2 Samuel 19
Godɨn Eghaghanim: Akar Gavgavir Dɨkɨrɨzir Ghurim ko Igiam (MSY2020) vs NVT
1 Ezɨ gumazir maba gɨn ghua kamaghɨn Joapɨn mɨgɨa ghaze, “Devit bar Apsalomɨn apangkuvigha a bagha azia iti.”
1 Logo chegou a Joabe a notícia de que o rei chorava e lamentava a morte de Absalão.
2 Dughiar kamɨn Devitɨn mɨdorozir gumaziba kamaghɨn oraki, Devit uan otarim Apsalom bagh azia iti. Kamaghɨn amizɨ, me mɨdorozim damu apaniba abɨnamin arazim bagha navir agorogem gamir puvatɨ. Men naviba osemegha iti.
2 Quando o povo soube da grande tristeza do rei pela morte de seu filho, a alegria da vitória daquele dia se transformou em profundo pesar.
3 Egha mɨdorozir gumaziba nɨmɨra nɨmɨra nguibar ekiamɨn iza, mati mɨdorozir gumaziba mɨdorozimɨn aregha aghumsɨzim sara izi.
3 Os soldados entraram na cidade sem chamar a atenção, como se estivessem envergonhados e houvessem fugido da batalha.
4 Dughiar kamɨn, atrivim uan guam avaragha pamtemɨn azia ghaze, “O Apsalom, nan otarim, noka. Apsalom, nan otarim, nan otarim!”
4 O rei cobriu o rosto com as mãos e continuou a chorar: “Ah, meu filho Absalão! Ah, Absalão, meu filho, meu filho!”.
5 Ezɨ Joap atrivimɨn dɨpenimɨn ghugha kamaghɨn a mɨgei, “Nɨ oragh. Nɨ datɨrɨghɨn uan mɨdorozir gumazibagh amizɨ, me bar aghumsɨki. Dughiar kamra, gumazir kaba nɨn akura. Ezɨ nɨ uan amuiba ko boriba ko amuir doziba, ia osɨmtɨzir tam inizir puvatɨ.
5 Então Joabe foi até o quarto do rei e disse: “Hoje salvamos sua vida e a vida de seus filhos e filhas e de suas esposas e concubinas. E, no entanto, o senhor age desse modo e nos faz sentir envergonhados.
6 Ezɨ gumazir nɨ gifongeziba, nɨ me gifongezir puvatɨ. Ezɨ gumazir nɨ gifongezir puvatɨziba nɨ me gifonge. Nɨn arazim bighavɨra kamaghɨn en akagha ghaze, nɨn ingangarir gumazir dapaniba ko mɨdorozir gumaziba, me pura biziba. Ezɨ kɨ fo, Apsalom ti angamɨra itima e bar ariaghirezɨ, nɨ ti bar akongeghai.
6 Parece amar os que o odeiam e odiar os que o amam. Hoje deixou claro que todos os seus comandantes e soldados não significam nada para o senhor. Pelo visto, se Absalão tivesse sobrevivido e todos nós tivéssemos morrido, o senhor estaria satisfeito.
7 “Nɨ oragh, nɨ dɨkavigh zuamɨra mangɨ mɨdorozir gumaziba deravɨra me mɨkɨmɨva, men navibar amightɨ da deraka. Kɨ Ikiavɨra Itir Godɨn ziamɨn guizbangɨra nɨ mɨgei, nɨ kamaghɨn damighan koghtɨ, datɨrɨghɨn dɨmangan me nɨ ateghtɨ, nɨ bar osɨmtɨzir ekiam iniam. Eghtɨ osɨmtɨzir kam osɨmtɨzir nɨ uan igiamra ikia iza datɨrɨghɨn tuzir osɨmtɨziba, bar dagh afiragham.”
7 Agora saia e vá parabenizar seus soldados, pois juro pelo S enhor que, se o rei não for, nem um só deles permanecerá aqui esta noite. Isso seria pior que todo o mal que já lhe aconteceu na vida”.
8 Joap mɨkemegha gɨvazɨma, Devit dɨkavigha ghua nguibar ekiamɨn tiar akamɨn aperaghav iti. Ezɨ an mɨdorozir gumaziba kamaghɨn oraki, atrivim nguibar ekiamɨn tiar akamɨn boroghɨn aperaghav iti. Kamaghɨn amizɨ, an mɨdorozir gumaziba iza a ko iti. Ezɨ Israelian mɨdorozir gumaziba arava vaghvagha bar uan nguibabar ghue.
