Daniel 2
Godɨn Eghaghanim: Akar Gavgavir Dɨkɨrɨzir Ghurim ko Igiam (MSY2020) vs ARA
1 Nebukatnesar azenir pumuning uan kantrin garava an atrivimɨn iti. Egha dɨmagarir mam, a irebamɨn gani. Ezɨ irebar kam a gamima a bar osemegha akuava avenge.
1 No segundo ano do reinado de Nabucodonosor, teve este um sonho; o seu espírito se perturbou, e passou-se-lhe o sono.
2 Kamaghɨn amizɨ, irebar mɨngaribagh fogha dar gun mɨgeir gumaziba ko, kukunir gumaziba ko, imezibagh amir gumaziba ko, akavsiar ifavaribagh amir gumaziba, me bagha akam amada. Eghtɨ me izɨ an irebamɨn mɨngarimɨn gun mɨkɨmam. Egha me iza atrivimɨn guamɨn tuivizɨ,
2 Então, o rei mandou chamar os magos, os encantadores, os feiticeiros e os caldeus, para que declarassem ao rei quais lhe foram os sonhos; eles vieram e se apresentaram diante do rei.
3 a kamaghɨn me mɨgei, “Kɨ irebamɨn ganizɨ, irebar kam na gamima nan navim bar oseme. Kamaghɨn amizɨ, kɨ irebamɨn mɨngarim gɨfoghasa.”
3 Disse-lhes o rei: Tive um sonho, e para sabê-lo está perturbado o meu espírito.
4 Egha me kamaghɨn Aramɨn akamɨn atrivimɨn akam ikaragha ghaze, “Atrivim, nɨ bar deraghvɨra ikɨ mamaghɨra ikɨ. E ghaze, nɨ faragh uan irebamɨn e mɨkemeghtɨ, e an mɨngarimɨn gun nɨ mɨkɨmam.”
4 Os caldeus disseram ao rei em aramaico: Ó rei, vive eternamente! Dize o sonho a teus servos, e daremos a interpretação.
5 Ezɨ atrivim kamaghɨn gumazir kabav gɨa ghaze, “Kɨ guizbangɨra ia mɨgei, ia bizir kɨ irebamɨn ganizibar gun na mɨkemeghan kogh, egh uaghan an mɨngarimɨn gun mɨkemeghan koghtɨ, kɨ mɨdorozir gumazibav kemeghtɨ, me ian sueba ko aghariba asightɨ, ia aremegham. Egh me ian dɨpenibagh asɨghasɨghɨva, dar amutɨ da bar ikuvigham.
5 Respondeu o rei e disse aos caldeus: Uma coisa é certa: se não me fizerdes saber o sonho e a sua interpretação, sereis despedaçados, e as vossas casas serão feitas monturo;
6 Egh ia vɨrara irebam ko an mɨngarim sara na mɨkemeghtɨ, kɨ bizir avɨrim ia danɨng, egh ia damutɨ ia ziar ekiam iniam. Kamaghɨn datɨrɨghɨn, ia irebam ko an mɨngarimɨn gun na mɨkɨm.”
6 mas, se me declarardes o sonho e a sua interpretação, recebereis de mim dádivas, prêmios e grandes honras; portanto, declarai-me o sonho e a sua interpretação.
7 Egha me uam atrivim mɨgei, “Nɨ irebar kamɨn gun e mɨkemeghtɨ, e an mɨngarimɨn gun nɨ mɨkɨmam.”
7 Responderam segunda vez e disseram: Diga o rei o sonho a seus servos, e lhe daremos a interpretação.
8 Ezɨ atrivim kamaghɨn mɨgei, “Kɨ ian ifavaribagh fogha gɨfa. Ia dughiar ruarim mɨzuamasa, kamaghɨn ia ghaze, kɨ akam otavkɨri. Ezɨ bar puvatɨ.
