Atos 7

ZƆƆZ O JOOWO (MUR) vs NTLH

Sair da comparação
NTLH Nova Tradução na Linguagem de Hoje 2000
1 Ijin ni alaani o adikir ceeze o Joowo Istivɛn anek nɛ, “Abil zɔɔz nici didi nɔkɔ?”
1 O Grande Sacerdote perguntou a Estêvão: — O que essas pessoas estão dizendo é verdade?
2 Ma abɛdɛkɛ Istivɛn azi nɛ, “Gɔtɔnɔga kibeen baatigan, iziiktaŋ di. Baale ayelzak Jooi o adiŋdiŋ Ibrayim ween jijitinai ɛlɛ ŋaa baal abaai niini kazi Mesopatamiya e iŋaan kook kabaak niini looce o kazi Eran.
2 Estêvão respondeu: — Irmãos e pais, escutem! O
3 Ma anek Jooi nɔɔnɔ nɛ, “Toŋ atenok ugun kibeen looc unun, luuk bitɔ looce oman ci ŋaan kakɔ kayelekin.”
3 E Deus lhe disse: “Saia da sua terra e do meio dos seus parentes e vá para uma terra que eu lhe mostrarei.”
4 Ma didi utuŋun niini looc nice, ma ook abaak ŋaao kazi Eran. Mazi akɔ adaai baati Ibrayim, anyek Jooi Ibrayim kuluugak looc ci inoko abaaku noko.
4 Então ele saiu da Caldeia e foi morar em Harã. Depois que o pai dele morreu, Deus trouxe Abraão para esta terra onde vocês agora estão morando.
5 Bar zin iinyaye niceke ŋaan kanyek Jooi Ibrayim looc nico kizi cin. Yo nuun een ŋinti kidic tɛr waanice, ŋaan kanyek kizi cin. Bar olla aterkedek Jooi Ibrayim zɔɔz ci ka kanyekɛ nɔɔnɔ ki dɔl ci dɔl cigin looc nico, yo nuun waanice ŋaan kanyak niini dɔl e.
5 Ele não deu a Abraão nem mesmo um palmo desta terra, mas prometeu que ia lhe dar toda esta terra e que depois ela seria dos seus descendentes. Quando Deus fez essa promessa, Abraão ainda não tinha filhos.
6 Aduwak waanice Jooi Ibrayim zɔɔz ci anek nɛ, “Abaak katin dɔlya ci dɔl cugun looce oman. Ŋinaante katin niigi eegin gabara, ma agit ɔl nɔɔgɔ ɔrɔɔt irkitok eet tur lak wec (400).
6 Ele disse a Abraão: “Os seus descendentes vão viver como estrangeiros em outra terra. Ali eles serão escravos e serão maltratados durante quatrocentos anos.”
7 Bar zin katin kuulal ɔl ci agit nɔɔgɔ o, ka vurta kudunta dɔlya ci dɔl cugun o looce nice, ka kivita kidiŋdiŋantan niigi aneet ŋina.”
7 — E Deus disse ainda: “Eu castigarei a nação que os escravizar. Depois disso eles voltarão daquela terra e me adorarão neste lugar.”
8 Anyewun ni Jooi Ibrayim kɛɛr ci atɛɛdi dɔl kuli ka kizi bayen ci zɔɔz o aterkedek niini nɔɔnɔ. Mazi akɔ aritai Aizak e, anyek Ibrayim nɔɔnɔ kidica iinya turge zɛɛ eteeduni nɔɔnɔ. Waanice zin iiya Aizak izi baati Jakob. Maje Jakob iiya izi baati lɔgɔz ween amɔtɔ ram o ivita iziti jijitigaac.
8 Deus deu a Abraão a cerimônia da circuncisão como prova da aliança que fez com ele. Por isso Abraão circuncidou o seu filho Isaque uma semana depois do seu nascimento. Isaque circuncidou o seu filho Jacó, e Jacó fez o mesmo com os seus doze filhos, os patriarcas .
9 Odomta lɔgɔz o Jakob amartɔi Josev ween gɔtɔni uneeŋ, makacin ataaltɔi nɔɔnɔ ka kook kizi gabaren Masirɛ. Bar Jooi itirit nɔɔnɔ.
