Lucas 1
ZƆƆZ O JOOWO (MUR) vs ARC
1 Tipoliz o kareezin, eteyeedit baale ɔl ci meelik kaal baal agooni ŋaatinai ŋina e.
1 Tendo, pois, muitos empreendido pôr em ordem a narração dos fatos que entre nós se cumpriram,
2 Eteyeedit niigi kaal baal aduwaket ageet ɔl baal icinit niigi alya keberene ugeec kaal nicoko ŋaati agooninɛ e. Arak kaal nicoko cinɛnta niigi, makacin waanice uuwayit niigi zɔɔz nico.
2 segundo nos transmitiram os mesmos que os presenciaram desde o princípio e foram ministros da palavra,
3 Nyakaraŋatoi o adikir, kiiya zin buk naana kɛdɛmɛza kaal nicoko dook juruŋ ŋinti wun ɔrɔɔt. Inoko zin kayeedekin naana ineet waragɛ ci kazeden kaal nicoko.
3 pareceu-me também a mim conveniente descrevê-los a ti, ó excelentíssimo Teófilo, por sua ordem, havendo-me já informado minuciosamente de tudo desde o princípio,
4 Kagoon zin nɔkɔ o, ka ga niina gi ween didi baal edemezu laadun e juruŋ.
4 para que conheças a certeza das coisas de que já estás informado.
5 Baale irkitowe baal ɛɛnɛ Erod alaan o looc o kazi Judiya e, anyak eet ci kazi Zakeriya ceen alaan ci miliny ceeze o Joowo. Niini borit ci ɔl o kazi Abija o gɔɔn aliŋliŋ ceeze o Joowo. Zakeriya anyak ŋaa ci kazi Ilizibɛz ceen buk niini borit ci ɔl o aliŋliŋ ceeze o Joowo.
5 Existiu, no tempo de Herodes, rei da Judeia, um sacerdote, chamado Zacarias, da ordem de Abias, e cuja mulher era das filhas de Arão; o nome dela era Isabel.
6 Ma waanice abaak Zakeriya kibeen Ilizibɛz baayiz ci abon ŋume o Joowo, ma azooni niigi dook lotinok o Joowo.
6 E eram ambos justos perante Deus, vivendo irrepreensivelmente em todos os mandamentos e preceitos do Senhor.
7 Maje nɔɔgɔ akɔm dɔl cigeec, eeci waanice Ilizibɛz awɔ koliin zɛɛ makacin iziti niigi dook matuwo.
7 E não tinham filhos, porque Isabel era estéril, e ambos eram avançados em idade.
8 Ma iitene oman izi waŋi ci Zakeriya ka kook kiliŋliŋi ceeze o Joowo eo gɔɔn anyɔnɛ niigi liŋliŋɔn laadun.
8 E aconteceu que, exercendo ele o sacerdócio diante de Deus, na ordem da sua turma,
9 Aŋɛra ɔl nɔɔnɔ keere uneeŋ gɔɔn agɔɔni maadico ka kook kutururek karkar goo ŋaao taabinto. Ook ni niini ceeze o Joowo eecitɔ.
9 segundo o costume sacerdotal, coube-lhe em sorte entrar no templo do Senhor para oferecer o incenso.
10 Maje ɔl dook aŋaryɛ ceez bitaala ŋinti ona akɔ arurɛkɛ niini karkar goo o.
10 E toda a multidão do povo estava fora, orando, à hora do incenso.
11 Mazi ŋaan akɔ arurek Zakeriya karkar goo nɔkɔ, iiyak toonnyaiti ci Joowo nɔɔnɔ, ma aku abil ŋino taabinto libire ci azo o.
11 Então, um anjo do Senhor lhe apareceu, posto em pé, à direita do altar do incenso.
12 Mazi acin Zakeriya nɔɔnɔ nɔkɔ, ɔtɔŋɔlɛ ɔrɔɔt ɛlɛ.
12 E Zacarias, vendo- o, turbou-se, e caiu temor sobre ele.
13 Bar anek toonnyaiti nici nɔɔnɔ nɛ, “Zakeriya, má aŋolinan gaga, eeci kanyaakin kaviyak Joowa. Iziiwun Jooi ŋaryiin unun. Aritakin tiŋeere ŋaa cune kazi Ilizibɛz noko logoz. Zin mazi aritai, katek zaar ci kazi nɛ Jɔn.
