Mateus 13
ZƆƆZ O JOOWO (MUR) vs NAA
1 Ma iitene nice ɛlɛ itiŋa Yesu ɔlɔ ook liil otoga, ma akɔ aavi loota ŋinaante.
1 Naquele mesmo dia, Jesus saiu de casa e se assentou à beira-mar.
2 Ma ŋinaante ivitak nɔɔnɔ ɔl ci meel gɛr zɛɛ makacin ook niini kavoola liil kɛŋa. Maje ɔl dook aavtiz liil otoga dɔwɔna.
2 E grandes multidões se reuniram em volta dele, de modo que entrou num barco e se assentou. E toda a multidão estava em pé na praia.
3 Ma oobek niini nɔɔgɔ kaal ci meel gɛr yabziinta. Anek niini nɔɔgɔ nɛ, “Anyak baale eet ci akɔ ḏowɛn mana.
3 E de muitas coisas lhes falou por parábolas, dizendo:
4 Mazi akɔ aḏowɛ, iitazak ḏowo ogɛn gɔl kɛŋ, ma avu avɛra kibaali, ma adak dook lai.
4 E, ao semear, uma parte caiu à beira do caminho, e, vindo as aves, a comeram.
5 Maje ḏowo ogɛn iinak vitɛn ceen biyɛn, ma aduŋna ḏowo nici kataman.
5 Outra parte caiu em solo rochoso, onde a terra era pouca, e logo nasceu, visto não ser profunda a terra.
6 Mazi aranɛ kɔr, araabjai bodo kataman, eeci akɔm tɔdɔ ci abon ka kuruktɛkɛ agɛrɔ looc juruŋ.
6 Saindo, porém, o sol, a queimou; e, porque não tinha raiz, secou-se.
7 Maje ḏowo ogɛn iinak bila kɔrgɛn, ma aduŋna bila zɛɛ makacin eedit nɔɔgɔ calaŋ abiir.
7 Outra parte caiu entre os espinhos; e os espinhos cresceram e a sufocaram.
8 Bar ḏowo ogɛn iinak tɔdɔ ci abon, ma abiir juruŋ, ma anyaa gɔɔn vokonti codoi kɛbɛrɛ ci miliny. Ma anyaa ogɛn kɛbɛrɛ ci meel kidicilim. Maje ogɛn anyaa kɛbɛrɛ ci meelik ɔrɔɔt.”
8 Outra, enfim, caiu em boa terra e deu fruto: a cem, a sessenta e a trinta por um.
9 Mazi aṯornɛkɛ Yesu yabziinte nico, enek nɔɔgɔ nɛ, “Mã anyaku iin ci aziiknenu, iziiktɔ juruŋ.”
9 Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.
10 Ivitak ni Yesu nuyawa oginɛ, ma avu anek nɛ, “Ma dim gɔɔn niina aduwai ɔl kaal yabziinta o naa?”
10 Então os discípulos se aproximaram de Jesus e lhe perguntaram: — Por que o senhor fala com eles por meio de parábolas?
11 Abɛdɛkɛ Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Inoko anyozozeyuŋ igeet gɛnyizi ci ka agayi zoozok o baliin o Joowo aroodi. Maje nɔɔgɔ ŋaan kanyozozek gɛnyizi nici.
11 Ao que Jesus respondeu:
12 Ma ɛɛti ci agɛny laadun azaaconek bodo nɔɔnɔ bar kɛgɛny ɔrɔɔt. Maje bar ɛɛti ci akɔm nɔɔnɔ gɛnyiz laadun, mayo nuun anyak da niini ci miliny tɛr, aamnyai bar ŋaatin nici kaavu nɔkɔ.
12 Pois ao que tem, mais será dado, e terá em abundância; mas, ao que não tem, até o que tem lhe será tirado.
13 Zin kaduwai nɔɔgɔ zoozok yabziinta o, eeci niigi mã agɛlɛm kaal, alaŋ acin juruŋ. Mã azii, alaŋ aga keŋti cigeec juruŋ.
