Mateus 13
ZƆƆZ O JOOWO (MUR) vs NTLH
1 Ma iitene nice ɛlɛ itiŋa Yesu ɔlɔ ook liil otoga, ma akɔ aavi loota ŋinaante.
1 Naquele mesmo dia Jesus saiu de casa, foi para a beira do lago da Galileia, sentou-se ali e começou a ensinar.
2 Ma ŋinaante ivitak nɔɔnɔ ɔl ci meel gɛr zɛɛ makacin ook niini kavoola liil kɛŋa. Maje ɔl dook aavtiz liil otoga dɔwɔna.
2 A multidão que se ajuntou em volta dele era tão grande, que ele entrou num barco e sentou-se; e o povo ficou em pé na praia.
3 Ma oobek niini nɔɔgɔ kaal ci meel gɛr yabziinta. Anek niini nɔɔgɔ nɛ, “Anyak baale eet ci akɔ ḏowɛn mana.
3 Jesus usou parábolas para ensinar muitas coisas. Ele disse:
4 Mazi akɔ aḏowɛ, iitazak ḏowo ogɛn gɔl kɛŋ, ma avu avɛra kibaali, ma adak dook lai.
4 Quando estava espalhando as sementes, algumas caíram na beira do caminho, e os passarinhos comeram tudo.
5 Maje ḏowo ogɛn iinak vitɛn ceen biyɛn, ma aduŋna ḏowo nici kataman.
5 Outra parte das sementes caiu num lugar onde havia muitas pedras e pouca terra. As sementes brotaram logo porque a terra não era funda.
6 Mazi aranɛ kɔr, araabjai bodo kataman, eeci akɔm tɔdɔ ci abon ka kuruktɛkɛ agɛrɔ looc juruŋ.
6 Mas, quando o sol apareceu, queimou as plantas, e elas secaram porque não tinham raízes.
7 Maje ḏowo ogɛn iinak bila kɔrgɛn, ma aduŋna bila zɛɛ makacin eedit nɔɔgɔ calaŋ abiir.
7 Outras sementes caíram no meio de espinhos, que cresceram e sufocaram as plantas.
8 Bar ḏowo ogɛn iinak tɔdɔ ci abon, ma abiir juruŋ, ma anyaa gɔɔn vokonti codoi kɛbɛrɛ ci miliny. Ma anyaa ogɛn kɛbɛrɛ ci meel kidicilim. Maje ogɛn anyaa kɛbɛrɛ ci meelik ɔrɔɔt.”
8 Mas as sementes que caíram em terra boa produziram na base de cem, de sessenta e de trinta grãos por um.
9 Mazi aṯornɛkɛ Yesu yabziinte nico, enek nɔɔgɔ nɛ, “Mã anyaku iin ci aziiknenu, iziiktɔ juruŋ.”
9 E Jesus terminou, dizendo:
10 Ivitak ni Yesu nuyawa oginɛ, ma avu anek nɛ, “Ma dim gɔɔn niina aduwai ɔl kaal yabziinta o naa?”
10 Então os discípulos chegaram perto de Jesus e perguntaram: — Por que é que o senhor usa
11 Abɛdɛkɛ Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Inoko anyozozeyuŋ igeet gɛnyizi ci ka agayi zoozok o baliin o Joowo aroodi. Maje nɔɔgɔ ŋaan kanyozozek gɛnyizi nici.
11 Jesus respondeu:
12 Ma ɛɛti ci agɛny laadun azaaconek bodo nɔɔnɔ bar kɛgɛny ɔrɔɔt. Maje bar ɛɛti ci akɔm nɔɔnɔ gɛnyiz laadun, mayo nuun anyak da niini ci miliny tɛr, aamnyai bar ŋaatin nici kaavu nɔkɔ.
12 Pois quem tem receberá mais, para que tenha mais ainda. Mas quem não tem, até o pouco que tem lhe será tirado.
13 Zin kaduwai nɔɔgɔ zoozok yabziinta o, eeci niigi mã agɛlɛm kaal, alaŋ acin juruŋ. Mã azii, alaŋ aga keŋti cigeec juruŋ.
