Lucas 12
ZƆƆZ O JOOWO (MUR) vs ACF
1 Ma enice ɛlɛ olotak kɔlɛ ci meel gɛr Yesu kook zɛɛ ma ajukɔ. Ma arayek Yesu nuyak ogin gi ci anek nɛ, “Edeya eleeti ole o Parici, eeci gɔɔn niigi alaba ɔl giye o anyekɛ eleeti kizi ɔl ci abon, maje ŋaato gɛrzɛ.
1 Ajuntando-se entretanto muitos milhares de pessoas, de sorte que se atropelavam uns aos outros, começou a dizer aos seus discípulos: Acautelai-vos primeiramente do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Ma kaala o inoko abuŋe dook katin akɔlyai. Buk kaala o inoko aŋɔmtɛ dook katin ayelzai kiziiktɛ.
2 Mas nada há encoberto que não haja de ser descoberto; nem oculto, que não haja de ser sabido.
3 Ma zin kaala o aduwanu niiga muura katin aziiŋnɛ vooritina. Buk kaala o aŋomteku niiga ɔl ceezinɛ eecitɔ katin abɔryai ɔl dook kebereca.”
3 Porquanto tudo o que em trevas dissestes, à luz será ouvido; e o que falastes ao ouvido no gabinete, sobre os telhados será apregoado.
4 Ma anek Yesu nuyak nɛ, “Laŋotigan, má aŋolinu ɔl o arukuŋ adaayit, ma bar vurte ci adaaktu, ɔkɔma bodo gi oma ci agɔɔn.
4 E digo-vos, amigos meus: Não temais os que matam o corpo e, depois, não têm mais que fazer.
5 Bar zin kilotuŋ igeet. Otoŋole Jook o aruk ɔl kadaayitɔ, ma bodo vurta anyak dɔyiz ci ajukɛkɛ nɔɔgɔ goo o abil been nɛɛn. Kaduwakuŋ igeet, abon aŋolinu nɔɔnɔ doon.
5 Mas eu vos mostrarei a quem deveis temer; temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno; sim, vos digo, a esse temei.
6 Kaga naaga kibaali ceen zoot kaal ci labak, ma anim ɛɛti kataala ci een tur ŋaatineeŋ giricete ceen ram nɔkɔ. Ma akɔm zoote nicoko codoi ṯɔr ŋaatineeŋ ci areyek Jook.
6 Não se vendem cinco passarinhos por dois ceitis? E nenhum deles está esquecido diante de Deus.
7 Má zin anyaku ŋoliin, eeci niiga adiŋdiŋnyu ŋume o Joowo ɔrɔɔt ujukit zoot ci meelik gɛr. Mayo nuun een im cugooc oowu noko ɛlɛ akɛɛp Jooi, ma aga dook.”
7 E até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais pois; mais valeis vós do que muitos passarinhos.
8 Ma anek Yesu nɔɔgɔ bodo nɛ, “Didilɛ kaduwakuŋ igeet, ma ɛɛti ci abɔra tuwɛn onin ɔl kebereca, tiŋeere buk naana Ŋɛɛrti Eeto kabɔra tuwɛn onin toonnyak o Joowo kebereca.
8 E digo-vos que todo aquele que me confessar diante dos homens também o Filho do homem o confessará diante dos anjos de Deus.
9 Maje ɛɛti ci adaŋnyan aneet ɔl kebereca, buk tiŋeere naana Ŋɛɛrti Eeto kadaŋ nɔɔnɔ toonnyak o Joowo kebereca.
9 Mas quem me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 Mã anyak eet ci azoozan aneeta Ŋɛɛrti Eeto gɛrzɛ, aara Jooi ŋaatin oŋec nico labak. Mazi bar aduwak ɛɛti zɔɔz ci gɛr Vɔŋiz o Joowo, alaŋ Jooi aara ŋaatin oŋec nico been nɛɛn.”
10 E a todo aquele que disser uma palavra contra o Filho do homem ser-lhe-á perdoada, mas ao que blasfemar contra o Espírito Santo não lhe será perdoado.
11 Ma anek Yesu nɔɔgɔ bodo nɛ, “Mã akɔlakuŋ ɔl rooni, ma avoyuŋ ole o ka kɔɔt kapaktuŋ igeet ceezine o lotento, karabɔŋ een alaate o adikir akumawo, má anyaki ŋoliin giye ci akati zoozok ci ka abarzek niiga nɔɔgɔ.