13 Mas o anjo lhe disse: Zacarias, não temas, porque a tua oração foi ouvida, e Isabel, tua mulher, dará à luz um filho, e lhe porás o nome de João.
14 Atalnɛ katin niina tiryante cin o, ma buk atalnɛ ɔl ci meel.
14 E terás prazer e alegria, e muitos se alegrarão no seu nascimento,
15 Eeci niini tiŋeere titiny ɔrɔɔt ŋume o Joowo. Ma alaŋ awot nyaan been nɛɛn. Akunak tiŋeere nɔɔnɔ Vɔŋizi o Joowo iŋaan aavi yaatin kɛŋa nɔkɔ.
15 porque será grande diante do Senhor, e não beberá vinho, nem bebida forte, e será cheio do Espírito Santo, já desde o ventre de sua mãe.
16 Alama katin niini ɔl ci meel ole o Israyil ka kivita kiziiyit Manyi ween Jook uneeŋ.
16 E converterá muitos dos filhos de Israel ao Senhor, seu Deus,
17 Arayai katin niini ɔɔwa ŋaati Manyi, ma anyak dɔyiz ci abil kiyo baal anyak nyakaŋani o kazi Ilija e. Arom bodo katin niini dɔl ki baatigeec ŋaatodoi. Abadaan tiŋeere niini ɔl o alaŋ azooni zɔɔz o Joowo kivita kabaabanit baabaninok ci ɔl o abon. Aku tiŋeere atom niini ɔl ka kidimdimanit eleeti kereec kuni o Manyi.”
17 e irá adiante dele no espírito e virtude de Elias, para converter o coração dos pais aos filhos e os rebeldes, à prudência dos justos, com o fim de preparar ao Senhor um povo bem disposto.
18 Ma abɛdɛkɛ Zakeriya toonnyai nico anek nɛ, “Ka zin yo naana kaga zɔɔz nico een didi o ku? Inoko naana ki ŋaa onan kidikirta naaga dook kizita matuwo.”
18 Disse, então, Zacarias ao anjo: Como saberei isso? Pois eu já sou velho, e minha mulher, avançada em idade.
19 Ma abɛdɛkɛ toonnyaiti nɔɔnɔ anek nɛ, “Aneeta Gabriyal o gɔɔn kabil ŋume o Joowo nɛɛn nici. Nɔɔnɔ nɛɛn o itoonanan aneet ka kiiya kuduwayin ineet zɔɔz ci abon noko.
19 E, respondendo o anjo, disse-lhe: Eu sou Gabriel, que assisto diante de Deus, e fui enviado a falar-te e dar-te estas alegres novas.
20 Zɔɔz nici katin didi abil tɔ iitene o arek Jooi, bar zin giye o alaŋ atuwɛ zɔɔz ci kaduwakin o, alagunyin rak Jooi inoko ineet aat calaŋ azooz zɛɛ been iiten ci abilni zɔɔz nici tɔ.”
20 Todavia ficarás mudo e não poderás falar até ao dia em que estas coisas aconteçam, porquanto não creste nas minhas palavras, que a seu tempo se hão de cumprir.
21 Agooni gi nici ceeza eecitɔ, maje ɔl ona ɛɛl bitaala e ŋaan arɛ Zakeriya nɔkɔ. Bar alaŋ aga niigi gi ci alam nɔɔnɔ ŋinti rɛɛn ceeza eecitɔ o.
21 E o povo estava esperando a Zacarias e maravilhava-se de que tanto se demorasse no templo.
22 Mazi akɔ aduŋnak niini bitaalin, alaŋaan azoozek nɔɔgɔ, eeci alagonyɛ aati. Enico ɛlɛ agaac niigi icinun Zakeriya ceeza eecitɔ gi ci itoona Jooi. Ma azoozek niini nɔɔgɔ azɛɛnɛ doon.
22 E, saindo ele, não lhes podia falar; e entenderam que tivera alguma visão no templo. E falava por acenos e ficou mudo.
