Lucas 8
ZƆƆZ O JOOWO (MUR) vs NAA
1 Ma bodo iinyaye ogɛn ook ɔzɔp Yesu kuturyok o adikir kibeen o miliny buk, uuwak kaviyak o baliin o Joowo. Ɔrkɔr niini kibeen nuyak ogin een amɔtɔ ram.
1 Aconteceu, depois disso, que Jesus andava de cidade em cidade e de aldeia em aldeia, pregando e anunciando o evangelho do Reino de Deus. Iam com ele os doze discípulos,
2 Buk ŋaai baal aara niini miniŋ o Loryento ŋaatineeŋ e kibeen ŋaai baal arogoz niini mɔɔrizɔi e ɔrkɔr kibeen nɔɔnɔ. Ma ŋaai nicigi awɔyi Meri o looc o kazi Magdala baal aara Yesu ŋaatin miniŋ o Loryento een torgɛrɛm e.
2 e também algumas mulheres que haviam sido curadas de espíritos malignos e de enfermidades: Maria, chamada Madalena, da qual saíram sete demônios;
3 Ki Jowana ween ŋaa o eet o kazi Cuza o aliŋliŋonek alaan o kazi Erod, ki Susana, been ŋaai oogi ci meel ci gɔɔn atirit niigi Yesu kibeen nuyak ogin guruce o ajowa niigi kaale ugeec.
3 Joana, mulher de Cuza, procurador de Herodes; Suzana e muitas outras, as quais, com os seus bens, ajudavam Jesus e os seus discípulos.
4 Mazi avɔ alotak kɔlɛ ci meel Yesu kuturyowɛ dook, iiya uduwak niini nɔɔgɔ yabziin ci anek nɛ,
4 Quando uma grande multidão se reuniu e pessoas de todas as cidades vieram até Jesus, ele disse por parábola:
5 “Anyak baale eet ci akɔ ḏowɛn mana. Mazi akɔ aḏowɛ, iitazak ḏowo ogɛnɛ gɔl kɛŋ, ma arɔc ɔl zɔɔnɛ, ma avu avɛra kibaali.
5 — Um semeador saiu a semear. E, ao semear, uma parte caiu à beira do caminho, foi pisada, e as aves do céu a comeram.
6 Bodo ḏowo ogɛn iinak ŋinti een biyɛn. Mazi akɔ aduŋna, araabjai taman nɔkɔ, eeci akɔm tɔdɔ nicoko nyonac ci ka kuruktɛkɛ ḏowo agɛrɔ looc.
6 Outra parte caiu sobre a pedra e, tendo crescido, secou por falta de umidade.
7 Bodo ḏowo ogɛn iinak bila kɔrgɛn, ma iŋaaz niigi dook kibeen bila zɛɛ makacin eedit bila nɔɔgɔ calaŋ abiir.
7 Outra caiu no meio dos espinhos; e os espinhos, ao crescerem com ela, a sufocaram.
8 Maje ḏowo ogɛn iinak tɔdɔ ci abon, ma iroktai zɛɛ makacin ibiiritɔ juruŋ, ma anyaa gɔɔn vokonti codoi kɛbɛrɛ ci meelik gɛr.”
8 Outra, enfim, caiu em boa terra; cresceu e produziu a cem por um. Dizendo isto, Jesus clamou:
9 Mazi ajin nuyawa Yesu kɛŋ ci yabziin nico,
9 Então os discípulos de Jesus lhe perguntaram o que significava essa parábola.
10 abɛdɛkɛ niini nɔɔgɔ anek nɛ, “Anyozozeyuŋ igeet gɛnyizi ci ka agayi zoozok o baliin o Joowo aroodi. Maje bar ɔl oogi aduyak olla nɔɔgɔ zoozowa nici gole ci yabziinto, ka mã azii, alaŋ aga keŋti cigeec.
10 Jesus respondeu:
11 Kɛŋ zin ci yabziin nico nɛɛn ce. Ma ḏowo zɔɔz o Joowo nɛɛn.
11 — Este é o significado da parábola: a semente é a palavra de Deus.
12 Ma ḏowo ci iinak gɔl kɛŋ o, atobɔ ki ɔl o gɔɔn azii zɔɔz o Joowo. Ma bar taman nɔkɔ aku Loryen, ma aara zɔɔz nico zinzeetine ugeec ka calaŋ atuwe ka korogit.