13 É por isso que eu uso parábolas para falar com essas pessoas. Porque elas olham e não enxergam; escutam e não ouvem, nem entendem.
14 Ɛlɛɛmnyai zin zɔɔz baal aduwa nyakaŋani o kazi Izaya. Azi baale niini nɛ, “Aziizar gɔɔn niigi kaal been tɛr, bar alaŋ aga keŋti cigeec. Agɛlɛm gɔɔn niigi kaal been tɛr, bar alaŋ acin juruŋ.
14 E assim acontece com essas pessoas o que disse o
15 Eeci ɔl ci ɔɔ nico noko akɔm nɔɔgɔ baabani. Ma adiit iin ugeec, eeci alaŋ arɔɔŋ kiziiktɔ, ma amot kɛbɛrɛ, eeci alaŋ arɔɔŋ kicintɔ. Matɛ calaŋ agɔɔn niigi nɔkɔ, acinɛ waan kɛbɛrɛn labak, ma aziiknɛ iini ugeec. Matɛ waan buk kabadayan niigi aneet, akoli koca nɔɔgɔ ooti kagaac kaal juruŋ, ma waan kuruguz naana nɔɔgɔ.”
15 Pois a mente deste povo está fechada:
16 Bar zin niiga amayuwenu ɔrɔɔt, eeci kɛbɛrɛ cugooc o acinɛ juruŋ, ma buk iina cugooc o aziiŋnɛ.
16 Jesus continuou, dizendo:
17 Didilɛ kaduwakuŋ igeet, baale nyakaŋanɛta ci meel kibeen ɔl ci meel ole o Joowo arɔɔŋ kicinit kaal ci acinu niiga noko ɔrɔɔt ɛlɛ, ma bar ŋaan niigi kicinit nɔkɔ been nɛɛn. Ma buk arɔɔŋ niigi kiziiyit kaal ci aziiŋnu niiga noko, bar ŋaan kiziiyit.
17 Eu afirmo a vocês que isto é verdade: muitos profetas e muitas outras pessoas do povo de Deus gostariam de ver o que vocês estão vendo, mas não puderam; e gostariam de ouvir o que vocês estão ouvindo, mas não ouviram.
18 Iziirartɔ zin juruŋ ka agaac kɛŋ ci yabziin ci eet ci aḏowɛ o.
18 — Então escutem e aprendam o que a
19 Ma ɔl o azii kaviyak o akati baliin o Joowo, ma bar alaŋ aga kɛŋ cin, atobɔ niigi ki gɔl kɛŋ o iinak ḏowo. Ma aku Loryen, ma avɛra zɔɔz o aḏowɛ zinzeetine ugeec.
19 As pessoas que ouvem a mensagem do vem e tira o que foi semeado no coração delas.
20 Ma vitɛna ceen biyɛn iinak ḏowo o atobɔ niigi ki ɔl o gɔɔn olla azii zɔɔz o Joowo talniinta, ma agama kataman talniinta.
20 As sementes que foram semeadas onde havia muitas pedras são as pessoas que ouvem a mensagem e a aceitam logo com alegria,
21 Bar alaŋ akɔ zɔɔz nici zinzeetinɛ juruŋ, ma atuwe ŋintimiliny tɛr, mazi akunak nɔɔgɔ piryakzɛt giye o tuwɛn uneeŋ, amiiri bodo niigi ki vurut.
21 mas duram pouco porque não têm raiz. E, quando por causa da mensagem chegam os sofrimentos e as perseguições, elas logo abandonam a sua fé.
22 Ma tɔdɔwa ci ɛɛl bila kɔrgɛna, ma iinak ḏowo o, atobɔ niigi ki ɔl o gɔɔn azii zɔɔz o Joowo, maje bar baabani ci kaal o loocu ki baabani ci arokzetu ɛɛt zɔɔz o Joowo kamaduk ŋaatineeŋ.
22 Outras pessoas são parecidas com as sementes que foram semeadas no meio dos espinhos. Elas ouvem a mensagem, mas as preocupações deste mundo e a ilusão das riquezas sufocam a mensagem, e essas pessoas não produzem frutos.
