Gênesis 37
To Ngü Mürü ka Me bete Gina Ngü (S Sudan) (MUH) vs NVT
1 Wü Yakobo ngbü ta ejiji de wü di ye, gbü tö ka wü *Kanana, kpah baka wü kundu wü tane.
1 Jacó passou a morar na terra de Canaã, onde seu pai tinha vivido como estrangeiro.
2 — ausente —
2 Este é o relato de Jacó e sua família. Quando José tinha 17 anos, cuidava dos rebanhos de seu pai. Trabalhava com seus meios-irmãos, os filhos de Bila e Zilpa, mulheres de seu pai, e contava para seu pai algumas das coisas erradas que seus irmãos faziam.
3 — ausente —
3 Jacó amava José mais que a qualquer outro de seus filhos, pois José havia nascido quando Jacó era idoso. Por isso, certo dia Jacó encomendou um presente especial para José: uma linda túnica.
4 Fü wü di enga ni ye Yüsefa awu, gü ba dene, wö ani le Yüsefa ka-ye fa sü ne. Fü ngü la ayia asiti te ewü afa sü. Fü ewü akpo angbü ekpü Yüsefa ꞌduwa sürü sürü. Wüh le amala züka ngü fefe nda-wü tïne de.
4 Os irmãos de José, por sua vez, o odiavam, pois o pai deles o amava mais que a todos os outros filhos. Não eram capazes de lhe dizer uma única palavra amigável.
5 — ausente —
5 Certa noite, José teve um sonho e, quando o contou a seus irmãos, eles o odiaram ainda mais.
6 — ausente —
6 “Ouçam este sonho que tive”, disse ele.
7 — ausente —
7 “Estávamos no campo, amarrando feixes de trigo. De repente, meu feixe se levantou e ficou em pé, e seus feixes se juntaram ao redor do meu e se curvaram diante dele!”
8 Fü ewü akpo emala ngü, gü ba, “Ho! Ye ngbü ele afü te-ye, angbü mere miri gbü nzö ani, fü ani adi nda-ani ꞌburu esa lö ye? Ye ngbü emala te komö ye de bala neh ene ngü ne?” Teka ngü la, fü wü di enga ni ye na adu akpü engu tïne ꞌduwa afa sü, teka ngü te engu mala. Wüh gü ba, “Ah ngbü ecu ngü ye de bala ne, neh teka roto ka-ye la?”
8 Seus irmãos responderam: “Você imagina que será nosso rei? Pensa mesmo que nos governará?”. E o odiaram ainda mais por causa de seus sonhos e da maneira como os contava.
9 Fütanga ngü la, fü Yüsefa adu kpah aroto gara roto. Gbü roto la, fü ah awu wü ra ake fe, bete wü küfara nzükpa de füh ye biri, te ewü yia koro ꞌburu engangagira, angbü ecu ngüngü.
9 Pouco tempo depois, José teve outro sonho e, mais uma vez, contou-o a seus irmãos. “Ouçam, tive outro sonho”, disse ele. “O sol, a lua e onze estrelas se curvavam diante de mim!”
10 Fü ah adu kpah amala nga roto la fü wö ye, de wü di enga ni ye ꞌburu. Te wö ye na je ngü la bala, fü mamaguma ayia asiti eküte Yüsefa, gü ba, “De-ye deyï, dela bala neh ene roto ne? Ye efï nda-ye, gü ba, ni ena ayia cu me-ni, de wü ni ye, de wü di enga ni ye ꞌburu, acu ngü ye fanü fanü?”
10 Dessa vez, contou o sonho não apenas aos irmãos, mas também ao pai, que o repreendeu, dizendo: “Que sonho é esse? Por acaso eu, sua mãe e seus irmãos viremos e nos curvaremos até o chão diante de você?”.
11 Fü wü di enga ni ye na ayia ati ngü la fï emaguma wü. Fü wö ye na angbü fï bü da efï ngü la emaguma ye.
11 Os irmãos de José ficaram com inveja dele, mas seu pai se perguntou qual seria o significado dos sonhos.
12 Gbü gara ra, fü wü di enga ni ye Yüsefa ayia agbü sü ka-wü, de ïrï ye Eberone ne, aza wü kambiliki ka wö wü, anü di agbü gara sü de ïrï ye Sekeme.
12 Pouco depois, os irmãos de José levaram os rebanhos de seu pai para pastar junto de Siquém.
13 Fütanga ngü la, fü Yakobo ayia aï Yüsefa kpaka ye, amala ngü fefe, gü ba dene, “Yüsefa deyï, ni ele atima ye kpaka wü di enga ni ye kpa gbü Sekeme.” Yüsefa gü ba, “Wayi, ni le eyi.”
13 Então Jacó disse a José: “Seus irmãos estão cuidando das ovelhas em Siquém. Apronte-se, e eu o enviarei até eles”. “Estou pronto para ir”, respondeu José.