12 Os que estão à beira do caminho são os que a ouviram; depois vem o diabo e tira-lhes a palavra do coração, para não acontecer que, crendo, sejam salvos.
13 Ma ḏowo ci iinak tɔdɔ ceen biyɛn o, atobɔ niigi kibeen ɔl o gɔɔn azii zɔɔz o Joowo, ma agam talniinta, bar alaŋ akɔ zɔɔz nici zinzeetine ugeec juruŋ. Ma atuwe niigi ŋintimiliny nɔkɔ. Mazi aku gi ci acina nɔɔgɔ tuwente cineeŋ o, ooŋ niigi tuwɛn, ma amiiri bodo ki vurut.
13 Os que estão sobre a pedra são os que, ouvindo a palavra, a recebem com alegria. Estes não têm raiz, creem apenas por algum tempo e, na hora da provação, se desviam.
14 Ma ḏowo ci iinak bila kɔrgɛn o, atobɔ niigi kibeen ɔl o gɔɔn azii zɔɔz o Joowo, ma atuwe, maje bar bodo ŋaato iinon zinzeeti ugeec kaal o loocu, ki arɔkzɛt, been kaal o arɛɛz niigi kutuguzɔ loota ŋina zɛɛ makacin acabit kaala nici nɔɔgɔ calaŋ tuwɛn cineeŋ o akɔ ki taden.
14 A parte que caiu entre espinhos, estes são os que ouviram e, no decorrer dos dias, foram sufocados com as preocupações, as riquezas e os prazeres desta vida; os seus frutos não chegam a amadurecer.
15 Ma ḏowo ci iinak tɔdɔ ci abon o, atobɔ niigi kibeen ɔl o gɔɔn azii zɔɔz o Joowo, ma azooni juruŋ zinzeetine ci abon. Ma amɛna niigi tuwente uneeŋ zɛɛ ma aliŋliŋonek Jook juruŋ gole ci abon.
15 A parte que caiu na terra boa, estes são os que, tendo ouvido de bom e reto coração, retêm a palavra; estes frutificam com perseverança.
16 Akɔm zin laadun eet ci atokol lamba, ma bodo abuŋ kodooca, karabɔŋ arek kɛrca loota. Bar kanɛ atokol niini lamba, ma arek ceez kɔrgɛn ka kataraan ceez dook, ka mã avunak ɔl ceez, acin niigi looc juruŋ.
16 — Ninguém, depois de acender uma lamparina, a cobre com um vaso ou a põe debaixo de uma cama; pelo contrário, coloca-a num lugar em que ilumina bem, a fim de que os que entram vejam a luz.
17 Zin mã anyak gi ci inoko aroodi, katin ayelzai kiziiyɛ. Buk mã anyak gi ci abuŋe, katin ayelzai kicinɛ, ma adɛnyai juruŋ vooritina.
17 Não há nada oculto que não venha a ser manifesto, nem escondido que não venha a ser conhecido e revelado.
18 Abon zin niiga aziiknu zɔɔz o Joowo juruŋ. Eeci ɛɛti ci aga zɔɔz o Joowo azaaconek nɔɔnɔ kizi appe. Maje bar ɛɛti calaŋ zɔɔz o Joowo aga, ma bar abaaban niini kizik aga ci miliny, aamnyai koca bar ŋaatin ci miliny noko kavu nɔkɔ dook.”
18 Portanto, vejam como vocês ouvem. Porque ao que tiver, mais será dado; e ao que não tiver, até aquilo que julga ter lhe será tirado.
19 Mazi avɔ avunak Yesu gɔtɔnɔgja kibeen yaatin, akɔma gɔl ci ka kurumtɔi niigi been nɔɔnɔ, eeci mɛɛlɛ ɔl ɔrɔɔt.
19 A mãe e os irmãos de Jesus chegaram até onde ele estava, mas não podiam aproximar-se por causa da multidão.
20 Iiya ni enek ɛɛti oman Yesu nɛ, “Yaatun kibeen gotonogu bitaala. Arɔɔŋ kicintin ineet.”
20 E lhe comunicaram: — A sua mãe e os seus irmãos estão lá fora e querem vê-lo.
21 Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔgɔ dook anek nɛ, “Yaai kibeen gɔtɔnɔga nɛɛn ɔl o azii zɔɔz o Joowo, ma azooni.”
