Gênesis 37
ZƆƆZ O JOOWO (MUR) vs ARA
1 Ma amɛna Jakob abaak looce o kazi Kanan ŋaabaal abaai baatinɛ baale e.
1 Habitou Jacó na terra das peregrinações de seu pai, na terra de Canaã.
2 Ceeni zin zɔɔz ci akati dɔl o Jakob.
2 Esta é a história de Jacó. Tendo José dezessete anos, apascentava os rebanhos com seus irmãos; sendo ainda jovem, acompanhava os filhos de Bila e os filhos de Zilpa, mulheres de seu pai; e trazia más notícias deles a seu pai.
3 Maje Jakob arɛɛz Josev ɔrɔɔt kujuk lɔgɔz ogin oogi, eeci aritai niini waanu izɔi niini matuwoc. Ma arɔɔŋak niini nɔɔnɔ rum ci anyak golnya ci alina ɔrɔɔt.
3 Ora, Israel amava mais a José que a todos os seus filhos, porque era filho da sua velhice; e fez-lhe uma túnica talar de mangas compridas.
4 Mazi acin gɔtɔnɔgja baatineeŋ arɛɛz Josev ɔrɔɔt kujuk nɔɔgɔ nɔkɔ, amartɔi niigi Josev ɔrɔɔt ɛlɛ calaŋ amici niigi ki nɔɔnɔ zinzeetine ci vɔɔr.
4 Vendo, pois, seus irmãos que o pai o amava mais que a todos os outros filhos, odiaram-no e já não lhe podiam falar pacificamente.
5 Ma baaline oman uwunozɛ Josev. Mazi akɔ aduwak niini gɔtɔnɔgi wunozyak nicoko, amartɔi niigi nɔɔnɔ ɔrɔɔt ɛlɛ.
5 Teve José um sonho e o relatou a seus irmãos; por isso, o odiaram ainda mais.
6 Anek niini nɔɔgɔ nɛ, “Iziiyit di wunozyak ci kawunozei ce.
6 Pois lhes disse: Rogo-vos, ouvi este sonho que tive:
7 Bar kizik naaga dook katɛɛt labi mana. Ma iŋaaz kaŋaya ci labi ci kateedi naana o keelit jena tɔp. Ma avu aliya kaŋaya cugooc o cigan o, ma alocak nɔɔgɔ ooti.”
7 Atávamos feixes no campo, e eis que o meu feixe se levantou e ficou em pé; e os vossos feixes o rodeavam e se inclinavam perante o meu.
8 Enektek ni gɔtɔnɔgja nɔɔnɔ nɛ, “Awaaŋ! Yo abaaban niina kizik katin een alaan cinaaŋ?” Amartɔi ni niigi nɔɔnɔ ɔrɔɔt ɛlɛ, eeci aduwak niini nɔɔgɔ wunozyak cigin o.
8 Então, lhe disseram seus irmãos: Reinarás, com efeito, sobre nós? E sobre nós dominarás realmente? E com isso tanto mais o odiavam, por causa dos seus sonhos e de suas palavras.
9 Ma iitene oman uwunozɛ Josev bodo, ma aku anek gɔtɔnɔgi nɛ, “Kuwunozɛ bodo. Kizik kacin ii ki nyelok been monyony ceen amɔnki codoi aloca ooti aneeta ŋuma.”
9 Teve ainda outro sonho e o referiu a seus irmãos, dizendo: Sonhei também que o sol, a lua e onze estrelas se inclinavam perante mim.
10 Ma aduwak buk niini wunozyak cigin noko baatin, bar agernyek baatinɛ nɔɔnɔ, ma anek nɛ, “Wunoza nici akati kɛŋ cinɛ naa? Yo abaaban kizik katin naana ki yaatun kibeen gotonogu kavunakin ineet, ma kalocana ooti ŋaatun?”
10 Contando-o a seu pai e a seus irmãos, repreendeu-o o pai e lhe disse: Que sonho é esse que tiveste? Acaso, viremos, eu e tua mãe e teus irmãos, a inclinar-nos perante ti em terra?
11 Enico anyaktek Josev gɔtɔnɔgja tɛl ɔrɔɔt ɛlɛ, maje baatinɛ azooni zɔɔz nico ziniza.
11 Seus irmãos lhe tinham ciúmes; o pai, no entanto, considerava o caso consigo mesmo.
12 Ma iitene oman ooti gɔtɔnɔgi Josev ɛɛza ŋaati ajɔŋɔz Cekam.
12 E, como foram os irmãos apascentar o rebanho do pai, em Siquém,
13 Enek ni Jakob Josev nɛ, “Karooŋnyin bitɔ Cekama ŋaao owawi gotonogu ɛɛza.”
13 perguntou Israel a José: Não apascentam teus irmãos o rebanho em Siquém? Vem, enviar-te-ei a eles. Respondeu-lhe José: Eis-me aqui.