8 Assim, o rei saiu e se sentou à entrada da cidade, e quando se espalhou a notícia de que o rei estava ali, todos foram vê-lo. Enquanto isso, os israelitas haviam fugido para suas casas,
9 Israelian gumazamiziba bar, uari adoghodogha marazi ghaze, “Atrivim Devit en akurazɨma, Filistiaba ko apanir igharaziba e gasɨghasɨzir puvatɨ. Egha a datɨrɨghɨn, Apsalomɨn atiatigha arav ghugha en kantri ataki.
9 e em todas as tribos de Israel houve muita discussão. O povo dizia: “O rei nos livrou de nossos inimigos e nos libertou dos filisteus, mas teve de fugir por causa de Absalão.
10 E Apsalom amɨsevezɨ a en atrivimɨn otozɨ, me mɨdorozimɨn aven a mɨsoghezɨ an areme. E Devit inigh izɨtɨ a en atrivimɨn ikiam. E bizir tizim mɨzuamam?”
10 Agora Absalão, a quem ungimos para reinar sobre nós, está morto. Não devemos demorar para trazer o rei Davi de volta!”.
11 Gumazir maba Israelian mɨgɨrɨgɨar kamɨn gun Atrivim Devit geghani, kamaghɨn amizɨ, a ofa gamir gumazimning, Sadok ko Abiatar bagha akam amaga ghaze, “Kɨ kamaghɨn ifonge, ia nan akam isɨ Judabar gumazir dapanibav mɨkɨm suam, kɨ kagh ikia Israelia mɨgeir akaba baraki. Ia Judaba bizir tizim bagha Israelia ataghizɨ, me faraghavɨra nan azangsɨgha ghaze, kɨ ua uan dɨpenimɨn mangam?
11 Então Davi enviou uma mensagem aos sacerdotes Zadoque e Abiatar: “Perguntem às autoridades de Judá: ‘Por que vocês demoram tanto para receber o rei de volta? Até eu já sei que todo o Israel deseja a minha volta.
12 E bar aveghbuaba egha anabar vamɨrara, egha ia tizim bagha gumazir igharaziba ataghizɨ me ian faragh mangɨ, uam na inigh izasa?”
12 Vocês são meus parentes, minha própria tribo, meu povo e minha raça! Então por que são os últimos a receber o rei de volta?’”.
13 Egha Devit uaghan Amasa mɨgɨa ghaze, “Ga anabar vamɨra. Kɨ nɨ amɨseveghtɨma, nɨ Joapɨn danganim inigh, nan mɨdorozir gumazibar gumazir dapanimɨn ikiam. Kɨ kamaghɨn damighan koghtɨ God na mɨsueghtɨ kɨ aremegham.”
13 E Davi pediu que dissessem a Amasa: “Você é meu parente, meu povo e minha raça. Que Deus me castigue severamente se, de hoje em diante, você não se tornar comandante de meu exército em lugar de Joabe”.
14 Ezɨ Devitɨn akaba, Judan gumazamizibar nɨghnɨzibagh ekuizɨ, me nɨghnɨzir vamɨram amigha kamaghɨn a bagha akam amadagha ghaze, “E ifonge, nɨ uan adarazi ko, ia bar uamategh Jerusalemɨn izɨ.”
14 A mensagem de Davi convenceu todas as autoridades de Judá, e eles deram uma resposta unânime. Mandaram dizer ao rei: “Volte para nós e traga todos que estão com o senhor!”.
15 Kamaghɨn amizɨ, Devit uan adarazi ko ghua Jordanɨn Fanemɨn otifi. Ezɨ Judan gumazamiziba kamaghsua, Devit izɨ Jordanɨn Fanem girɨghtɨ, me a bativigh a ko Jordanɨn vongɨn izam. Egha me ghua Jordanɨn Fanemɨn boroghɨn, Gilgalɨn nguibar ekiamɨn a mɨzuai iti.
15 Então o rei começou a viagem de volta para Jerusalém. Quando chegou ao rio Jordão, o povo de Judá foi a Gilgal para encontrar-se com ele e acompanhá-lo até o outro lado do rio.
16 Ezɨ Geran otarim Simei, a Benjaminɨn anabamɨn mav, an nguibam Bahurim, a zuamɨra Judaba ko iza Atrivim Devit bativasa izaghirɨ.
16 Simei, filho de Gera, de Baurim, na terra de Benjamim, atravessou com os homens de Judá para dar as boas-vindas ao rei Davi.
17 Ezɨ Benjaminɨn anabamɨn 1,000plan gumaziba Simei ko Devit bagha ize. Ezɨ Siba, a Solɨn adarazir ingangarir gumazim, a 15plan otariba ko 20plan ingangarir gumaziba sara, zuamɨra ghua Jordanɨn Fanemɨn atrivim bato.