23 Mazi akɔ aṯornɛkɛ iinya ci liŋliŋɔn onin ceeze o Joowo, imiire ook ɔlɔ.
23 E sucedeu que, terminados os dias de seu ministério, voltou para sua casa.
24 Ma iinyaye ci miliny nɔkɔ obona ŋaa oninɛ Ilizibɛz anyawɔ, ma aavi ceeza nɔkɔ nyɛlɔwɛ tur calaŋ aduŋnak bitaalin.
24 E, depois daqueles dias, Isabel, sua mulher, concebeu e, por cinco meses, se ocultou, dizendo:
25 Ma aduwa Ilizibɛz gi ci azi nɛ, “Nicini dɛtɛn ci anyan Jooi. Aarawan niini aneet alyaan baal kawɔyɛ koliin e.”
25 Assim me fez o Senhor, nos dias em que atentou em mim, para destruir o meu opróbrio entre os homens.
26 Mazi akɔ een Ilizibɛz nyɛlɔwɛ ci anyayin tɔrkɔnɔm, itoona Jooi bodo toonnyai o kazi Gabriyal kiiyak kutur o kazi Nazarɛt abil looce o kazi Galili.
26 E, no sexto mês, foi o anjo Gabriel enviado por Deus a uma cidade da Galileia, chamada Nazaré,
27 Anyaak niini molok ci Joowo dole ci kazi Meri ci agam nɔɔnɔ ɛɛti ci kazi Josev ka kiriyi kizi ŋaa cin. Ma ɛɛti ci kazi Josev noko dole ci dɔl ci alaan o kazi Devid.
27 a uma virgem desposada com um varão cujo nome era José, da casa de Davi; e o nome da virgem era Maria.
28 Ma akunak toonnyaiti Meri, ma aku azaa anek nɛ, “Abona? Amayuwin Jooi ineet.”
28 E, entrando o anjo onde ela estava, disse: Salve, agraciada; o Senhor é contigo; bendita és tu entre as mulheres.
29 Mazi azii Meri zɔɔz nico, anyawun ŋoliin ɔrɔɔt. Ma abiir ɔɔ zooze ci azaawi toonnyaiti nɔɔnɔ o.
29 E, vendo- o ela, turbou-se muito com aquelas palavras e considerava que saudação seria esta.
30 Ma anek toonnyaiti nɔɔnɔ nɛ, “Meri. Má anyei ŋoliin gaga, eeci iiyayin dɛtɛni o Joowo ineet.
30 Disse-lhe, então, o anjo: Maria, não temas, porque achaste graça diante de Deus,
31 Anyake tiŋeere, ma ookca logoz. Katek zin tiŋeere nɔɔnɔ zaar ci kazi Yesu.
31 E eis que em teu ventre conceberás, e darás à luz um filho, e pôr-lhe-ás o nome de Jesus.
32 Tiŋeere niini titiny ɔrɔɔt. Ma awɛ kizi ŋɛɛrti Jook o adikir. Anyek tiŋeere Jooi nɔɔnɔ kizi alaan ci adikir kiyo baale jijitinɛ Devid e.
32 Este será grande e será chamado Filho do Altíssimo; e o Senhor Deus lhe dará o trono de Davi, seu pai,
33 Ma een tiŋeere niini alaan ci ɔl o Israyil nɔkɔ kodot, ma alaŋ alaazɛt cinɛ o aṯornɛkɛ nɔkɔ been nɛɛn.”
33 e reinará eternamente na casa de Jacó, e o seu Reino não terá fim.
34 Ma anek Meri toonnyai nɛ, “Inoko naana ŋaan keen dole ci ŋaai. Ka zin yo kanyak dole ku?”
34 E disse Maria ao anjo: Como se fará isso, visto que não conheço varão?
35 Ma abɛdɛkɛ toonnyaiti nɔɔnɔ anek nɛ, “Ŋaan akunakin Vɔŋize o Joowo. Buk dɔyizi o Joowo ŋaan aavi ŋaatun. Zin giye nico awɛ tiŋeere dole nici kizi ŋɛɛrti Joowo.
