Atos 27
PULU YILI-NGA UNG KONALE (MUX) vs NTLH
1 ‘Oliu sipna kolea Italli propinj pamili.’ nikuliinga, Poll kene ka-yambu lupa mare kene ami-yi andret tilu nukurum yi Jullias “Nukui.” niku siring. Jullias yunu Rom-Gapman-Yi Aima Auli Kumbina Sisale-nga ami-yi te.
1 Ficou resolvido que devíamos embarcar para a Itália. Então entregaram Paulo e os outros presos a Júlio, um oficial romano que era do batalhão chamado “Batalhão do Imperador”.
2 Kolea Aramitiam sip te, kolea Esia propinj no-numú kéluna taon lelemúmanga pumba tirim, sip akuna oliu ola pupu, no-numúna pumulú purumulu. Kolea Tesallonaika taon yi Aristakas olio-kene wasie purumulu.
2 Nós embarcamos num navio da cidade de Adramítio, que estava pronto para navegar para os portos da província da Ásia. E assim começamos a viagem. Aristarco, um macedônio da cidade de Tessalônica, estava conosco.
3 Ulsulam-uikundu kolea-auli Saidon purumulu. Akuna Jullias-ni Poll kondu kolupaliinga, ‘Yunga pulu lelemú yambu yana molemelema-ni yunu nokuku, yunu mólu tomba mélema liiku tapunjuku sangi,’ nimba “Enini kanu-pui.” nirim.
3 No dia seguinte chegamos ao porto de Sidom. Júlio tratava Paulo com bondade e lhe deu licença para ir ver os seus amigos e receber deles o que precisava.
4 Kolea-auli Saidon mundupu kelepu sipna alsupu pupu kene, popuremi te-ni sipeliinga kumbikundu topa memba yandu urum kilia kelepu makanaye tepu ⸤no-numúna sukundu lirim⸥ kolea Saiporas akundu purumulu.
4 Depois de sairmos de Sidom, navegamos ao norte da ilha de Chipre a fim de evitar os ventos que estavam soprando contra nós.
5 Numú-kusana we pupuliinga, kolea Sillisia propinj kene Pambillia propinj-sele mundupu kelepu, kolea LLisia propinj lirim Maira taon-na purumulu.
5 Atravessamos o mar em frente ao litoral da região da Cilícia e província da Panfília e chegamos a Mirra, uma cidade da província da Lícia.
6 Akuna sip kanili mundupu kilirumulu, ami-yi auliele-ni Alleksendia sip te kolea Italli propinj pumba tirim akili kanupaliinga sip akuna oliundu “Pamili wai.” nimba liipa memba purum.
6 Ali o oficial romano encontrou um navio da cidade de Alexandria, que ia para a Itália, e nos fez embarcar nele.
7 Ena puleliinga pumulú tepu tepu kósele nimbuliinga pupu kene, Naidas taon akuna nondupa purumulu kene, popuremi te-ni sipele pipi sirim kilia pumulú piliipu sundupuliinga, ⸤no-numúna sukundu lirim⸥ kolea Krit akundu makanaye tepu pupu, akuna lirim taon akili Sallomoni mundupu kelepu,
7 Navegamos bem devagar vários dias e com grande dificuldade chegamos em frente da cidade de Cnido. Como o vento não nos deixava continuar naquela direção, passamos pelo cabo Salmona da ilha de Creta e seguimos pelo lado sul daquela ilha, o qual é protegido dos ventos.
8 numú-kélukundu lap-lapu tepu ombu pupu, LLasia taon-na nondupa lirim kolea te, akili bi leku ‘Sip Manda Lelemú Koleale’ niring, akuna purumulu.
8 Assim fomos navegando bem perto do litoral e, ainda com dificuldade, chegamos a um lugar chamado “Bons Portos”, perto da cidade de Laseia.