17 Estavam com ele mil homens da tribo de Benjamim, incluindo Ziba, servo da casa de Saul, e os quinze filhos e vinte servos de Ziba. Desceram apressadamente ao Jordão para receber o rei.
18 Me atrivimɨn adarazir akurvagha, me isa fanemɨn vongɨn me arɨsi. Egha atrivim ifongezir biziba, me bar dagh ami.
18 Atravessaram o rio, para ajudar a família do rei a chegar à outra margem e para fazer o que ele lhes solicitasse. Quando o rei estava prestes a atravessar o rio, Simei, filho de Gera, curvou-se diante dele e suplicou:
19 Atrivim dɨpam gɨrasava amima, Simei iza an damazimɨn irɨgha kamaghɨn a mɨgei, “Ga uaning, nan gumazir ekiam, nɨ nan arazir kuraba gɨn amangasa kɨ ifonge. Nɨ Jerusalem ataghizir dughiamɨn, osɨmtɨzir kɨ amizim, nɨ a gɨnɨghnɨghan markɨ, nɨ nan arazir kurar kam bar a gɨn amadagh.
19 “Ó meu senhor, o rei, por favor, perdoe-me. Esqueça as coisas terríveis que seu servo disse quando o senhor saiu de Jerusalém.
20 Atrivim, kɨ fo, kɨ arazir kuram gami, kamaghɨn amizɨ kɨ notɨn amadaghan gumazir igharazibar faragha iza nɨ bato. Kɨ nɨn ingangarir gumazim.”
20 Sei quanto pequei. Por isso vim aqui hoje, a primeira pessoa em todo o Israel a receber o meu senhor, o rei”.
21 Ezɨ Seruian otarim Abisai kamaghɨn a mɨgei, “Simei akar kuramɨn Ikiavɨra Itir God mɨsevezir atrivim mɨkeme, kamaghɨn an aremeghtɨ, deragham!”
21 Então Abisai, filho de Zeruia, disse: “Simei deve ser morto, pois amaldiçoou o rei ungido do S enhor !”.
22 Ezɨ Devit kamaghɨn Abisai uan avebam Joap ko aning mɨgɨa ghaze, “Kar guan bizim puvatɨ, gua Seruian otarimning. Gua tizim bagha nan apanim damuasa? Kɨ datɨrɨghɨn kamaghɨn fo, kɨ Israelia bar men atrivim. Ezɨ dughiar kamɨn, e Israelian gumazitam mɨsueghtɨ an aremeghan kogham. Bar puvatɨgham.”
22 “Quem pediu a opinião de vocês, filhos de Zeruia?”, disse Davi. “Por que agem como se fossem meus inimigos? Hoje não é um dia de execuções, pois hoje voltei a ser rei em Israel!”
23 Egha atrivim akar dɨkɨrɨzim gamua pamtemɨn Simei mɨgɨa ghaze, “Bar guizbangɨra, me nɨ mɨsueghtɨ, nɨ aremeghan kogham.”
23 Então, virando-se para Simei, Davi prometeu: “Sua vida será poupada”.
24 Ezɨ Solɨn igiavotarim Mefiboset uaghan iza Devit bato. Dughiar Devit Jerusalem ataghizimɨn ikegha iza datɨrɨghɨn, atrivim uamategha deragha izezimɨn, Mefiboset uan dagariba ko korotiaba ruezir puvatɨ, egha a uaghan uan ghuamasɨzim gɨsezir puvatɨ.
24 Mefibosete, neto de Saul, veio para encontrar-se com o rei. Desde que Davi havia saído de Jerusalém até o dia em que voltou em segurança, Mefibosete não tinha lavado os pés, nem feito a barba, nem lavado as roupas.
25 Mefiboset datɨrɨghɨn Jerusalem ategha iza atrivim bato. Ezɨ atrivim kamaghɨn an azara, “Mefiboset, nɨ manmaghɨn amigha na ko arav ghuzir puvatɨ?”
25 Quando ele chegou a Jerusalém, o rei lhe perguntou: “Por que você não veio comigo, Mefibosete?”.
26 Ezɨ Mefiboset kamaghɨn a ikaragha ghaze, “O atrivim, nan gumazir ekiam, nɨ fo, nan dagarimning ikufi. Dughiar nɨ Jerusalem ataghɨrazimɨn, kɨ uan ingangarir gumazim mɨgɨa ghaze, ‘Nɨ na bagh donkin tam inigh izɨtɨ, kɨ a daperagh atrivim ko mangam.’ Ezɨ nan ingangarir gumazim na gifara.
