Gênesis 42
ZƆƆZ O JOOWO (MUR) vs NTLH
1 Mazi akɔ azii Jakob anyak Masira labi, enek niini ŋɛɛrigin nɛ, “Naa alaŋ atultulyu naa?
1 Quando Jacó soube que havia mantimentos no Egito, disse aos filhos: — Por que vocês estão aí de braços cruzados?
2 Kazii azi ɔl nɛ, Anyak labi Masirɛ. Ɔɔtɔ ataalta labi ci kavu karogzi eleeti.”
2 Ouvi dizer que no Egito há mantimentos. Vão até lá e comprem cereais para não morrermos de fome.
3 Itiŋgazɔ ni gɔtɔnɔgi Josev o baatin een amɔtɔ ɔɔtɔ Masirɛ ka kɔɔt kataalta labi.
3 Então os dez irmãos de José por parte de pai foram até o Egito para comprar mantimentos.
4 Ma alaŋ anyek Jakob gɔtɔni Josev o yaatin kazi Bɛnjimɛn korkorit ki nɔɔgɔ, eeci aŋole niini karabɔŋ anyak gi ci gɛr agoononek nɔɔnɔ ŋinaante.
4 Mas Jacó não deixou que Benjamim, o irmão de José por parte de pai e de mãe, fosse com eles; ele tinha medo de que lhe acontecesse alguma desgraça.
5 Orkorit ni lɔgɔz ci Jakob o kibeen ɔl oogi ci buk avɔ Masirɛ ka kɔɔt kataalta labi, eeci anyak Kanan tarjo ci appe ɔrɔɔt.
5 Os filhos de Jacó foram comprar mantimentos junto com outras pessoas, pois em todo o país de Canaã havia fome.
6 Maje waanice Josev izi niini alaan ci looc o Masiro laadun, ma ataalek niini labi ɔl o avu loocowe dook. Ivita ni buk gɔtɔnɔgja, ma avu aloca ooti ŋaatin.
6 Como governador do Egito, era José quem vendia cereais às pessoas que vinham de outras terras. Quando os irmãos de José chegaram, eles se ajoelharam na frente dele e encostaram o rosto no chão.
7 Mazi acin Josev gɔtɔnɔgi, iiyez niini nɔɔgɔ, ma agɔɔn niini ɛlɛ kiyo alaŋ aga nɔɔgɔ o. Ma ajin nɔɔgɔ ŋaati aŋɔzyakɛ anek nɛ, “Avunu niiga ŋaaḏaŋ?”
7 Logo que José viu os seus irmãos, ele os reconheceu, mas fez de conta que não os conhecia. E lhes perguntou com voz dura: — Vocês, de onde vêm? — Da terra de Canaã — responderam. — Queremos comprar mantimentos.
8 Mayo nuun iiyezun Josev nɔɔgɔ o, alaŋ niigi iiyez nɔɔnɔ.
8 José reconheceu os seus irmãos, mas eles não o reconheceram.
9 Aada ni Josev wunozyak baal awunozinɛ akati nɔɔgɔ, ma aduwak nɔɔgɔ e. Ma anek nɔɔgɔ nɛ, “Eeginu roote ci avu arootu kutur cinaaŋ o ka ivita akatetu.”
9 Então José lembrou dos sonhos que tinha tido a respeito deles e disse: — Vocês são espiões que vieram para ver os pontos fracos do nosso país.
10 Abɛdɛkɛ niigi nɔɔnɔ anek nɛ, “Akɔm, Manygɔn. Alaŋ een nɛɛn. Kavuna kiyo buk ɔl dook ci avu ataal dayiin ŋaatun o.
10 Eles responderam: — De modo nenhum, senhor. Nós, os seus criados, viemos para comprar mantimentos.
11 Naaga dook keegina gɔtɔn ci adoye baatinaaŋ. Alaŋ keegina roote. Keegina ɔl ci kabonana.”
11 Somos filhos de um mesmo pai. Nós não somos espiões, senhor! Somos gente honesta.
12 Bar anek Josev nɔɔgɔ nɛ, “Akɔm! Avunu ka ivita orootit kutur cinaaŋ o ka ivita akatetu.”
12 — Não acredito — disse José. — Vocês vieram para ver os pontos fracos do nosso país.