8 Tornou o rei e disse: Bem percebo que quereis ganhar tempo, porque vedes que o que eu disse está resolvido,
9 Guizbangɨra, ia bizir kɨ irebamɨn ganizibar gun na mɨkemeghan koghɨva, ia bar osɨmtɨzir magh gariba iniam. Kɨ fo, ia bar navir vamɨra inigha ghaze, ia na gifar mangɨtɨ kɨ uan nɨghnɨzim otevkɨnigham. Kamaghɨn, ia irebar kamɨn gun na mɨkɨm, eghtɨ kɨ fogham, ia uaghan an mɨngarim sara na mɨkemegh.”
9 isto é: se não me fazeis saber o sonho, uma só sentença será a vossa; pois combinastes palavras mentirosas e perversas para as proferirdes na minha presença, até que se mude a situação; portanto, dizei-me o sonho, e saberei que me podeis dar-lhe a interpretação.
10 Ezɨ fofozir gumazir kaba atrivimɨn akam baregha, kamaghɨn a ikaragha ghaze, “Atrivim, nguazir kamɨn gumazitam bizir nɨ damuasa e mɨkemezim damighan kogham. Bar puvatɨ. Atrivim, atrivir gavgavir ekiatam, uan irebar mɨngaribagh fogha dar gun mɨgeir gumazitam, ko kukunir gumazitam, ko akavsiar ifavaribagh amir gumazitam, an azangsɨzir katamɨn a gamizir puvatɨ.
10 Responderam os caldeus na presença do rei e disseram: Não há mortal sobre a terra que possa revelar o que o rei exige; pois jamais houve rei, por grande e poderoso que tivesse sido, que exigisse semelhante coisa de algum mago, encantador ou caldeu.
11 Atrivim, bizir nɨ en azangsɨziba, e dav kɨman ibura. Ezɨ gumazitam dar amighan kogham. Aseba dar amuam. Egha aser kaba da gumaziba ko itir puvatɨ.”
11 A coisa que o rei exige é difícil, e ninguém há que a possa revelar diante do rei, senão os deuses, e estes não moram com os homens.
12 Ezɨ atrivim akar kam baregha bar puvɨram atari. Kamaghɨn amizɨ, a mɨdorozir gumaziba bagha akam amadagha ghaze, me Babilonɨn fofozir gumaziba bar me mɨsueghtɨma me aremegham.
12 Então, o rei muito se irou e enfureceu; e ordenou que matassem a todos os sábios da Babilônia.
13 Ezɨ mɨdorozir gumaziba ghua, Daniel uan namakaba ko me mɨsueghtɨ me aremeghasa me buriagha arui.
13 Saiu o decreto, segundo o qual deviam ser mortos os sábios; e buscaram a Daniel e aos seus companheiros, para que fossem mortos.
14 Ezɨ atrivimɨn mɨdorozir gumazibar garir gumazim Ariok, dɨkavigha Babilonɨn fofozir gumazibav sueghtɨ me aremeghasa zui. Ezɨ Daniel a mɨkɨmasa deravɨra nɨghnigha,
14 Então, Daniel falou, avisada e prudentemente, a Arioque, chefe da guarda do rei, que tinha saído para matar os sábios da Babilônia.
15 kamaghɨn Ariokɨn azara, “Manmaghsua, atrivim fofozir gumazibav sueghtɨ me aremeghasa mɨgɨrɨgɨar gavgavir kam gami?” Ezɨ Ariok bizir otivizir kabar gun a mɨgei.
15 E disse a Arioque, encarregado do rei: Por que é tão severo o mandado do rei? Então, Arioque explicou o caso a Daniel.
16 Ezɨ Daniel fofozir gumaziba aremeghan aghuagha, zuamɨra ghua atrivimɨn mɨgɨa ghaze, “Nɨ tong dughiam na danightɨ kɨ irebamɨn mɨngarimɨn gun mɨkɨmam.”