9 Estêvão continuou: — Os irmãos de José tinham inveja dele e o venderam para ser escravo no Egito. Mas Deus estava com ele
10 Ma azooni nɔɔnɔ gidente baal agidi ɔl nɔɔnɔ e dook. Mazi akɔ akunak Josev Vɛɛro ween alaan o Masiro, anyek Jooi nɔɔnɔ ziniz ci iina kibeen gɛnyiz. Zin giye nico anyewun Vɛɛro nɔɔnɔ kabal Masir kibeen kaal o kɔrɔk onin dook.
10 e o livrou de todas as suas aflições. Quando José apareceu diante de Faraó, rei do Egito, Deus lhe deu sabedoria e modos agradáveis. E Faraó o nomeou governador do Egito e do palácio do rei.
11 Ma vurta anyawun Masira kibeen looce o abaai Jakob kazi Kanan tarjo ci appe ci adayi ɔl magiz ɔrɔɔt. Ma ɔkɔma jijitigaac ŋinti ka kojoktai dayiin.
11 Depois houve falta de alimentos e muito sofrimento no Egito e em Canaã, e os nossos antepassados não tinham mais o que comer.
12 Mazi akɔ azii Jakob anyak Masira labi, itoonun lɔgɔz ogin kɔɔt kataala labi ŋinaante.
12 Mais tarde, Jacó ouviu dizer que no Egito havia trigo e mandou pela primeira vez os nossos antepassados até lá.
13 Mazi avu amiiri lɔgɔz eci vurto o ka kɔɔt bodo kataala labi Masirɛ, uduwak Josev gɔtɔnɔgi ɛlɛ. Makacin iziik buk alaani o Masiru kazi Vɛɛro gɔtɔnɔgi Josev ivitak Masir.
13 Na segunda vez José contou aos seus irmãos quem ele era, e Faraó ficou sabendo da família de José.
14 Zin ŋina itoonewun Josev baatin Jakob otok ka kuluuktak niini ki ɔl o kɔrɔk onin dook Masir. Maje ɔl ci kɔrɔk cin o dook waanice een eet iiyu kamɔtɔ ki tiin tur (75).
14 Então José mandou buscar o seu pai Jacó e todos os seus parentes, a fim de irem para o Egito; eram setenta e cinco pessoas ao todo.
15 Ɔɔt ni Jakob been kɔrɔk onin dook Masirɛ. Ma avɔ abaak ŋinaante zɛɛ ma adaai Jakob kibeen lɔgɔz ogin.
15 Jacó foi para o Egito, e ali ele e os nossos antepassados ficaram morando até o dia da morte deles.
16 Ma ɛɛl amɛ ugeec zɛɛ ma irkite baal iŋaananɛ Mosis ki ɔl o Israyil Masirɛ e, itiktak niigi amɛ cigeec o ŋin o kazi Cekam ka kivita kadaac niigi nɔɔgɔ boote baal ataala Ibrayim guruci modene o kazi Amor e.
16 Depois os corpos deles foram trazidos para Siquém e postos no túmulo que Abraão tinha comprado dos descendentes de Hamor por um certo preço.
17 Mazi waanice akɔ ajɔn iiten baal aterkedek Jooi Ibrayim ka kanyekɛ nɔɔnɔ looc o kazi Kanan e, azaace waanice ɔl ogaac Masirɛ kizi mɛɛlɛ ɔrɔɔt.
17 — Quando estava chegando o tempo de Deus cumprir o juramento que havia feito a Abraão, o nosso povo tinha aumentado muito no Egito.
18 Maje iinyaye niceke abalun ɔl Masirɛ alaani oman calaŋ aga Josev.
18 Então um rei que não sabia nada a respeito de José começou a governar o Egito.
19 Ma alaba niini jijitigaac, ma agoonek nɔɔgɔ kaal ci gɛr. Buk akɔ ma adaŋek nɔɔgɔ kujuktek dɔl tuu kadaayitɔ.
19 Esse rei enganou e maltratou os nossos antepassados, a ponto de obrigá-los a abandonar as suas próprias criancinhas para que elas morressem.