26 Ele respondeu: “Ó meu senhor, o rei, meu servo Ziba me enganou. Pedi que ele selasse meu jumento para que eu pudesse acompanhar o rei, pois, como o senhor sabe, sou aleijado.
27 Egha a nɨ bagha ghua akar ifavaribar nɨ mɨgɨa nan ziam abɨra. Ezɨ atrivim, nɨ nan gumazir ekiam, nɨ mati Ikiavɨra Itir Godɨn ensel. Nɨ bizir aghuir manamɨn na damusɨ nɨ a damu.
27 Ele, no entanto, falou mal de mim e disse que eu havia me recusado a vir. Mas sei que meu senhor, o rei, é como um anjo de Deus. Portanto, faça o que lhe parecer melhor.
28 Kɨ fo, nɨ nan afeziamɨn adarazir gumazamiziba bar me mɨsueghtɨ me arighireghamin gavgavim iti. Ezɨ puvatɨ, nɨ nan apangkuvigha na ataghizɨ, kɨ zurara nɨn dɨpenimɨn aven itir dagher dakozimɨn api. Kamaghɨn amizɨ, kɨ ua bizir igharaz tam uabɨ danɨngɨsɨ nɨn azangan kogham.”
28 Meus parentes e eu só poderíamos esperar que o senhor mandasse nos matar. Contudo, o senhor me honrou ao permitir que eu comesse à sua mesa. Que mais eu poderia pedir?”.
29 Ezɨ atrivim kamaghɨn mɨgei, “Nɨn mɨgɨrɨgɨar kam mamaghɨra tugh, kɨ nɨghnigha gɨfa. Nɨ Siba ko gua Solɨn nguazim tuiragh uaning danɨng, an akuar tam initɨma nɨ akuatam inigh.”
29 “Não precisa continuar se explicando”, respondeu Davi. “Resolvi que você e Ziba dividirão sua terra igualmente entre si.”
30 Ezɨ Mefiboset kamaghɨn atrivim mɨgei, “Nɨ Siba ateghtɨ, a bar ada ini. Kɨ dagh nɨghnɨzir puvatɨ. Kɨ nɨ baghavɨra nɨghnɨzima, nɨ deraghavɨra ikegha ua ize.”
30 “Dê tudo a ele”, disse Mefibosete. “Para mim, basta saber que meu senhor, o rei, voltou para casa em segurança.”
31 Ezɨ Gileatɨn Distrighɨn gumazim Barsilai, a Rogelimɨn nguibam ategha izaghira atrivim ko Jordanɨn Fanem girɨgh vongɨn mangasa a ko iti.
31 Barzilai, de Gileade, havia descido de Rogelim para acompanhar o rei na travessia do Jordão.
32 Barsilai datɨrɨghɨn 80plan azeniba ikia egha bar ghuri. A dagɨar avɨriba iti, ezɨ Devit uan adarazi ko Mahanaimɨn itir dughiamɨn, Barsilai dagheba ko bizir avɨribar Devit uan adarazi ko me ganɨdi.
32 Era bastante idoso — tinha 80 anos — e era muito rico. Foi ele quem providenciou alimento para o rei durante sua estada em Maanaim.
33 Ezɨ atrivim kamaghɨn a mɨgei, “Nɨ nan gɨn Jerusalemɨn izɨtɨ kɨ nɨ geghuv nɨn ganam.”
33 O rei disse a Barzilai: “Venha comigo para Jerusalém, e eu cuidarei de você”.
34 Ezɨ Barsilai a ikaragha ghaze, “Nan gumazir ekiam, kɨ kɨran oveghangɨn aremegham, ezɨ kɨ tizim bagh nɨn gɨn Jerusalemɨn mangam?
34 Barzilai, porém, respondeu: “Sou idoso demais para ir com o rei a Jerusalém.
35 Nɨ oragh, kɨ 80plan azeniba iti, egha deragha bizir aghuiba ko kurabagh fozir puvatɨ. Kɨ dagheba ko dɨpabar amɨva deragh dar isɨngtɨziba baraghan kogham, manam derazɨ manam ikufi. Nan kuarimning uaghan ikufi, eghtɨ gumazamiziba ighiabar amutɨ, kɨ me onger ighiaba baraghan kogham. Kamagh amizɨ, kɨ tizim bagh nɨn gɨn mangɨva osɨmtɨzim nɨ danɨngam? Ti puvatɨgham.
35 Tenho 80 anos e não consigo mais apreciar coisa alguma. A comida e a bebida já não têm sabor, e já não consigo ouvir a voz dos cantores. Seria apenas um peso para meu senhor, o rei.
