Atos 16
PULU YILI-NGA UNG KONALE (MUX) vs NAA
1 Poll kene Saillas-sele kolea Depi taon-na pukulu LLisira taon-na puringli kene kanuna Yesos-nga lumbili anduli yi te mulurum, yi akiliinga bili Timoti. Yunu Juda-ambu tenga málale. Anum Krais piliili ambale mulurumko, akiliinga-pe lapa Juda-yi te mólu, yunu yi te lupako.
1 Paulo chegou também a Derbe e a Listra. Havia ali um discípulo chamado Timóteo, filho de uma judia crente, mas de pai grego.
2 ⸤Krais piliiku muluring⸥ anginipili LLisira kene Akoniam taon akuselenga molemelema-ni niku mele: “Timoti yunu ulu kaíma tepa, yunu aima molupa konjulimú yili.” niring.
2 Os irmãos em Listra e Icônio davam bom testemunho dele.
3 Poll-ni ‘Timoti wasie pamili.’ nimba piliipaliinga yunga kangi te kopsipa wendu liinjirim. Juda-yambu kolea akuna piringma-ni ‘ ‘Timoti lapale yunu Juda-yi te mólu,’ ‘Yunu yi te lupa. Timoti kepe yi-lupale.’ niku yunga ung nimbáma liiku su singí.’ nimbaliinga Poll-ni Timoti-nga kangi te kopsinjirim.
3 Paulo queria que Timóteo fosse em sua companhia e, por isso, circuncidou-o por causa dos judeus daqueles lugares; pois todos sabiam que o pai dele era grego.
4 Kanu-kene enini koleamanga puku, Yesos-ni “Nanga kongunale tenji-pai.” nimba liipa mundurum yi kanuma kene Krais-nga yambumanga tápu-yima kene enini ui Jerusallem liiku máku toku Kraisele piliili yambu-lupama-ni tingí aku mele, ung-mani siku niku panjiring ung akili, koleamanga pali niku silsiliiku anduring.
4 Ao passar pelas cidades, entregavam aos irmãos as decisões tomadas pelos apóstolos e presbíteros de Jerusalém, para que as observassem.
5 Aku-siku tiringeliinga Krais-nga yambu-talapemanga yambuma-ni ‘Sika’ niku piliiring mele olandupa tondulu pupaliinga, eninga yambu-talapemanga yambu pulele taki-taki sukundu-sukundu uring, yambu kambuele olandupa purum.
5 Assim, as igrejas eram fortalecidas na fé e, dia a dia, aumentavam em número.
6 Poll yunu-kene wasie tapú-toku puringli yisele kene enini Mini Kake Tiliele-ni ‘Kolea Esia propinj akuna ung naa niku si-pai.’ nirim kilia enini kolea Pirisia propinj kene kolea Gallesia propinj kanili kene suku-singi oena koleamanga puku ⸤yambuma ung niku siring⸥.
6 E percorreram a região frígio-gálata, tendo sido impedidos pelo Espírito Santo de pregar a palavra na província da Ásia.
7 Niku silsiliiku puku kolea Misia propinj kene kolea Bitinia propinj kene oena pukuliinga ‘Kolea Bitinia propinj pamulu.’ niringeliinga-pe Yesos-nga Minéle-ni ‘Mólu.’ nimba kupulanumele pipi sirim.
7 Chegando perto de Mísia, tentaram ir para Bitínia, mas o Espírito de Jesus não o permitiu.
8 Yunu-ni “Mólu.” nirim akili piliikuliinga kolea Misia munduku kelku oku puku numú-kusa kéluna kolea Toras taon-na puring.
8 E, tendo contornado Mísia, foram a Trôade.
9 Kanu-kene akuna muluring kene sumbulsuli Poll uru-kumbu mele tepa kanurum kene kolea Masedonia propinj yi te omba ola angiliipaliinga Poll-ndu mawa tepa kene nimba mele: “Nu numú-kusale lumbuliikunu yakundu okunu oliu kolea Masedonia yambuma liikunu tapunjani ui.” nirim.