9 Sipna we molamili ena pulele we omba pupa, Juda-yambuma langi naa noku mi turing enama kepe wasie omba purum kilia punie kanuna sipma andurum kaliimbuma pora nirim. ⸤Puniemanga pali popuremi lakupa turum kaliimbuma wendu ombá urum kene sipma pali naa anduring kanili.⸥ No aima lakupa topa nondupa naa kelimba mele lirim kilia Poll-ni enini lip-lipi topa kene nimba mele:
9 Ficamos ali muito tempo, e tornou-se perigoso continuar a viagem porque o inverno estava chegando . Então Paulo avisou:
10 “Yima, ‘Ekupu púmulu lem sipele topa mélema pali onde lepa, oliu kepe no wangupu kolumulúnje.’ nimbu piliiker.” nirim.
10 — Homens, estou vendo que daqui para diante a nossa viagem será perigosa. Haverá grandes prejuízos não somente com o navio e com a sua carga, mas também haverá perda de vidas.
11 Akiliinga-pe ami-yi auliele-ni Poll-ni ung nirimele piliipa, liipa su sipaliinga, sip pulu yili kene sip-kongun tirim yili kene elsele-ni niringli mele piliipaliinga “Pamulu.” nirim.
11 Mas o oficial romano tinha mais confiança no capitão e no dono do navio do que em Paulo.
12 “Kolea ilinga popuremi tolemú kene sipele kapula naa lelemú lemba.” niringli kene sipna muluring yambu pulele-ni niku mele: “Kapula, popuremi auli ui naa tokum kene Piniks-ndu pamulu. Akuna pumulú kene popuremi auli-tepa tomba kaliimbumanga sipele kapula akuna nosimulú.” niring. Kolea Piniks ⸤no-numú suku-singina lirim kolea⸥ Krit akuna lirim taon te.
12 O porto não era bom para passar o inverno. Por isso a maioria achava que devíamos sair dali e tentar chegar a Fênix. Essa cidade é um porto de Creta que tem um lado para o sudoeste e o outro para o noroeste. E eles achavam que poderíamos passar o inverno ali.
13 Penga popuremi laye tepa topa, ‘Sipele kapula táka-nimba memba pumba lem.’ niku kanuku kene “Kapula pumulú.” niku sipele meku puring, kolea Krit numú-kéluna purumulu.
13 Começou a soprar do sul um vento fraco, e por isso eles pensaram que podiam fazer o que tinham planejado. Levantamos âncora e fomos navegando o mais perto possível do litoral de Creta.
14 Akiliinga-pe ena tale mele omba purum kene popuremi aima lakupa te topa, sipele no-numúna kelepa topa memba sukundu purum. Popuremi kaniliinga bili ⸤Grik ungna⸥ “Yurakillo.” niring. Wale marenga nimba yunga enale wendu urum kene turum.
14 Mas, de repente, um vento muito forte, chamado “Nordeste”, veio da ilha
15 Popuremi yandu-sipa topa tondulu purum kilia pumulú purumulu akili kapula naa tirim-na ‘Kapula, oliu we tenga-lupa memba pupili.’ nimbu sipna ola we mulurumulu.
15 e arrastou o navio de tal maneira, que não pudemos fazer com que ele seguisse na direção certa. Por isso desistimos e deixamos que o vento nos levasse.
16 No-numúna sukundu kolea laye te lirim, kolea akiliinga bili Koda, akuna anju sipna pupuliinga, sip purumulele-ni sip kelú te kundupa mirim akili nondupa liipu ka topu panjimulundu piliipu sundurumulu.
16 Para escaparmos do vento, passamos ao sul de uma pequena ilha chamada Cauda. Ali, com muita dificuldade, conseguimos recolher o bote do navio.
17 Yima-ni sip kelú kanili sip aulina kam-kamu ola liiku nosuku kene, sip aulina purumulu akili “Bulsumba.” niku ka mare-ni sipele poku teku ka toku gi siring. ‘Popuremale-ni sipele kolea Aprika memba pumba kene oliu tombanje.’ niku mulú-sell wendu liiku nosuku, ‘We pamili.’ niring.
