Gênesis 42
ZƆƆZ O JOOWO (MUR) vs NAA
1 Mazi akɔ azii Jakob anyak Masira labi, enek niini ŋɛɛrigin nɛ, “Naa alaŋ atultulyu naa?
1 Quando Jacó soube que havia mantimento no Egito, disse a seus filhos: — Por que vocês estão aí olhando uns para os outros?
2 Kazii azi ɔl nɛ, Anyak labi Masirɛ. Ɔɔtɔ ataalta labi ci kavu karogzi eleeti.”
2 E acrescentou: — Ouvi dizer que há cereais no Egito. Vão até lá e comprem cereais, para que vivamos e não morramos.
3 Itiŋgazɔ ni gɔtɔnɔgi Josev o baatin een amɔtɔ ɔɔtɔ Masirɛ ka kɔɔt kataalta labi.
3 Então dez dos irmãos de José foram, para comprar cereal do Egito.
4 Ma alaŋ anyek Jakob gɔtɔni Josev o yaatin kazi Bɛnjimɛn korkorit ki nɔɔgɔ, eeci aŋole niini karabɔŋ anyak gi ci gɛr agoononek nɔɔnɔ ŋinaante.
4 Mas Jacó não enviou Benjamim, o irmão de José, na companhia dos irmãos, porque dizia: “E se lhe acontecer algum desastre?”
5 Orkorit ni lɔgɔz ci Jakob o kibeen ɔl oogi ci buk avɔ Masirɛ ka kɔɔt kataalta labi, eeci anyak Kanan tarjo ci appe ɔrɔɔt.
5 Entre os que iam, pois, para lá, foram também os filhos de Israel, pois havia fome na terra de Canaã.
6 Maje waanice Josev izi niini alaan ci looc o Masiro laadun, ma ataalek niini labi ɔl o avu loocowe dook. Ivita ni buk gɔtɔnɔgja, ma avu aloca ooti ŋaatin.
6 José era governador daquela terra; era ele quem vendia a todos os povos da terra. Os irmãos de José vieram e se prostraram com o rosto em terra, diante dele.
7 Mazi acin Josev gɔtɔnɔgi, iiyez niini nɔɔgɔ, ma agɔɔn niini ɛlɛ kiyo alaŋ aga nɔɔgɔ o. Ma ajin nɔɔgɔ ŋaati aŋɔzyakɛ anek nɛ, “Avunu niiga ŋaaḏaŋ?”
7 Quando José viu os seus irmãos, reconheceu-os, porém não se deu a conhecer. Foi ríspido com eles e lhes perguntou: — De onde vocês vêm? Responderam: — Da terra de Canaã, para comprar mantimento.
8 Mayo nuun iiyezun Josev nɔɔgɔ o, alaŋ niigi iiyez nɔɔnɔ.
8 José reconheceu os irmãos, mas eles não o reconheceram.
9 Aada ni Josev wunozyak baal awunozinɛ akati nɔɔgɔ, ma aduwak nɔɔgɔ e. Ma anek nɔɔgɔ nɛ, “Eeginu roote ci avu arootu kutur cinaaŋ o ka ivita akatetu.”
9 Então José se lembrou dos sonhos que teve a respeito deles e lhes disse: — Vocês são espiões e vieram para ver os pontos fracos da terra.