13 Por isso, falo com eles por meio de parábolas: porque, vendo, não veem; e, ouvindo, não ouvem, nem entendem.
14 Ɛlɛɛmnyai zin zɔɔz baal aduwa nyakaŋani o kazi Izaya. Azi baale niini nɛ, “Aziizar gɔɔn niigi kaal been tɛr, bar alaŋ aga keŋti cigeec. Agɛlɛm gɔɔn niigi kaal been tɛr, bar alaŋ acin juruŋ.
14 Assim, neles se cumpre a profecia de Isaías:
15 Eeci ɔl ci ɔɔ nico noko akɔm nɔɔgɔ baabani. Ma adiit iin ugeec, eeci alaŋ arɔɔŋ kiziiktɔ, ma amot kɛbɛrɛ, eeci alaŋ arɔɔŋ kicintɔ. Matɛ calaŋ agɔɔn niigi nɔkɔ, acinɛ waan kɛbɛrɛn labak, ma aziiknɛ iini ugeec. Matɛ waan buk kabadayan niigi aneet, akoli koca nɔɔgɔ ooti kagaac kaal juruŋ, ma waan kuruguz naana nɔɔgɔ.”
15 Porque o coração deste povo
16 Bar zin niiga amayuwenu ɔrɔɔt, eeci kɛbɛrɛ cugooc o acinɛ juruŋ, ma buk iina cugooc o aziiŋnɛ.
16 — Bem-aventurados, porém, são os olhos de vocês, porque veem; e bem-aventurados são os ouvidos de vocês, porque ouvem.
17 Didilɛ kaduwakuŋ igeet, baale nyakaŋanɛta ci meel kibeen ɔl ci meel ole o Joowo arɔɔŋ kicinit kaal ci acinu niiga noko ɔrɔɔt ɛlɛ, ma bar ŋaan niigi kicinit nɔkɔ been nɛɛn. Ma buk arɔɔŋ niigi kiziiyit kaal ci aziiŋnu niiga noko, bar ŋaan kiziiyit.
17 Pois em verdade lhes digo que muitos profetas e justos desejaram ver o que vocês estão vendo, mas não viram; e quiseram ouvir o que vocês estão ouvindo, mas não ouviram.
18 Iziirartɔ zin juruŋ ka agaac kɛŋ ci yabziin ci eet ci aḏowɛ o.
18 — Ouçam, portanto, o que significa a parábola do semeador.
19 Ma ɔl o azii kaviyak o akati baliin o Joowo, ma bar alaŋ aga kɛŋ cin, atobɔ niigi ki gɔl kɛŋ o iinak ḏowo. Ma aku Loryen, ma avɛra zɔɔz o aḏowɛ zinzeetine ugeec.
19 A todos os que ouvem a palavra do Reino e não a compreendem, vem o Maligno e arrebata o que lhes foi semeado no coração. Este é o que foi semeado à beira do caminho.
20 Ma vitɛna ceen biyɛn iinak ḏowo o atobɔ niigi ki ɔl o gɔɔn olla azii zɔɔz o Joowo talniinta, ma agama kataman talniinta.
20 O que foi semeado em solo rochoso, esse é o que ouve a palavra e logo a recebe com alegria.
21 Bar alaŋ akɔ zɔɔz nici zinzeetinɛ juruŋ, ma atuwe ŋintimiliny tɛr, mazi akunak nɔɔgɔ piryakzɛt giye o tuwɛn uneeŋ, amiiri bodo niigi ki vurut.
21 Mas ele não tem raiz em si mesmo, sendo de pouca duração. Quando chega a angústia ou a perseguição por causa da palavra, logo se escandaliza.
22 Ma tɔdɔwa ci ɛɛl bila kɔrgɛna, ma iinak ḏowo o, atobɔ niigi ki ɔl o gɔɔn azii zɔɔz o Joowo, maje bar baabani ci kaal o loocu ki baabani ci arokzetu ɛɛt zɔɔz o Joowo kamaduk ŋaatineeŋ.
22 O que foi semeado entre os espinhos é o que ouve a palavra, porém as preocupações deste mundo e a fascinação das riquezas sufocam a palavra, e ela fica infrutífera.