35 E, respondendo o anjo, disse-lhe: Descerá sobre ti o Espírito Santo, e a virtude do Altíssimo te cobrirá com a sua sombra; pelo que também o Santo, que de ti há de nascer, será chamado Filho de Deus.
36 Cin di atenoi unun kazi Ilizibɛz baal azi ɔl nɛ, Alaŋaan bodo tiŋeere niini arit e. Inoko anyawun niini nyɛlɔwɛ tɔrkɔnɔm ci anyayin kizi matuwoc nɔkɔ
36 E eis que também Isabel, tua prima, concebeu um filho em sua velhice; e é este o sexto mês para aquela que era chamada estéril.
37 Eeci akɔm gi ci akɔmnek Jook ŋaati agɔɔni.”
37 Porque para Deus nada é impossível.
38 Ɛbɛdɛkɛ ni Meri nɔɔnɔ enek nɛ, “Keen naana gabaren ci Joowo. Anyek kutuguwozeyan gi nici kiyo ona aduwakan o labak.” Enico ɔtɔɔ toonnyaiti ci Joowo noko ḏim.
38 Disse, então, Maria: Eis aqui a serva do Senhor; cumpra-se em mim segundo a tua palavra. E o anjo ausentou-se dela.
39 Ma iinya ci miliny nɔkɔ itiŋa Meri, ma ayiik akɔ kuture o abil biyɛnɛ looce o kazi Judiya.
39 E, naqueles dias, levantando-se Maria, foi apressada às montanhas, a uma cidade de Judá,
40 Mazi akɔ arum kɔrɔk o Zakeriya, azaawun Ilizibɛz.
40 e entrou em casa de Zacarias, e saudou a Isabel.
41 Mazi azii Ilizibɛz zaawinɛt ci azaawi Meri nɔɔnɔ o, ɔtɔɔmɔ dole kɛŋa. Ma akunak Ilizibɛz Vɔŋizi o Joowo.
41 E aconteceu que, ao ouvir Isabel a saudação de Maria, a criancinha saltou no seu ventre; e Isabel foi cheia do Espírito Santo,
42 Ma agɛrɛny molowe ci appe azi nɛ, “Amayukin Jooi ineet kujuk ŋaai dook, ma buk amayuk Jooi dole ci anyei kɛŋa noko.
42 e exclamou com grande voz, e disse: Bendita és tu entre as mulheres, e é bendito o fruto do teu ventre!
43 Ma naana keen ŋɛnɛɛn ci akɔ ma akunakan niina yaati Manyi onan aneet ceeze can o?
43 E de onde me provém isso a mim, que venha visitar-me a mãe do meu Senhor?
44 Uyene akɔ mazi olla kazii zaawinɛt unun e, ɔtɔɔmɔ dole kɛŋa talniinta enico ɛlɛ.
44 Pois eis que, ao chegar aos meus ouvidos a voz da tua saudação, a criancinha saltou de alegria no meu ventre.
45 Amayuwin zin Jooi ineet, eeci atu niina zɔɔz baal aduwakin niini ineet e abil didi tiŋeere tɔ.”
45 Bem-aventurada a que creu, pois hão de cumprir-se as coisas que da parte do Senhor lhe foram ditas!
46 Ma abɛn Meri beniin ci azi nɛ, “Kanaati Jook zinize onan dook.
46 Disse, então, Maria: A minha alma engrandece ao Senhor,
47 Atalnɛ ziniz cane o ŋaaten Jook ween ruguzoi onan,
47 e o meu espírito se alegra em Deus, meu Salvador,
48 eeci aadawan niini aneet gabaren onin o keen cɛlbɛz labak. Inoko zin waanico zɛɛ been iinyaye ci avu e utuyan bulowa ci ŋaan avu e dook aneet kizi ŋaa ci amayukan Jooi,
48 porque atentou na humildade de sua serva; pois eis que, desde agora, todas as gerações me chamarão bem-aventurada.
49 eeci agoonekan Jooi o anyak dɔyiz dook aneet kaal ci adiŋdiŋ ɔrɔɔt. Nɔɔnɔ nɛɛn o awɔ doon.