10 Abɛdɛkɛ niigi nɔɔnɔ anek nɛ, “Akɔm, Manygɔn. Alaŋ een nɛɛn. Kavuna kiyo buk ɔl dook ci avu ataal dayiin ŋaatun o.
10 Eles responderam: — Não, meu senhor. Estes seus servos vieram só para comprar mantimento.
11 Naaga dook keegina gɔtɔn ci adoye baatinaaŋ. Alaŋ keegina roote. Keegina ɔl ci kabonana.”
11 Somos todos filhos de um mesmo homem; somos homens honestos; estes seus servos não são espiões.
12 Bar anek Josev nɔɔgɔ nɛ, “Akɔm! Avunu ka ivita orootit kutur cinaaŋ o ka ivita akatetu.”
12 Ele, porém, lhes respondeu: — Nada disso! Pelo contrário, vocês vieram para ver os pontos fracos da terra.
13 Anek niigi nɔɔnɔ nɛ, “Manygɔn, keegina baale laadun naaga dook amɔnki ram. Keegina lɔgɔz ci eet codoi ṯɔr nɔkɔ looce o kazi Kanan. Gɔtɔna codoi baale adaawa, maje ceen tutur o aromɛ inoko o kibeen baatinaaŋ.”
13 Eles disseram: — Nós, seus servos, somos doze irmãos, filhos de um homem na terra de Canaã. O mais novo está hoje com o nosso pai, outro já não existe.
14 Abɛdɛkɛ Josev nɔɔgɔ anek nɛ, “Abil kiyo kanekuŋ nɛ, Eeginu roote o.
14 Então José lhes disse: — É como já falei: vocês são espiões.
15 Inoko zin karooŋ ka kicinawuŋ. Inoko kazooz naana ŋaati kitoonɛ zaar o alaan o adikir abal looc nico. Alaŋ niiga awoyu been nɛɛn zɛɛ ma akɔ aku gotonu cunooŋ een tutur o ŋina.
15 Nisto vocês serão provados: juro pela vida de Faraó que vocês não sairão daqui, sem que primeiro venha o irmão mais novo de vocês.
16 Abon aavtiyu niiga dook ceeze o cabiinto ŋina, bar itoonit ŋaatunooŋ eet codoi ka kook kanyaa gotonu nice ka zin kiiya kicin naana mã aleemnyu didi. Mã alaŋ aku gotonu cunooŋ een tutur o, kagawuŋ koca didi eeginu roote.”
16 Enviem um de vocês, que busque o seu irmão. Vocês ficarão detidos para que sejam provadas as palavras de vocês, se há verdade no que dizem; ou se não, juro pela vida de Faraó que vocês são espiões.
17 Ma anyek niini nɔɔgɔ kaavtiyɔ ceeze o cabiinto iinya iiyu.
17 E deixou todos presos por três dias.
18 Mazi akɔ adicai iinya ceen iiyu noko, anyaaktak ɔl nɔɔgɔ Josev ma aku anek niini nɔɔgɔ nɛ, “Giye o kaŋolinɛ naana Jook, alaŋ karukuŋ igeet adaayit mã agoonu gi co.
18 No terceiro dia, José lhes disse: — Façam o seguinte e viverão, pois temo a Deus.
19 Mã eeginu ɔl ci abonanu didi, anycek gotonu codoi ŋaatunooŋ kacabɛ ŋina ka ceegi kooti labi ɔlɔ ka kɔɔt kɛɛlta ɔl magiza.
19 Se são homens honestos, que um de vocês fique detido aqui onde estão presos; os outros podem ir, levando cereal para matar a fome das suas famílias.
20 Abon zin anyaakaŋ gotonu ceen tutur o ka kagawuŋ aleemnyu didi niiga zooze ci aduwanu o, ka zin calaŋ karukuŋ naana igeet adaayit.”
20 E tragam-me o seu irmão mais novo, com o que serão verificadas as palavras de vocês, e vocês não morrerão. E eles se dispuseram a fazê-lo.
21 Ma anɔ niigi maany nɛ, “Icinit di! Akunaket piryakzɛt nici giye baal kagɔɔnɛkɛ naaga gɔtɔna onai Josev gi o gɛr e. Baale ma ilaleket niini ageet ka waan kotoŋit naaga nɔɔnɔ, bar alaŋ karɔɔŋ kiziiyit nɔɔnɔ been nɛɛn. Gi ci zin kapirnanɛ naaga inoko o nɛɛn.”
21 Então disseram entre si: — Na verdade, estamos sendo castigados por causa de nosso irmão, pois vimos a angústia de sua alma, quando nos pedia, e não lhe demos ouvidos; por isso, nos sobrevém agora esta ansiedade.
