Lucas 1

ZƆƆZ O JOOWO (MUR) vs ARA

Sair da comparação
ARA Almeida Revista e Atualizada 1993
1 Tipoliz o kareezin, eteyeedit baale ɔl ci meelik kaal baal agooni ŋaatinai ŋina e.
1 Visto que muitos houve que empreenderam uma narração coordenada dos fatos que entre nós se realizaram,
2 Eteyeedit niigi kaal baal aduwaket ageet ɔl baal icinit niigi alya keberene ugeec kaal nicoko ŋaati agooninɛ e. Arak kaal nicoko cinɛnta niigi, makacin waanice uuwayit niigi zɔɔz nico.
2 conforme nos transmitiram os que desde o princípio foram deles testemunhas oculares e ministros da palavra,
3 Nyakaraŋatoi o adikir, kiiya zin buk naana kɛdɛmɛza kaal nicoko dook juruŋ ŋinti wun ɔrɔɔt. Inoko zin kayeedekin naana ineet waragɛ ci kazeden kaal nicoko.
3 igualmente a mim me pareceu bem, depois de acurada investigação de tudo desde sua origem, dar-te por escrito, excelentíssimo Teófilo, uma exposição em ordem,
4 Kagoon zin nɔkɔ o, ka ga niina gi ween didi baal edemezu laadun e juruŋ.
4 para que tenhas plena certeza das verdades em que foste instruído.
5 Baale irkitowe baal ɛɛnɛ Erod alaan o looc o kazi Judiya e, anyak eet ci kazi Zakeriya ceen alaan ci miliny ceeze o Joowo. Niini borit ci ɔl o kazi Abija o gɔɔn aliŋliŋ ceeze o Joowo. Zakeriya anyak ŋaa ci kazi Ilizibɛz ceen buk niini borit ci ɔl o aliŋliŋ ceeze o Joowo.
5 Nos dias de Herodes, rei da Judeia, houve um sacerdote chamado Zacarias, do turno de Abias. Sua mulher era das filhas de Arão e se chamava Isabel.
6 Ma waanice abaak Zakeriya kibeen Ilizibɛz baayiz ci abon ŋume o Joowo, ma azooni niigi dook lotinok o Joowo.
6 Ambos eram justos diante de Deus, vivendo irrepreensivelmente em todos os preceitos e mandamentos do Senhor.
7 Maje nɔɔgɔ akɔm dɔl cigeec, eeci waanice Ilizibɛz awɔ koliin zɛɛ makacin iziti niigi dook matuwo.
7 E não tinham filhos, porque Isabel era estéril, sendo eles avançados em dias.
8 Ma iitene oman izi waŋi ci Zakeriya ka kook kiliŋliŋi ceeze o Joowo eo gɔɔn anyɔnɛ niigi liŋliŋɔn laadun.
8 Ora, aconteceu que, exercendo ele diante de Deus o sacerdócio na ordem do seu turno, coube-lhe por sorte,
9 Aŋɛra ɔl nɔɔnɔ keere uneeŋ gɔɔn agɔɔni maadico ka kook kutururek karkar goo ŋaao taabinto. Ook ni niini ceeze o Joowo eecitɔ.
9 segundo o costume sacerdotal, entrar no santuário do Senhor para queimar o incenso;
10 Maje ɔl dook aŋaryɛ ceez bitaala ŋinti ona akɔ arurɛkɛ niini karkar goo o.
10 e, durante esse tempo, toda a multidão do povo permanecia da parte de fora, orando.
11 Mazi ŋaan akɔ arurek Zakeriya karkar goo nɔkɔ, iiyak toonnyaiti ci Joowo nɔɔnɔ, ma aku abil ŋino taabinto libire ci azo o.
11 E eis que lhe apareceu um anjo do Senhor, em pé, à direita do altar do incenso.
12 Mazi acin Zakeriya nɔɔnɔ nɔkɔ, ɔtɔŋɔlɛ ɔrɔɔt ɛlɛ.
12 Vendo-o, Zacarias turbou-se, e apoderou-se dele o temor.
13 Bar anek toonnyaiti nici nɔɔnɔ nɛ, “Zakeriya, má aŋolinan gaga, eeci kanyaakin kaviyak Joowa. Iziiwun Jooi ŋaryiin unun. Aritakin tiŋeere ŋaa cune kazi Ilizibɛz noko logoz. Zin mazi aritai, katek zaar ci kazi nɛ Jɔn.
