Atos 13
ZƆƆZ O JOOWO (MUR) vs NAA
1 Ma ole o tuwento o abaak Antiyokti anyak nyakaŋanɛt ci uuwak zɔɔz o Joowo kibeen ɔl ci ademzek ɔl zɔɔz o Joowo. Ɔl nicigi awɔyi Barnabas, ki Simiyan ci akanek ɔl zaar ci kazi Koli, ki Luciyas o aku looce o kazi Sariin, ki Manan baal abaakzai kibeen Erod ween alaan ŋaatodoi e, been Cɔl.
1 Havia na igreja de Antioquia profetas e mestres: Barnabé; Simeão, chamado Níger; Lúcio, de Cirene; Manaém, que tinha sido criado com Herodes, o tetrarca; e Saulo.
2 Ma iitene oman mazi avɔ adiŋdiŋan niigi Jook ŋaati ooŋni dayiin, iiyak Vɔŋizi o Joowo nɔɔgɔ, ma anek nɛ, “Ɛŋɛrtayaŋ Barnabas kibeen Cɔl ka kiliŋliŋit liŋliŋɔn o kaŋɛrai naana nɔɔgɔ.”
2 Enquanto eles estavam adorando o Senhor e jejuando, o Espírito Santo disse: — Separem-me, agora, Barnabé e Saulo para a obra a que os tenho chamado.
3 Otoŋit ni ɔl o tuwento dayiin, ma aŋaryɛ, ma ataadek azɛɛn ugeec nɔɔgɔ, ma itoon nɔɔgɔ eo arooŋi Vɔŋizi o Joowo.
3 Então, jejuando e orando, e impondo as mãos sobre eles, os despediram.
4 Ma itoon Vɔŋizi o Joowo Barnabas kibeen Cɔl kɔɔtɔ looce o kazi Selusiya, ma ŋinaante otoodit kavool o liilu, ma avɔ looce o kazi Sipras.
4 Barnabé e Saulo, enviados pelo Espírito Santo, foram até Selêucia e dali navegaram para Chipre.
5 Mazi avɔ arum kutur o kazi Salamis, ɔɔt uuwak zɔɔz o Joowo ceezine o Juz lotento. Ma gɔɔn ɔrkɔr niigi kibeen Jɔn Marko ka kitirit nɔɔgɔ buk liŋliŋɔnta.
5 Quando chegaram a Salamina, começaram a anunciar a palavra de Deus nas sinagogas judaicas. Tinham também João como auxiliar.
6 Ma abatak niigi looc o kazi Sipras, ma avɔ arum ŋinti kazi Papos. Ma ŋinaante urumtɔ kibeen eet ceen ŋari kazi Bar Yesu. Niini eet ceen Juz ci anyek ɛlɛ kizi nyakaŋan, alaŋ zin bar een nyakaŋan ci Joowo.
6 Havendo atravessado toda a ilha até Pafos, encontraram certo judeu, de nome Barjesus, que praticava magia e era falso profeta.
7 Niini laŋoti alaan o agɛny kazi Sergas Palos o abal Sipras. Ma awa alaani nici Barnabas been Cɔl ka kivitak nɔɔnɔ, eeci arɔɔŋ kiziik niini zɔɔz o Joowo ŋaatineeŋ.
7 Ele estava com o procônsul Sérgio Paulo, que era um homem inteligente. O procônsul, tendo chamado Barnabé e Saulo, desejava ouvir a palavra de Deus.
8 Maje bar ɛɛti ceen ŋari kazi zaar oogi nɛ Elimas noko amarnin nɔɔgɔ. Ma akat niini alaan vɔlɔŋa ka calaŋ atu zɔɔz o Joowo.
8 Porém o mago Elimas — e é assim que se traduz o nome dele — se opunha a eles, procurando afastar da fé o procônsul.
9 Maje bodo Cɔl o kazi zaar oogi nɛ Pɔl iiyak nɔɔnɔ Vɔŋizi o Joowo ɔrɔɔt. Ma agɛlɛm niini eet ceen ŋari noko.
9 Mas Saulo, também chamado Paulo, cheio do Espírito Santo, olhando firmemente para Elimas, disse:
10 Ma anek nɛ, “Ineet ŋɛɛrti Loryento. Een niina maryoi ci kaal o abon dook. Alaba niina ɔl kaale o gɛr agoon dook. Atultul gɔɔn niina tup ŋaati arɔɔŋɛ gɔl ci anyekɛ leeminɛt o Manyi kizi vɔlɔŋ.