13 Anek niigi nɔɔnɔ nɛ, “Manygɔn, keegina baale laadun naaga dook amɔnki ram. Keegina lɔgɔz ci eet codoi ṯɔr nɔkɔ looce o kazi Kanan. Gɔtɔna codoi baale adaawa, maje ceen tutur o aromɛ inoko o kibeen baatinaaŋ.”
13 Eles disseram: — Nós moramos em Canaã. Somos ao todo doze irmãos, filhos do mesmo pai. Mas um irmão desapareceu, e o mais novo está neste momento com o nosso pai.
14 Abɛdɛkɛ Josev nɔɔgɔ anek nɛ, “Abil kiyo kanekuŋ nɛ, Eeginu roote o.
14 José respondeu: — É como eu disse: vocês são espiões.
15 Inoko zin karooŋ ka kicinawuŋ. Inoko kazooz naana ŋaati kitoonɛ zaar o alaan o adikir abal looc nico. Alaŋ niiga awoyu been nɛɛn zɛɛ ma akɔ aku gotonu cunooŋ een tutur o ŋina.
15 E o jeito de provar que vocês estão dizendo a verdade é este: enquanto o irmão mais moço de vocês não vier para cá, vocês não sairão daqui. Isso eu juro pela vida do rei!
16 Abon aavtiyu niiga dook ceeze o cabiinto ŋina, bar itoonit ŋaatunooŋ eet codoi ka kook kanyaa gotonu nice ka zin kiiya kicin naana mã aleemnyu didi. Mã alaŋ aku gotonu cunooŋ een tutur o, kagawuŋ koca didi eeginu roote.”
16 Um de vocês irá buscá-lo, mas os outros ficarão presos até que fique provado se estão ou não dizendo a verdade. Se não estão, é que vocês são espiões. Juro pela vida do rei!
17 Ma anyek niini nɔɔgɔ kaavtiyɔ ceeze o cabiinto iinya iiyu.
17 E os pôs na cadeia por três dias.
18 Mazi akɔ adicai iinya ceen iiyu noko, anyaaktak ɔl nɔɔgɔ Josev ma aku anek niini nɔɔgɔ nɛ, “Giye o kaŋolinɛ naana Jook, alaŋ karukuŋ igeet adaayit mã agoonu gi co.
18 No terceiro dia José disse a eles: — Eu sou uma pessoa que
19 Mã eeginu ɔl ci abonanu didi, anycek gotonu codoi ŋaatunooŋ kacabɛ ŋina ka ceegi kooti labi ɔlɔ ka kɔɔt kɛɛlta ɔl magiza.
19 Se, de fato, são pessoas honestas, que um de vocês fique aqui na cadeia, e que os outros voltem para casa, levando mantimentos para matar a fome das suas famílias.
20 Abon zin anyaakaŋ gotonu ceen tutur o ka kagawuŋ aleemnyu didi niiga zooze ci aduwanu o, ka zin calaŋ karukuŋ naana igeet adaayit.”
20 Depois tragam aqui o seu irmão mais moço. Isso provará se vocês estão ou não dizendo a verdade; e, se estiverem, não serão mortos. Eles concordaram
21 Ma anɔ niigi maany nɛ, “Icinit di! Akunaket piryakzɛt nici giye baal kagɔɔnɛkɛ naaga gɔtɔna onai Josev gi o gɛr e. Baale ma ilaleket niini ageet ka waan kotoŋit naaga nɔɔnɔ, bar alaŋ karɔɔŋ kiziiyit nɔɔnɔ been nɛɛn. Gi ci zin kapirnanɛ naaga inoko o nɛɛn.”
21 e disseram uns aos outros: — De fato, nós agora estamos sofrendo por causa daquilo que fizemos com o nosso irmão. Nós vimos a sua aflição quando pedia que tivéssemos pena dele, porém não nos importamos. Por isso agora é a nossa vez de ficarmos aflitos.