20 Ma iinyaye niceke aritai logoti ci alina ɔrɔɔt kazi Mosis. Ma arɔɔt yaatinɛ ceeza nyɛlɔwɛ iiyu.
20 Nesse tempo nasceu Moisés, que era uma linda criança, e durante três meses os seus pais cuidaram dele em casa.
21 Ma vurta ook oroodun yaatinɛ nɔɔnɔ tuuwa, ma aku ajowa nɔɔnɔ tinati Vɛɛro, ma akɔ abaayiza nɔɔnɔ kizi dole cin.
21 Mas, quando tiveram de abandoná-lo, a filha do rei o adotou e criou como seu próprio filho.
22 Ma ɛdɛmɛz niini gɛnyiz dook Masirɛ. Makacin izi eet ci titiny zɔɔza kibeen kaale o agɔɔn.
22 E assim ele foi instruído em toda a ciência dos egípcios e se tornou um homem que falava e agia com autoridade.
23 Mazi akɔ een Mosis irkitowa eet ram, orooŋun niini kook kicin gɔtɔnɔgi ween Israyil.
23 Estêvão disse ainda: — Quando Moisés já estava com quarenta anos, resolveu ir ver a sua gente, os israelitas.
24 Mazi akɔ niini ŋinaante ook icinun eet codoi ole ween Israyil agit ɛɛti ceen Masiren. Ɛɛla ni niini nɔɔnɔ, ma aruk eet ceen Masiren noko kadaak.
24 Ali viu um egípcio maltratando um homem do seu povo. Então defendeu o israelita e o vingou, matando o egípcio.
25 Abaaban niini anɛ coma ɔl ciginɛ Israyil o aga gɔl o ka kɛɛlai nɔɔgɔ Jooi ŋaaten nɔɔnɔ ka calaŋ bodo eegin gabara ci Masiro. Bar ɔl o Israyil alaŋ aga gi nico.
25 Moisés pensava que os israelitas entenderiam que Deus ia libertá-los por meio dele, mas eles não entenderam.
26 Ma iitene oman acin niini ɔl ceen Israyil ram ayɔwɔ niigi maany. Ma arɔɔŋ niini kɛŋɛr nɔɔgɔ. Anek nɔɔgɔ nɛ, “Iziiktaŋ di gɔtɔnɔga. Niiga dook eeginu ɔl o Israyil. Ayowonu zin bodo niiga maany naa?”
26 No dia seguinte Moisés viu dois israelitas brigando. E, tentando apartar a briga, disse: “Homens, escutem! Vocês são irmãos; por que estão brigando?”
27 Bar ɛɛti ona apan gɔn e ɔtɔyɔɔt Mosis, ma ajin nɔɔnɔ anek nɛ, “Ŋɛnɛɛn ci anyin ineet alaazɛt ci ka paket ageeta o?
27 — Mas aquele que estava maltratando o outro empurrou Moisés para um lado e disse: “Quem pôs você como nosso chefe ou nosso juiz?
28 Arooŋ ka ruyan kadaak kiyo balawaz arui eet ween Masiren e?”
28 Você está querendo me matar como matou o egípcio ontem?”
29 Mazi azii Mosis zɔɔz nico, ivirun niini Masirɛ. Ma akɔ abaak looce o kazi Midiyan. Ma ŋinaante ook ɔrɔcɔ, ma arita lɔgɔz cigin een ram.
29 Quando Moisés ouviu isso, fugiu do Egito e foi morar na terra de Midiã, e ali nasceram dois filhos dele.
30 Mazi akɔ adica Mosis irkitowa ceen eet ram ŋinaante, eyelizak toonnyaiti ci Joowo nɔɔnɔ ɛlɛ gooye ci alanyit lugurgoca balale o ajɔŋzɔ ki bɛ o kazi Sinai.
30 — Quarenta anos mais tarde, quando Moisés estava no deserto, perto do monte Sinai, um anjo apareceu a ele, no meio do fogo de um espinheiro que estava queimando.
31 Ma abiir Mosis ɔɔ giye ci acin noko, ma akunak ijonun ka kicin juruŋ. Bar mazi akɔ ajɔŋɔz ŋinite, enek Manyi nɔɔnɔ nɛ,
31 Moisés ficou admirado com o que estava vendo e chegou perto para ver melhor. Então ouviu a voz do Senhor, que disse:
32 “Aneeta Jook o jijitugun. Aneeta Jook o Ibrayim ki Aizak ki Jakob.” Ɔtɔŋɔlɛ ni Mosis looc ŋina, ma abarit zɛɛ ma alaŋ arɔɔŋ kicin ŋinito bodo.
