Mateus 13
ZƆƆZ O JOOWO (MUR) vs VC
1 Ma iitene nice ɛlɛ itiŋa Yesu ɔlɔ ook liil otoga, ma akɔ aavi loota ŋinaante.
1 Naquele dia, saiu Jesus e sentou-se à beira do lago.
2 Ma ŋinaante ivitak nɔɔnɔ ɔl ci meel gɛr zɛɛ makacin ook niini kavoola liil kɛŋa. Maje ɔl dook aavtiz liil otoga dɔwɔna.
2 Acercou-se dele, porém, uma tal multidão, que precisou entrar numa barca. Nela se assentou, enquanto a multidão ficava à margem.
3 Ma oobek niini nɔɔgɔ kaal ci meel gɛr yabziinta. Anek niini nɔɔgɔ nɛ, “Anyak baale eet ci akɔ ḏowɛn mana.
3 E seus discursos foram uma série de parábolas.
4 Mazi akɔ aḏowɛ, iitazak ḏowo ogɛn gɔl kɛŋ, ma avu avɛra kibaali, ma adak dook lai.
4 Disse ele: Um semeador saiu a semear. E, semeando, parte da semente caiu ao longo do caminho; os pássaros vieram e a comeram.
5 Maje ḏowo ogɛn iinak vitɛn ceen biyɛn, ma aduŋna ḏowo nici kataman.
5 Outra parte caiu em solo pedregoso, onde não havia muita terra, e nasceu logo, porque a terra era pouco profunda.
6 Mazi aranɛ kɔr, araabjai bodo kataman, eeci akɔm tɔdɔ ci abon ka kuruktɛkɛ agɛrɔ looc juruŋ.
6 Logo, porém, que o sol nasceu, queimou-se, por falta de raízes.
7 Maje ḏowo ogɛn iinak bila kɔrgɛn, ma aduŋna bila zɛɛ makacin eedit nɔɔgɔ calaŋ abiir.
7 Outras sementes caíram entre os espinhos: os espinhos cresceram e as sufocaram.
8 Bar ḏowo ogɛn iinak tɔdɔ ci abon, ma abiir juruŋ, ma anyaa gɔɔn vokonti codoi kɛbɛrɛ ci miliny. Ma anyaa ogɛn kɛbɛrɛ ci meel kidicilim. Maje ogɛn anyaa kɛbɛrɛ ci meelik ɔrɔɔt.”
8 Outras, enfim, caíram em terra boa: deram frutos, cem por um, sessenta por um, trinta por um.
9 Mazi aṯornɛkɛ Yesu yabziinte nico, enek nɔɔgɔ nɛ, “Mã anyaku iin ci aziiknenu, iziiktɔ juruŋ.”
9 Aquele que tem ouvidos, ouça.
10 Ivitak ni Yesu nuyawa oginɛ, ma avu anek nɛ, “Ma dim gɔɔn niina aduwai ɔl kaal yabziinta o naa?”
10 Os discípulos aproximaram-se dele, então, para dizer-lhe: Por que lhes falas em parábolas?
11 Abɛdɛkɛ Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Inoko anyozozeyuŋ igeet gɛnyizi ci ka agayi zoozok o baliin o Joowo aroodi. Maje nɔɔgɔ ŋaan kanyozozek gɛnyizi nici.
11 Respondeu Jesus: Porque a vós é dado compreender os mistérios do Reino dos céus, mas a eles não.
12 Ma ɛɛti ci agɛny laadun azaaconek bodo nɔɔnɔ bar kɛgɛny ɔrɔɔt. Maje bar ɛɛti ci akɔm nɔɔnɔ gɛnyiz laadun, mayo nuun anyak da niini ci miliny tɛr, aamnyai bar ŋaatin nici kaavu nɔkɔ.
12 Ao que tem, se lhe dará e terá em abundância, mas ao que não tem será tirado até mesmo o que tem.
13 Zin kaduwai nɔɔgɔ zoozok yabziinta o, eeci niigi mã agɛlɛm kaal, alaŋ acin juruŋ. Mã azii, alaŋ aga keŋti cigeec juruŋ.