13 Disse-lhe, porém, o anjo: Zacarias, não temas, porque a tua oração foi ouvida; e Isabel, tua mulher, te dará à luz um filho, a quem darás o nome de João.
14 Atalnɛ katin niina tiryante cin o, ma buk atalnɛ ɔl ci meel.
14 Em ti haverá prazer e alegria, e muitos se regozijarão com o seu nascimento.
15 Eeci niini tiŋeere titiny ɔrɔɔt ŋume o Joowo. Ma alaŋ awot nyaan been nɛɛn. Akunak tiŋeere nɔɔnɔ Vɔŋizi o Joowo iŋaan aavi yaatin kɛŋa nɔkɔ.
15 Pois ele será grande diante do Senhor, não beberá vinho nem bebida forte e será cheio do Espírito Santo, já do ventre materno.
16 Alama katin niini ɔl ci meel ole o Israyil ka kivita kiziiyit Manyi ween Jook uneeŋ.
16 E converterá muitos dos filhos de Israel ao Senhor, seu Deus.
17 Arayai katin niini ɔɔwa ŋaati Manyi, ma anyak dɔyiz ci abil kiyo baal anyak nyakaŋani o kazi Ilija e. Arom bodo katin niini dɔl ki baatigeec ŋaatodoi. Abadaan tiŋeere niini ɔl o alaŋ azooni zɔɔz o Joowo kivita kabaabanit baabaninok ci ɔl o abon. Aku tiŋeere atom niini ɔl ka kidimdimanit eleeti kereec kuni o Manyi.”
17 E irá adiante do Senhor no espírito e poder de Elias, para converter o coração dos pais aos filhos, converter os desobedientes à prudência dos justos e habilitar para o Senhor um povo preparado.
18 Ma abɛdɛkɛ Zakeriya toonnyai nico anek nɛ, “Ka zin yo naana kaga zɔɔz nico een didi o ku? Inoko naana ki ŋaa onan kidikirta naaga dook kizita matuwo.”
18 Então, perguntou Zacarias ao anjo: Como saberei isto? Pois eu sou velho, e minha mulher, avançada em dias.
19 Ma abɛdɛkɛ toonnyaiti nɔɔnɔ anek nɛ, “Aneeta Gabriyal o gɔɔn kabil ŋume o Joowo nɛɛn nici. Nɔɔnɔ nɛɛn o itoonanan aneet ka kiiya kuduwayin ineet zɔɔz ci abon noko.
19 Respondeu-lhe o anjo: Eu sou Gabriel, que assisto diante de Deus, e fui enviado para falar-te e trazer-te estas boas-novas.
20 Zɔɔz nici katin didi abil tɔ iitene o arek Jooi, bar zin giye o alaŋ atuwɛ zɔɔz ci kaduwakin o, alagunyin rak Jooi inoko ineet aat calaŋ azooz zɛɛ been iiten ci abilni zɔɔz nici tɔ.”
20 Todavia, ficarás mudo e não poderás falar até ao dia em que estas coisas venham a realizar-se; porquanto não acreditaste nas minhas palavras, as quais, a seu tempo, se cumprirão.
21 Agooni gi nici ceeza eecitɔ, maje ɔl ona ɛɛl bitaala e ŋaan arɛ Zakeriya nɔkɔ. Bar alaŋ aga niigi gi ci alam nɔɔnɔ ŋinti rɛɛn ceeza eecitɔ o.
21 O povo estava esperando a Zacarias e admirava-se de que tanto se demorasse no santuário.
22 Mazi akɔ aduŋnak niini bitaalin, alaŋaan azoozek nɔɔgɔ, eeci alagonyɛ aati. Enico ɛlɛ agaac niigi icinun Zakeriya ceeza eecitɔ gi ci itoona Jooi. Ma azoozek niini nɔɔgɔ azɛɛnɛ doon.