17 Os marinheiros levantaram o bote para dentro do navio e amarraram o casco do navio com cordas grossas. Estavam com medo de que o navio fosse arrastado para os bancos de areia que ficam perto do litoral da Líbia. Então desceram as velas e deixaram que o navio fosse levado pelo vento.
18 Sipele popuremale-ni aima turum kilia ulsulam-uikundu ‘Kamu kis lembanje.’ nikuliinga méle-wale mirimuluma liiku nona mania-mania tiring.
18 E a terrível tempestade continuou. No dia seguinte começaram a jogar a carga no mar.
19 Ulsulam-uikundunga sip-kongun tiring mélema⸤-kepe⸥ sip nukuli yima eni-enini liiku mania-mania tiring.
19 E, no outro dia, os marinheiros, com as próprias mãos, jogaram no mar uma parte do equipamento do navio.
20 Ena puleliinga enale kepe kombukantupuma kepe méle kanumanga te kanupu bi naa sirimulu, popuremi mindi aima lakupa turum kene ‘Yambu te-ni omba oliu tepa liipa wendu naa liimba. Oliu sika kolumulú lem.’ nimbu ulu te alsupu naa tepu we mulurumulu.
20 Durante muitos dias não pudemos ver o sol nem as estrelas, e o vento continuava soprando forte. Finalmente perdemos toda a esperança de nos salvarmos.
21 Ena puleliinga yima keri-langi te naa noku we muluring kene enini muluringna Poll ola angiliipaliinga nimba mele: “Yima, “Oliu kolea Krit anju molamulu.” nirindu kanu-mele piliipu liipuliinga anju we molkumulanje ekupu mindili nokomulu ili naa nombu, mélema naa topu nona mundulkumula.
21 Fazia muito tempo que eles não comiam nada. Então Paulo ficou de pé no meio deles e disse: — Homens, vocês deviam ter dado atenção ao que eu disse e ter ficado em Creta; e assim não teríamos tido toda esta perda e este prejuízo.
22 Akiliinga-pe ekupu oliu yambu te aima naa kolumulú-na numanu waengu nipili molai. Sipele mindi kis lemba.
22 Mas agora peço que tenham coragem. Ninguém vai morrer; vamos perder somente o navio.
23 Na-ni nikereliinga pulele niambu piliai. Na Pulu Yili-nga kendemande-yili molupu taki-taki yunga kongunale tenjiliu, Pulu Yi kaniliinga angkella te-ni ekupu sumbulsuli na mulunduna omba angiliipaliinga
23 Digo isso porque, na noite passada, um anjo do Deus a quem pertenço e sirvo apareceu a mim
24 nimba mele: “Poll, mini-wale naa mundui. Rom-Gapman-Yi Aima Auli Kumbina Sisale-ni nunga kotele sika piliimbaliinga nu nona naa puni. Nu-kene wasie sipna pukumele yambuma kepe Pulu Yili-ni kondu kolupa ‘Nu-kene wasie kona mulungí.’ nim.” nimba angkellale-ni nim.
24 e disse: “Paulo, não tenha medo! Você precisa ir até a presença do Imperador. E Deus, na sua bondade, já lhe deu a vida de todos os que estão viajando com você.”
25 Yima, Pulu Yili-ni nilimú mele na-ni piliipuliinga ‘Aima sika nilimú.’ nimbu tondulu mundupu piliiliu akili mele piliipuliinga, yunu-ni ekupu nandu nim mele aima sika aku-sipa tembaliinga eni mini-wale naa munduku numanu waengu nipili molai.
25 Por isso, homens, tenham coragem! Eu confio em Deus e estou certo de que ele vai fazer o que me disse.
26 Akiliinga-pe sipele no-numúna sukundu lelemú kolea tenga no-kéluna sika pupa tomba lem.” nimba Poll-ni aku-sipa nirim.