14 Ma anek baatinɛ nɔɔnɔ nɛ, “Bitɔ ka cin gotonogu mã aavtiz yaak, ka buk cin mã ɛɛl ɛɛzana dook tɔ. Mazi ook icinu nɔɔgɔ, bada ka ija duwayan.” Itiŋa ni niini ŋaao abaai niigi kazi Ebiron ka kook Cekama ŋaao owawi gɔtɔnɔgja ɛɛza.
14 Disse-lhe Israel: Vai, agora, e vê se vão bem teus irmãos e o rebanho; e traze-me notícias. Assim, o enviou do vale de Hebrom, e ele foi a Siquém.
15 Mazi akɔ arum Josev Cekam, icinun ɛɛti oman nɔɔnɔ ŋaati olla awɔyi anoti ḏoritot kɛŋ, ma ajin ɛɛti nici nɔɔnɔ anek nɛ, “Arooŋ dim naa?”
15 E um homem encontrou a José, que andava errante pelo campo, e lhe perguntou: Que procuras?
16 Ɛbɛdɛkɛ ni niini nɔɔnɔ enek nɛ, “Karooŋ gɔtɔnɔga cigan owa ɛɛza ŋina. Duwayan da mã aga ŋinti aavtizɛ.”
16 Respondeu: Procuro meus irmãos; dize-me: Onde apascentam eles o rebanho?
17 Anek ɛɛti nici nɔɔnɔ nɛ, “Ɔtɔɔzɔ inoko. Kazii uyene nɔɔgɔ anɔ nɛ, Kɔɔtɔ ŋaao kazi Dozan.” Iviri ni Josev gɔtɔnɔgi zooc zɛɛ ma akɔ ajowa nɔɔgɔ ŋaati kazi Dozan noko.
17 Disse-lhe o homem: Foram-se daqui, pois ouvi-os dizer: Vamos a Dotã. Então, seguiu José atrás dos irmãos e os achou em Dotã.
18 Bar mazi acina niigi nɔɔnɔ rɛɛna, otoŋomit gi ci ka kurukti nɔɔnɔ kadaak.
18 De longe o viram e, antes que chegasse, conspiraram contra ele para o matar.
19 Anɔ nɛ, “Eet o wunozyawu nɛɛn ci aku neke.
19 E dizia um ao outro: Vem lá o tal sonhador!
20 Ivita kɔɔtɔ kuruyit nɔɔnɔ kadaak, ma kajukek ṯuuk ci akɔm maam. Ŋaan kavɔ kanek ɔl nɛ, Uruk nɔɔnɔ kelegiti ci mooti kadaak. Ka di kicinit gitaz ci aku wunozyaye cigin o.”
20 Vinde, pois, agora, matemo-lo e lancemo-lo numa destas cisternas; e diremos: Um animal selvagem o comeu; e vejamos em que lhe darão os sonhos.
21 Mazi azii Robɛn gi nico, orooŋun niini gɔl ci ɛɛlanɛ Josev. Ma anek gɔtɔnɔgi nɛ, “Kotoŋit nɔɔnɔ calaŋ karuk kadaak.
21 Mas Rúben, ouvindo isso, livrou-o das mãos deles e disse: Não lhe tiremos a vida.
22 Bar olla kujuktek nɔɔnɔ ṯuuk korok nɔkɔ.” Aduwa niini zɔɔz nico o, eeci arɔɔŋ ka tedec kabada kiiya kaara nɔɔnɔ ṯuuwa ka kanyek nɔɔnɔ kimiire kook ŋaati baatineeŋ.
22 Também lhes disse Rúben: Não derrameis sangue; lançai-o nesta cisterna que está no deserto, e não ponhais mão sobre ele; isto disse para o livrar deles, a fim de o restituir ao pai.
23 Mazi akɔ arum Josev gɔtɔnɔgi, uburuca niigi nɔɔnɔ rum onin alina.
23 Mas, logo que chegou José a seus irmãos, despiram-no da túnica, a túnica talar de mangas compridas que trazia.
24 Ma avɔyi nɔɔnɔ ɛlɛ, ma avɔ ajukek ṯuuk ci akɔm maam.
24 E, tomando-o, o lançaram na cisterna, vazia, sem água.
25 Mazi avɔ aavtiz loota ka kadaktɔ, icinit niigi tajɛr ci modɛn o kazi Ismayil ɛɛrɔna looce o kazi Gilid avu avɔ Masirɛ. Atik niigi nyakalɛtɛ zooye kibeen karkarɛt.