10 — Ó filho do diabo, cheio de todo o engano e de toda a maldade, inimigo de toda a justiça, por que você não deixa de perverter os retos caminhos do Senhor?
11 Ŋaan zin atoryin Manyi ineet inoko ɛlɛ ŋina. Inoko rak een ruben calaŋ acinɛ iinya ki iinya.”
11 Eis que, agora, a mão do Senhor está contra você, e você ficará cego, não vendo o sol por algum tempo. No mesmo instante, caiu sobre ele névoa e escuridão, e, andando em círculos, procurava quem o guiasse pela mão.
12 Mazi acin alaani kaal ci agooni o, utuwɔ, eeci abiir nɔɔnɔ ɔɔ ɔrɔɔt ɛlɛ ŋaaten demziin o akati Manyi.
12 Então o procônsul, vendo o que havia acontecido, creu, maravilhado com a doutrina do Senhor.
13 Ma iinyaye ogɛn otoodit Pɔl been ɔl o ɔrkɔr ki nɔɔnɔ kavool o liilu Paposa, ɔɔt kuture o kazi Perga looce o kazi Pampiliya. Maje Jɔn Marko ɔtɔɔ niini imiire ook Jerusalɛma.
13 E, navegando de Pafos, Paulo e seus companheiros viajaram a Perge da Panfília. João, porém, deixando-os, voltou para Jerusalém.
14 Itiŋgazɔ ni niigi Pergakti, ma avɔ zɛɛ been Antiyok o aavi looce o kazi Pisidiya. Ma iitene o yubzento ɔɔtɔ niigi ceeze o lotento, ma avɔ aavtiz loota.
14 Mas eles, saindo de Perge, chegaram a Antioquia da Pisídia. No sábado, entraram na sinagoga e sentaram-se.
15 Ma vurta mazi ekeebit ɔl waragɛ o Mosis been waragɛnya o ayɛɛt nyakaŋanɛta, enektek alaata o ceez o lotento nɔɔgɔ nɛ, “Gɔtɔnɔga, mã alam tɛ zɔɔz ci dizkento anyaku, karooŋnyuŋ ka uduktak ɔl.”
15 Depois da leitura da Lei e dos Profetas, os chefes da sinagoga mandaram dizer-lhes: — Irmãos, se vocês têm alguma palavra de consolo para o povo, falem.
16 Itiŋa ni Pɔl jena, ma adɔŋ aziit ka kitivan ɔl, ma anek nɔɔgɔ nɛ, “Iziiktaŋ di niiga dook ɔl ogane eeginu Israyil kibeen ɔl o eeginu modɛn o agamtawu Jook.
16 Paulo, levantando-se e fazendo com a mão sinal de silêncio, disse: — Israelitas e todos vocês que temem a Deus, escutem!
17 Ma Jooi ci ɔl ci Israyil noko ɛŋɛra baale jijitigaac. Ma anyek nɔɔgɔ kiziti bor ci appe waano abaai niigi kiziti mirɔk looce o kazi Masir. Ma aduŋnan Jooi nɔɔgɔ dɔyize onin adikir.
17 O Deus do povo de Israel escolheu os nossos pais e exaltou o povo durante a sua peregrinação na terra do Egito, de onde os tirou com braço poderoso.
18 Ma azooni Jooi nɔɔgɔ irkitok eet ram balala.
18 Suportou os maus costumes do povo durante uns quarenta anos no deserto.
19 Ma azaan Jooi boryok ween modɛn een torgɛrɛm baal abaak looce o kazi Kanan e lai, ma anyek looc nice nɔɔgɔ ween ɔl ogin kazi Israyil.
19 E, havendo destruído sete nações em Canaã, deu essas terras como herança ao seu povo.
20 Ma kaal nicaga agooni irkitok ceen eet tur lak wec ki eet ram kamɔtɔ. (450) Zin enice anyek Jooi ɔl ci aganek zoozok payiinta kabalit nɔɔgɔ zɛɛ been iiten o nyakaŋan o kazi Samwɛl.