32 “Eu sou o Deus dos seus antepassados, o Deus de Abraão, de Isaque e de Jacó.” Moisés tremia de medo e não tinha coragem de olhar.
33 Ma anek Jooi nɔɔnɔ nɛ, “Aara caava zɔɔnɛ, eeci ŋinti abilnɛ noko ŋinti alile.
33 Então o Senhor disse: “Tire as sandálias, pois o lugar onde você está é um lugar sagrado.
34 Kacin naana piryakzɛt ci apirnanɛ ɔl ogane Masirɛ o nɔkɔ, ma buk kiziiwa naana luwa uneeŋ. Kiiya zin ka kɛɛla nɔɔgɔ piryakzete cineeŋ o. Inoko zin karooŋ kitooneyin ineet Masir.”
34 Eu tenho visto como o meu povo está sendo maltratado no Egito; tenho ouvido os gemidos deles e desci para libertá-los. Agora vou mandar você para o Egito.”
35 Nici Mosis baal abor ɔl o Israyil e ɛlɛ nɛɛn baal ajin niigi nɔɔnɔ anek nɛ, “Ŋɛnɛɛn ci anyin ineet alaazɛt ci ka paket ageeta o?” Nɔɔnɔ nɛɛn o itoona Jooi ka kabal nɔɔgɔ, ma ɛɛla nɔɔgɔ dɔyize o toonnyai baal ayelzak nɔɔnɔ ɛlɛ lugurgoce o alanyit e.
35 E Estêvão continuou: — Esse mesmo Moisés foi rejeitado pelo povo de Israel. Eles lhe perguntaram: “Quem pôs você como nosso chefe ou nosso juiz?” Deus enviou esse Moisés como líder e libertador, com a ajuda do anjo que apareceu no espinheiro.
36 Nɔɔnɔ nɛɛn o uluugai ɔl o Israyil Masirɛ, ma agɔɔn kaal ci atɛɛt ɔl biye Masirɛ, ki liile o Meeri, been balala irkitok eet ram.
36 Foi ele quem tirou os israelitas do Egito, fazendo milagres e maravilhas naquela terra, e também no mar Vermelho, e no deserto, durante quarenta anos.
37 Mosis ɛlɛ nɛɛn baal aduwak ɔl o Israyil anek nɛ, “Katin itoonakuŋ Jooi nyakaŋan ci aŋɛra ŋaatunooŋ ɛlɛ kiyo itoonanan aneeta o.”
37 Foi esse mesmo Moisés quem disse aos israelitas: “Do meio de vocês Deus escolherá e enviará para vocês um profeta , assim como ele me enviou.”
38 Mosis nɛɛn baal azɔɔzɔ been toonnyai o Joowo biye o kazi Sinai. Ma akɔyi niini zɔɔz o aduwak toonnyaiti nɔɔnɔ ole ween jijitigaac baal aromɛ ki nɔɔnɔ balala e. Ojowa niini toonnyaite o Joowo zɔɔz o anyek ɔl rogɛt o abil been nɛɛn ka buk kiiyayet zɔɔz nici ageet.
38 Foi Moisés quem esteve com os israelitas reunidos no deserto; ele esteve lá com os nossos antepassados e com o anjo que falou com ele no monte Sinai. E foi Moisés quem recebeu e nos entregou as mensagens vivas de Deus.
39 Bar jijitigaac waanice otoborit ŋaati aziiŋni nɔɔnɔ. Ma anek nɔɔnɔ nɛ, “Alaŋ naaga karooŋnyin ineet bar karooŋnya kimiirtewa koota Masirɛ.”
39 — Os nossos antepassados não quiseram obedecer a Moisés, mas o rejeitaram e queriam voltar para o Egito.
40 Ma anek niigi Aron ween gɔtɔni Mosis nɛ, “Karooŋnyin bar naaga ineet ka dilayet joowanɛ ci oontanet ageeta kootet Masirɛ, eeci alaŋ kagaya gi ci alamun Mosis baal anyanet ageet Masirɛ e.”
40 Eles disseram a Arão: “Faça para nós deuses que irão à nossa frente. Não sabemos o que aconteceu com Moisés, aquele homem que nos tirou do Egito.”