23 Mazin tɔdɔwa ci abon, ma iinak ḏowo o, atobɔ niigi ki ɔl o gɔɔn azii zɔɔz o Joowo juruŋ, ma azooni zinzeetine ugeec didi. Ma amɛna niigi gole o Joowo juruŋ, ma atobɔ niigi baayize uneeŋ ki labi ci abiirna kɛbɛrɛ ci miliny, maje ogɛn abiirna kɛbɛrɛ ci meel kidicilim, maje ogɛn abiirna kɛbɛrɛ ci meelik ɔrɔɔt.”
23 Mas o que foi semeado em boa terra é o que ouve a palavra e a compreende; este frutifica e produz a cem, a sessenta e a trinta por um.
24 Ma bodo aduwak Yesu ɔl yabziin oma anek nɛ, “Ma baliin o Joowo atobɔ ki mana ci aḏok ɛɛti.
24 Jesus lhes propôs outra parábola, dizendo:
25 Ma iitene oman baalin kɛŋa ŋaati ataŋguzi ɔl dook iiya ɛɛti ceen miroi, ma aku aḏok imac kacantɔ ki labi mana eecitɔ zɛɛ ɔɔtɔ ni niini.
25 Mas, enquanto todos estavam dormindo, veio o inimigo dele, semeou o joio no meio do trigo e foi embora.
26 Mazi akɔ arɛc labina, eyeliztai imac nicigi buk.
26 E, quando as plantas cresceram e produziram fruto, apareceu também o joio.
27 Ma avu gabara ci eet o mana nico, ma anek nɔɔnɔ nɛ, “Manyi, iiten baale kizik aḏui ḏowo ci abon ɔrɔɔt. Mazin yo imac nici avu ŋaaḏaŋ?”
27 Então os servos do dono da casa chegaram e disseram: “Patrão, o senhor não semeou boa semente no seu campo? De onde, então, vem o joio?”
28 Ma abɛdɛkɛ niini nɔɔgɔ anek nɛ, “Anyak miroi ci iiya oḏok nɔɔgɔ.”
28 Ele, porém, lhes respondeu: “Um inimigo fez isso.” Mas os servos lhe perguntaram: “O senhor quer que a gente vá e arranque o joio?”
29 Ma abɛdɛkɛ niini nɔɔgɔ anek nɛ, “Akɔm! Alaŋ karooŋ, eeci kabaaban karabɔŋ koca ateedanu labi buk.
29 O dono da casa respondeu: “Não! Porque, ao separar o joio, vocês poderão arrancar também com ele o trigo.
30 Anycek rak labi kibeen imac buk kɔɔt niigi dook zɛɛ ma iitene ci teedinto e, ŋaan kaduwai ɔl o teedinto ka kɔɔt keteeda rak imac ɔɔwa, ma acap zɛɛ ka kujuktek goo. Maje labi ka keteeda zɛɛ ka karyekan piim onan.”
30 Deixem que cresçam juntos até a colheita. E, no tempo da colheita, direi aos ceifeiros: ‘Ajuntem primeiro o joio e amarrem-no em feixes para ser queimado; mas recolham o trigo no meu celeiro.’”
31 Ma bodo aduwak Yesu nɔɔgɔ yabziin oma anek nɛ, “Ma baliin o Joowo atobɔ ki keberec o motoŋtoco aduŋna mana o.
31 Jesus lhes propôs outra parábola, dizendo:
32 Bar mazi akɔ aduŋna, iroktai zɛɛ makacin izi kɛɛt ci adikir ɔrɔɔt. Ma ɛɛnyɛt kibaali ceezi kɛɛt nico otonɛ.”
32 Esse grão é, na verdade, a menor de todas as sementes, mas, quando cresce, é maior do que as hortaliças, e chega a ser uma árvore, de modo que as aves do céu vêm se aninhar nos seus ramos.
33 Ma bodo aduwak Yesu nɔɔgɔ yabziin oma anek nɛ, “Ma baliin o Joowo atobɔ ki nyigit o telawu gɔɔn adɔŋca ŋaa jayitota, ma arurek tela zɛɛ makacin ɛtɛdɛwi tela we dook komokcar o.”