20 Tudo isso levou cerca de quatrocentos e cinquenta anos. Depois disso, lhes deu juízes, até o profeta Samuel.
21 Ma iinyaye niceke ijinit niigi Jook ka kanyek nɔɔgɔ alaan ci adikir ci ka kabal nɔɔgɔ. Anyek ni Jooi nɔɔgɔ alaan o kazi Cɔl ween ŋɛɛrti Kic ween borit o Bɛnjimɛn, ma abal Cɔl nɔɔgɔ irkitok eet ram.
21 Então eles pediram um rei, e Deus lhes deu Saul, filho de Quis, da tribo de Benjamim, e isto durante quarenta anos.
22 Mazi akɔ aboroc Jooi Cɔl, arigzek Jooi Devid kizi alaan cineeŋ. Ceeni zin zɔɔz o aduwa Jooi akati Devid azi nɛ, “Kaga naana Devid ween ŋɛɛrti Jesi. Kareez naana nɔɔnɔ. Niini eet o ka kutugu kaal o karooŋe naana nɔɔnɔ kutugu dook.”
22 E, tendo tirado Saul, levantou-lhes o rei Davi, do qual também, dando testemunho, disse: “Achei Davi, filho de Jessé, homem segundo o meu coração, que fará toda a minha vontade.”
23 Zin Devid nici jijiti Yesu o anyek Jooi kizi ruguzoi o ɔl o Israyil kiyo baale atɛrkɛt niini e.
23 Da descendência deste, conforme a promessa, Deus trouxe a Israel o Salvador, que é Jesus.
24 Zin ma ŋaan kakata Yesu liŋliŋɔn onin e, uuwayek rak Jɔn ɔl o Israyil zɔɔz ci anek nɛ, “Abadai zinzeeti oŋene ugooc ka otoonycɛ.”
24 Antes da manifestação dele, João pregou um batismo de arrependimento a todo o povo de Israel.
25 Mazi ka kidica Jɔn liŋliŋɔn onin e, ajin niini ɔl anek nɛ, “Aniyu yo dim gɔɔn niiga nɛ, Keen naana ŋɛnɛɛn? Alaŋ keen naana eet o areyu nɛɛn. Bar ɛɛti o areyu niiga nɔɔnɔ ŋaan anowanan aneet vurta. Ma alaŋ katin naana kaganona ŋaati kaborcanɛ caava ogin zoonu, eeci adiŋdiŋ niini ɔrɔɔt ɛlɛ.”
25 Quando João estava completando a sua carreira, disse: “Quem vocês pensam que sou? Não sou aquele que vocês esperam. Mas depois de mim vem aquele de cujos pés não sou digno de desamarrar as sandálias.”
26 Iziiktaŋ zin di niiga ɔl ogane Israyil o eeginu dɔl ci dɔl o Ibrayim kibeen buk niiga ɔl o eeginu modɛn o adiŋdiŋanu Jook ŋina. Itoonnyaket zɔɔz ci rogeto noko ageet dook.
26 — Irmãos, descendência de Abraão e todos vocês que temem a Deus, a nós foi enviada a palavra desta salvação.
27 Eeci ɔl baal abaak Jerusalɛma e kibeen alaat ugeec ŋaan kagaac Yesu een Kiristo baal arɛ niigi e nɛɛn. Ma alaŋ buk aga niigi zoozok baal ayɛɛt nyakaŋanɛta, baal gɔɔn akɛɛp ɔl iinyaye o yubzento dook e. Anycek zin niigi zoozok o nyakaŋanetu kɛlɛɛmtɛ gole o apaktɛkɛ Yesu daayiz.
27 Pois os moradores e as autoridades de Jerusalém, não conhecendo Jesus nem as palavras dos profetas que são lidas todos os sábados, cumpriram as profecias, quando condenaram Jesus.
28 Yo nuun waanice ma ɔkɔma gi ci ka kapaktɛkɛ niigi nɔɔnɔ daayiz e, alaac niigi alaan o kazi Pailat ka kuruk nɔɔnɔ kadaak.
28 E, embora não achassem nenhuma causa de morte, pediram a Pilatos que ele fosse morto.
29 Ma vurte o otodoyi niigi nɔɔnɔ keete ween talakec, ma utuguzɛkɛ nɔɔnɔ kaal dook kiyo ayeedi waragewe o Joowo o, aarya nɔɔnɔ keete ween talakec, ma avɔ arek bɔɔt.