11 E, quando vos conduzirem às sinagogas, aos magistrados e potestades, não estejais solícitos de como ou do que haveis de responder, nem do que haveis de dizer.
12 Eeci Vɔŋizi o Joowo iiten nico ɛlɛ ayelzakuŋ igeet zoozok ci ka abarzek nɔɔgɔ.”
12 Porque na mesma hora vos ensinará o Espírito Santo o que vos convenha falar.
13 Ma anek ɛɛti oman kɔla tɔ Yesu nɛ, “Alaan o demziinto, duwak da gɔtɔna ween abuu ka keŋereyan buk aneeta kaal o ooŋnaket baatinaaŋ.”
13 E disse-lhe um da multidão: Mestre, dize a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔnɔ anek nɛ, “Ineet logoz, ŋɛnɛɛn ci anyan aneet dɔyiz ci ka keŋerekuŋ ineet ki gotonu kaal o?”
14 Mas ele lhe disse: Homem, quem me pôs a mim por juiz ou repartidor entre vós?
15 Ma anek niini nɔɔgɔ dook kɔla nɛ, “Egenyit zinzeeti appinzɛta, eeci rogɛti ween didi eete ci deer alaŋ abilna kaale ci meel arokzetu.”
15 E disse-lhes: Acautelai-vos e guardai-vos da avareza; porque a vida de qualquer não consiste na abundância do que possui.
16 Uduwak ni Yesu nɔɔgɔ yabziin ci anek nɛ, “Anyak baale eet ceen aroi ɛɛva mana ŋaati abon akuvkuv, ma abiir juruŋ.
16 E propôs-lhe uma parábola, dizendo: A herdade de um homem rico tinha produzido com abundância;
17 Abaabanun ni niini doon gi ci azi nɛ, Mayo akɔmnan piimanɛ ci ka keteedek labi cigan noko o ka yo kutugu ku?
17 E arrazoava ele entre si, dizendo: Que farei? Não tenho onde recolher os meus frutos.
18 Ma vurta abaaban izi nɛ, Abon kooyoi piimanɛ ci miliny baal rɛɛn noko ka kɛtɛɛnya piimanɛ ci adikir ka keteedek labi, ma buk kiyaŋɛ kaal cigan noko dook.
18 E disse: Farei isto: Derrubarei os meus celeiros, e edificarei outros maiores, e ali recolherei todas as minhas novidades e os meus bens;
19 Ka zin kenek ɛlɛ maany nɛ, Izɛ mɛr aroi. Anyawu kaalyan ci meel ɛɛl piimanɛn ci adicanɛ irkitok ci meel gɛr. Inoko zin yubuz, olla dawɔ, wodɛ. Anyek ziniz katalɔ.
19 E direi a minha alma: Alma, tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe e folga.
20 Enewun ni Jooi nɔɔnɔ nɛ, “Ineet aliyai nico. Inoko tedec baaline nico niina adaai. Mazin yo tedec kaala cugune ɛɛnɛ aroi noko akati ŋɛnɛɛn?”
20 Mas Deus lhe disse: Louco! esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 Ma azi Yesu nɛ, “Zin yabziin nici akati ɔl o gɔɔn adɛz kaal ci ka kizitɔi arɔk, maje bar ŋume o Jooi alaŋ eegin arɔk.”
21 Assim é aquele que para si ajunta tesouros, e não é rico para com Deus.
22 Ma anek Yesu nuyak ogin nɛ, “Inoko zin kanekuŋ nɛ, Má iinonu dayiin ci ka orogti, karabɔŋ een rumanɛ ci ka uburucek.
22 E disse aos seus discípulos: Portanto vos digo: Não estejais apreensivos pela vossa vida, sobre o que comereis, nem pelo corpo, sobre o que vestireis.
23 Eeci rogɛti adiŋdiŋ ɔrɔɔt kujuk dayiin. Mã anyin Jooi ineet rogɛt, anyin buk dayiin. Buk ɛlɛ adiŋdiŋ kujuk rumanɛ. Mã anyin Jooi ɛlɛ, anyin buk rumanɛ.