25 Ora, sentando-se para comer pão, olharam e viram que uma caravana de ismaelitas vinha de Gileade; seus camelos traziam arômatas, bálsamo e mirra, que levavam para o Egito.
26 Enek ni Juda gɔtɔnɔgi nɛ, “Inoko gitaz ci kajowa ŋaati kamonyi gɔtɔna cinai noko naaga maany kadaak, ma karɔɔt?
26 Então, disse Judá a seus irmãos: De que nos aproveita matar o nosso irmão e esconder-lhe o sangue?
27 Kɔɔtɔ bar kataaltɔi nɔɔnɔ ole ci kazi Ismayil noko. Alaŋ aganɔ ŋaati karui naaga maany nɔɔnɔ kadaak, eeci niini gɔtɔna ona biyetu ɛlɛ.” Agamta ni gɔtɔnɔgja zɔɔz nico, maje Robɛn aziitɔ.
27 Vinde, vendamo-lo aos ismaelitas; não ponhamos sobre ele a mão, pois é nosso irmão e nossa carne. Seus irmãos concordaram.
28 Mazi avɔ arum tajɛra nicigi ŋinti ona aavtiyɛ niigi o, aarta gɔtɔnɔgja nɔɔnɔ ṯuuwa, ma ataalek nɔɔnɔ tajɛr nicoko zurtenene ceen eetom. Ooti tajɛra nicigi nɔɔnɔ Masirɛ.
28 E, passando os mercadores midianitas, os irmãos de José o alçaram, e o tiraram da cisterna, e o venderam por vinte siclos de prata aos ismaelitas; estes levaram José ao Egito.
29 Mazi akɔ abadaak Robɛn ṯuuk, ajowa Josev iziitɔ ṯuuwa. Ɛrɛɛc ni niini rumanɛ ogin ŋaati aluwi gɔtɔni.
29 Tendo Rúben voltado à cisterna, eis que José não estava nela; então, rasgou as suas vestes.
30 Ma amiironek gɔtɔnɔgi, ma akɔ anek nɛ, “Izii dole ṯuuwa tɔ. Ka yo kutugu ku?”
30 E, voltando a seus irmãos, disse: Não está lá o menino; e, eu, para onde irei?
31 Otodoŋit ni niigi bawot, ma agoonek rum o Josev biye.
31 Então, tomaram a túnica de José, mataram um bode e a molharam no sangue.
32 Ooti ni niigi rum ŋaati baatineeŋ, ma avɔ alaba nɔɔnɔ anek nɛ, “Kajowana rum nico ḏorta. Yo alaŋ een rum o ŋɛɛrun gi?”
32 E enviaram a túnica talar de mangas compridas, fizeram-na levar a seu pai e lhe disseram: Achamos isto; vê se é ou não a túnica de teu filho.
33 Iiyez ni niini rum, ma azi nɛ, “Ii, nɔɔnɔ nɛɛn. Uruwun bai inoko kelegiti ŋɛɛran Josev, ma aŋodotan nɔɔnɔ.”
33 Ele a reconheceu e disse: É a túnica de meu filho; um animal selvagem o terá comido, certamente José foi despedaçado.
34 Ɛrɛɛc ni Jakob rumanɛ ogin, ma aborcek rumanɛ ci zɔrzɔr luwanto, ma atik ciiroc ɔɔwa. Ma alu daayiz ci ŋɛɛrin o iinya ci meelik gɛr.
34 Então, Jacó rasgou as suas vestes, e se cingiu de pano de saco, e lamentou o filho por muitos dias.
35 Ma azoozek nɔɔnɔ lɔgɔz oginɛ been bɛɛnyigin dook, bar alaŋ azii niini nɔɔgɔ. Azi niini nɛ, “Abon kalu ŋɛɛran nɔkɔ zɛɛ ma kadaai imin.” Ma alu didi niini ŋɛɛrin iinya dook nɔkɔ.
35 Levantaram-se todos os seus filhos e todas as suas filhas, para o consolarem; ele, porém, recusou ser consolado e disse: Chorando, descerei a meu filho até à sepultura. E de fato o chorou seu pai.
36 Maje Masirɛ ŋinaante ɔɔt ataaltek tajɛra Josev eet ci kazi Potivar ceen alaan ci ɔl o abɛk ceez o alaan o adikir kazi Vɛɛro.
36 Entrementes, os midianitas venderam José no Egito a Potifar, oficial de Faraó, comandante da guarda.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 37, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.