29 Depois de cumprirem tudo o que estava escrito a respeito dele, tirando-o do madeiro, puseram-no em um túmulo.
30 Bar zin Jooi itiŋawi nɔɔnɔ daayiza.
30 Mas Deus o ressuscitou dentre os mortos,
31 Ma iinyaye ci meelik eyelizak Yesu ɛlɛ ɔl ogin baal ɔrkɔra been nɔɔnɔ Galiliya avunak Jerusalɛm e. Ma inoko iziti niigi bacok giye nico ole o Israyil.
31 e durante muitos dias ele foi visto pelos que o tinham acompanhado da Galileia para Jerusalém, os quais são agora as suas testemunhas diante do povo.
32 — ausente —
32 E nós anunciamos a vocês o evangelho da promessa feita aos nossos pais,
33 — ausente —
33 como Deus a cumpriu plenamente a nós, seus filhos, ressuscitando Jesus, como também está escrito no Salmo número dois: “Você é meu Filho; hoje eu gerei você.”
34 Aduwa Jooi zɔɔz ci akati ŋaazi o Yesu daayiza ki gi o alaŋ adaaŋni bodo azi nɛ, “Ŋaan kanyin mayuwɛnɛt onan een didi baal katerkedei Devid e.”
34 — E quanto ao fato de que o ressuscitaria dentre os mortos para que jamais voltasse à corrupção, Deus o expressou desta maneira: “E cumprirei a favor de vocês as santas e fiéis promessas feitas a Davi.”
35 Buk baale anek Devid Jook waragewe o beniinowu nɛ, “Alaŋ uuŋ niina gabaren unun abon kumu loowa.”
35 — Por isso, também diz em outro Salmo: “Não permitirás que o teu Santo veja corrupção.”
36 Alaŋ zin Devid aduwa zɔɔz ci akati ɛlɛ onin, eeci baale ma ŋaan arogi niini e, agɔɔn niini kaal o arooŋek Jooi nɔɔnɔ kutugu. Ma waanice adaak niini, ma ada ɔl nɔɔnɔ ŋaao adawin jijitiginɛ, ma ame ɛlɛ oninɛ loowa.
36 — Porque tendo Davi, no seu tempo, servido conforme o plano de Deus, morreu, foi sepultado ao lado de seus pais e viu corrupção.
37 Bar zin Yesu nɛɛn o itiŋawi Jooi nɔɔnɔ daayiza iŋaan kumu.
37 Porém aquele a quem Deus ressuscitou não viu corrupção.
38 Gɔtɔnɔga, abon agayu niiga dook ŋaaten Yesu uuwayizɛ zɔɔz o aaran Jooi oŋɛ ɔla.
38 Portanto, meus irmãos, saibam que é por meio de Jesus que a remissão dos pecados é anunciada a vocês;
39 Zin ɛɛti o atu Yesu ɔɔgjai niini oŋene baal alaŋ lotinowa o Mosis aara e.
39 e, por meio dele, todo o que crê é justificado de todas as coisas das quais vocês não puderam ser justificados pela lei de Moisés.
40 Egenyit zin ka calaŋ zɔɔz baal aduwa Jooi nyakaŋanɛtɛ e akunakuŋ igeet.
40 Portanto, tenham cuidado para que não lhes aconteça o que os profetas disseram:
41 Baale azi niigi nɛ, “Niiga ɔl o gɔɔn adoŋnuŋ nyigita, ma apezu gi ween didi, icinit gi ci ka kutugu ce. Ateeduŋ tedec gi nici biye. Tedec mã acinu gi nico, adaaŋnu. Eeci gi ci ka kutugu naana iinya nicoko noko, yo nuun oobekuŋ ɔl igeet, alaŋ atuyu.”
41 “Vejam, ó desprezadores! Fiquem maravilhados e desapareçam, porque, no tempo de vocês, eu realizo obra tal que vocês não acreditarão se alguém lhes contar.”
42 Mazi odotiz Pɔl zooze nico, udunta niini been Barnabas ceeze o lotento. Ma aduwak ɔl nɔɔgɔ kabada bodo iitene ci yubzento aku e, ka kiiya kuduktak niigi nɔɔgɔ kaal ci ɛɛl kiyo nici noko bodo.