33 Jesus lhes contou ainda outra parábola:
34 Aduwak Yesu ɔl kaal dook yabziinta zɛɛ ma akɔm gi codoi ṯɔr nɔkɔ calaŋ aduwak niini nɔɔgɔ yabziinta.
34 Jesus disse todas estas coisas às multidões por parábolas e sem parábolas nada lhes dizia.
35 Agooni kaala nici o ka kɛlɛɛmɛ zɔɔz baal aduwa nyakaŋani. Baale azi niini nɛ, “Katin gɔɔn mã kazoozona kibeen nɔɔgɔ, kaduwai zoozok yabziinta. Kaduwai katin nɔɔgɔ kaal ci baale kinatamma laadun e ŋaan kagaac.”
35 Isso aconteceu para se cumprir o que foi dito por meio do profeta: “Abrirei a minha boca em parábolas; publicarei coisas ocultas desde a criação do mundo.”
36 Otoŋek ni Yesu kɔlɛ looc ɔɔtɔ ook ceeza. Ma avunak nuyawa oginɛ nɔɔnɔ, ma avu anek nɛ, “Duwayet di kɛŋ ci yabziin ci labinu kibeen imac o.”
36 Então, despedindo as multidões, Jesus foi para casa. E, aproximando-se dele os seus discípulos, disseram: — Explique-nos a parábola do joio do campo.
37 Ma abɛdɛkɛ niini nɔɔgɔ anek nɛ, “Ma ɛɛti ci aḏok ḏowo ci abon o aneeta Ŋɛɛrti Eeto nɛɛn.
37 E Jesus respondeu:
38 Maje mana looc nɛɛn. Ma labina ci abon o ɔl o avunak baliin o Joowo nɛɛn. Maje imac ɔl o avɔ niigi ki Loryen.
38 O campo é o mundo. A boa semente são os filhos do Reino; o joio são os filhos do Maligno.
39 Ma miroiti ci aku aḏok imac o Loryen nɛɛn. Ma ɔl ci aliŋliŋ atɛɛt labi o toonnyak o Joowo.
39 O inimigo que o semeou é o diabo. A colheita é o fim dos tempos, e os ceifeiros são os anjos.
40 Zin kiyo buk alotai imac, ma ajukonek goo o, abil buk tiŋeere iitene ci aṯornɛkɛ lɔɔci e nɔkɔ.
40 Pois, assim como o joio é colhido e jogado no fogo, assim será no fim dos tempos.
41 Waanci kagamɛ baliin onan loota ŋina kitoon tiŋeere naana Ŋɛɛrti Eeto toonnyak ogan kɔɔt kuluta ɔl dook o gɔɔn ademzek gɔnɔgi oogi gɔl ci ka kabacai baciinok, kibeen ɔl o gɔɔn agɔɔn kaal o gɛr dook.
41 O Filho do Homem mandará os seus anjos, que ajuntarão do seu Reino todos os que servem de pedra de tropeço e os que praticam o mal
42 Ma avu ajukek nɔɔgɔ goo, ma alu niigi ŋinaante zɛɛ ma adak nyigit.
42 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
43 Maje dɔlya o Joowo anyak katin niigi vooritin ci vɔɔr pɛr kataraanet kiyo ii o baliinte o baatineeŋ tammu tadena. Zin mã anyaku iin, iziiktɔ juruŋ.
43 Então os justos resplandecerão como o sol, no Reino de seu Pai. Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.
44 Ma baliin o Joowo abil kiyo warkina o arɔɔt da ɛɛti oman mana kɛŋa o. Mazi awɔ aku ɛɛti oman bodo mana nico, ma ajowa warki nicoko, ma alaŋ arɔɔŋ rak kadawa. Bar atalnɛ ɔrɔɔt, ma abuŋ, ma akɔ ataalinɛ kaal ogin anyak dook zɛɛ iiya ni ataala mana nico ɛlɛ dook kizi cin.
44 — O Reino dos Céus é semelhante a um tesouro escondido no campo, que um homem achou e escondeu. Então, transbordante de alegria, vai, vende tudo o que tem e compra aquele campo.