23 Mazin tɔdɔwa ci abon, ma iinak ḏowo o, atobɔ niigi ki ɔl o gɔɔn azii zɔɔz o Joowo juruŋ, ma azooni zinzeetine ugeec didi. Ma amɛna niigi gole o Joowo juruŋ, ma atobɔ niigi baayize uneeŋ ki labi ci abiirna kɛbɛrɛ ci miliny, maje ogɛn abiirna kɛbɛrɛ ci meel kidicilim, maje ogɛn abiirna kɛbɛrɛ ci meelik ɔrɔɔt.”
23 E as sementes que foram semeadas em terra boa são aquelas pessoas que ouvem, e entendem a mensagem, e produzem uma grande colheita: umas, cem; outras, sessenta; e ainda outras, trinta vezes mais do que foi semeado.
24 Ma bodo aduwak Yesu ɔl yabziin oma anek nɛ, “Ma baliin o Joowo atobɔ ki mana ci aḏok ɛɛti.
24 Jesus contou outra parábola . Ele disse ao povo:
25 Ma iitene oman baalin kɛŋa ŋaati ataŋguzi ɔl dook iiya ɛɛti ceen miroi, ma aku aḏok imac kacantɔ ki labi mana eecitɔ zɛɛ ɔɔtɔ ni niini.
25 Certa noite, quando todos estavam dormindo, veio um inimigo, semeou no meio do trigo uma erva ruim, chamada joio, e depois foi embora.
26 Mazi akɔ arɛc labina, eyeliztai imac nicigi buk.
26 Quando as plantas cresceram, e se formaram as espigas, o joio apareceu.
27 Ma avu gabara ci eet o mana nico, ma anek nɔɔnɔ nɛ, “Manyi, iiten baale kizik aḏui ḏowo ci abon ɔrɔɔt. Mazin yo imac nici avu ŋaaḏaŋ?”
27 Aí os empregados do dono das terras chegaram e disseram: “Patrão, o senhor semeou sementes boas nas suas terras. De onde será que veio este joio?”
28 Ma abɛdɛkɛ niini nɔɔgɔ anek nɛ, “Anyak miroi ci iiya oḏok nɔɔgɔ.”
28 — “Foi algum inimigo que fez isso!”, respondeu ele.
29 Ma abɛdɛkɛ niini nɔɔgɔ anek nɛ, “Akɔm! Alaŋ karooŋ, eeci kabaaban karabɔŋ koca ateedanu labi buk.
29 — “Não”, respondeu ele, “porque, quando vocês forem tirar o joio, poderão arrancar também o trigo.
30 Anycek rak labi kibeen imac buk kɔɔt niigi dook zɛɛ ma iitene ci teedinto e, ŋaan kaduwai ɔl o teedinto ka kɔɔt keteeda rak imac ɔɔwa, ma acap zɛɛ ka kujuktek goo. Maje labi ka keteeda zɛɛ ka karyekan piim onan.”
30 Deixem o trigo e o joio crescerem juntos até o tempo da colheita. Então eu direi aos trabalhadores que vão fazer a colheita: ‘Arranquem primeiro o joio e amarrem em feixes para ser queimado. Depois colham o trigo e ponham no meu depósito.’ ”
31 Ma bodo aduwak Yesu nɔɔgɔ yabziin oma anek nɛ, “Ma baliin o Joowo atobɔ ki keberec o motoŋtoco aduŋna mana o.
31 Jesus contou outra parábola . Ele disse ao povo:
32 Bar mazi akɔ aduŋna, iroktai zɛɛ makacin izi kɛɛt ci adikir ɔrɔɔt. Ma ɛɛnyɛt kibaali ceezi kɛɛt nico otonɛ.”
32 Ela é a menor de todas as sementes; mas, quando cresce, torna-se a maior de todas as plantas. Ela até chega a ser uma árvore, de modo que os passarinhos vêm e fazem ninhos nos seus ramos.
33 Ma bodo aduwak Yesu nɔɔgɔ yabziin oma anek nɛ, “Ma baliin o Joowo atobɔ ki nyigit o telawu gɔɔn adɔŋca ŋaa jayitota, ma arurek tela zɛɛ makacin ɛtɛdɛwi tela we dook komokcar o.”