26 Porém vamos ser arrastados para alguma ilha.
27 Oliu sipna purumulu kene popuremi topa mulupili kóru tale omba purum ena kanumanga pali popuremale-ni mindi oliu topa memba purum kene sipele yi te-ni kongun naa tirim-na ‘Numú-Kusa Eria’ niring akuna popuremale-ni mindi topa memba purum. Aku-sipu purumulu kene walse ipulele ai-burum sipele meku puring yima-ni piliiku kene, ‘Ekupu nondupa kolea tenga pumulú okumulu lam.’ niku piliiring.
27 Duas semanas depois, à noite, continuávamos sendo levados pela tempestade no mar Mediterrâneo. Mais ou menos à meia-noite, os marinheiros começaram a sentir que estávamos chegando perto de terra.
28 Aku-siku niku piliiku kene, manda munjuli kále toku nona mania munduku kanuring kene teti-siks mita pirim kanuring. Laye-kolte purumulu kene alsuku manda munjuli kále toku munduku kanuring kene tuwendi sepen mita pirim kanuring.
28 Então jogaram no mar uma corda com um peso na ponta e viram que a água ali tinha trinta e seis metros de fundura. Mais adiante tornaram a medir, e deu vinte e sete metros.
29 Akili kanuku kene, ‘Oliu ku tenga sipele-ni memba pumba kene oliu tombanje.’ niku mini-wale munduku kene, ‘Sipele we naa pupili.’ niku méle buni tili angere ka te-ni moku toku sip bulkundu toku nona mania mundukuliinga, ‘Sumbulsuli oliu sipna naa tupili, kolea wela tangupili.’ niring.
29 Eles ficaram com muito medo de que o navio fosse bater contra as rochas. Por isso jogaram quatro âncoras da parte de trás do navio e oraram para que amanhecesse logo.
30 Sip kongun tili yima-ni ‘Oliu naa tupili, sipele mundupu kelepu pamili.’ niku sip kelú membu purumulu akili liiku no-numúna toku nona mania munduring. Enini yambumandu niku mele: “Sipele naa pupaliinga we lipili méle buni tili mare sipeliinga kumbikundu moku topu, topu nona mania mundamili.” niku aku-siku tiring akiliinga-pe gólu toku eni-enini kiyang niku takara toku pungíndu aku-siku tiring.
30 Aí os marinheiros tentaram escapar do navio. Baixaram o bote no mar, fingindo que iam jogar âncoras da parte da frente do navio.
31 Kanu-kene Poll-ni ami-yima nukurum yili kene ami-yima kene eninindu nimba mele: “Sip kongun tili yima wasie sipna we naa mulúmulu lem enini kene sipna molemele yambuma pali kulungí lem.” nirim.
31 Então Paulo disse ao oficial romano e aos soldados: — Se os marinheiros não ficarem no navio, vocês não poderão se salvar.
32 Aku-sipa nirim kene piliikuliinga ami-yima-ni sip kelále moku turing kama kuru-lu-ni kari leku toku nona mania munduring.
32 Aí os soldados cortaram as cordas que prendiam o bote e o largaram no mar.
33 Kolea nondupa tangumba muni lirim kene Poll-ni ‘Enini langi nangi.’ nimba yambu kanumandu pali tondulu mundupaliinga nimba mele: “Kóru tale eni langi te mimi-siku naa noku mini-wale mindi munduku we muluring.
33 De madrugada Paulo pediu a todos que comessem alguma coisa e disse: — Já faz catorze dias que vocês estão esperando e durante este tempo não comeram nada.
34 Akili kapula naa tekemaliinga na-ni eni tondulu mundupu kene niker: “Eni langi noku tondulu munduku molai.” nimbu niker. Eni te aima naa kulungí. Sipele tomba kene eninga kimbu ki pengí-di mélema kepe ulu te aima naa temba.” nirim.