41 Idilta ni waanice niigi jook ci atobɔ ki mool, ma atoŋdek todoyok, ma adake ŋaatodoi, eeci atalnɛ niigi joowe ci adila azɛɛnɛ o.
41 Então fizeram uma imagem em forma de bezerro e mataram animais para oferecer a ela como sacrifício . Depois deram uma festa em honra da imagem que eles mesmos tinham feito.
42 Otoborewun ni Jooi nɔɔgɔ nɔŋ giye nico, ma ooŋ nɔɔgɔ kidiŋdiŋanit monyony o tammo. Kiyo aduwa Jooi waragewe o nyakaŋanetu zɔɔz ci azi nɛ, “Igeet ɔl o Israyil, alaŋ atoŋdekaŋ baale otodoŋteyaŋ todoyok aneeta irkitok ween eet ram baal aavtiyu balala e.
42 Mas Deus se afastou deles e deixou que adorassem as estrelas do céu, como está escrito no Livro dos Profetas : “Ó povo de Israel, não foi para mim que vocês mataram e ofereceram animais em durante quarenta anos no deserto.
43 Bar waanice atiku niiga ceez ween rum o jook o kazi Malok kibeen riritɔn o monyatot o kazi Ravan. Nicigi zin joowanɛ o adilanu niiga doon ka idiŋdiŋanit nɔɔgɔ. Zin giye nico, ŋaan katooyekuŋ igeet ŋinti rɛɛn many looc o kazi Babilan libire ci gɔl e.”
43 Vocês carregaram a barraca do deus e também a imagem da estrela de Raifã , o deus de vocês. Esses eram ídolos que vocês tinham feito para adorar. Por isso vou mandar vocês para além da Babilônia.”
44 Baale mã aavtiz jijitigaac balala e, anyak ceez o Joowo een rum. Agɔɔna niigi ceez nice kotobtɔ kibeen riritɔn baal ayelek Jooi Mosis e.
44 — No deserto, os nossos antepassados tinham consigo a Tenda da Presença de Deus . Essa Tenda foi feita como Deus tinha mandado Moisés fazer, de acordo com o modelo que Deus lhe havia mostrado.
45 Ma vurta odomta jijitigaac baal ooŋnek baatigeecik ceez ceen rum neke. Itikit niigi ceez nice ooti waanbaal arayin Jasuwa nɔɔgɔ akɔyi ka kɔɔt kirigizit loocok o modɛn baal abaak ŋinaante baal atɔɔk Jooi nɔɔgɔ ŋuma e. Ma aavi waanice ceez nica ŋinaante zɛɛ been iinya o Devid.
45 Eles tinham recebido a Tenda dos seus antepassados e a levaram quando foram com Josué e conquistaram as terras das nações que Deus expulsou de diante deles. A Tenda ficou lá com eles até o tempo de Davi.
46 Ma atalnɛ Jooi ŋaati Devid ɔrɔɔt. Ma ajin Devid Jook arɔɔŋ ka kɛtɛɛnyak niini nɔɔnɔ ween Jook o Jakob ceez.
46 Davi recebeu a aprovação de Deus e pediu licença para construir uma casa para o Deus de Jacó.
47 Ŋaan zin Jooi kanyek Devid kɛtɛɛnya ceez nico, ma bar iiya anyek niini Solomon ween ŋɛɛrin kiiya kɛtɛɛnya.
47 Mas foi Salomão quem construiu a casa de Deus.
48 Zin Jooi o adiŋdiŋ alaŋ abaak ceezine ci ɛɛnyca ɔl ci deer. Kiyo baale aduwa nyakaŋani azi nɛ, “Azi Manyi nɛ,
48 — Porém o Altíssimo não mora em casas construídas por seres humanos. Como disse o profeta:
49 Tammu taden ŋin onan kaavɛ nɛɛn. Maje tɔdɔwa ŋin onan kari zɔɔ nɛɛn. Mazin yo ceez taz ci ka ɛtɛɛnycayaŋ niiga aneet o? Ma ŋinti kayubzɛ taz ci ka utuguzayaŋ niiga aneet o?
49 “O céu é o meu trono, diz o Senhor, e a terra é o estrado onde descanso os meus pés. Que tipo de casa vocês poderiam construir para mim? Como conseguiriam construir um lugar onde eu pudesse morar?