22 Ma anek Robɛn gɔtɔnɔgi nɛ, “Kuduwayuŋ waanice igeet kanekuŋ nɛ, Má agooneku dole gi ci gɛr. Bar alaŋ aziiŋnaŋ. Inoko zin kipirta giye o adaayi niini.”
22 E Rúben disse assim: — Eu bem que disse que não maltratassem o rapaz, mas vocês não quiseram me ouvir. Por isso agora estamos pagando pela morte dele.
23 Aje Josev azii kaal ci azɔɔz niigi o nɔkɔ. Maje niigi alaŋ aga azii Josev nɔɔgɔ o, eeci azɔɔz niigi zooze uneeŋ.
23 Eles não sabiam que José estava entendendo o que diziam, pois ele tinha estado falando com eles por meio de um intérprete.
24 Mazi akɔ azii Josev zoozok ci azɔɔzɔnɛ niigi o dook, ook bitaala, ma akɔ alu ŋinaante. Mazi akɔ abadaan niini ziniz, abada bodo, ma aku aŋɛra Simiyan, ma acap nɔɔnɔ azɛɛn nɔɔgɔ kɔrgɛna ŋina.
24 José saiu de perto deles e começou a chorar. Quando pôde falar outra vez, voltou, separou Simeão e mandou que fosse amarrado na presença deles.
25 Ma aricanek Josev ɔl ogin kibitizit kaboot ci gotonogin o labinɛ. Ma amiirɔnɛkɛ nɔɔgɔ guruc ugeec kaboote ugeec eecitɔ calaŋ niigi aga. Ma anyek niini buk nɔɔgɔ dayiin ci alɛɛnɔ ki nɔɔgɔ keronnye cineeŋ o.
25 José mandou que os empregados enchessem de mantimentos os sacos que os irmãos haviam trazido e que devolvessem o dinheiro de cada um, colocando-o nos sacos de mantimentos. E também que lhes dessem comida para a viagem. E assim foi feito.
26 Aryek ni gɔtɔnɔgja kaboot ci labinu noko zigire ugeec, ma awɔ.
26 Os irmãos de José carregaram os jumentos com os mantimentos que haviam comprado e foram embora.
27 Mazi avɔ oogin niigi baalin gɔla, ɔkɔl ɛɛti codoi ŋaatineeŋ kaboon arɔɔŋ ka kanyek zigir dayiin, ma bar ajowa guruc ogin kaboon otoga.
27 Quando chegaram ao lugar onde iam passar a noite, um deles abriu um saco para dar comida ao seu animal e viu que o seu dinheiro estava ali na boca do saco de mantimentos.
28 Ma awo niini gɔtɔnɔgi anek nɛ, “Abadayan guruca ogane. Kajowa kaboona eecitɔ.” Ivirit ni nɔɔgɔ zinzeeti ŋoliinta, ma ajinɔ anɔ nɛ, “Ma Jooi gitaz ci agooneket noko?”
28 Ele disse aos irmãos: — Vejam só! O meu dinheiro está aqui no meu saco de mantimentos! Eles devolveram! Todos ficaram muito assustados e, tremendo de medo, perguntavam uns aos outros: — O que será isso que Deus fez com a gente?
29 Ɔtɔɔzɔ ni. Mazi avɔ arum baatineeŋ Jakob, oobtek niigi nɔɔnɔ kaal o agoononek nɔɔgɔ ŋinaante dook.
29 Quando chegaram a Canaã, contaram a Jacó, o seu pai, tudo o que havia acontecido com eles. E disseram:
30 Ma anek buk niigi nɔɔnɔ nɛ, “Alaani ci Masiro o azoozeket ageeta ŋɔzyanta gɛrzɛ, ma aneket nɛ, Keegina roote.
30 — Aquele homem, o governador do Egito, tratou a gente com brutalidade e nos acusou de termos ido ao seu país como espiões.