34 Agora comam alguma coisa, por favor. Vocês precisam se alimentar para poder continuar vivendo. Pois ninguém vai perder nem mesmo um fio de cabelo.
35 Aku-sipa nimbaliinga, ⸤‘Enini mini-wale naa munduku, numanu waengu nipili keri-langi nangi.’ nimba kene⸥ kanuku molangi yunu bret te liipa puka topa Pulu Yili-ndu “Angke” nimbaliinga nurum.
35 Em seguida Paulo pegou pão e deu graças a Deus diante de todos. Depois partiu o pão e começou a comer.
36 Aku-sipa tirim kene yambuma-ni kanuku kene enini numanu waengu nipili keri-langi liiku nuring.
36 Então eles ficaram com mais coragem e também comeram.
37 (Oliu sipna mulurumulu mele yambu andret-tale paon-yupuku pe ten-siks.)
37 No navio éramos ao todo duzentas e setenta e seis pessoas.
38 Enini langi nuring olu tirim kene rais-wit wale we lirim-ma ‘Sipele buni naa tipili.’ niku nona toku munduku kiliring.
38 Depois que todos comeram, jogaram o trigo no mar para que o navio ficasse mais leve.
39 Kolea tangurum kene enini kolea te kanuring akiliinga-pe kanuku bi naa siring. Enini no-kélale kanukuliinga sipele kapula pupa lemba kolea te kanuring. Kanukuliinga ‘Sipele akuna kapula pupa lembanje.’ niku piliiku kene,
39 Quando amanheceu, os marinheiros não reconheceram a terra, mas viram uma baía onde havia uma praia. Então resolveram fazer o possível para encalhar o navio lá.
40 yi mare-ni ‘Sipele naa pupa we lipili.’ niku méle buni tílima moku toku toku nona mania munduring méle kanuma ka kari leku mélema toku nona lipili munduku kelku, mare-ni sipeliinga mulkapiye-kále liiku toku monjuku ‘Sipele kongun tepu numú-kéluna membu pumulú.’ niring. Mare-ni ‘Popuremale-ni sipele numú-kéluna memba pupili.’ niku sip kumbina múlu-sell te ola angnjiring kene oliu no-kéluna pumulú purumulu.
40 Eles cortaram as cordas das âncoras, e as largaram no mar, e desamarraram os lemes. Em seguida suspenderam a vela do lado dianteiro, para que pudessem seguir na direção da praia.
41 Akiliinga-pe meku puring kene ma te no-numúna sukundu lirim akuna sipele pupa topa gi sirim. Sip kumbikundu mana topa gi sipaliinga wendu pumba piliipa sundurum kilia no topa omba sip bulkundu topa bulsurum.
41 Mas o navio bateu num banco de areia e ficou encalhado. A parte da frente ficou presa, e a de trás começou a ser arrebentada pela força das ondas.
42 Sipele ui elki naa tupili ami-yima-ni niku mele: “Ka-yambuma no leku takara toku pungéliinga topu konjamili.” niring
42 Os soldados combinaram matar todos os prisioneiros, para que nenhum pudesse chegar até a praia e fugir.
43 akiliinga-pe eninga yi-auliele ‘Poll naa tangi.’ nimba piliipaliinga nimba mele: “Mólu, ka-yambuma naa tai. No lelemele yambuma-ni ui sipele munduku kelku no leku no-kéluna pai.
43 Mas o oficial romano queria salvar Paulo e não deixou que fizessem isso. Pelo contrário, mandou que todos os que soubessem nadar fossem os primeiros a se jogar na água e a nadar até a praia.
44 We mulungí yambuma unji-pllang sipna bulsumbama liiku ambolku no leku no-kéluna pai.” nirim. Aku-siku teku kene yambuma pali no-kéluna wendu puring. Te no aima naa wanguring.
44 E mandou também que os outros se salvassem, segurando-se em tábuas ou em pedaços do navio. E foi assim que todos nós chegamos a terra sãos e salvos.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 27, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.