22 Mas, saindo ele, não lhes podia falar; então, entenderam que tivera uma visão no santuário. E expressava-se por acenos e permanecia mudo.
23 Mazi akɔ aṯornɛkɛ iinya ci liŋliŋɔn onin ceeze o Joowo, imiire ook ɔlɔ.
23 Sucedeu que, terminados os dias de seu ministério, voltou para casa.
24 Ma iinyaye ci miliny nɔkɔ obona ŋaa oninɛ Ilizibɛz anyawɔ, ma aavi ceeza nɔkɔ nyɛlɔwɛ tur calaŋ aduŋnak bitaalin.
24 Passados esses dias, Isabel, sua mulher, concebeu e ocultou-se por cinco meses, dizendo:
25 Ma aduwa Ilizibɛz gi ci azi nɛ, “Nicini dɛtɛn ci anyan Jooi. Aarawan niini aneet alyaan baal kawɔyɛ koliin e.”
25 Assim me fez o Senhor, contemplando-me, para anular o meu opróbrio perante os homens.
26 Mazi akɔ een Ilizibɛz nyɛlɔwɛ ci anyayin tɔrkɔnɔm, itoona Jooi bodo toonnyai o kazi Gabriyal kiiyak kutur o kazi Nazarɛt abil looce o kazi Galili.
26 No sexto mês, foi o anjo Gabriel enviado, da parte de Deus, para uma cidade da Galileia, chamada Nazaré,
27 Anyaak niini molok ci Joowo dole ci kazi Meri ci agam nɔɔnɔ ɛɛti ci kazi Josev ka kiriyi kizi ŋaa cin. Ma ɛɛti ci kazi Josev noko dole ci dɔl ci alaan o kazi Devid.
27 a uma virgem desposada com certo homem da casa de Davi, cujo nome era José; a virgem chamava-se Maria.
28 Ma akunak toonnyaiti Meri, ma aku azaa anek nɛ, “Abona? Amayuwin Jooi ineet.”
28 E, entrando o anjo aonde ela estava, disse: Alegra-te, muito favorecida! O Senhor é contigo.
29 Mazi azii Meri zɔɔz nico, anyawun ŋoliin ɔrɔɔt. Ma abiir ɔɔ zooze ci azaawi toonnyaiti nɔɔnɔ o.
29 Ela, porém, ao ouvir esta palavra, perturbou-se muito e pôs-se a pensar no que significaria esta saudação.
30 Ma anek toonnyaiti nɔɔnɔ nɛ, “Meri. Má anyei ŋoliin gaga, eeci iiyayin dɛtɛni o Joowo ineet.
30 Mas o anjo lhe disse: Maria, não temas; porque achaste graça diante de Deus.
31 Anyake tiŋeere, ma ookca logoz. Katek zin tiŋeere nɔɔnɔ zaar ci kazi Yesu.
31 Eis que conceberás e darás à luz um filho, a quem chamarás pelo nome de Jesus.
32 Tiŋeere niini titiny ɔrɔɔt. Ma awɛ kizi ŋɛɛrti Jook o adikir. Anyek tiŋeere Jooi nɔɔnɔ kizi alaan ci adikir kiyo baale jijitinɛ Devid e.
32 Este será grande e será chamado Filho do Altíssimo; Deus, o Senhor, lhe dará o trono de Davi, seu pai;
33 Ma een tiŋeere niini alaan ci ɔl o Israyil nɔkɔ kodot, ma alaŋ alaazɛt cinɛ o aṯornɛkɛ nɔkɔ been nɛɛn.”
33 ele reinará para sempre sobre a casa de Jacó, e o seu reinado não terá fim.
34 Ma anek Meri toonnyai nɛ, “Inoko naana ŋaan keen dole ci ŋaai. Ka zin yo kanyak dole ku?”
34 Então, disse Maria ao anjo: Como será isto, pois não tenho relação com homem algum?
35 Ma abɛdɛkɛ toonnyaiti nɔɔnɔ anek nɛ, “Ŋaan akunakin Vɔŋize o Joowo. Buk dɔyizi o Joowo ŋaan aavi ŋaatun. Zin giye nico awɛ tiŋeere dole nici kizi ŋɛɛrti Joowo.
