e Efez ni ciliŋ do, mis ya ka haɗ Azi ni ndahaŋ day tə̀gəskabá.
26 e estais vendo e ouvindo que não é só em Éfeso, mas em quase toda a Ásia, este Paulo tem persuadido e desviado muita gente, dizendo não serem deuses os que são feitos por mãos humanas.
27 Mis tə̀bu tici ma gayaŋ ni ti atəɗəm tʉwi geli ya magray ni àɓəlay do. Atəɗəm ahay gəɗakani ge melefit geli Ertemis gəɗakani ni day zlam masakani. Ertemis melefit geli gani ti ndam ga haɗ Azi akaba mis ga duniya ɗek təhəŋgrioru ahàr a haɗ, ay nihi ti atəɗəm naŋ day zlam masakani. »
27 E não somente há perigo de que esta nossa profissão caia em descrédito, mas também que o templo da grande deusa Diana seja estimado em nada, vindo mesmo a ser destituída da sua majestade aquela a quem toda a Ásia e o mundo adoram.
28 Demetriyʉs nakəŋ àra àɗəma ma na nahkay ti mis ya təbi slimi ni tə̀zuma ɓəruv a dal-dal, tə̀zlah, tə̀ɗəm : « Ertemis melefit ga ndam Efez ni ti naŋ gəɗakani. »
28 Ao ouvirem isso, encheram-se de ira, e clamavam, dizendo: Grande é a Diana dos efésios!
29 Mis ga kəsa ni ɗek tàra tìcia ma na ti tàgray tuwər. Nahkay tòru tə̀gəs ata Gayus nday ata Aristark, nday ndam Mesedʉweŋ, aɗaba nday gani təsawaɗakabu akaba Pol. Tàra tə̀gəsa tay a ti tə̀həloru tay ke weceweceni ka məlaŋ gatay ya təcakalavu tamənjaləŋ kè givi ni. Məlaŋ ya təcakalavu tamənjaləŋ kè givi ni|src="cn02004C.tif" size="col" ref="19.29"
29 A cidade encheu-se de confusão, e todos à uma correram ao teatro, arrebatando a Gaio e a Aristarco, macedônios, companheiros de Paulo na viagem.
30 Eslini Pol awayay ahurkiviyu ke mis macakalavani ni, ay ti ndam maɗəbay divi ga Yezu ni tə̀cafəŋa naŋ a.
30 Querendo Paulo apresentar-se ao povo, os discípulos não lho permitiram.
31 Zləbəba gayaŋ ndahaŋ tə̀bu, nday ndam ga ŋgumna ga haɗ Azi. Nday day tə̀slərkioru mis ti tə̂hi ahkado kam-kam òru ka məlaŋ ge givi ni ba.
31 Também alguns dos asiarcas, sendo amigos dele, mandaram rogar-lhe que não se arriscasse a ir ao teatro.
32 Mis ni tàra tə̀cakalava nahəma, ma gatay àrakaboru ndo ; ku way way do azlah, aɗəm ma gayaŋ tera. Nahkay mis kay e kiɗiŋ gatay bu ŋgay tə̀cakalakivu kamam ti tə̀sər do simiteni.
32 Uns, pois, gritavam de um modo, outros de outro; porque a assembléia estava em confusão, e a maior parte deles nem sabia por que causa se tinham ajuntado.
33 Eslini zal nahaŋ àvu, slimi gani Eleksender. Ndam *Zʉde ndahaŋ e kiɗiŋ ge mis macakalavani ni bu tə̀hiaba ma gana, tə̀hi môru mə̂ɗəmaya ma na kè meleher ge mis na ɗek. Eleksender nakəŋ àra ècika kè meleher ge mis na ti àdaɗi ahar ana tay, awayay azlapay.
33 Então tiraram dentre a turba a Alexandre, a quem os judeus impeliram para a frente; e Alexandre, acenando com a mão, queria apresentar uma defesa ao povo.
34 Ay tàra tə̀səra naŋ zal Zʉde nahəma tə̀zlah, tə̀pəski ka zlahay ni agray njemdi cʉ, tə̀ɗəm ahkado : « Ertemis melefit ga ndam Efez ni ti naŋ gəɗakani ! Ertemis melefit ga ndam Efez ni ti naŋ gəɗakani ! »
34 Mas quando perceberam que ele era judeu, todos a uma voz gritaram por quase duas horas: Grande é a Diana dos efésios!
35 Kələŋ gani bay məhəŋgri pakama ga ŋgumna ana ndam ga kəsa ni àhi ana mis macakalavani ni tə̂lakakaba, mək mis nakəŋ tə̀lakakabá eɗeɗiŋ a. Tàra tə̀lakakabá ti àhi ana tay ahkado : « Lekʉlʉm ndam Efez ni, mis ga duniya ni ɗek tə̀səra Efez ti məlaŋ *njəlatani ga ahay ge Ertemis melefit geli gəɗakani ni. Mazavu ge Ertemis nakəŋ ya àsləkabiya e melefit ba ni ti mis ɗek tə̀səra naŋ day a huɗ ga ahay gani bu.
35 Havendo o escrivão conseguido apaziguar a turba, disse: Varões efésios, que homem há que não saiba que a cidade dos efésios é a guardadora do templo da grande deusa Diana, e da imagem que caiu de Júpiter?
36 Maslaŋa ya aɗəm ma gani nani ma ga malfaɗa ni ti way ? Nahkay ti jalum ahàr lala, lakumkaba, kàgudarum ma ba.
36 Ora, visto que estas coisas não podem ser contestadas, convém que vos aquieteis e nada façais precipitadamente.
37 Mis nday ndani ya kə̀həlumbiyu tay ahalay ni ti tə̀həlababiya zlam akal a ahay ge melefit geli ni ba ndo. Tìndivi melefit geli gani ndo daya.
37 Porque estes homens que aqui trouxestes, nem são sacrílegos nem blasfemadores da nossa deusa.
38 Ay tamal ti ata Demetriyʉs akaba ndam ya tagrakabu tʉwi ni tawayay mabəhaɗki mirdim ka maslaŋa nahəma, məlaŋ ge seriya àbu : tôru tâbəhaɗki ka tay eslini afa ga ndam magray seriya ni.
38 Todavia, se Demétrio e os artífices que estão com ele têm alguma queixa contra alguém, os tribunais estão abertos e há procônsules: que se acusem uns aos outros.
39 Ay tamal ti zlam nahaŋ àbu kawayum kihindʉm nahəma, ka fat ya ti gəɗákani atəcakalava ni ti akədəgum àna ma gani afa gatay kwa.
39 E se demandais alguma outra coisa, averiguar-se-á em legítima assembléia.
40 Geli ya ti màcakalavu kani ni ti ndam *Rom atəhi ana leli kàcakalumvu ti kawayum kakaɗumfəŋva kà ŋgumna tək, kàcakalumvu ti àki ka mam ? Ay ti aməŋgət ma ga məhəŋgrifəŋani ana tay ti tə̂gəsiki ana leli do. »
40 Pois até corremos perigo de sermos acusados de sedição pelos acontecimentos de hoje, não havendo motivo algum com que possamos justificar este ajuntamento.
41 Bay məhəŋgri pakama ga ŋgumna ana mis nakəŋ àra àɗəma ma na nahkay ti, àhi ana mis macakalavani ni ku way way do mâsləka, môru a magam.
41 E, tendo dito isto, despediu a assembléia.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.