16 Foi Daniel ter com o rei e lhe pediu designasse o tempo, e ele revelaria ao rei a interpretação.
17 Ezɨ atrivim akar kam amamangatɨzɨ, Daniel uamategha uan dɨpenimɨn ghugha uan namakaba, Hanania, Misael, ko Asaria, bizir otiviziba bar dar gun me mɨkeme.
17 Então, Daniel foi para casa e fez saber o caso a Hananias, Misael e Azarias, seus companheiros,
18 Egha apangkuvim bagha Godɨn Uan Nguibamɨn Itim ko mɨkɨmasa me mɨgei. Egh uaghan irebar mogomemɨn itim bagh azangsɨghtɨ, an an mɨngarim en akagham. Eghtɨ e Babilonɨn fofozir gumazir igharaziba ko aremeghan kogham.
18 para que pedissem misericórdia ao Deus do céu sobre este mistério, a fim de que Daniel e seus companheiros não perecessem com o resto dos sábios da Babilônia.
19 Ezɨ dɨmagarir kamra God, atrivimɨn irebamɨn mɨngarim Danielɨn aka. Ezɨ Daniel Godɨn Uan Nguibamɨn Itimɨn ziam fa,
19 Então, foi revelado o mistério a Daniel numa visão de noite; Daniel bendisse o Deus do céu.
20 egha kamaghɨn mɨgei:
20 Disse Daniel: Seja bendito o nome de Deus, de eternidade a eternidade, porque dele é a sabedoria e o poder;
21 Nɨ amozim ko aruemɨn dughiam gatifa,
21 é ele quem muda o tempo e as estações, remove reis e estabelece reis; ele dá sabedoria aos sábios e entendimento aos inteligentes.
22 Egha God nɨ bizir aven modoghav itir me fozir puvatɨziba men akakasi.
22 Ele revela o profundo e o escondido; conhece o que está em trevas, e com ele mora a luz.
23 Nan ovavibar God, nɨ fofozim ko gavgavim na ganɨngi
23 A ti, ó Deus de meus pais, eu te rendo graças e te louvo, porque me deste sabedoria e poder; e, agora, me fizeste saber o que te pedimos, porque nos fizeste saber este caso do rei.
24 Egha Daniel Ariok bagha ghu, gumazir kam atrivim Babilonɨn fofozir gumazibav sueghtɨ me aremeghasa anemɨsefe. Ezɨ Daniel kamaghɨn a mɨgei, “Nɨ fofozir gumazibav sueghtɨ me aremeghan markɨ. Nɨ na inigh atrivim bagh mangɨ, eghtɨ kɨ irebamɨn a geghanɨva irebamɨn mɨngarimɨn gun a mɨkɨmam.”
24 Por isso, Daniel foi ter com Arioque, ao qual o rei tinha constituído para exterminar os sábios da Babilônia; entrou e lhe disse: Não mates os sábios da Babilônia; introduze-me na presença do rei, e revelarei ao rei a interpretação.
25 Ezɨ zuamɨra Ariok Daniel inigha atrivim bagha ghugha, kamaghɨn atrivim mɨgei, “Kɨ Judan adarazir mav inigha izi, me fomɨra kalabuziar gumazir mamɨn mɨn an kantrin a inigha kagh ize. Ezɨ a irebamɨn mɨngarimɨn gun nɨ mɨkɨmam.”
25 Então, Arioque depressa introduziu Daniel na presença do rei e lhe disse: Achei um dentre os filhos dos cativos de Judá, o qual revelará ao rei a interpretação.
26 Ezɨ Daniel, an ziar mam Beltesasar, atrivim kamaghɨn an azara, “Nɨ nan irebam ko an mɨngarim mɨkɨmamin fofozim iti?”
26 Respondeu o rei e disse a Daniel, cujo nome era Beltessazar: Podes tu fazer-me saber o que vi no sonho e a sua interpretação?
27 Ezɨ Daniel kamaghɨn atrivim mɨgei, “Atrivim, fofozir gumazitam, ko kukunir gumazitam, ko imezibagh amir gumazitam, ko akuzibagh amir gumazitam, me bar modoghav tir bizir kamɨn mɨngarim abɨghɨva avegham.