49 Porque me fez grandes coisas o Poderoso; e Santo é o seu nome.
50 Ayelza niini gi o awucnɛkɛ ɔl o aŋole nɔɔnɔ bulok ki bulok.
50 E a sua misericórdia é de geração em geração sobre os que o temem.
51 Eyeliza niini dɔyiz ci ibaati ogin, ma azaan ɔl o adɔŋ eleeti baabaninowe ugeec.
51 Com o seu braço, agiu valorosamente, dissipou os soberbos no pensamento de seu coração,
52 Ma iinanɛ alaat o loocu dak, ma adɔŋ ɔl o cɛlbɛzik kɔɔt ki taden.
52 depôs dos tronos os poderosos e elevou os humildes;
53 Anyɛrizan niini ɔl o adak magizeeti kaale ci abon, ma anyek ɔl ween arɔk kɔɔt katamaatit.
53 encheu de bens os famintos, despediu vazios os ricos,
54 Atirit niini ɔl o Israyil een gabara ogin kiyo baale aterkedek niini jijitigaac e.
54 e auxiliou a Israel, seu servo, recordando-se da sua misericórdia
55 Baale enek Jooi nɔɔgɔ nɛ, Awucnekan katin Ibrayim kibeen dɔl ci dɔl ogin dook nɔkɔ kodot.”
55 (como falou a nossos pais) para com Abraão e sua posteridade, para sempre.
56 Ma aromɛ Meri ki Ilizibɛz ŋinaante nyɛlɔwɛ iiyu. Itiŋa ni imiire ook ɔlɔ.
56 E Maria ficou com ela quase três meses e depois voltou para sua casa.
57 Mazi avɔ aṯornɛkɛ iinya o Ilizibɛz nyayiinto, otowa niini logoz.
57 E completou-se para Isabel o tempo de dar à luz, e teve um filho.
58 Mazi azii atenowa kibeen ɔl o abaawɔ ki nɔɔgɔ tirtɛn o anyek Jooi nɔɔnɔ, ataltɔ buk niigi dook kibeen Ilizibɛz ɔrɔɔt ɛlɛ.
58 E os seus vizinhos e parentes ouviram que tinha Deus usado para com ela de grande misericórdia e alegraram-se com ela.
59 Mazi akɔ een dole iinya turge, ivita niigi ka kivita keteedit nɔɔnɔ kul keere uneeŋ Juz. Ma arɔɔŋ kakatek atenowa dole zaar o baatin kazi Zakeriya.
59 E aconteceu que, ao oitavo dia, vieram circuncidar o menino e lhe chamavam Zacarias, o nome de seu pai.
60 Bar azi yaatinɛ nɛ, “Akɔm, kazi zaar cigin nɛ Jɔn.”
60 E, respondendo sua mãe, disse: Não, porém será chamado João.
61 Ma anek ɔl nɔɔnɔ nɛ, “Atenowe ugooc dook akɔm eet ci anyak zaar nicoko.”
61 E disseram-lhe: Ninguém há na tua parentela que se chame por este nome.
62 Ijinit ni niigi baati doleco azɛɛnɛ doon ka kɛtɛyɛɛdak nɔɔgɔ zaar ci arɔɔŋ kakatek dole.
62 E perguntaram, por acenos, ao pai como queria que lhe chamassem.
63 Ma ajin Zakeriya ɔl kanycek nɔɔnɔ waragɛ ci ka kɛtɛyɛɛdi dole zaar, ma aku ayɛɛt azi nɛ “Kazi zaar cigin nɛ Jɔn.” Ma abiir nɔɔgɔ dook ooti ɔrɔɔt ɛlɛ.
63 E, pedindo ele uma tabuinha de escrever, escreveu, dizendo: O seu nome é João. E todos se maravilharam.
64 Enico ɛlɛ ɔɔgɛ Zakeriya aati kɔzɔɔz labak, ma anaat Jook.
64 E logo a boca se lhe abriu, e a língua se lhe soltou; e falava, louvando a Deus.
65 Ma anyaak zɔɔz nici ɔl o abaawɔ ki nɔɔnɔ dook ŋoliin, ma adala kaviyawa nicaga looc o Judiya abil biyɛnɛ dook.
65 E veio temor sobre todos os seus vizinhos, e em todas as montanhas da Judeia foram divulgadas todas essas coisas.
66 Ma ɔl dook baal iziiyit kaviyak nicoko e, abaaban niigi zinzeetinɛ ɔrɔɔt, ma ajinɔ anɔ nɛ, “Ma dim tiŋeere dole nicini abil ku?” Azi nɔkɔ o, eeci aga niigi dɔyizi o Joowo didi aavi ŋaatin.