35 Respondeu-lhe o anjo: Descerá sobre ti o Espírito Santo, e o poder do Altíssimo te envolverá com a sua sombra; por isso, também o ente santo que há de nascer será chamado Filho de Deus.
36 Cin di atenoi unun kazi Ilizibɛz baal azi ɔl nɛ, Alaŋaan bodo tiŋeere niini arit e. Inoko anyawun niini nyɛlɔwɛ tɔrkɔnɔm ci anyayin kizi matuwoc nɔkɔ
36 E Isabel, tua parenta, igualmente concebeu um filho na sua velhice, sendo este já o sexto mês para aquela que diziam ser estéril.
37 Eeci akɔm gi ci akɔmnek Jook ŋaati agɔɔni.”
37 Porque para Deus não haverá impossíveis em todas as suas promessas.
38 Ɛbɛdɛkɛ ni Meri nɔɔnɔ enek nɛ, “Keen naana gabaren ci Joowo. Anyek kutuguwozeyan gi nici kiyo ona aduwakan o labak.” Enico ɔtɔɔ toonnyaiti ci Joowo noko ḏim.
38 Então, disse Maria: Aqui está a serva do Senhor; que se cumpra em mim conforme a tua palavra. E o anjo se ausentou dela.
39 Ma iinya ci miliny nɔkɔ itiŋa Meri, ma ayiik akɔ kuture o abil biyɛnɛ looce o kazi Judiya.
39 Naqueles dias, dispondo-se Maria, foi apressadamente à região montanhosa, a uma cidade de Judá,
40 Mazi akɔ arum kɔrɔk o Zakeriya, azaawun Ilizibɛz.
40 entrou na casa de Zacarias e saudou Isabel.
41 Mazi azii Ilizibɛz zaawinɛt ci azaawi Meri nɔɔnɔ o, ɔtɔɔmɔ dole kɛŋa. Ma akunak Ilizibɛz Vɔŋizi o Joowo.
41 Ouvindo esta a saudação de Maria, a criança lhe estremeceu no ventre; então, Isabel ficou possuída do Espírito Santo.
42 Ma agɛrɛny molowe ci appe azi nɛ, “Amayukin Jooi ineet kujuk ŋaai dook, ma buk amayuk Jooi dole ci anyei kɛŋa noko.
42 E exclamou em alta voz: Bendita és tu entre as mulheres, e bendito o fruto do teu ventre!
43 Ma naana keen ŋɛnɛɛn ci akɔ ma akunakan niina yaati Manyi onan aneet ceeze can o?
43 E de onde me provém que me venha visitar a mãe do meu Senhor?
44 Uyene akɔ mazi olla kazii zaawinɛt unun e, ɔtɔɔmɔ dole kɛŋa talniinta enico ɛlɛ.
44 Pois, logo que me chegou aos ouvidos a voz da tua saudação, a criança estremeceu de alegria dentro de mim.
45 Amayuwin zin Jooi ineet, eeci atu niina zɔɔz baal aduwakin niini ineet e abil didi tiŋeere tɔ.”
45 Bem-aventurada a que creu, porque serão cumpridas as palavras que lhe foram ditas da parte do Senhor.
46 Ma abɛn Meri beniin ci azi nɛ, “Kanaati Jook zinize onan dook.
46 Então, disse Maria: A minha alma engrandece ao Senhor,
47 Atalnɛ ziniz cane o ŋaaten Jook ween ruguzoi onan,
47 e o meu espírito se alegrou em Deus, meu Salvador,
48 eeci aadawan niini aneet gabaren onin o keen cɛlbɛz labak. Inoko zin waanico zɛɛ been iinyaye ci avu e utuyan bulowa ci ŋaan avu e dook aneet kizi ŋaa ci amayukan Jooi,
48 porque contemplou na humildade da sua serva. Pois, desde agora, todas as gerações me considerarão bem-aventurada,
49 eeci agoonekan Jooi o anyak dɔyiz dook aneet kaal ci adiŋdiŋ ɔrɔɔt. Nɔɔnɔ nɛɛn o awɔ doon.
49 porque o Poderoso me fez grandes coisas. Santo é o seu nome.