9 À noite, Paulo teve uma visão na qual um homem da Macedônia estava em pé e lhe rogava, dizendo: — Passe à Macedônia e ajude-nos.
10 Poll-ni aku-sipa kanurum kene oliu-ni nimbu mele: “Kapula, kolea Masedonia propinj pamulu.” nirimulu. Aku-kene ‘Pulu Yili-ni oliu walsipa ‘Akuna nanga temani kaiéle yambuma toku sai.’ nikem lam akiliinga’ nimbu piliipuliinga “Sumbi-sipu pamulu.” nimbu pumulú tirimulu.
10 Assim que Paulo teve a visão, imediatamente procuramos partir para aquele destino, concluindo que Deus nos havia chamado para lhes anunciar o evangelho.
11 Oliu sipna pupu kolea Toras taon akili mundupu kelepu sumbi-sipu kolea Samotres purumulu. Kanuna pupu pepuliinga ulsulam-uikundu Niapollis taon-na pupu sipna wendu purumulu.
11 Tendo, pois, navegado de Trôade, fomos diretamente para Samotrácia e, no dia seguinte, a Neápolis.
12 Niapollis taon akili mundupu kelepu kolea-auli Pillipai purumulu. Pillipai akili Rom-yambu pulele muluring taon auli te; akili kolea Masedonia propinj sukundu taon auli te. Akuna ena mare mulurumulu.
12 Dali fomos a Filipos, cidade da Macedônia, primeira do distrito e colônia romana. Nesta cidade, permanecemos alguns dias.
13 Kanu-kene ⸤Juda-yambumanga kóru muluring⸥ ena-Sambatele-nga kolea-auli Pillipai-nga pala keri-puluna ulsukundu no-kéluna purumulu. Oliu numanale-ni piliipu kene ‘Akuna ⸤Juda-yambuma puku liiku máku toku⸥ Pulu Yili popu toku yunu-kene ung ningí koleale lelemúnje.’ nimbu piliipu purumulu. Akuna pupu kanurumulu kene ambu mare liiku máku toku muluring kanupu kene mania molupu ambu kanuma ung nimbu sirimulu.
13 No sábado, saímos da cidade para a beira do rio, onde nos pareceu haver um lugar de oração; e, assentando-nos, falamos às mulheres que haviam se reunido ali.
14 Ung piliiku muluring ambumanga te, ambaliinga bili ‘LLidia’ niring, ambu kaniliinga kolea Tayataira taon; yunu mulumbale kundúlima mindi méle taropu turum; yunu Juda-ambu te mólu, akiliinga-pe yunu Pulu Yili-nga ungele piliipa Pulu Yili popu topa mulurum ambale. Ambu kanili Auliele-ni ‘Poll ung nimbáma piliipa liipili.’ nimba ambale yunga numanuna ungele piliimba kupulanumele sumbi sinjirim kilia ungele piliipa liirim.
14 Certa mulher, chamada Lídia, da cidade de Tiatira, vendedora de púrpura, temente a Deus, nos escutava; o Senhor lhe abriu o coração para que estivesse atenta ao que Paulo dizia.
15 Kanu-kene ambu LLidia kene yunga lkuna muluring yambuma kene enini no liiring. LLidia no liipa pora sipaliinga yunu-ni oliundu nimba mele: “‘Yunu ‘Auliele sika.’ nimba tondulu mundupa piliilimú.’ niku pilííngi lem nanga lkuna wasie molamili wai.” nirim. “Yunu-ni aima karaye pulele tekem akiliinga oliu yunga ungele teng panjipu pamulu.” nimbu purumulu.
15 Depois de ser batizada, ela e toda a sua casa, nos fez este pedido: — Se julgam que eu sou fiel ao Senhor, venham ficar na minha casa. E nos constrangeu a isso.