14 Yakobo gü ba, “Ye nü enü, ye ceka wü di enga ni ye, de ye du, ye mala mene ngü te ngbü emere ewü de kpala, de wü kambiliki ne, fü ni, teka fü ni aje gömö ye.” Fü Yüsefa ayia sela, anü aceka wü di enga ni ye agbü Sekeme.
14 “Vá ver como estão seus irmãos e os rebanhos”, disse Jacó. “E traga-me notícias deles.” Jacó o enviou, e José viajou de sua casa no vale de Hebrom até Siquém.
15 Te engu koro tete agbü Sekeme kpala, ah maka wü di enga ni ye de. Fü ah angbü endondoro da egïrï ewü. Fü gara komoko akoro amaka engu kpala, ayi-tata, gü ba dene, “De-ye deyï, ah mere baye te ye ngbü endoro de bane? Ye ngbü egïrï neh ene?”
15 Quando José chegou a Siquém, um homem da região notou que ele andava perdido pelos campos. “O que você está procurando?”, perguntou o homem.
16 Yüsefa gü ba dene, “Ni ngbü egïrï wü di enga ni ni. Wüh ngbü de wü kambiliki ka wö ani neh to kaye?”
16 “Estou procurando meus irmãos”, respondeu José. “O senhor sabe onde eles estão cuidando dos rebanhos?”
17 Fü komoko la alügü ngü fefe, gü ba dene, “Ni je ngü te ewü ngbü emala, gü ba, ‘Ani le anü agbü Dotana.’ Ah ba e te ewü nü sü eyi kpala la.” Fü Yüsefa ayia kpah bü ꞌduwa ayia, anü afa nga ewü, amaka agbü Dotana kpala.
17 O homem lhe disse: “Sim, eles foram embora daqui, mas eu os ouvi dizer: ‘Vamos a Dotã’”. Então José foi atrás de seus irmãos e os encontrou em Dotã.
18 — ausente —
18 Quando os irmãos de José o viram, o reconheceram de longe. Antes que ele se aproximasse, planejaram uma forma de matá-lo.
19 — ausente —
19 “Lá vem o sonhador!”, disseram uns aos outros.
20 — ausente —
20 “Vamos matá-lo e jogá-lo numa dessas cisternas. Diremos a nosso pai: ‘Um animal selvagem o devorou’. Então veremos o que será dos seus sonhos!”
21 Fü Rübena, te di de gina enga ni ewü ne, ayia aje ngü la. Fü ngü la ayia asiti tete afa sü. Fü ah adu afï nga kaje te ni ena aküwa Yüsefa tete na.
21 Mas, quando Rúben ouviu o plano, tratou de livrar José. “Não o matemos”, disse ele.
22 Fü ah ayia amala ngü fü ewü, gü ba dene, “De-wü deyï, ah tï fü ani amörö engu amörö de, angü engu de enga ni ani. Te ah bala la, ani za bü engu, ani gü agbü diri du-kpa-ngu. Fü engu akpi ka-ye kpala de tete-ye.” Amba Rübena ngbü emala ngü la ka-ye nda de mani, angü fïngangü kaka gü ba, te ani gü engu eyi kpala la, fü ni adu aza engu, alügü kpaka wö ni.
22 “Por que derramar sangue? Joguem-no nesta cisterna vazia aqui no deserto e não toquemos nele.” Rúben planejava resgatar José e levá-lo de volta ao pai.
23 Te Yüsefa koro tete kpaka ewü la, fü ewü ayia bü riii, atï tete, azoro engu gö! Fü ewü ayia agbi züka bongo kaka-na, de tere te ye la, asidi.
23 Assim, quando José chegou, os irmãos lhe arrancaram a linda túnica que ele estava usando,
24 Fü ewü ayia aza engu, anü di, agü agbü diri du-kpa-ngu, te ngu di ta gbügbü na ma.
24 o agarraram e o jogaram na cisterna vazia, ou seja, sem água.
25 Fü ewü adu angbü ezü kümü ka-wü. Wüh te eceka kpï bane de, gbangbara! te wü Arabï te ewü ngbü ekoro to kpa fügö, agbü Gïlada, de wü e ka-wü, baka wü *rü de züka se wü, de wü gara wü züka wü e ka-wü, te ewü enü di, acïnzï agbü *Ezepeto. Wüh ngbü bï wü e la ta ꞌburu füh wü kamele ka-wü.
25 Mais tarde, quando se sentaram para comer, viram ao longe uma caravana de camelos vindo em sua direção. Era um grupo de negociantes ismaelitas, que transportavam especiarias, bálsamo e mirra de Gileade para o Egito.
26 Fü *Yuda, gara enga ni ye Yüsefa ne, ayia awu wü Arabï la. Fü ah amala ngü fü wü di enga ni ye, gü ba dene, “Te ani mörö enga ni ani ne amörö, fü ani acere nga kökö na eküte wö ani la, ani ena amaka gbügbü na neh ene?