33 Jesus contou mais esta parábola para o povo:
34 Aduwak Yesu ɔl kaal dook yabziinta zɛɛ ma akɔm gi codoi ṯɔr nɔkɔ calaŋ aduwak niini nɔɔgɔ yabziinta.
34 Jesus usava parábolas para dizer tudo isso ao povo. Ele não dizia nada a eles sem ser por meio de parábolas.
35 Agooni kaala nici o ka kɛlɛɛmɛ zɔɔz baal aduwa nyakaŋani. Baale azi niini nɛ, “Katin gɔɔn mã kazoozona kibeen nɔɔgɔ, kaduwai zoozok yabziinta. Kaduwai katin nɔɔgɔ kaal ci baale kinatamma laadun e ŋaan kagaac.”
35 Isso aconteceu para se cumprir o que o profeta tinha dito: “Usarei parábolas quando falar com esse povo e explicarei coisas desconhecidas desde a criação do mundo.”
36 Otoŋek ni Yesu kɔlɛ looc ɔɔtɔ ook ceeza. Ma avunak nuyawa oginɛ nɔɔnɔ, ma avu anek nɛ, “Duwayet di kɛŋ ci yabziin ci labinu kibeen imac o.”
36 Então Jesus deixou a multidão e voltou para casa. Os discípulos chegaram perto dele e perguntaram: — Conte para nós o que quer dizer a
37 Ma abɛdɛkɛ niini nɔɔgɔ anek nɛ, “Ma ɛɛti ci aḏok ḏowo ci abon o aneeta Ŋɛɛrti Eeto nɛɛn.
37 Jesus respondeu:
38 Maje mana looc nɛɛn. Ma labina ci abon o ɔl o avunak baliin o Joowo nɛɛn. Maje imac ɔl o avɔ niigi ki Loryen.
38 O terreno é o mundo. As sementes boas são as pessoas que pertencem ao .
39 Ma miroiti ci aku aḏok imac o Loryen nɛɛn. Ma ɔl ci aliŋliŋ atɛɛt labi o toonnyak o Joowo.
39 O inimigo que semeia o joio é o próprio Diabo. A colheita é o fim dos tempos, e os que fazem a colheita são os anjos.
40 Zin kiyo buk alotai imac, ma ajukonek goo o, abil buk tiŋeere iitene ci aṯornɛkɛ lɔɔci e nɔkɔ.
40 Assim como o joio é ajuntado e jogado no fogo, assim também será no fim dos tempos.
41 Waanci kagamɛ baliin onan loota ŋina kitoon tiŋeere naana Ŋɛɛrti Eeto toonnyak ogan kɔɔt kuluta ɔl dook o gɔɔn ademzek gɔnɔgi oogi gɔl ci ka kabacai baciinok, kibeen ɔl o gɔɔn agɔɔn kaal o gɛr dook.
41 O Filho do Homem mandará os seus anjos, e eles ajuntarão e tirarão do seu Reino todos os que fazem com que os outros pequem e também todos os que praticam o mal.
42 Ma avu ajukek nɔɔgɔ goo, ma alu niigi ŋinaante zɛɛ ma adak nyigit.
42 Depois os anjos jogarão essas pessoas na fornalha de fogo, onde vão chorar e ranger os dentes de desespero.
43 Maje dɔlya o Joowo anyak katin niigi vooritin ci vɔɔr pɛr kataraanet kiyo ii o baliinte o baatineeŋ tammu tadena. Zin mã anyaku iin, iziiktɔ juruŋ.
43 Então o povo de Deus brilhará como o sol no Reino do seu Pai. Se vocês têm ouvidos para ouvir, então ouçam.
44 Ma baliin o Joowo abil kiyo warkina o arɔɔt da ɛɛti oman mana kɛŋa o. Mazi awɔ aku ɛɛti oman bodo mana nico, ma ajowa warki nicoko, ma alaŋ arɔɔŋ rak kadawa. Bar atalnɛ ɔrɔɔt, ma abuŋ, ma akɔ ataalinɛ kaal ogin anyak dook zɛɛ iiya ni ataala mana nico ɛlɛ dook kizi cin.