50 Ayelza niini gi o awucnɛkɛ ɔl o aŋole nɔɔnɔ bulok ki bulok.
50 A sua misericórdia vai de geração em geração sobre os que o temem.
51 Eyeliza niini dɔyiz ci ibaati ogin, ma azaan ɔl o adɔŋ eleeti baabaninowe ugeec.
51 Agiu com o seu braço valorosamente; dispersou os que, no coração, alimentavam pensamentos soberbos.
52 Ma iinanɛ alaat o loocu dak, ma adɔŋ ɔl o cɛlbɛzik kɔɔt ki taden.
52 Derribou do seu trono os poderosos e exaltou os humildes.
53 Anyɛrizan niini ɔl o adak magizeeti kaale ci abon, ma anyek ɔl ween arɔk kɔɔt katamaatit.
53 Encheu de bens os famintos e despediu vazios os ricos.
54 Atirit niini ɔl o Israyil een gabara ogin kiyo baale aterkedek niini jijitigaac e.
54 Amparou a Israel, seu servo, a fim de lembrar-se da sua misericórdia
55 Baale enek Jooi nɔɔgɔ nɛ, Awucnekan katin Ibrayim kibeen dɔl ci dɔl ogin dook nɔkɔ kodot.”
55 a favor de Abraão e de sua descendência, para sempre, como prometera aos nossos pais.
56 Ma aromɛ Meri ki Ilizibɛz ŋinaante nyɛlɔwɛ iiyu. Itiŋa ni imiire ook ɔlɔ.
56 Maria permaneceu cerca de três meses com Isabel e voltou para casa.
57 Mazi avɔ aṯornɛkɛ iinya o Ilizibɛz nyayiinto, otowa niini logoz.
57 A Isabel cumpriu-se o tempo de dar à luz, e teve um filho.
58 Mazi azii atenowa kibeen ɔl o abaawɔ ki nɔɔgɔ tirtɛn o anyek Jooi nɔɔnɔ, ataltɔ buk niigi dook kibeen Ilizibɛz ɔrɔɔt ɛlɛ.
58 Ouviram os seus vizinhos e parentes que o Senhor usara de grande misericórdia para com ela e participaram do seu regozijo.
59 Mazi akɔ een dole iinya turge, ivita niigi ka kivita keteedit nɔɔnɔ kul keere uneeŋ Juz. Ma arɔɔŋ kakatek atenowa dole zaar o baatin kazi Zakeriya.
59 Sucedeu que, no oitavo dia, foram circuncidar o menino e queriam dar-lhe o nome de seu pai, Zacarias.
60 Bar azi yaatinɛ nɛ, “Akɔm, kazi zaar cigin nɛ Jɔn.”
60 De modo nenhum! Respondeu sua mãe. Pelo contrário, ele deve ser chamado João.
61 Ma anek ɔl nɔɔnɔ nɛ, “Atenowe ugooc dook akɔm eet ci anyak zaar nicoko.”
61 Disseram-lhe: Ninguém há na tua parentela que tenha este nome.
62 Ijinit ni niigi baati doleco azɛɛnɛ doon ka kɛtɛyɛɛdak nɔɔgɔ zaar ci arɔɔŋ kakatek dole.
62 E perguntaram, por acenos, ao pai do menino que nome queria que lhe dessem.
63 Ma ajin Zakeriya ɔl kanycek nɔɔnɔ waragɛ ci ka kɛtɛyɛɛdi dole zaar, ma aku ayɛɛt azi nɛ “Kazi zaar cigin nɛ Jɔn.” Ma abiir nɔɔgɔ dook ooti ɔrɔɔt ɛlɛ.
63 Então, pedindo ele uma tabuinha, escreveu: João é o seu nome. E todos se admiraram.
64 Enico ɛlɛ ɔɔgɛ Zakeriya aati kɔzɔɔz labak, ma anaat Jook.
64 Imediatamente, a boca se lhe abriu, e, desimpedida a língua, falava louvando a Deus.
65 Ma anyaak zɔɔz nici ɔl o abaawɔ ki nɔɔnɔ dook ŋoliin, ma adala kaviyawa nicaga looc o Judiya abil biyɛnɛ dook.
65 Sucedeu que todos os seus vizinhos ficaram possuídos de temor, e por toda a região montanhosa da Judeia foram divulgadas estas coisas.