21 Jesus, porém, lhes respondeu:
22 Ma iitene oman enek Yesu nuyak ogin nɛ, “Kabaaktozek di liil baagit.” Otoodit ni niigi kavool ɔtɔɔzɔ.
22 Aconteceu que, num daqueles dias, Jesus entrou num barco em companhia dos seus discípulos e lhes disse: E partiram.
23 Mazi ŋaan awɔ liil kɛŋa nɔkɔ, ɛtɛɛda Yesu ooŋnya. Ŋintimiliny nɔkɔ iiya ŋɔɔti ci appe ɔrɔɔt, ma apalpalanek maam kavool ci arɔɔŋ uup. Makacin iziti niigi tirinyɛ ɔrɔɔt ɛlɛ.
23 Enquanto navegavam, ele adormeceu. E sobreveio uma tempestade de vento no lago, e eles corriam perigo.
24 Ɔɔtɔ ni nuyawa ŋaati Yesu, ma avɔ iiŋka anek nɛ, “Manyi, Manyi, tiŋa je! Iiyayet daayizi!”
24 Chegando-se a Jesus, os discípulos o despertaram, dizendo: — Mestre, Mestre, estamos perecendo! Levantando-se, Jesus repreendeu o vento e a fúria da água. Tudo cessou e ficou bem calmo.
25 Ma anek niini nuyak nɛ, “Tuwɛn cunooŋ o inoo?”
25 Então Jesus lhes perguntou: Eles, possuídos de temor e admiração, diziam uns aos outros: — Quem é este que até manda nos ventos e nas ondas, e lhe obedecem?
26 Enice ɔɔtɔ Yesu kibeen nuyak ogin zɛɛ ma avɔ arum looc ci ajɔŋɔzɔ ki kutur o kazi Garazin o avɛnɔ ki Galili liil baagita.
26 Então rumaram para a terra dos gerasenos, que fica de frente para a Galileia.
27 Mazi aduŋnak Yesu dɔwɔn ŋinaante, iiyak nɔɔnɔ ɛɛti ci anyak miniŋ ci Loryento. Ɛɛti nici awɔ ŋaḏinyiny nɔkɔ irkitok ci meel gɛr, ma buk alaŋ abaak ɔlɔ, bar abaak vitɛnane o gɔɔn adawi ɔl ɔl o adaai.
27 Logo que Jesus desembarcou, veio da cidade ao seu encontro um homem possuído de demônios que, havia muito, não se vestia, nem habitava em casa alguma, porém vivia nos túmulos.
28 Mazi acin niini Yesu, ɛgɛrɛny ɔrɔɔt ɛlɛ, ma avaci ɛlɛ looc nɔɔnɔ zɔɔnɛ. Ma azi molowe ci appe nɛ, “Yesu ween ŋɛɛrti Jook o adikir, arooŋ gitaz ŋaatan? Kilalekin ineet, má da apiranan.”
28 Quando ele viu Jesus, prostrou-se diante dele, dizendo com voz forte: — O que você quer comigo, Jesus, Filho do Deus Altíssimo? Peço-lhe que não me atormente.
29 Aduwa niini gi nico o, eeci egerenyek uyen Yesu miniŋ o Loryento kudunta ŋaatin. Lak ci meel gɛr ci gɔɔn agidi miniŋa nici nɔɔnɔ. Ma acap ɔl nɔɔnɔ azɛɛn been zɔɔ ziiyi, bar atɛɛt niini ziik nicoko, ma avɔyi nɔɔnɔ miniŋa nici balala.
29 Porque Jesus havia ordenado ao espírito imundo que saísse do homem, pois muitas vezes se havia apoderado dele. E, embora procurassem conservá-lo preso com cadeias e correntes, despedaçava tudo e era impelido pelo demônio para o deserto.
30 Ma ajin Yesu nɔɔnɔ anek nɛ, “Kazi zaar cugun nɛ?”
30 Jesus perguntou a ele: Ele respondeu: — Legião. Isto porque muitos demônios tinham entrado nele.
31 Ma ilalek miniŋa nici Yesu ka calaŋ atooyek niini nɔɔgɔ ŋolol o miniŋu.
31 Estes pediram a Jesus que não os mandasse para o abismo.
32 Maje ŋinaante anyak kɔcɔcɔbanɛn ci meel gɛr agɛ bɛ tadena. Ma ilalek miniŋa nicigi Yesu ka kanyek nɔɔgɔ kɔɔt kɔcɔcɔbanene nicoko. Agama ni Yesu zɔɔz cineeŋ o.