16 Walse oliu ⸤Juda-yambuma puku liiku máku toku⸥ Pulu Yili popu toku yunu-kene ung niring kolea akuna pumulú purumulu kene yi marenga kongun kendemande tinjirim ambu-wenipu te kupulanum-na kanurumulu. Yunga numanuna kuru te mulurumele-ni yunu yambuma-kene penga ulu mare wendu ombá mele nimba sirim akili piliipaliinga yambuma nimba sirim kene yunu nukuring yima-ni ku-moni pulele liiring.
16 Aconteceu que, indo nós para o lugar de oração, veio ao nosso encontro uma jovem possuída de espírito adivinhador, a qual, adivinhando, dava grande lucro aos seus donos.
17 Poll kene oliu purumulu kene ambu-wenipu kanili oliu lumbili omba tondulu kuwali tepa kene nimba mele: “Yi ima Aima Ola-Kilia Pulu Yi Auliele-nga kendemande-yima. Pulu Yili-ni yambuma tepa liipa mindili naa noku molku kunjingí kupulanumele liiku ora singí andi okumele.” nirim.
17 Seguindo a Paulo e a nós, gritava, dizendo: — Estes homens são servos do Deus Altíssimo e anunciam a vocês o caminho da salvação.
18 Taki-taki ambu-wenipu kanili aku-sipa mindi nirim-na Poll-ni piliipa kis piliipaliinga, topele topa kene, ambu-wenipaliinga numanuna kuru mulurum kanilindu nimba mele: “Na-ni Yesos Kraisele walsipuliinga yunga tondulale-ni nundu niker: ‘Nu ambu-wenipu akili munduku kelkunu okunu wendu pui.’ niker.” nirim. Kanu-kene kurale ambu-wenipu kanili walsekale mundupa kelepa omba wendu purum.
18 Isto se repetiu por muitos dias. Então Paulo, já indignado, voltando-se, disse ao espírito: — Em nome de Jesus Cristo, eu ordeno que você saia dela. E, na mesma hora, o espírito saiu.
19 Ambu-wenipale nukuring yima-ni kanuku kene, eninga ku-moni liiring kupulanum kanili omba wendu purum kanukuliinga, Poll kene Saillas-sele oku ambili molku liiku, ‘Yi-aulima kene kot tenjamili.’ niku kene, ki kunduku yambuma taki-taki liiku máku toku muluring kolea akuna meku puring.
19 Quando os donos da jovem viram que se havia desfeito a esperança do lucro, agarraram Paulo e Silas e os arrastaram para a praça, à presença das autoridades.
20 Elsele kot piliili yi kanuma muluringna meku puku kene niku mele: “Yi i-sele Juda-yisele. Elsele-ni oliunga yambuma teku mini-wale mundunjúngli-na membu okomulu.
20 E, levando-os aos magistrados, disseram: — Estes homens, sendo judeus, perturbam a nossa cidade,
21 ‘Oliu Rom-yambuma-ni kapula naa piliipu, kapula naa temulú.’ nilimulu ulu-pulu mare “Teangi.” níngli.” niring.
21 propagando costumes que não podemos aceitar, nem praticar, porque somos romanos.
22 Yambu muluringma-ni ‘Aima teku kis-siku mong anumele lííngli.’ niku “Elsele aima sika aku-siku tíngli.” niring. Kanu-kene kot piliiring yima-ni niku mele: “Elsengla wale-pakulima posuku wendu liiku ka-pulsa-ni elsele tai.” niring.
22 Então a multidão se levantou unida contra eles, e os magistrados, rasgando-lhes as roupas, mandaram açoitá-los com varas.
23 Kanu-kene enini ka-pulsa-ni yi-sele lakuku toku-toku ka sikuliinga, ka-lku nukurum yilindu niku mele: “Yi i-sele mimi-sikunu nukui.” niring.