66 Ma ɔl dook baal iziiyit kaviyak nicoko e, abaaban niigi zinzeetinɛ ɔrɔɔt, ma ajinɔ anɔ nɛ, “Ma dim tiŋeere dole nicini abil ku?” Azi nɔkɔ o, eeci aga niigi dɔyizi o Joowo didi aavi ŋaatin.
66 Todos os que as ouviram guardavam-nas no coração, dizendo: Que virá a ser, pois, este menino? E a mão do Senhor estava com ele.
67 Iiyak ni Vɔŋizi o Joowo Zakeriya ceen baati Jɔn o, ma adiŋdiŋɛn niini Jook beniinta azi nɛ,
67 Zacarias, seu pai, cheio do Espírito Santo, profetizou, dizendo:
68 “Abon kanaat Manyi ween Jook o Israyil. Iiyak niini ɔl ogin, ma ɔɔga nɔɔgɔ kabaayitɔ yaak.
68 Bendito seja o Senhor, Deus de Israel, porque visitou e redimiu o seu povo,
69 Anyaayet niini ageet ruguzoi ci adikir ceen dole ci dɔl o Devid ween gabaren onin.
69 e nos suscitou plena e poderosa salvação na casa de Davi, seu servo,
70 Uduwa niini zɔɔz nico baale laadun nyakaŋanete ogin azi nɛ,
70 como prometera, desde a antiguidade, por boca dos seus santos profetas,
71 ka kiiya korogozet niini ageet modɛni, kibeen dɔyize o ɔl o amarninet ageet dook.
71 para nos libertar dos nossos inimigos e das mãos de todos os que nos odeiam;
72 Zin giye nico eyeliza niini gi o awucnɛkɛ jijitigaac nɔɔnɔ, ma buk aada niini gi baal aterkedek niini nɔɔgɔ e.
72 para usar de misericórdia com os nossos pais e lembrar-se da sua santa aliança
73 — ausente —
73 e do juramento que fez a Abraão, o nosso pai,
74 — ausente —
74 de conceder-nos que, livres das mãos de inimigos, o adorássemos sem temor,
75 Ma buk anyet ageet kobonta ŋume onin ŋinti ŋaan rak karogni noko dook.
75 em santidade e justiça perante ele, todos os nossos dias.
76 Maje niina Jɔn dole onane awɛ katin izi nyakaŋan ci Jook o anyak diŋdiŋɔn dook. Eeci arayinɛ rak katin niina Manyi ɔɔwa ka dimdimanek nɔɔnɔ gɔl onin
76 Tu, menino, serás chamado profeta do Altíssimo, porque precederás o Senhor, preparando-lhe os caminhos,
77 Aduwai tiŋeere niina ɔl ogin zɔɔz o ka korogozi Jooi nɔɔgɔ gole o ka kaarai niini nɔɔgɔ baciinok ugeec.
77 para dar ao seu povo conhecimento da salvação, no redimi-lo dos seus pecados,
78 Agɔɔn Jooi onai nɔkɔ o, eeci areezet niini ageet, ma iina nɔɔnɔ ziniz. Itoona tiŋeere niini ŋɛɛrin kiiya kuduna kiyo gɔɔn aduŋna ii ririwɔna o
78 graças à entranhável misericórdia de nosso Deus, pela qual nos visitará o sol nascente das alturas,
79 Ma anyaak tiŋeere niini vooritin ɔl dook o aavtiz muura daayiza. Ma amadet tiŋeere niini ageet kɔtɔɔz tɔp gole ci ganonto.”
79 para alumiar os que jazem nas trevas e na sombra da morte, e dirigir os nossos pés pelo caminho da paz.
80 Maje dole iroktai juruŋ kɔdɔk kak Vɔŋize o Joowo. Mazi akɔ adikir, itiŋa ook balala, ma akɔ abaak ŋinaante zɛɛ been iiten baal aku akanan liŋliŋɔn onin ole o Israyil e.
80 O menino crescia e se fortalecia em espírito. E viveu nos desertos até ao dia em que havia de manifestar-se a Israel.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 1, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.