50 Ma kaal nicoko dook alaŋ kɛɛnyca naana alya?”
50 Por acaso não fui eu quem fez todas as coisas?”
51 Eeginu niiga ɔl ci ricil! Adoŋnuŋ zinzeeti kak, ma alaŋ agamanu zɔɔz o Joowo kiyo modɛna o alaŋ eegin ɔl o Joowo o. Ma buk adiitenuŋ iina calaŋ atu Jook o. Eelnu niiga kiyo jijitugooc baale e. Aburnu niiga zɔɔz o Vɔŋiz o Joowo.
51 E Estêvão terminou, dizendo: — Como vocês são teimosos! Como são duros de coração e surdos para ouvir a mensagem de Deus! Vocês sempre têm rejeitado o Espírito Santo, como os seus antepassados rejeitaram.
52 Baale jijitugooc agit nyakaŋanɛt o Joowo dook. Ma aruk niigi nyakaŋanɛt o Joowo baal uuwak kuni o Kiristo ween gabaren o Joowo abon kadaayitɔ. Inoko zin buk niiga utuburtu Kiristo, ma uruktu nɔɔnɔ kadaak.
52 Qual foi o profeta que os antepassados de vocês não perseguiram? Eles mataram os mensageiros de Deus que no passado anunciaram a vinda do Bom Servo . E agora vocês o traíram e o mataram.
53 Eeginu niiga ɔl o ajowanu lotinok o Joowo toonnyaye ogin nɛɛn, ma bar aburnu ŋaati aziiŋnu.”
53 Vocês receberam a lei por meio de anjos e não têm obedecido a essa lei.
54 Mazi azii ɔl o roonnyo zɔɔz ci Istivɛn noko, otoborit niigi nɔŋ ɔrɔɔt, ma adak azɛɛn bornɛt nɔŋa.
54 Quando os membros do Conselho Superior acabaram de ouvir o que Estêvão tinha dito, ficaram furiosos e rangeram os dentes contra ele.
55 Maje Istivɛn anyak niini Vɔŋiz o Joowo alye onin ɔrɔɔt, ma agɛlɛm niini tammu taden, ma acin titinyɔn o Joowo, ma acin Yesu abil libire o Joowo azo.
55 Mas Estêvão, cheio do Espírito Santo, olhou firmemente para o céu e viu a glória de Deus. E viu também Jesus em pé, ao lado direito de Deus.
56 Ma anek nɔɔgɔ nɛ, “Icinit di, kacin tammu taden akoli, ma kacin Ŋɛɛrti Eeto abil libire o Joowo azo.”
56 Então disse: — Olhem! Eu estou vendo o céu aberto e o
57 Enico egerenyit ɔl o roonnyo ɔrɔɔt, ma adiit iin ugeec. Ma aŋozonek niigi dook nɔɔnɔ.
57 Mas eles taparam os ouvidos e, gritando bem alto, avançaram todos juntos contra Estêvão.
58 Ma agurak nɔɔnɔ kaluwawe o kuturo bitaalin, ma avac nɔɔnɔ biyɛnɛ ka kuruyit kadaak. Ma aara niigi rumanɛ ugeec, ma anyek logo ci kazi Cɔl ka kagamek nɔɔgɔ ka kavacit niigi Istivɛn juruŋ.
58 Depois o jogaram para fora da cidade e o apedrejaram. E as testemunhas deixaram um moço chamado Saulo tomando conta das suas capas .
59 Mazi ŋaan avac niigi Istivɛn nɔkɔ, aŋarowɔ niini ajin Jook anek nɛ, “Manyi onan Yesu, biti vɔŋiz onan.”
59 Enquanto eles atiravam as pedras, Estêvão chamava Jesus, dizendo: — Senhor Jesus, recebe o meu espírito!
60 Ma akani kozoŋti looc, ma agɛrɛny molowe ci appe azi nɛ, “Manyi, má anyayei nɔɔgɔ da oŋec cineeŋ noko.” Mazi aduwa gi nico, adaawun niini.
60 Depois, ajoelhou-se e gritou com voz bem forte: — Senhor, não condenes esta gente por causa deste pecado! E, depois que disse isso, ele morreu.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 7, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.