27 Respondeu Daniel na presença do rei e disse: O mistério que o rei exige, nem encantadores, nem magos nem astrólogos o podem revelar ao rei;
28 Ezɨ Godɨn Uan Nguibamɨn Itim, a iti, a bizir mogomebar mɨngariba azenim garɨsi. Atrivim, God bizir gɨn otivamibar nɨn akaghasa irebar kam nɨ ganɨngi. Ezɨ kɨ datɨrɨghɨn irebar nɨ uan dakozimɨn akua ganizimɨn, gun nɨ mɨkɨmam.
28 mas há um Deus no céu, o qual revela os mistérios, pois fez saber ao rei Nabucodonosor o que há de ser nos últimos dias. O teu sonho e as visões da tua cabeça, quando estavas no teu leito, são estas:
29 “Atrivim, nɨ akuima God irebamɨn bizir gɨn otivamiba nɨn aka. Ezɨ Godɨn kam, a bizir mogomeba azenim garɨsi. Egha bizir gɨn otivamiba nɨn aka.
29 Estando tu, ó rei, no teu leito, surgiram-te pensamentos a respeito do que há de ser depois disto. Aquele, pois, que revela mistérios te revelou o que há de ser.
30 Egha Godɨn kam bizir modoghav itim nan aka. Kɨrara fofozir ekiam ikia egha fofozir gumazir igharazibagh afirazir pu. Puvatɨ. God bizir kam nan aka, eghtɨ nɨ uan irebamɨn mɨngarim ko nɨghnɨzibagh gɨfogham.
30 E a mim me foi revelado este mistério, não porque haja em mim mais sabedoria do que em todos os viventes, mas para que a interpretação se fizesse saber ao rei, e para que entendesses as cogitações da tua mente.
31 “Atrivim, nɨ irebamɨn garima marvir guar dafam iti. Ezɨ bizir kam a gavgavigha bar puvɨra taghtasi. Ezɨ nɨ an ganigha bar atiatingi.
31 Tu, ó rei, estavas vendo, e eis aqui uma grande estátua; esta, que era imensa e de extraordinário esplendor, estava em pé diante de ti; e a sua aparência era terrível.
32 Me golɨn puvɨra taghtazimɨn an dapanimɨn ingari. Egha an evarim ko agharimning, me silvan aningɨn ingari, egha an ivariam me brasɨn dar ingari.
32 A cabeça era de fino ouro, o peito e os braços, de prata, o ventre e os quadris, de bronze;
33 Egha an suemning me ainɨn aningɨn ingarigha, an dagarimningɨn vɨn, me uaghara ain ko nguazim veregha aningɨn ingari.
33 as pernas, de ferro, os pés, em parte, de ferro, em parte, de barro.
34 Ezɨ dughiar nɨ marvir guar kamɨn garavɨra itimɨn, dagɨam a uabɨ mɨghsɨamɨn kuiaghirɨ, gumazitam a poghezir puvatɨ. A uabɨ izaghira marvir guar kam mɨsogha an dagarir me nguazim ko ainɨn ingarizimning mɨsoke. Ezɨ aning bar mɨsaraghire.
34 Quando estavas olhando, uma pedra foi cortada sem auxílio de mãos, feriu a estátua nos pés de ferro e de barro e os esmiuçou.
35 Ezɨ ainba, ko nguazim, ko bras, ko silva, ko gol, da bar bɨaghiregha mati raizɨn mɨseviba, nɨ da isa da makuri. Ezɨ amɨnim dagh ivavamadi, ezɨ mɨnezir taba ua itir puvatɨ. Ezɨ dagɨar marvir guar kam mɨsoghezim, an aghua mɨghsɨar ekiamɨn otoghava nguazir kam bar anevara.
35 Então, foi juntamente esmiuçado o ferro, o barro, o bronze, a prata e o ouro, os quais se fizeram como a palha das eiras no estio, e o vento os levou, e deles não se viram mais vestígios. Mas a pedra que feriu a estátua se tornou em grande montanha, que encheu toda a terra.