45 Buk baliin o Joowo abil kiyo ɛɛti ween tajɛr arɔɔŋ kataala kalbɛ ceen ziira o.
45 — O Reino dos Céus é também semelhante a um homem que negocia e procura boas pérolas.
46 Mazi akɔ ajowa niini codoi ŋaatineeŋ ci adoŋnyi ɔrɔɔt ɛlɛ, amiironek kɔrɔk, ma akɔ ataalinɛ kaal ogin anyak dook zɛɛ iiya ni ataala ziira nicoko.
46 Quando encontrou uma pérola de grande valor, ele foi, vendeu tudo o que tinha e comprou a pérola.
47 Bodo buk baliin o Joowo abil kiyo cabai o ajukonek liil, ma agama kuluk kɛbɛrɛ dook o.
47 — O Reino dos Céus é ainda semelhante a uma rede que foi lançada ao mar e apanhou peixes de toda espécie.
48 Mazi akɔ abiz cabai nici, agurak ɔl dɔwɔn, ma aku aavtiz loota, ma atakal kuluk. Adoma kuluk ci abon adikir o arek tori, maje ci miliny gɛr o ajukek tuu.
48 E, quando já estava cheia, os pescadores a arrastaram para a praia e, assentados, escolheram os bons para os cestos e jogaram fora os ruins.
49 Mazin buk katin iitene ci adican lɔɔci e abil nɔkɔ. Avɔ katin toonnyawa o Joowo, ma avɔ alota ɔl o gɛr dook, ma aŋɛra nɔɔgɔ doon ole o abon dook lai.
49 Assim será no fim dos tempos: os anjos sairão, separarão os maus dentre os justos
50 Ma avu ajukek nɔɔgɔ goo o Loryento. Ma alu niigi ŋinaante zɛɛ ma adak nyigit kirkic kirkic.”
50 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
51 Ma ajin Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Inoko kaal ci kaduwakuŋ noko dook aziiŋnu juruŋ?”
51 Então Jesus perguntou: Eles responderam: — Sim!
52 Ma anek Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Ma ɔl o aga waragɛ o Joowo rɛɛn, ma ademzek gɔnɔgi oogi, ma inoko ivita iziti nuyak cigan, atobɔ niigi kibeen eet ci korgu anyak ceeze cin kaal o abon rɛɛn been buk o colai o.”
52 Então Jesus lhes disse:
53 Mazi adica Yesu yabziinok nicoko, ɔtɔɔ ŋinaante imiirozek kutur onin.
53 Quando Jesus acabou de contar essas parábolas, retirou-se dali.
54 Ma akɔ adɛmɛz ɔl ceeze o lotento. Ma abiir ɔl o azii nɔɔnɔ ŋinaante ooti tɛt, ma anɔ niigi nɛ, “Ma dim logoti nici ajowa gɛnyiz kibeen dɔyiz ci agɔɔni kaal ci atɛɛt ɔl biye noko ŋaaḏaŋ?
54 E, chegando à sua terra, ensinava-os na sinagoga, de modo que se maravilhavam e diziam: — De onde lhe vêm esta sabedoria e estes poderes miraculosos?
55 Mayo niini alaŋ een ŋɛɛrti eet o gɔɔn abaac kɛɛn ŋina o nɛɛn? Alaŋ een yaatin nɛɛn Meri? Alaŋ een gɔtɔnɔgi nɛɛn awoyi Jemis ki Josev ki Saiman been Judaz?
55 Não é este o filho do carpinteiro? A sua mãe não se chama Maria, e seus irmãos não são Tiago, José, Simão e Judas?
56 Alaŋ een ŋɔɔnɔgi dook nɛɛn o abaak ŋina o? Ajowa zin niini kaal nicoko dook ŋaaḏaŋ?”
56 Todas as suas irmãs não vivem entre nós? Então, de onde lhe vem tudo isto?
57 Zin enico otoborit niigi nɔɔnɔ.
57 E escandalizavam-se por causa dele. Jesus, porém, lhes disse:
58 Ma akɔm waanice Yesu kaal ci meelik atɛɛt ɔl biye agɔɔn ŋinaante, eeci alaŋ anyak niigi tuwɛn.
58 E não fez ali muitos milagres, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.