23 E, depois de lhes darem muitos açoites, os lançaram na prisão, ordenando ao carcereiro que os guardasse com toda a segurança.
24 Ka-lkuli nukurum yili enini aku-siku ung tondulu munduku niring akili piliipaliinga, elsele liipa memba aima suluminana sukundu pupaliinga elsengla kimbusele unji-pallang tenga si-sipa panjipa liipa llok turum.
24 Este, recebendo tal ordem, levou-os para o cárcere interior e prendeu os pés deles no tronco.
25 Kanu-kene ipulele ai-burum Poll kene Saillas-sele Pulu Yili-kene popu toku ung nikulu ‘Pulu Yili-nga bili paka tonjambulu.’ nikulu konana niringli kene ka-lkuna wasie piring yambuma-ni piliiku muluring.
25 Por volta da meia-noite, Paulo e Silas oravam e cantavam louvores a Deus, e os demais companheiros de prisão escutavam.
26 Kanu-kene walsekale ma jim-jim lakupa te tepaliinga, ka-lku kanili kolkalu lakupa sipa kuna kanuma topa bulsupa bulu-bale sirim. Ka-lkuna piring yambuma ka-sen-ni ka turing kanuma pali wendu urum, ka-yambuma we muluring.
26 De repente, sobreveio tamanho terremoto, que sacudiu os alicerces da prisão; todas as portas se abriram e as correntes de todos os presos se soltaram.
27 Kanu-kene ka-lku nukurum yili suru nimba ola molupa kanurum kene kuna kanuma pali bulsupa lirim kanupa kene ‘Ka-yambu kanuma oku púngi lam.’ nimba piliipa kene, yunga ele tili lu-koya kanili kulu topa wendu liipa yununu ‘Kolambu.’ nimba topa numi kolomong temba tirim.
27 O carcereiro despertou do sono e, vendo abertas as portas da prisão, puxando da espada, ia suicidar-se, pois pensou que os presos tinham fugido.
28 Akiliinga-pe Poll-ni yunundu nangale topa kene nimba mele: “Nu-ni nu-nunu ulu te naa ti! Oliu pali ya we molemulu.” nirim.
28 Mas Paulo gritou bem alto: — Não faça nenhum mal a si mesmo! Estamos todos aqui.
29 Kanu-kene enini nukurum yili-ni nangale topa kene nimbaliinga “Kamaye kanduku meku wai!” nimba, yunu omba Poll kene Saillas-sele muluringli akuna lkisipa lkundu omba, yunu pung-pungu nimba mini-wale mundupa kene, elsengla kumbi-kerina tamalu pirim.
29 Então o carcereiro, tendo pedido uma luz, entrou correndo e, trêmulo, prostrou-se diante de Paulo e Silas.
30 Kanu-kene elsele liipa memba pena pupa kene, walsipaliinga nimba mele: “Yisele, na nambulka tembu kene kapula we molupu buni naa membúye?” nirim.
30 Depois, trazendo-os para fora, disse: — Senhores, que devo fazer para que seja salvo?
31 Elsele-ni yunundu nikulu mele: “Nu Auli Yesos ‘Yunu sika Pulu Yili-nga Málale molupa, na kapula tepa liimba.’ niku tondulu mundukunu piliiní kene yunu-ni nu tepa liipa, mindili nolkuna kupulanum-na wendu liipa yunu-kene molku kunjini kupulanum-na liipa monjumba. Nu kene nunga yambuma kene enini aku-sipa tepa liimba, molku kunjingí.” niringli.
31 Eles responderam: — Creia no Senhor Jesus e você será salvo — você e toda a sua casa.
32 Kanu-kene elsele-ni yunu kene yunga yambuma kene eninindu Auliele-nga ungele niku siringli.
32 E pregaram a palavra de Deus ao carcereiro e a todos os que faziam parte da casa dele.
33 Sika ipulele ai-burum aku-siku teku muluringeliinga-pe yunu-ni elsele liipa memba pupaliinga elsele turing irili kanuma lumaye tunjurum. Ena kanuna yunu kene yunga yambuma kene no liiring.