36 “Kar irebar nɨ ganizim. Ezɨ datɨrɨghɨn kɨ irebamɨn mɨngarimɨn gun nɨ mɨkɨmam.
36 Este é o sonho; e também a sua interpretação diremos ao rei.
37 Atrivim, nɨ faraghavɨra ikia, egha atrivir maba bar dagh afira. Ezɨ Godɨn Uan Nguibamɨn Itim, a nɨn amamangatɨzɨ nɨ atrivimɨn iti. Ezɨ a gavgavim nɨ ganɨga egha ziar ekiam nɨ ganɨngi.
37 Tu, ó rei, rei de reis, a quem o Deus do céu conferiu o reino, o poder, a força e a glória;
38 Egha nɨ gamima, gumazamiziba bar, ko asɨziba, ko kuaraziba bar, nɨ me gatifa. Ezɨ nɨ dapanir me golɨn ingarizimɨn mɨn iti.
38 a cujas mãos foram entregues os filhos dos homens, onde quer que eles habitem, e os animais do campo e as aves do céu, para que dominasses sobre todos eles, tu és a cabeça de ouro.
39 “Eghtɨ atrivir mam nɨn gɨn otivam, egh a nɨn mɨn gavgavighan kogham. Egh gɨn atrivir mɨkezim otoghɨva, nguazir oteviba bar dagh ativagham. Ezɨ atrivir kam mati bras.
39 Depois de ti, se levantará outro reino, inferior ao teu; e um terceiro reino, de bronze, o qual terá domínio sobre toda a terra.
40 Eghtɨ ua gɨn namba 4ɨn atrivim otivam. An ainɨn mɨn gavgavigham. E fo, ain bizibav sozima da bɨgha mɨnemniaba iri. Ezɨ kamaghɨra atrivir kam kantrin fomɨra ikezibar gavgaviba bar dagh afiragh ada gɨvagham.
40 O quarto reino será forte como ferro; pois o ferro a tudo quebra e esmiúça; como o ferro quebra todas as coisas, assim ele fará em pedaços e esmiuçará.
41 Ezɨ nɨ irebamɨn kamaghɨn gari, bizir kamɨn dagarimning ko dagarir puziba, me ain ko nguazim uaning veregha dar ingari. Ezɨ bizir kamɨn mɨngarim kamakɨn. Gumazamizir atrivir kam ativaziba, me uarira uari abigh, men tarazi gavgavigh ikɨvɨra ikiam. Ain ko nguazim vɨrara dagarir pumuningɨn iti, a kamaghɨn nɨn aka, dar gavgavim ainɨn mɨn gavgavigh egh bar gavgavighan kogham.
41 Quanto ao que viste dos pés e dos artelhos, em parte, de barro de oleiro e, em parte, de ferro, será esse um reino dividido; contudo, haverá nele alguma coisa da firmeza do ferro, pois que viste o ferro misturado com barro de lodo.
42 Ezɨ dagarir puzir me ain ko nguazimɨn ingarizim, a kamakɨn, kantrin otevir mam ainɨn mɨn gavgavigham. Eghtɨ an otevir mam nguazim mɨn gavgavighan kogham.
42 Como os artelhos dos pés eram, em parte, de ferro e, em parte, de barro, assim, por uma parte, o reino será forte e, por outra, será frágil.
43 Ezɨ me, nguazim ko ain aning veregha marvir guar kamɨn dagarimɨn ingari. Ezɨ bizir kamɨn mɨngarim kamakɨn. Atrivim gumazamizir bɨaghireziba, ua me akuvasa nɨghnɨsi. Eghtɨ me atrivir igharazibar guivibar ikɨ, egh me deragh uari ko poroghan kogham. Kamaghɨra ain deragha nguazim ko pozir puvatɨ.