44 — O
45 Buk baliin o Joowo abil kiyo ɛɛti ween tajɛr arɔɔŋ kataala kalbɛ ceen ziira o.
45 — O
46 Mazi akɔ ajowa niini codoi ŋaatineeŋ ci adoŋnyi ɔrɔɔt ɛlɛ, amiironek kɔrɔk, ma akɔ ataalinɛ kaal ogin anyak dook zɛɛ iiya ni ataala ziira nicoko.
46 Quando encontra uma pérola que é mesmo de grande valor, ele vai, vende tudo o que tem e compra a pérola.
47 Bodo buk baliin o Joowo abil kiyo cabai o ajukonek liil, ma agama kuluk kɛbɛrɛ dook o.
47 — O
48 Mazi akɔ abiz cabai nici, agurak ɔl dɔwɔn, ma aku aavtiz loota, ma atakal kuluk. Adoma kuluk ci abon adikir o arek tori, maje ci miliny gɛr o ajukek tuu.
48 E, quando está cheia, os pescadores a arrastam para a praia e sentam para separar os peixes: os que prestam são postos dentro dos cestos, e os que não prestam são jogados fora.
49 Mazin buk katin iitene ci adican lɔɔci e abil nɔkɔ. Avɔ katin toonnyawa o Joowo, ma avɔ alota ɔl o gɛr dook, ma aŋɛra nɔɔgɔ doon ole o abon dook lai.
49 No fim dos tempos também será assim: os anjos sairão, e separarão as pessoas más das boas,
50 Ma avu ajukek nɔɔgɔ goo o Loryento. Ma alu niigi ŋinaante zɛɛ ma adak nyigit kirkic kirkic.”
50 e jogarão as pessoas más na fornalha de fogo. E ali elas vão chorar e ranger os dentes de desespero.
51 Ma ajin Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Inoko kaal ci kaduwakuŋ noko dook aziiŋnu juruŋ?”
51 Então Jesus perguntou aos discípulos: — Sim! — responderam eles.
52 Ma anek Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Ma ɔl o aga waragɛ o Joowo rɛɛn, ma ademzek gɔnɔgi oogi, ma inoko ivita iziti nuyak cigan, atobɔ niigi kibeen eet ci korgu anyak ceeze cin kaal o abon rɛɛn been buk o colai o.”
52 Jesus disse:
53 Mazi adica Yesu yabziinok nicoko, ɔtɔɔ ŋinaante imiirozek kutur onin.
53 Quando Jesus acabou de contar essas parábolas , saiu dali
54 Ma akɔ adɛmɛz ɔl ceeze o lotento. Ma abiir ɔl o azii nɔɔnɔ ŋinaante ooti tɛt, ma anɔ niigi nɛ, “Ma dim logoti nici ajowa gɛnyiz kibeen dɔyiz ci agɔɔni kaal ci atɛɛt ɔl biye noko ŋaaḏaŋ?
54 e voltou para a cidade de Nazaré, onde ele tinha morado. Ele ensinava na sinagoga , e os que o ouviam ficavam admirados e perguntavam: — De onde vêm a sabedoria dele e o poder que ele tem para fazer milagres?
55 Mayo niini alaŋ een ŋɛɛrti eet o gɔɔn abaac kɛɛn ŋina o nɛɛn? Alaŋ een yaatin nɛɛn Meri? Alaŋ een gɔtɔnɔgi nɛɛn awoyi Jemis ki Josev ki Saiman been Judaz?
55 Por acaso ele não é o filho do carpinteiro? A sua mãe não é Maria? Ele não é irmão de Tiago, José, Simão e Judas?
56 Alaŋ een ŋɔɔnɔgi dook nɛɛn o abaak ŋina o? Ajowa zin niini kaal nicoko dook ŋaaḏaŋ?”
56 Todas as suas irmãs não moram aqui? De onde é que ele consegue tudo isso?
57 Zin enico otoborit niigi nɔɔnɔ.
57 Por isso ficaram desiludidos com ele. Mas Jesus disse:
58 Ma akɔm waanice Yesu kaal ci meelik atɛɛt ɔl biye agɔɔn ŋinaante, eeci alaŋ anyak niigi tuwɛn.
58 Jesus não pôde fazer muitos milagres ali porque eles não tinham fé.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.