23 Mais é a vida do que o sustento, e o corpo mais do que as vestes.
24 Icinit di walaaknya. Alaŋ gɔɔn niigi aḏowɛ, ma akɔm buk nɔɔgɔ labi ci ka keteedit. Alaŋ anyak niigi piimanɛ ci ka kiyaŋti labi. Bar olla adayiz nɔɔgɔ Jooi doon. Bar zin niiga eeginu titinyɛ ɔrɔɔt ujukit kibaali.
24 Considerai os corvos, que nem semeiam, nem segam, nem têm despensa nem celeiro, e Deus os alimenta; quanto mais valeis vós do que as aves?
25 Ŋɛnɛɛn inoko ŋaatunooŋ ci anim kazaac rogɛt cin kizi wun kidicilim inonnya?
25 E qual de vós, sendo solícito, pode acrescentar um côvado à sua estatura?
26 Mazin mã alaŋ animnyu utuguz gi ci miliny kiyo nici noko, anyeku zin zinzeeti kiinonit kaal oogi naa?
26 Pois, se nem ainda podeis as coisas mínimas, por que estais ansiosos pelas outras?
27 Icinit di koroboli o too. Alaŋ niigi aliŋliŋ, ma alaŋ buk alolak eleeti rumanɛ. Kanekuŋ zin nɛ, Mayo nuun een alaan baal kazi Solomon e diŋdiŋonte onin, ŋaan kanyak rumanɛ ci alina kiyo gɔɔn koroboli o.
27 Considerai os lírios, como eles crescem; não trabalham, nem fiam; e digo-vos que nem ainda Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como um deles.
28 Jook zin nɛɛn o alinatan koroboli o too o aduŋna waanico, ma tiŋeere bar araabjai, ma atoozi gooya. Inoko zin ma alinatan Jooi nɔɔgɔ nɔkɔ o, ma zin bar koca igeet o eeginu titinyɛ ujukit koroboli, alaŋ amalikuŋ niini igeet rumanɛn buk? Kidic zin igeet tuwɛn ɔrɔɔt.
28 E, se Deus assim veste a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais a vós, homens de pouca fé?
29 Má zin gɔɔn iinonu kaal ci ka adayit, karabɔŋ een kaal ci ka owodit.
29 Não pergunteis, pois, que haveis de comer, ou que haveis de beber, e não andeis inquietos.
30 Eeci nici dook kaal o gɔɔn iinon ɔl o loocu alaŋ atuwe nɛɛn. Mazin baatunooŋ o aavi tammu tadena aga kaal o arooŋnyu niiga dook.
30 Porque as nações do mundo buscam todas essas coisas; mas vosso Pai sabe que precisais delas.
31 Bar zin rak ɔɔwa aryek zinzeeti baliin o Joowo doon, ŋaan kaala nici dook anyononekuŋ igeet buk.
31 Buscai antes o reino de Deus, e todas estas coisas vos serão acrescentadas.
32 Nuyak ogan, má anyaku ŋoliin gaga, eeci baatunooŋ o aavi tamma anyuŋ igeet baliin onin talniinta.
32 Não temais, ó pequeno rebanho, porque a vosso Pai agradou dar-vos o reino.
33 Inoko ɔɔtɔ ataaltɔi kaal ugooc anyaku dook, ka odomta guruc ci ataalanu o itiriti ɔl o amaat, ka ɔrɔɔŋtak niiga eleeti arɔkzɛt o abil kodot, iyaŋtek eleeti arɔkzɛt tammu tadena ŋaao ɛɛlni calaŋ akoloni. Eeci ŋinaante akɔm agoryai ci ka kɔgɔrɔz, ma akɔm buk zizaac ci ka kadayit.
33 Vendei o que tendes, e dai esmolas. Fazei para vós bolsas que não se envelheçam; tesouro nos céus que nunca acabe, aonde não chega ladrão e a traça não rói.
34 Eeci ŋino iyaŋin arɔkzɛt unooŋ, ŋino buk aavtiyɛ zinzeeti ugooc nɛɛn.
34 Porque, onde estiver o vosso tesouro, ali estará também o vosso coração.
35 — ausente —
35 Estejam cingidos os vossos lombos, e acesas as vossas candeias.
36 — ausente —
36 E sede vós semelhantes aos homens que esperam o seu senhor, quando houver de voltar das bodas, para que, quando vier, e bater, logo possam abrir-lhe.