32 Ora, uma grande manada de porcos estava pastando ali no monte. E os demônios pediram a Jesus que os deixasse entrar naqueles porcos. E Jesus o permitiu.
33 Ma aduŋna miniŋa ci Loryento noko eete nico, ma avɔ kɔcɔcɔbanɛnɛ. Ma avira kɔcɔcɔbanɛna nici tadena, ma avu iinak liil kutudude niigi dook lai.
33 Tendo os demônios saído do homem, entraram nos porcos, e a manada precipitou-se despenhadeiro abaixo, para dentro do lago, e se afogou.
34 Ma adɔkɔny ɔl ci ona owa kɔcɔcɔbanɛn o, ma avɔ aduwak ɔl o kuturo kibeen ɔl manɛɛni gi nico.
34 Vendo o que tinha acontecido, os que tratavam dos porcos fugiram e foram anunciá-lo na cidade e pelos campos.
35 Ivita ni ɔl ka kivita kicinit gi ci agooni o. Mazi avunak niigi Yesu, amada eet ona aduŋna miniŋa o Loryento ŋaatin e aavi Yesu libira. Anyawun rum alya, maje buk ɔɔ oninɛ obona labak. Ma anyak ɔl dook ŋoliin zooze nico ɔrɔɔt.
35 Então o povo saiu para ver o que tinha acontecido. Aproximando-se de Jesus, encontraram o homem de quem tinham saído os demônios, vestido, em perfeito juízo, sentado aos pés de Jesus; e temeram.
36 Oobtek ni ɔl ona aavtiz tɔ e ɔl ci ona avu vurta o zɔɔz ci arogzi Yesu eet nico o.
36 E algumas pessoas que tinham presenciado os fatos contaram-lhes também como o endemoniado tinha sido salvo.
37 Enektek ni ɔl dook o abaak looce ci kazi Garazin noko Yesu nɛ, “Tɔ looce cinaaŋ o”, eeci anyayit niigi ŋoliin ɔrɔɔt. Enico otoodun Yesu kavool, ɔtɔɔ.
37 Todo o povo da terra dos gerasenos pediu a Jesus que se retirasse, pois ficaram com muito medo. E Jesus, entrando de novo no barco, voltou.
38 Ilalek ni ɛɛti ona aduŋna miniŋa ci Loryento ŋaatin noko Yesu enek nɛ, “Korkorit da.”
38 O homem de quem tinham saído os demônios lhe pediu que o deixasse estar com ele. Jesus, porém, o despediu, dizendo:
39 Bar anek Yesu nɔɔnɔ nɛ, “Akɔm! Miire. Bitɔ ɔlɔ, ka bitɔ duwak ɔl gi ci ona agoonekin Jooi noko.”
39 — Volte para a sua casa e conte tudo o que Deus fez por você. Então ele foi, proclamando por toda a cidade o que Jesus lhe tinha feito.
40 Mazi akɔ abada Yesu liil baagita, atalta ɔl ci meel nɔɔnɔ, eeci uyen laadun arɛ niigi dook nɔɔnɔ.
40 Quando Jesus voltou, a multidão o recebeu com alegria, porque todos o estavam esperando.
41 Iiyak ni nɔɔnɔ ɛɛti ci kazi Jairas ceen alaan ci miliny ceeze o Juz lotento. Aku niini, ma akani kozoŋti looc Yesu ŋuma, ma ilalek nɔɔnɔ ka korkorit kɔɔtɔ ole onin.
41 Eis que veio um homem chamado Jairo, que era chefe da sinagoga, e, prostrando-se aos pés de Jesus, suplicou-lhe que fosse até a sua casa.
42 Eeci anyak niini bɛɛnyin ci adoye ṯɔr nɔkɔ ci een irkitowa ci aritan amɔnki ram. Amɔɔr niini ɔrɔɔt ɛlɛ, ma ɔdɔvyai ka kadaak.
42 Pois tinha uma filha única de uns doze anos, que estava morrendo. Enquanto Jesus caminhava, as multidões o apertavam.
43 Ma awɔ Yesu o, adala ɔl nɔɔnɔ libirɔ dook. Maje ole nicoko eecitɔ anyak ŋaa ci amɔɔr ariik kɛŋ biye irkitok amɔtɔ ram. Ma adica niini kaal ogin anyak dook akimanɛn, ma ŋaan kojowa akim ci arogoz nɔɔnɔ nɔkɔ.