33 Naquela mesma hora da noite, cuidando deles, lavou-lhes as feridas dos açoites. Logo a seguir, ele e todos os membros da casa dele foram batizados.
34 Kanu-kene penga yunu-ni elsele liipa memba yunga lkuna pupaliinga elsele keri-langi sirim. Yunga yambuma kene enini ⸤numanu topele toku⸥ Pulu Yili ‘Yunu tiluele mindi sika molemú.’ niku tondulu munduku piliiku numanu siring.
34 Então, levando-os para a sua própria casa, deu-lhes de comer; e, com todos os seus, manifestava grande alegria por ter crido em Deus.
35 Kolea tangurum kene kot piliiring yima-ni eninga ele-yima ka-lkuna liiku munduku kene niku mele: “Yisele wendu liiku munduku ‘Pangli.’ niai.” niring.
35 Quando amanheceu, os magistrados enviaram oficiais de justiça, com a seguinte ordem para o carcereiro: — Ponha aqueles homens em liberdade.
36 Ung niring akuma ka-lku nukurum yili-ni Poll nimba sipaliinga nimba mele: “Kot piliilimili yima-ni ‘Else pangli.’ niku, niku mundung akiliinga pangli. Else numanu waengu nipili pale.” nirim.
36 Então o carcereiro comunicou isso a Paulo, dizendo: — Os magistrados ordenaram que vocês fossem postos em liberdade. Portanto, vocês podem sair. Vão em paz.
37 Akiliinga-pe Poll-ni ele-yimandu nimba mele: “Olsu Rom-yisele akiliinga-pe kot naa piliiku kene yambu pulele-ni kanuku molangi olsu we ka-pulsa-ni toku ka síngi kanili. Pe ekupu ‘Yambuma naa kanangi kiyang nimbu liipu mundumulú.’ niku nikimiliye? Aima kapula mólu. Olsu ka síngi yi kanuma enini oku olsu ‘Pale.’ niangi.” nirim.
37 Paulo, porém, lhes disse: — Sem ter havido processo formal contra nós, nos açoitaram publicamente e nos jogaram na cadeia, sendo nós cidadãos romanos. Querem agora nos mandar embora sem maior alarde? Nada disso! Pelo contrário, que eles venham e, pessoalmente, nos ponham em liberdade.
38 Kanu-kene ele-yima Poll-ni aku-sipa nirim piliiku kene kelku anju puku kot piliiring yi kanuma niku siring. Kanu-kene kot piliiring yima-ni ung niringli akili piliikuliinga ‘Elsele Rom-yisele lam.’ niku mini-wale munduku kene,
38 Os oficiais de justiça comunicaram isso aos magistrados. Quando estes souberam que Paulo e Silas eram cidadãos romanos, ficaram com medo.
39 elsele muluringli akuna oku “Tepu kis-símulu lam.” niku ka-lkuna wendu liiku meku ulsu oku kene niku mele: “Kolea-auli ili munduku kelkulu pale.” niring.
39 Então foram até eles e lhes pediram desculpas; e, relaxando-lhes a prisão, pediram que se retirassem da cidade.
40 Kanu-kene Poll kene Saillas-sele ka-lkuli munduku kelku pukulu kene, ambu LLidia-nga lkuna pukulu Yesos-nga yambu-talape akuna liiku máku toku muluring yambumandu nikulu mele: “Ung nímbuluma munduku naa kelku numanu tondulu pupili ‘Sika’ niku tondulu munduku piliilimili mele akili tondulu munduku piliiku molai.” nikulu, ung mare niku sikulu kene elsele puringli.
40 Tendo saído da prisão, Paulo e Silas dirigiram-se para a casa de Lídia e, vendo os irmãos, os animaram. Depois partiram.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 16, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.