66 E todos os que as ouviam as conservavam em seu coração, dizendo: Quem será, pois, este menino? E a mão do Senhor estava com ele.
67 Iiyak ni Vɔŋizi o Joowo Zakeriya ceen baati Jɔn o, ma adiŋdiŋɛn niini Jook beniinta azi nɛ,
67 E Zacarias, seu pai, foi cheio do Espírito Santo e profetizou, dizendo:
68 “Abon kanaat Manyi ween Jook o Israyil. Iiyak niini ɔl ogin, ma ɔɔga nɔɔgɔ kabaayitɔ yaak.
68 Bendito o Senhor, Deus de Israel, porque visitou e remiu o seu povo!
69 Anyaayet niini ageet ruguzoi ci adikir ceen dole ci dɔl o Devid ween gabaren onin.
69 E nos levantou uma salvação poderosa na casa de Davi, seu servo,
70 Uduwa niini zɔɔz nico baale laadun nyakaŋanete ogin azi nɛ,
70 como falou pela boca dos seus santos profetas, desde o princípio do mundo,
71 ka kiiya korogozet niini ageet modɛni, kibeen dɔyize o ɔl o amarninet ageet dook.
71 para nos livrar dos nossos inimigos e das mãos de todos os que nos aborrecem
72 Zin giye nico eyeliza niini gi o awucnɛkɛ jijitigaac nɔɔnɔ, ma buk aada niini gi baal aterkedek niini nɔɔgɔ e.
72 e para manifestar misericórdia a nossos pais, e para lembrar-se do seu santo concerto
73 — ausente —
73 e do juramento que jurou a Abraão, nosso pai,
74 — ausente —
74 de conceder-nos que, libertados das mãos de nossos inimigos, o servíssemos sem temor,
75 Ma buk anyet ageet kobonta ŋume onin ŋinti ŋaan rak karogni noko dook.
75 em santidade e justiça perante ele, todos os dias da nossa vida.
76 Maje niina Jɔn dole onane awɛ katin izi nyakaŋan ci Jook o anyak diŋdiŋɔn dook. Eeci arayinɛ rak katin niina Manyi ɔɔwa ka dimdimanek nɔɔnɔ gɔl onin
76 E tu, ó menino, serás chamado profeta do Altíssimo, porque hás de ir ante a face do Senhor, a preparar os seus caminhos,
77 Aduwai tiŋeere niina ɔl ogin zɔɔz o ka korogozi Jooi nɔɔgɔ gole o ka kaarai niini nɔɔgɔ baciinok ugeec.
77 para dar ao seu povo conhecimento da salvação, na remissão dos seus pecados,
78 Agɔɔn Jooi onai nɔkɔ o, eeci areezet niini ageet, ma iina nɔɔnɔ ziniz. Itoona tiŋeere niini ŋɛɛrin kiiya kuduna kiyo gɔɔn aduŋna ii ririwɔna o
78 pelas entranhas da misericórdia do nosso Deus, com que o oriente do alto nos visitou,
79 Ma anyaak tiŋeere niini vooritin ɔl dook o aavtiz muura daayiza. Ma amadet tiŋeere niini ageet kɔtɔɔz tɔp gole ci ganonto.”
79 para alumiar os que estão assentados em trevas e sombra de morte, a fim de dirigir os nossos pés pelo caminho da paz.
80 Maje dole iroktai juruŋ kɔdɔk kak Vɔŋize o Joowo. Mazi akɔ adikir, itiŋa ook balala, ma akɔ abaak ŋinaante zɛɛ been iiten baal aku akanan liŋliŋɔn onin ole o Israyil e.
80 E o menino crescia, e se robustecia em espírito, e esteve nos desertos até ao dia em que havia de mostrar-se a Israel.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 1, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.