43 Certa mulher que, havia doze anos, vinha sofrendo de uma hemorragia e que havia gastado todos os seus bens com os médicos, sem que ninguém a pudesse curar,
44 Iiyak ni niini Yesu eci bawuco kɔlɛ kɔrgɛna ŋina, ma aku uum nɔɔnɔ rum onin malkinto. Enico ɛlɛ itivanɛ kɛŋ oninɛ ariike tiv.
44 veio por trás de Jesus e tocou na borda da capa dele. E logo a hemorragia dela estancou.
45 Ma ajine Yesu azi nɛ, “Ŋɛnɛɛn ci uumnyan o?”
45 Mas Jesus perguntou: Como todos negassem, Pedro disse: — Mestre, é a multidão que o rodeia e aperta!
46 Maje bar Yesu azi nɛ, “Anyak eet ci uumnyan tɔ, eeci kaga anyak dɔyiz ci uduna ŋaatan.”
46 Mas Jesus insistiu:
47 Mazi akɔ acin ŋaa Yesu agawun gi ci ona agɔɔn niini o, iiya ŋoliinta kabarit, ma aku akani kozoŋti looc Yesu kɛŋa. Ma aduwak nɔɔnɔ ɔl kɔrgɛna ŋina gi ci aku uumi niini nɔɔnɔ o, kibeen rogɛt ci orogi niini enico ɛlɛ o.
47 A mulher, vendo que não podia passar despercebida, aproximou-se trêmula e, prostrando-se diante de Jesus, declarou, à vista de todo o povo, o motivo por que havia tocado nele e como imediatamente tinha sido curada.
48 Enek ni Yesu nɔɔnɔ nɛ, “Bɛɛnyan, uruguzin ineet tuwɛn unune. Tɔ yaak.”
48 Então Jesus lhe disse:
49 Mazi ŋaan aduwa Yesu gi nico nɔkɔ, iiya ɛɛti ci itoonnyai ole o Jairas. Ma aku anek nɔɔnɔ nɛ, “Adaak bɛɛnyun. Má ŋaan amila alaan ci demziinto o gaga.”
49 Enquanto Jesus ainda falava, veio uma pessoa da casa do chefe da sinagoga, dizendo: — A sua filha já morreu; não incomode mais o Mestre.
50 Maje buk Yesu azii gi nico nɔkɔ, ma anek Jairas nɛ, “Má anyei ŋoliin gaga, bar olla tuwɔ, eeci arogi tedec bɛɛnyun labak.”
50 Mas Jesus, ouvindo isto, lhe disse:
51 Mazi akɔ arum Yesu kɔrɔk o Jairas, alamun niini ɔl dook ŋaati avɔyi ceeza. Ma akɔyi niini ceeza Pitɔr ki Jɔn ki Jemis ki baati doleco ki yaatin doon.
51 Tendo chegado à casa, Jesus não permitiu que ninguém entrasse com ele, a não ser Pedro, João e Tiago, além do pai e da mãe da menina.
52 Maje ɔl dook alu, ma iinon dole. Ma anek Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Má aluyu gaga. Alaŋ dole adaai, olla ɔɔŋ labak.”
52 E todos choravam e a pranteavam. Mas Jesus disse:
53 Bar ararni niigi nɔɔnɔ zooze nico, eeci aga niigi dole adaawa.
53 E riam-se dele, porque sabiam que ela estava morta.
54 Ma agam Yesu dole aziit, ma awo anek nɛ, “Dole, tiŋa je.”
54 Mas Jesus, tomando-a pela mão, disse em voz alta:
55 Ma abadaak dole vɔŋizi oninɛ, ma iŋaaz enico ɛlɛ. Ma anek Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Anycek dole gi ci adak.”
55 Voltou-lhe o espírito, ela imediatamente se levantou, e Jesus mandou que lhe dessem de comer.
56 Ma abiir baatin ki yaatin ooti ɔrɔɔt ɛlɛ giye nico, bar aricanek Yesu nɔɔgɔ calaŋ aduwak ɔl oogi gi nico.
56 Seus pais ficaram maravilhados, mas ele lhes advertiu que a ninguém contassem o que havia acontecido.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 8, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.