22 Ma anek Robɛn gɔtɔnɔgi nɛ, “Kuduwayuŋ waanice igeet kanekuŋ nɛ, Má agooneku dole gi ci gɛr. Bar alaŋ aziiŋnaŋ. Inoko zin kipirta giye o adaayi niini.”
22 Rúben respondeu-lhes: — Não é verdade que eu disse: “Não pequem contra o jovem”? Mas vocês não quiseram me ouvir. Pois agora estão vendo que o sangue dele está sendo requerido de nós.
23 Aje Josev azii kaal ci azɔɔz niigi o nɔkɔ. Maje niigi alaŋ aga azii Josev nɔɔgɔ o, eeci azɔɔz niigi zooze uneeŋ.
23 Eles, porém, não sabiam que José os entendia, porque lhes falava por meio de um intérprete.
24 Mazi akɔ azii Josev zoozok ci azɔɔzɔnɛ niigi o dook, ook bitaala, ma akɔ alu ŋinaante. Mazi akɔ abadaan niini ziniz, abada bodo, ma aku aŋɛra Simiyan, ma acap nɔɔnɔ azɛɛn nɔɔgɔ kɔrgɛna ŋina.
24 E, retirando-se deles, José chorou. Depois, voltando para junto deles, lhes falou outra vez. Escolheu Simeão e o algemou na presença deles.
25 Ma aricanek Josev ɔl ogin kibitizit kaboot ci gotonogin o labinɛ. Ma amiirɔnɛkɛ nɔɔgɔ guruc ugeec kaboote ugeec eecitɔ calaŋ niigi aga. Ma anyek niini buk nɔɔgɔ dayiin ci alɛɛnɔ ki nɔɔgɔ keronnye cineeŋ o.
25 José ordenou que lhes enchessem de cereal os sacos, e lhes restituíssem o dinheiro, a cada um no saco de cereal, e os suprissem de comida para o caminho. E assim foi feito.
26 Aryek ni gɔtɔnɔgja kaboot ci labinu noko zigire ugeec, ma awɔ.
26 E carregaram o cereal sobre os seus jumentos e partiram dali.
27 Mazi avɔ oogin niigi baalin gɔla, ɔkɔl ɛɛti codoi ŋaatineeŋ kaboon arɔɔŋ ka kanyek zigir dayiin, ma bar ajowa guruc ogin kaboon otoga.
27 Quando um deles abriu o saco de cereal, para dar de comer ao seu jumento na estalagem, encontrou o dinheiro na boca do saco de cereal.
28 Ma awo niini gɔtɔnɔgi anek nɛ, “Abadayan guruca ogane. Kajowa kaboona eecitɔ.” Ivirit ni nɔɔgɔ zinzeeti ŋoliinta, ma ajinɔ anɔ nɛ, “Ma Jooi gitaz ci agooneket noko?”
28 Então disse aos irmãos: — Devolveram o meu dinheiro. Está aqui na boca do saco de cereal. O coração dos irmãos se encheu de medo, e, tremendo, entreolhavam-se, dizendo: — O que é isto que Deus nos fez?
29 Ɔtɔɔzɔ ni. Mazi avɔ arum baatineeŋ Jakob, oobtek niigi nɔɔnɔ kaal o agoononek nɔɔgɔ ŋinaante dook.
29 E vieram para Jacó, seu pai, na terra de Canaã, e lhe contaram tudo o que lhes havia acontecido, dizendo:
30 Ma anek buk niigi nɔɔnɔ nɛ, “Alaani ci Masiro o azoozeket ageeta ŋɔzyanta gɛrzɛ, ma aneket nɛ, Keegina roote.
30 — O homem, o senhor da terra, falou conosco de maneira ríspida e nos tratou como espiões da terra.