13 Eis por que lhes falo em parábolas: para que, vendo, não vejam e, ouvindo, não ouçam nem compreendam.
14 Ɛlɛɛmnyai zin zɔɔz baal aduwa nyakaŋani o kazi Izaya. Azi baale niini nɛ, “Aziizar gɔɔn niigi kaal been tɛr, bar alaŋ aga keŋti cigeec. Agɛlɛm gɔɔn niigi kaal been tɛr, bar alaŋ acin juruŋ.
14 Assim se cumpre para eles o que foi dito pelo profeta Isaías: Ouvireis com vossos ouvidos e não entendereis, olhareis com vossos olhos e não vereis,
15 Eeci ɔl ci ɔɔ nico noko akɔm nɔɔgɔ baabani. Ma adiit iin ugeec, eeci alaŋ arɔɔŋ kiziiktɔ, ma amot kɛbɛrɛ, eeci alaŋ arɔɔŋ kicintɔ. Matɛ calaŋ agɔɔn niigi nɔkɔ, acinɛ waan kɛbɛrɛn labak, ma aziiknɛ iini ugeec. Matɛ waan buk kabadayan niigi aneet, akoli koca nɔɔgɔ ooti kagaac kaal juruŋ, ma waan kuruguz naana nɔɔgɔ.”
15 porque o coração deste povo se endureceu: taparam os seus ouvidos e fecharam os seus olhos, para que seus olhos não vejam e seus ouvidos não ouçam, nem seu coração compreenda; para que não se convertam e eu os sare {Is 6,9s}.
16 Bar zin niiga amayuwenu ɔrɔɔt, eeci kɛbɛrɛ cugooc o acinɛ juruŋ, ma buk iina cugooc o aziiŋnɛ.
16 Mas, quanto a vós, bem-aventurados os vossos olhos, porque vêem! Ditosos os vossos ouvidos, porque ouvem!
17 Didilɛ kaduwakuŋ igeet, baale nyakaŋanɛta ci meel kibeen ɔl ci meel ole o Joowo arɔɔŋ kicinit kaal ci acinu niiga noko ɔrɔɔt ɛlɛ, ma bar ŋaan niigi kicinit nɔkɔ been nɛɛn. Ma buk arɔɔŋ niigi kiziiyit kaal ci aziiŋnu niiga noko, bar ŋaan kiziiyit.
17 Eu vos declaro, em verdade: muitos profetas e justos desejaram ver o que vedes e não o viram, ouvir o que ouvis e não ouviram.
18 Iziirartɔ zin juruŋ ka agaac kɛŋ ci yabziin ci eet ci aḏowɛ o.
18 Ouvi, pois, o sentido da parábola do semeador:
19 Ma ɔl o azii kaviyak o akati baliin o Joowo, ma bar alaŋ aga kɛŋ cin, atobɔ niigi ki gɔl kɛŋ o iinak ḏowo. Ma aku Loryen, ma avɛra zɔɔz o aḏowɛ zinzeetine ugeec.
19 quando um homem ouve a palavra do Reino e não a entende, o Maligno vem e arranca o que foi semeado no seu coração. Este é aquele que recebeu a semente à beira do caminho.
20 Ma vitɛna ceen biyɛn iinak ḏowo o atobɔ niigi ki ɔl o gɔɔn olla azii zɔɔz o Joowo talniinta, ma agama kataman talniinta.
20 O solo pedregoso em que ela caiu é aquele que acolhe com alegria a palavra ouvida,
21 Bar alaŋ akɔ zɔɔz nici zinzeetinɛ juruŋ, ma atuwe ŋintimiliny tɛr, mazi akunak nɔɔgɔ piryakzɛt giye o tuwɛn uneeŋ, amiiri bodo niigi ki vurut.
21 mas não tem raízes, é inconstante: sobrevindo uma tribulação ou uma perseguição por causa da palavra, logo encontra uma ocasião de queda.
22 Ma tɔdɔwa ci ɛɛl bila kɔrgɛna, ma iinak ḏowo o, atobɔ niigi ki ɔl o gɔɔn azii zɔɔz o Joowo, maje bar baabani ci kaal o loocu ki baabani ci arokzetu ɛɛt zɔɔz o Joowo kamaduk ŋaatineeŋ.
22 O terreno que recebeu a semente entre os espinhos representa aquele que ouviu bem a palavra, mas nele os cuidados do mundo e a sedução das riquezas a sufocam e a tornam infrutuosa.