37 Didilɛ kaduwakuŋ igeet, atalnɛ koca niigi ɔrɔɔt ɛlɛ ŋaati akuni alaani uneeŋ, ma amada nɔɔgɔ vililɛ areyi calaŋ oogin. Awa koca niini nɔɔgɔ, ma anyek kaavtiyɔ loota, ma anyek dayiin.
37 Bem-aventurados aqueles servos, os quais, quando o Senhor vier, achar vigiando! Em verdade vos digo que se cingirá, e os fará assentar à mesa e, chegando-se, os servirá.
38 Amayuwi zin niigi ŋaati amadan alaani uneeŋ nɔɔgɔ vililini, mayo nuun abada niini baalin kɛŋa karabɔŋ een ooŋtalizo.
38 E, se vier na segunda vigília, e se vier na terceira vigília, e os achar assim, bem-aventurados são os tais servos.
39 Abon aadanu gi ce. Gɔɔn kizi gi ci aga ɛɛti ci korgu iiten ci ka kiiyakɛ agoryaiti kɔrɔk cin o, alaŋ koca ooŋnek kɔrɔk looc ka kiiya kook agoryaiti ceeza gorziin.
39 Sabei, porém, isto: que, se o pai de família soubesse a que hora havia de vir o ladrão, vigiaria, e não deixaria minar a sua casa.
40 Iziti zin buk niiga vililɛ nɔkɔ, eeci iima naana Ŋɛɛrti Eeto katorobanuŋ igeet calaŋ agawanu iiten ci kakunɛ.”
40 Portanto, estai vós também apercebidos; porque virá o Filho do homem à hora que não imaginais.
41 Ma anek Pitɔr Yesu nɛ, “Manyi, ma dim yabziin nici akanet ageeta doon, yo akati da buk ɔl dook?”
41 E disse-lhe Pedro: Senhor, dizes essa parábola a nós, ou também a todos?
42 Ma abɛdɛkɛ Manyi Yesu nɔɔnɔ anek nɛ, “Inoko ŋaatun ŋɛnɛɛn ci een gabaren ci agɛny aliŋliŋ juruŋ o? Gabaren ci agɛny nɛɛn o aŋɛra alaani oninɛ nɔɔnɔ kizi gabaren ci adikir ceeze onin, ka keŋerek gabara o miliny dayiin ugeec juruŋ.
42 E disse o Senhor: Qual é, pois, o mordomo fiel e prudente, a quem o senhor pôs sobre os seus servos, para lhes dar a tempo a ração?
43 Amayuwi zin gabarɛnti nici ŋaati abadaan alaani oninɛ keronnya, ma amada nɔɔnɔ agɔɔn gi nico.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem o seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Didilɛ kaduwakuŋ igeet, koca enico anyek alaani gabaren nico kagamek nɔɔnɔ kaal ogin dook ka kozooti.
44 Em verdade vos digo que sobre todos os seus bens o porá.
45 Mazi bar abaaban niini gi ci azi nɛ, Amɔn rak tiŋeere alaani onane ŋinaante ŋinti rɛɛn calaŋ abada kataman, ma adoma agit gabara ci miliny ŋaatin o, ma adak dayiin dook niini doon, ma awodɛ ma abaaki.
45 Mas, se aquele servo disser em seu coração: O meu senhor tarda em vir; e começar a espancar os criados e criadas, e a comer, e a beber, e a embriagar-se,
46 Abada koca alaani cinɛ o iitene calaŋ niini agawan kuni cin o, ma aku aruk nɔɔnɔ, ma atɔɔk liŋliŋonte onin, ma apayek nɔɔnɔ gerzitin ci ɔl o alaŋ atuwe.
46 Virá o senhor daquele servo no dia em que o não espera, e numa hora que ele não sabe, e separá-lo-á, e lhe dará a sua parte com os infiéis.
47 Ma gabarɛnti ci aga gi o arooŋek alaani oninɛ nɔɔnɔ kutugu, ma bar alaŋ arɔɔŋ niini kizi vilil kutugu eo arɔɔŋ alaani oninɛ, arooki koca niini ɔrɔɔt ɛlɛ.