36 Atrivim, nɨ bizir tizim bagh arazir aghuir kamɨn na damuasa? Markɨ. Kɨ nɨ ko fanemɨn vongɨn tong sɨvagh mangɨgh, egh kɨ uamategham.
36 Atravessar o Jordão com o rei é honra suficiente para mim!
37 Ga uaning, nɨ na ateghtɨ kɨ uamategh uan nguibamɨn mangɨva, nguazir uan afeziam ko amebamɨn kuamning afazɨ naghɨn aremeka. Ezɨ nan otarim Kimham iti, a nɨ ko mangam. A nɨn ingangarir gumazim. Eghtɨ nɨ bizitam a bagh a damusɨ nɨ puram a damu.”
37 Depois, permita que eu volte para morrer em minha cidade, onde meu pai e minha mãe foram sepultados. Mas aqui está seu servo, Quimã; permita que ele vá com meu senhor, o rei, e receba o que o senhor quiser lhe dar”.
38 Ezɨ atrivim kamaghɨn a ikaragha ghaze, “Kimham na ko mangam. Ezɨ kɨ bizir tizim a bagh a damusɨ ifongegh, kɨ puram a damuam. Egh nɨ bizir tizim damusɨ pura nan azaraghtɨ, kɨ nɨ bagh puram a damuam.”
38 “Está bem”, concordou o rei. “Quimã virá comigo, e eu o ajudarei da maneira como você achar melhor. E farei por você qualquer coisa que me pedir.”
39 Egha atrivim uan gumazamiziba ko, me bar Jordanɨn Fanem girɨgha vongɨn ghue. Egha atrivim deragh Barsilai damuasa God ko mɨgei. Egha a Barsilain torezɨ, a uamategha uan nguibamɨn ghu.
39 Assim, todo o povo atravessou o Jordão com o rei. Depois que Davi abençoou Barzilai e o beijou, Barzilai voltou para casa.
40 Atrivim vongɨn ghua Gilgalɨn nguibar ekiamɨn zuima, Kimham a ko zui. Ezɨ Judabar mɨdorozir gumaziba ko Israelian marasi, me bar atrivim ko vongɨn zui.
40 O rei atravessou para Gilgal, levando Quimã consigo. Todo o povo de Judá e metade do povo de Israel o acompanharam.
41 Devit Gilgalɨn nguibar ekiamɨn itima, Israelian gumaziba bar atrivim bagha iza, kamaghɨn a mɨgei, “Gumazir ekiam, bizir tizim bagha en aveghbuaba Judaba, en modogha nɨ ko nɨn amuiba ko boriba ko nɨn mɨdorozir gumaziba inigha Jordanɨn Fanem abɨki?”
41 Contudo, os homens de Israel vieram queixar-se ao rei: “Os homens de Judá se apropriaram do rei e não nos deram a honra de ajudar a levar o senhor, sua família e todos os seus acompanhantes até o outro lado do Jordão”.
42 Judan gumaziba bar akar kam baregha kamaghɨn a ikaragha ghaze, “Atrivim en ikɨzimɨn mav, kamaghɨn amizɨ e arazir kam gami. Ezɨ ia tizim bagha e baseme? Atrivim e bagha daghetam givezezir puvatɨ, egha bizitam bar e ganɨngizir puvatɨ.”
42 Os homens de Judá argumentaram: “O rei é nosso parente próximo. Por que vocês estão irados? Não comemos à custa do rei nem recebemos favor especial algum!”.
43 Ezɨ Israelian gumaziba kamaghɨn me ikaragha ghaze, “Gumazitam atrivimɨn otoghɨva a bar moghɨra en kantrin atrivimɨn ikiam. Ezɨ kantrin kamɨn aven, e Israelia 10plan anababa iti, ezɨ ia Judaba anabar vamɨrara iti. Guizbangɨra, Devit ian anabamɨn oto, egha a bar en atrivimɨn iti, ezɨ e 10plan anababa, e ia gafira. Ezɨ ia tizim bagha en aghuagha e gasɨghasɨghasava ami? E uari uam atrivim inigh izamin nɨghnɨzimɨn mɨngarim.” Ezɨ puvatɨ, Judaba bar gavgavigha pamtemɨn mɨgɨa Israelia abɨni.
43 “Mas há dez tribos em Israel”, responderam os outros. “Portanto, temos dez vezes mais direito ao rei do que vocês. Que direito vocês têm de nos tratar com desprezo? Não fomos nós os primeiros a propor trazer nosso rei de volta?” A discussão continuou, e os homens de Judá falaram com ainda mais rispidez que os de Israel.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 2 Samuel 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.