23 Mazin tɔdɔwa ci abon, ma iinak ḏowo o, atobɔ niigi ki ɔl o gɔɔn azii zɔɔz o Joowo juruŋ, ma azooni zinzeetine ugeec didi. Ma amɛna niigi gole o Joowo juruŋ, ma atobɔ niigi baayize uneeŋ ki labi ci abiirna kɛbɛrɛ ci miliny, maje ogɛn abiirna kɛbɛrɛ ci meel kidicilim, maje ogɛn abiirna kɛbɛrɛ ci meelik ɔrɔɔt.”
23 A terra boa semeada é aquele que ouve a palavra e a compreende, e produz fruto: cem por um, sessenta por um, trinta por um.
24 Ma bodo aduwak Yesu ɔl yabziin oma anek nɛ, “Ma baliin o Joowo atobɔ ki mana ci aḏok ɛɛti.
24 Jesus propôs-lhes outra parábola: O Reino dos céus é semelhante a um homem que tinha semeado boa semente em seu campo.
25 Ma iitene oman baalin kɛŋa ŋaati ataŋguzi ɔl dook iiya ɛɛti ceen miroi, ma aku aḏok imac kacantɔ ki labi mana eecitɔ zɛɛ ɔɔtɔ ni niini.
25 Na hora, porém, em que os homens repousavam, veio o seu inimigo, semeou joio no meio do trigo e partiu.
26 Mazi akɔ arɛc labina, eyeliztai imac nicigi buk.
26 O trigo cresceu e deu fruto, mas apareceu também o joio.
27 Ma avu gabara ci eet o mana nico, ma anek nɔɔnɔ nɛ, “Manyi, iiten baale kizik aḏui ḏowo ci abon ɔrɔɔt. Mazin yo imac nici avu ŋaaḏaŋ?”
27 Os servidores do pai de família vieram e disseram-lhe: - Senhor, não semeaste bom trigo em teu campo? Donde vem, pois, o joio?
28 Ma abɛdɛkɛ niini nɔɔgɔ anek nɛ, “Anyak miroi ci iiya oḏok nɔɔgɔ.”
28 Disse-lhes ele: - Foi um inimigo que fez isto! Replicaram-lhe: - Queres que vamos e o arranquemos?
29 Ma abɛdɛkɛ niini nɔɔgɔ anek nɛ, “Akɔm! Alaŋ karooŋ, eeci kabaaban karabɔŋ koca ateedanu labi buk.
29 - Não, disse ele; arrancando o joio, arriscais a tirar também o trigo.
30 Anycek rak labi kibeen imac buk kɔɔt niigi dook zɛɛ ma iitene ci teedinto e, ŋaan kaduwai ɔl o teedinto ka kɔɔt keteeda rak imac ɔɔwa, ma acap zɛɛ ka kujuktek goo. Maje labi ka keteeda zɛɛ ka karyekan piim onan.”
30 Deixai-os crescer juntos até a colheita. No tempo da colheita, direi aos ceifadores: arrancai primeiro o joio e atai-o em feixes para o queimar. Recolhei depois o trigo no meu celeiro.
31 Ma bodo aduwak Yesu nɔɔgɔ yabziin oma anek nɛ, “Ma baliin o Joowo atobɔ ki keberec o motoŋtoco aduŋna mana o.
31 Em seguida, propôs-lhes outra parábola: O Reino dos céus é comparado a um grão de mostarda que um homem toma e semeia em seu campo.
32 Bar mazi akɔ aduŋna, iroktai zɛɛ makacin izi kɛɛt ci adikir ɔrɔɔt. Ma ɛɛnyɛt kibaali ceezi kɛɛt nico otonɛ.”
32 É esta a menor de todas as sementes, mas, quando cresce, torna-se um arbusto maior que todas as hortaliças, de sorte que os pássaros vêm aninhar-se em seus ramos.
33 Ma bodo aduwak Yesu nɔɔgɔ yabziin oma anek nɛ, “Ma baliin o Joowo atobɔ ki nyigit o telawu gɔɔn adɔŋca ŋaa jayitota, ma arurek tela zɛɛ makacin ɛtɛdɛwi tela we dook komokcar o.”
33 Disse-lhes, por fim, esta outra parábola. O Reino dos céus é comparado ao fermento que uma mulher toma e mistura em três medidas de farinha e que faz fermentar toda a massa.