31 Ma kabedeka naaga nɔɔnɔ kaneka nɛ, Alaŋ keegina roote. Keegina ɔl ci kabonana.
31 Nós respondemos: “Somos homens honestos; não somos espiões.
32 Keegina baale naaga dook amɔtɔ ram. Keegina lɔgɔz ci eet codoi. Gɔtɔna codoi adaawa, maje ceen tutur o aromɛ ki baatinaaŋ Kananakti.
32 Somos ao todo doze irmãos, filhos do mesmo pai. Mas um dos nossos irmãos desapareceu, e o mais novo está neste momento com o nosso pai em Canaã.”
33 Bar abedeket alaani nici ageeta aneket nɛ, Alaŋ kagayuŋ naana igeet eeginu ɔl ci abonanu. Anycek eet codoi ŋaatunooŋ koromtewa ki aneet ŋina ka ceegi kooti labi ɔlɔ ka kɔɔt keela ɔl ci ka kakaranit neke.
33 O governador respondeu: “Eu tenho um jeito de descobrir se vocês são homens honestos. Um de vocês ficará aqui comigo, e os outros vão voltar, levando um pouco de mantimento para as suas famílias, que estão passando fome.
34 Ka zin ɔɔtɔ anyaaktayaŋ aneet gotonu ceen tutur o ka kiiya kicin. Mã agoonu nɔkɔ, kagawuŋ koca naana igeet alaŋ didi arootinu. Mazi didi tiŋeere kaku kacinuŋ naana igeet eeginu ɔl ci abonanu, kamiironekuŋ koca gotonu cunooŋ o, ma buk kanyuŋ koca igeet ivita gɔɔn ataalit kaal ŋina karabɔŋ ataalinu labak.”
34 Mas tragam aqui para mim o seu irmão mais novo. Assim, eu ficarei sabendo que vocês não são espiões, mas homens honestos. Aí entregarei o irmão de vocês, e vocês poderão ficar aqui negociando.”
35 Mazi avɔ aara niigi labi kabootɛ, ojokta niigi dook guruc ugeec kabootɛ. Anyayit ni Jakob kibeen lɔgɔz cigin o dook ŋoliin giye nico.
35 Aconteceu que, quando despejaram os mantimentos, cada um achou na boca do saco um saquinho com o seu dinheiro. Quando eles e o seu pai viram o dinheiro, ficaram com medo.
36 Ma anek baatineeŋ nɔɔgɔ nɛ, “Arooŋnyaŋ dim aneet kokoloz dɔl cigan o dook? Josev ki Simiyan ɔɔt many, ma bodo inoko arooŋnyu ooti Bɛnjimɛn. Anyaakaŋ piryakzɛt nico nɔkɔ naa?”
36 Então Jacó disse: — Vocês querem que eu perca todos os meus filhos? José não está com a gente, e Simeão também não está. Agora vocês querem levar Benjamim, e quem sofre com tudo isso sou eu!
37 Enek ni Robɛn baatin nɛ, “Mã alaŋ kabadanɛ Bɛnjimɛn, ŋaan arui lɔgɔz ogan een ram kadaayitɔ. Anyek nɔɔnɔ kaavu aziite can. Ŋaan kabadanɛ naana nɔɔnɔ.”
37 Aí Rúben disse ao pai: — Deixe que eu tome conta de Benjamim; eu o trarei de volta para o senhor. Se não trouxer, o senhor pode matar os meus dois filhos.
38 Bar anek Jakob nɔɔnɔ nɛ, “Alaŋ ŋɛɛran orkoryu ki ineet. Adaak baale gɔtɔnnya o yaatin. Izi logo ci anyigjai dook nɛɛn niini. Inoko naana kanyata. Mã orkoryu, ma akɔ akunak nɔɔnɔ gi ci gɛrzɛ gɔla, arukan koca aneet baabani kadaak.”
38 Jacó respondeu: — O meu filho não vai com vocês. José, o irmão dele, está morto, e só ficou Benjamim. Alguma coisa poderia acontecer com ele na viagem que vão fazer, e assim vocês matariam de tristeza este velho.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 42, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.