43 Quanto ao que viste do ferro misturado com barro de lodo, misturar-se-ão mediante casamento, mas não se ligarão um ao outro, assim como o ferro não se mistura com o barro.
44 “Ezɨ dughiar atrivir kaba ikiavɨra itimɨn, Godɨn Uan Nguibamɨn Itim, a Dughiar a Gumazamizibagh Ativaghamin Tam a damightɨ, an otivam. Eghtɨ a ikɨ mamaghɨra ikiam. Eghtɨ atrivir maba da God Gumazamizibagh Ativaghamin Dughiar Kam dɨkabɨraghan kogham. Eghtɨ God Gumazamizibagh Ativaghamin Dughiam, an atrivir igharazibagh asɨghasigham. Eghtɨ an atrivir dughiar kam a ikɨ mamaghɨra ikɨvɨra ikiam.
44 Mas, nos dias destes reis, o Deus do céu suscitará um reino que não será jamais destruído; este reino não passará a outro povo; esmiuçará e consumirá todos estes reinos, mas ele mesmo subsistirá para sempre,
45 Nɨ dagɨamɨn gari, a uabɨ mɨghsɨamɨn pura kuiaghirɨ, gumazitam a poghezir puvatɨ. Dagɨar kam ira, marvir guar me ain ko bras ko nguazim ko silva ko golɨn ingarizim a mɨsoghezɨ, a bar mɨsaraghire. Dagɨar kam, a God gumazamizibagh ativaghamin dughiamɨn ababanim.
45 como viste que do monte foi cortada uma pedra, sem auxílio de mãos, e ela esmiuçou o ferro, o bronze, o barro, a prata e o ouro. O Grande Deus fez saber ao rei o que há de ser futuramente. Certo é o sonho, e fiel, a sua interpretação.
46 Atrivim Nebukatnesar Danielɨn akam baregha, egha Danielɨn boroghɨra tevimning apɨrigha irɨgha uan guam isa nguazim gatɨgha ghaze, me Danielɨn ofa damu borer mughuriar aghuim zuim tuva an ziam fɨ.
46 Então, o rei Nabucodonosor se inclinou, e se prostrou rosto em terra perante Daniel, e ordenou que lhe fizessem oferta de manjares e suaves perfumes.
47 Ezɨ atrivim kamaghɨn Daniel mɨgei, “Nɨ irebar modozir kamɨn gun mɨkemegha gɨfa. Kamaghɨn amizɨ, kɨ kamaghɨn fo, nɨn God a godɨn igharazibagh afira. Ana atriviba bar dar ekiam, egha bizir mogomeba azenim garɨsi.”
47 Disse o rei a Daniel: Certamente, o vosso Deus é o Deus dos deuses, e o Senhor dos reis, e o revelador de mistérios, pois pudeste revelar este mistério.
48 Ezɨ atrivim Babilonɨn provinsɨn gavmanɨn dapanimɨn ikiasa Daniel amɨsefe. Egh a gumazir nɨghnɨzir aghuiba atrivim ganɨdibar gumazir dapanimɨn iti. Ezɨ atrivim uaghan Daniel bizir avɨrir aghuiba a ganɨngi. Ezɨ Daniel ziar ekiam iti.
48 Então, o rei engrandeceu a Daniel, e lhe deu muitos e grandes presentes, e o pôs por governador de toda a província da Babilônia, como também o fez chefe supremo de todos os sábios da Babilônia.
49 Egha Daniel Babilonɨn provins gatifa. Egha a ingangaribar ganasa nɨghnɨghava, Satrak ko Mesak ko Abetnego, me amɨsɨvasa atrivimɨn azangsɨsi. Ezɨ atrivim an azangsɨzir kamɨn amamangatɨzɨ, me dar gari. Egha Daniel uabɨ atrivimɨn dɨpenimɨn iti.
49 A pedido de Daniel, constituiu o rei a Sadraque, Mesaque e Abede-Nego sobre os negócios da província da Babilônia; Daniel, porém, permaneceu na corte do rei.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Daniel 2, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.