26 Judá disse a seus irmãos: “O que ganharemos se matarmos nosso irmão e encobrirmos o crime?
27 Te ah nda bü fïngangü ka-ni la, ah le de ani nü enü, za engu, acïnzï asidi fü wü kpara te ewü ekoro ne. Fü ani aza jiase ka-ani la. Angü engu de enga ni ani. Te ani mörö engu la, ah ena adi esiti.” Fü ewü ale ngü la te nga wü ꞌburu.
27 Em vez de matá-lo, vamos vendê-lo aos negociantes ismaelitas. Afinal, ele é nosso irmão, sangue do nosso sangue!”. Seus irmãos concordaram.
28 Te wü Arabï koro tete kpaka ewü sela, fü ewü ayia kere, anü agbeke Yüsefa kpa gbü du la, adu di, ato fü wü Arabï la. Fü wü Arabï la ayia ato mere bi jiase fü ewü, baka teke biri. Fü ewü aza Yüsefa yo! atafa di agbü Ezepeto.
28 Então, quando os ismaelitas, que eram negociantes midianitas, se aproximaram, os irmãos de José o tiraram da cisterna e o venderam para eles por vinte peças de prata. E os negociantes o levaram para o Egito.
29 Fütanga ngü la, fü Rübena adu anü akoro füh du-kpa-ngu la, aceka kpï bane, yïrï! Yüsefa nda ma! Fü ngü la asiti tete ꞌduwa ba-neh-ene-la. Fü ah ayia agbürü bongo te ye, asörö traaa! de mere siti gba.
29 Algum tempo depois, Rúben voltou para tirar José da cisterna. Quando descobriu que seu irmão não estava lá, rasgou as roupas.
30 Fü ah ayia alügü nga ye, adu kpaka wü di enga ni ye, ayi-ta ewü, gü ba dene, “Anga mbarase agbü du la nda tïne eyi ma! Ni ena amere baye?” Wü di enga ni ye la le ngü nda-wü de.
30 Voltou a seus irmãos e lamentou-se: “O menino sumiu! E agora, o que farei?”.
31 Fütanga ngü la, fü ewü ayia aza meme, amörö. Fü ewü aza bongo ka Yüsefa, ayili gbü ngüte meme la,
31 Então os irmãos mataram um bode e mergulharam a túnica de José no sangue do animal.
32 aza, adu di, agü tatamu fü wö wü, gü ba, “Wö ani deyï, ani maka bongo ne kötö to kpane de ngüte te ye. Ye ceka la bongo engu mbi mbi mbi. Ah ena adi neh bongo ka da? Ah de bongo ka ye ye de?”
32 Enviaram a linda túnica para o pai, com a seguinte mensagem: “Veja o que encontramos. Não é a túnica de seu filho?”.
33 Fü Yakobo ayia awu bongo ka Yüsefa teke. Fü ah atï ꞌduwa de gba, gü ba, “Wuuwu! Ye ra, Yüsefa, e-dene bü bongo ka-mü fanü fanü na? Siti nü zoro mü, sösörö mü eyi luru luru, du züfa mü eyi fere dene na? Ma ena amere baye?”
33 O pai a reconheceu de imediato e disse: “Sim, é a túnica de meu filho. Um animal selvagem o deve ter devorado. Com certeza José morreu despedaçado!”.
34 Fü ah ayia asösörö bongo te ye ꞌburu ꞌburu. Fü ah adu aza kala bongo ka cïnga, ato te ye. Fü ah aku gba kö ye ye la bala, teka mere bi sïkpï.
34 Jacó rasgou suas roupas e vestiu-se de pano de saco. Por longo tempo, lamentou profundamente a morte do filho.
35 Fütanga mere bi sïkpï la, fü wü didi, wü jaji komoko de wü jaji würüse, ayia akoro ꞌburu kpakaka na, teka agu mamaguma, de engu ce ngü ka cïnga la tïne asidi. Fü Yakobo alügü ngü fü ewü, gü ba dene, “Ni le ngü ka-wü la de. Ni ena aku gba ye ni la bala, zalü te ni ena akpi, ago agbü tö.” Fü wö ye Yüsefa angbü fï bü eku gba kökö na bala.
35 A família toda tentou consolá-lo, mas ele se recusava. “Descerei à sepultura lamentando a morte de meu filho”, dizia, e continuou a lamentar-se.
36 Baka te wü Arabï la za Yüsefa, nü di agbü Ezepeto, fü ewü anü acïnzï engu fü gara mere kpara ka wü marajümïya kpala de ïrï ye Potifara.
36 Enquanto isso, os negociantes midianitas chegaram ao Egito, onde venderam José a Potifar, oficial e capitão da guarda do faraó.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 37, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.