42 Quando Paulo e Barnabé estavam saindo, as pessoas pediram que, no sábado seguinte, lhes falassem estas mesmas palavras.
43 Ma vurta mazi azaani ɔl lotɛnta, oneec ɔl ci Juz meel kibeen modɛn o adiŋdiŋan Jook Pɔl been Barnabas. Ma aduwak Pɔl kibeen Barnabas nɔɔgɔ zoozok ci ka kɔdɔkti niigi tuwɛnta ka kabaayit baayiz o Joowo abon.
43 Terminada a reunião na sinagoga, muitos dos judeus e dos prosélitos piedosos seguiram Paulo e Barnabé, e estes, falando com eles, os persuadiam a continuar firmes na graça de Deus.
44 Ma iitene ci yubzento oman, iridjai ɔl o abaak kutura ka kivita kiziiyit zɔɔz o Joowo.
44 No sábado seguinte, quase toda a cidade se reuniu para ouvir a palavra do Senhor.
45 Mazi avɔ acin ɔl o Juz kɔlɛ, inyigitita. Ma akɔny zɔɔz o Pɔl kizi vɔlɔŋ, ma bar aduwa zɔɔz ci gɛr akani nɔɔnɔ.
45 Mas os judeus, vendo as multidões, ficaram com muita inveja e, blasfemando, contradiziam o que Paulo falava.
46 Bar enico Pɔl been Barnabas ozoozit moozɛta ɔrɔɔt. Ma anek ɔl o Juz nɛ, “Laadun aganɔ waan rak ŋaati kuuwayekuŋ zɔɔz o Joowo ɔɔwa igeet ɔl o Juz. Zin giye o utuburtu niiga zɔɔz nico, ma icintu eleeti ugooc alaŋaan aganonu ŋaati ajowanu rogɛt o abil been nɛɛn, ŋaan kuuŋnuŋ igeet ka koota kuuwakteya zɔɔz o Joowo ɔl ween modɛn.
46 Então Paulo e Barnabé, falando ousadamente, disseram: — Era necessário pregar a palavra de Deus primeiro a vocês. Mas, como vocês a rejeitam e se julgam indignos da vida eterna, eis que nos voltamos para os gentios.
47 Eeci aricaneket Manyi ageeta zɔɔz ci azi nɛ, “Kitoonuŋ igeet ka iziti vooritin ci modenu, ma buk eeginu gɔl ci rogzɛn ci ɔl o loocu dook.”
47 Porque o Senhor assim nos determinou: “Eu coloquei você como luz dos gentios, a fim de que você seja para salvação até os confins da terra.”
48 Mazi azii ɔl ween modɛn zɔɔz nico, ataltɔ niigi, ma anaat Jook zooze o akati Yesu. Utuyɔ ni ɔl baal laadun aŋɛrak Jooi nɔɔnɔ rogɛt o abil been nɛɛn.
48 Os gentios, ouvindo isto, se alegravam e glorificavam a palavra do Senhor. E creram todos os que haviam sido destinados para a vida eterna.
49 Ma azaanonek zɔɔz o Joowo kuturyok o looc nice dook.
49 E a palavra do Senhor se espalhou por toda aquela região.
50 Maje bar ɔl o Juz amacuc alaat o kutur nice kibeen ŋaai o modɛn ween arɔk gɔɔn adiŋdiŋan Jook ka kotobortek niigi Pɔl been Barnabas nɔŋ. Ma anyek niigi ɔl kigidit Pɔl kibeen Barnabas, ma atooyek tuu.
50 Mas os judeus instigaram as mulheres piedosas de alta posição e os principais da cidade e levantaram perseguição contra Paulo e Barnabé, expulsando-os do seu território.
51 Ma aduŋta Pɔl ki Barnabas tɔdɔ zɔɔnɛ ka kizi yelzan o aborni ɔl o kutur ci kazi Antiyok noko zɔɔz o Joowo. Idicek ni niigi ɔɔtɔ kuture o kazi Ikoniyam.
51 E estes, sacudindo contra eles o pó dos pés, foram para Icônio.
52 Maje ɔl o tuwento abaak Antiyokti anyak Vɔŋiz o Joowo zinzeetinɛ, ma atalnɛ ɔrɔɔt.
52 Os discípulos, porém, estavam cheios de alegria e do Espírito Santo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.