34 Aduwak Yesu ɔl kaal dook yabziinta zɛɛ ma akɔm gi codoi ṯɔr nɔkɔ calaŋ aduwak niini nɔɔgɔ yabziinta.
34 Tudo isto disse Jesus à multidão em forma de parábola. De outro modo não lhe falava,
35 Agooni kaala nici o ka kɛlɛɛmɛ zɔɔz baal aduwa nyakaŋani. Baale azi niini nɛ, “Katin gɔɔn mã kazoozona kibeen nɔɔgɔ, kaduwai zoozok yabziinta. Kaduwai katin nɔɔgɔ kaal ci baale kinatamma laadun e ŋaan kagaac.”
35 para que se cumprisse a profecia: Abrirei a boca para ensinar em parábolas; revelarei coisas ocultas desde a criação {Sl 77,2}.
36 Otoŋek ni Yesu kɔlɛ looc ɔɔtɔ ook ceeza. Ma avunak nuyawa oginɛ nɔɔnɔ, ma avu anek nɛ, “Duwayet di kɛŋ ci yabziin ci labinu kibeen imac o.”
36 Então despediu a multidão. Em seguida, entrou de novo na casa e seus discípulos agruparam-se ao redor dele para perguntar-lhe: Explica-nos a parábola do joio no campo.
37 Ma abɛdɛkɛ niini nɔɔgɔ anek nɛ, “Ma ɛɛti ci aḏok ḏowo ci abon o aneeta Ŋɛɛrti Eeto nɛɛn.
37 Jesus respondeu: O que semeia a boa semente é o Filho do Homem.
38 Maje mana looc nɛɛn. Ma labina ci abon o ɔl o avunak baliin o Joowo nɛɛn. Maje imac ɔl o avɔ niigi ki Loryen.
38 O campo é o mundo. A boa semente são os filhos do Reino. O joio são os filhos do Maligno.
39 Ma miroiti ci aku aḏok imac o Loryen nɛɛn. Ma ɔl ci aliŋliŋ atɛɛt labi o toonnyak o Joowo.
39 O inimigo, que o semeia, é o demônio. A colheita é o fim do mundo. Os ceifadores são os anjos.
40 Zin kiyo buk alotai imac, ma ajukonek goo o, abil buk tiŋeere iitene ci aṯornɛkɛ lɔɔci e nɔkɔ.
40 E assim como se recolhe o joio para jogá-lo no fogo, assim será no fim do mundo.
41 Waanci kagamɛ baliin onan loota ŋina kitoon tiŋeere naana Ŋɛɛrti Eeto toonnyak ogan kɔɔt kuluta ɔl dook o gɔɔn ademzek gɔnɔgi oogi gɔl ci ka kabacai baciinok, kibeen ɔl o gɔɔn agɔɔn kaal o gɛr dook.
41 O Filho do Homem enviará seus anjos, que retirarão de seu Reino todos os escândalos e todos os que fazem o mal
42 Ma avu ajukek nɔɔgɔ goo, ma alu niigi ŋinaante zɛɛ ma adak nyigit.
42 e os lançarão na fornalha ardente, onde haverá choro e ranger de dentes.
43 Maje dɔlya o Joowo anyak katin niigi vooritin ci vɔɔr pɛr kataraanet kiyo ii o baliinte o baatineeŋ tammu tadena. Zin mã anyaku iin, iziiktɔ juruŋ.
43 Então, no Reino de seu Pai, os justos resplandecerão como o sol. Aquele que tem ouvidos, ouça.
44 Ma baliin o Joowo abil kiyo warkina o arɔɔt da ɛɛti oman mana kɛŋa o. Mazi awɔ aku ɛɛti oman bodo mana nico, ma ajowa warki nicoko, ma alaŋ arɔɔŋ rak kadawa. Bar atalnɛ ɔrɔɔt, ma abuŋ, ma akɔ ataalinɛ kaal ogin anyak dook zɛɛ iiya ni ataala mana nico ɛlɛ dook kizi cin.
44 O Reino dos céus é também semelhante a um tesouro escondido num campo. Um homem o encontra, mas o esconde de novo. E, cheio de alegria, vai, vende tudo o que tem para comprar aquele campo.