31 Ma kabedeka naaga nɔɔnɔ kaneka nɛ, Alaŋ keegina roote. Keegina ɔl ci kabonana.
31 Dissemos a ele: “Somos homens honestos e não espiões.
32 Keegina baale naaga dook amɔtɔ ram. Keegina lɔgɔz ci eet codoi. Gɔtɔna codoi adaawa, maje ceen tutur o aromɛ ki baatinaaŋ Kananakti.
32 Somos doze irmãos, filhos de um mesmo pai; um já não existe, e o mais novo está hoje com o nosso pai na terra de Canaã.”
33 Bar abedeket alaani nici ageeta aneket nɛ, Alaŋ kagayuŋ naana igeet eeginu ɔl ci abonanu. Anycek eet codoi ŋaatunooŋ koromtewa ki aneet ŋina ka ceegi kooti labi ɔlɔ ka kɔɔt keela ɔl ci ka kakaranit neke.
33 Então o homem, o senhor da terra, respondeu: “Nisto saberei que vocês são homens honestos: deixem comigo um de seus irmãos, peguem o cereal para remediar a fome de suas casas e vão embora.
34 Ka zin ɔɔtɔ anyaaktayaŋ aneet gotonu ceen tutur o ka kiiya kicin. Mã agoonu nɔkɔ, kagawuŋ koca naana igeet alaŋ didi arootinu. Mazi didi tiŋeere kaku kacinuŋ naana igeet eeginu ɔl ci abonanu, kamiironekuŋ koca gotonu cunooŋ o, ma buk kanyuŋ koca igeet ivita gɔɔn ataalit kaal ŋina karabɔŋ ataalinu labak.”
34 Mas tragam-me o seu irmão mais novo. Assim saberei que vocês não são espiões, mas homens honestos. Então entregarei o irmão de vocês, e vocês poderão negociar na terra.”
35 Mazi avɔ aara niigi labi kabootɛ, ojokta niigi dook guruc ugeec kabootɛ. Anyayit ni Jakob kibeen lɔgɔz cigin o dook ŋoliin giye nico.
35 Aconteceu que, quando foram despejar o cereal que havia nos sacos, cada um tinha a sua trouxinha de dinheiro no saco de cereal. Ao ver as trouxinhas com o dinheiro, eles e o seu pai ficaram com medo.
36 Ma anek baatineeŋ nɔɔgɔ nɛ, “Arooŋnyaŋ dim aneet kokoloz dɔl cigan o dook? Josev ki Simiyan ɔɔt many, ma bodo inoko arooŋnyu ooti Bɛnjimɛn. Anyaakaŋ piryakzɛt nico nɔkɔ naa?”
36 Então Jacó, o pai deles, disse: — Vocês vão me deixar sem filhos. José se foi. Simeão se foi. Agora querem levar Benjamim! Todas essas coisas acontecem contra mim.
37 Enek ni Robɛn baatin nɛ, “Mã alaŋ kabadanɛ Bɛnjimɛn, ŋaan arui lɔgɔz ogan een ram kadaayitɔ. Anyek nɔɔnɔ kaavu aziite can. Ŋaan kabadanɛ naana nɔɔnɔ.”
37 Mas Rúben disse a seu pai: — O senhor pode matar os meus dois filhos, se eu não trouxer Benjamim de volta. Deixe que eu tome conta dele, e o trarei de volta para o senhor.
38 Bar anek Jakob nɔɔnɔ nɛ, “Alaŋ ŋɛɛran orkoryu ki ineet. Adaak baale gɔtɔnnya o yaatin. Izi logo ci anyigjai dook nɛɛn niini. Inoko naana kanyata. Mã orkoryu, ma akɔ akunak nɔɔnɔ gi ci gɛrzɛ gɔla, arukan koca aneet baabani kadaak.”
38 Mas Jacó respondeu: — O meu filho não irá com vocês. O irmão dele está morto, e ele é o único que ficou. Se lhe acontece algum desastre no caminho, vocês farão descer os meus cabelos brancos com tristeza à sepultura.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 42, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.