47 E o servo que soube a vontade do seu senhor, e não se aprontou, nem fez conforme a sua vontade, será castigado com muitos açoites;
48 Maje gabarɛnti calaŋ aga gi ci arooŋek alaani oninɛ nɔɔnɔ kutugu, ma bar buk agɔɔn gi ci aganɔn niini ki rooyinɛt, arooki buk niini kidicilim. Ma ɛɛti ci anyonek nɔɔnɔ kaal ci meel, arooŋnyi buk ŋaatin kaal ci meel. Maje ɛɛti ci anyonek nɔɔnɔ kaal ci meel ɔrɔɔt ɛlɛ, arooŋnyi buk ŋaatin kaal ci meel ɔrɔɔt ɛlɛ.
48 Mas o que a não soube, e fez coisas dignas de açoites, com poucos açoites será castigado. E, a qualquer que muito for dado, muito se lhe pedirá, e ao que muito se lhe confiou, muito mais se lhe pedirá.
49 Kakun zin naana o ka kiiya kakatek looc goo. Bar zin abon waan liŋliŋɔni nici inoko akatai odota.
49 Vim lançar fogo na terra; e que mais quero, se já está aceso?
50 Anyak piryakzɛt ci appe ɔrɔɔt akunakan aneet. Kanyonei zin tiŋeere naaga piryakzɛt nico nɔkɔ zɛɛ ma kadica imin.
50 Importa, porém, que seja batizado com um certo batismo; e como me angustio até que venha a cumprir-se!
51 Bar bɔŋ niiga abaabanu kizik kanyaai naana looc ganɔn? Alaŋ zin kanyaai looc ganɔn, bar kanyaai looc ŋeriin.
51 Cuidais vós que vim trazer paz à terra? Não, vos digo, mas antes dissensão;
52 Akatai zin bar inoko o ɛlɛ, ma een ɔl ceeza tur, aŋɛrɔ ceen iiyu amarnin gɔnɔgi ceen ram o. Adoma ceen ram o amarnin gɔnɔgi ceen iiyu o.
52 Porque daqui em diante estarão cinco divididos numa casa: três contra dois, e dois contra três.
53 Maje gɔɔn ɛɛti tiŋeere amarnin ŋɛɛrin. Buk logoti amarnin baatin. Maje ŋaa tiŋeere amarnin bɛɛnyin. Buk dole amarnin yaatin. Maje inyik tiŋeere amarnin alawan onin. Buk alawani amarnin inyik.”
53 O pai estará dividido contra o filho, e o filho contra o pai; a mãe contra a filha, e a filha contra a mãe; a sogra contra sua nora, e a nora contra sua sogra.
54 Ma anek Yesu bodo ɔl nɛ, “Gɔɔn mã acinu diizoc libire ci jenu o anonu nɛ, Atiil tedec tammu. Ma didi atiil.
54 E dizia também à multidão: Quando vedes a nuvem que vem do ocidente, logo dizeis: Lá vem chuva, e assim sucede.
55 Buk mã akɔla ŋɔɔti ci libir ci jenu o, anonu nɛ, Abur tiŋeere lɔɔci. Ma didi abur.
55 E, quando assopra o sul, dizeis: Haverá calma; e assim sucede.
56 Izitu mɛr niiga ɔl ci abuuku eleeti. Acinu gɔɔn niiga looc kibeen tammu taden, ma aganeku ŋaati aduwanu keŋti ci kaal cigeec. Mazin buk alaŋ agayu keŋti ci kaal ci agooni inoko o naa?
56 Hipócritas, sabeis discernir a face da terra e do céu; como não sabeis então discernir este tempo?
57 Alaŋ zin aŋɛraku eleeti kaal ci abon ka utuguz naa?
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Mã anyak eet ci akɔlakin rooni, abon akɔ ŋaatin ka ɔɔt idica ki nɔɔnɔ zɔɔz nico iŋaan urumit alaan o roonnyo. Gɛrzɛ ŋaan apayekin alaani ineet cabiin, ma avɔ ajukekin takirnya sijin.
58 Quando, pois, vais com o teu adversário ao magistrado, procura livrar-te dele no caminho; para que não suceda que te conduza ao juiz, e o juiz te entregue ao meirinho, e o meirinho te encerre na prisão.
59 Didilɛ kaduwakuŋ igeet, alaŋ koca aduŋna niina ŋinaante kataman, ma aavɛ nɔkɔ zɛɛ ma arui guruc o apawonekin ineet dook.”
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o derradeiro ceitil.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.