45 Buk baliin o Joowo abil kiyo ɛɛti ween tajɛr arɔɔŋ kataala kalbɛ ceen ziira o.
45 O Reino dos céus é ainda semelhante a um negociante que procura pérolas preciosas.
46 Mazi akɔ ajowa niini codoi ŋaatineeŋ ci adoŋnyi ɔrɔɔt ɛlɛ, amiironek kɔrɔk, ma akɔ ataalinɛ kaal ogin anyak dook zɛɛ iiya ni ataala ziira nicoko.
46 Encontrando uma de grande valor, vai, vende tudo o que possui e a compra.
47 Bodo buk baliin o Joowo abil kiyo cabai o ajukonek liil, ma agama kuluk kɛbɛrɛ dook o.
47 O Reino dos céus é semelhante ainda a uma rede que, jogada ao mar, recolhe peixes de toda espécie.
48 Mazi akɔ abiz cabai nici, agurak ɔl dɔwɔn, ma aku aavtiz loota, ma atakal kuluk. Adoma kuluk ci abon adikir o arek tori, maje ci miliny gɛr o ajukek tuu.
48 Quando está repleta, os pescadores puxam-na para a praia, sentam-se e separam nos cestos o que é bom e jogam fora o que não presta.
49 Mazin buk katin iitene ci adican lɔɔci e abil nɔkɔ. Avɔ katin toonnyawa o Joowo, ma avɔ alota ɔl o gɛr dook, ma aŋɛra nɔɔgɔ doon ole o abon dook lai.
49 Assim será no fim do mundo: os anjos virão separar os maus do meio dos justos
50 Ma avu ajukek nɔɔgɔ goo o Loryento. Ma alu niigi ŋinaante zɛɛ ma adak nyigit kirkic kirkic.”
50 e os arrojarão na fornalha, onde haverá choro e ranger de dentes.
51 Ma ajin Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Inoko kaal ci kaduwakuŋ noko dook aziiŋnu juruŋ?”
51 Compreendestes tudo isto? Sim, Senhor, responderam eles.
52 Ma anek Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Ma ɔl o aga waragɛ o Joowo rɛɛn, ma ademzek gɔnɔgi oogi, ma inoko ivita iziti nuyak cigan, atobɔ niigi kibeen eet ci korgu anyak ceeze cin kaal o abon rɛɛn been buk o colai o.”
52 Por isso, todo escriba instruído nas coisas do Reino dos céus é comparado a um pai de família que tira de seu tesouro coisas novas e velhas.
53 Mazi adica Yesu yabziinok nicoko, ɔtɔɔ ŋinaante imiirozek kutur onin.
53 Após ter exposto as parábolas, Jesus partiu.
54 Ma akɔ adɛmɛz ɔl ceeze o lotento. Ma abiir ɔl o azii nɔɔnɔ ŋinaante ooti tɛt, ma anɔ niigi nɛ, “Ma dim logoti nici ajowa gɛnyiz kibeen dɔyiz ci agɔɔni kaal ci atɛɛt ɔl biye noko ŋaaḏaŋ?
54 Foi para a sua cidade e ensinava na sinagoga, de modo que todos diziam admirados: Donde lhe vem esta sabedoria e esta força miraculosa?
55 Mayo niini alaŋ een ŋɛɛrti eet o gɔɔn abaac kɛɛn ŋina o nɛɛn? Alaŋ een yaatin nɛɛn Meri? Alaŋ een gɔtɔnɔgi nɛɛn awoyi Jemis ki Josev ki Saiman been Judaz?
55 Não é este o filho do carpinteiro? Não é Maria sua mãe? Não são seus irmãos Tiago, José, Simão e Judas?
56 Alaŋ een ŋɔɔnɔgi dook nɛɛn o abaak ŋina o? Ajowa zin niini kaal nicoko dook ŋaaḏaŋ?”
56 E suas irmãs, não vivem todas entre nós? Donde lhe vem, pois, tudo isso?
57 Zin enico otoborit niigi nɔɔnɔ.
57 E não sabiam o que dizer dele. Disse-lhes, porém, Jesus: É só em sua pátria e em sua família que um profeta é menosprezado.
58 Ma akɔm waanice Yesu kaal ci meelik atɛɛt ɔl biye agɔɔn ŋinaante, eeci alaŋ anyak niigi tuwɛn.
58 E, por causa da falta de confiança deles, operou ali poucos milagres.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.