2 Samuel 19
Godɨn Eghaghanim: Akar Gavgavir Dɨkɨrɨzir Ghurim ko Igiam (MSY2020) vs NTLH
1 Ezɨ gumazir maba gɨn ghua kamaghɨn Joapɨn mɨgɨa ghaze, “Devit bar Apsalomɨn apangkuvigha a bagha azia iti.”
1 Contaram a Joabe que o rei Davi estava chorando e se lamentando por causa de Absalão.
2 Dughiar kamɨn Devitɨn mɨdorozir gumaziba kamaghɨn oraki, Devit uan otarim Apsalom bagh azia iti. Kamaghɨn amizɨ, me mɨdorozim damu apaniba abɨnamin arazim bagha navir agorogem gamir puvatɨ. Men naviba osemegha iti.
2 Assim, naquele dia, a alegria da vitória virou tristeza para toda a tropa de Davi porque eles souberam que o rei estava chorando a morte do seu filho.
3 Egha mɨdorozir gumaziba nɨmɨra nɨmɨra nguibar ekiamɨn iza, mati mɨdorozir gumaziba mɨdorozimɨn aregha aghumsɨzim sara izi.
3 Eles voltaram e entraram na cidade em silêncio, como fazem os soldados que fogem da batalha, envergonhados.
4 Dughiar kamɨn, atrivim uan guam avaragha pamtemɨn azia ghaze, “O Apsalom, nan otarim, noka. Apsalom, nan otarim, nan otarim!”
4 O rei havia coberto o rosto e gritava alto: — Ó meu filho! Meu filho Absalão! Absalão, meu filho!
5 Ezɨ Joap atrivimɨn dɨpenimɨn ghugha kamaghɨn a mɨgei, “Nɨ oragh. Nɨ datɨrɨghɨn uan mɨdorozir gumazibagh amizɨ, me bar aghumsɨki. Dughiar kamra, gumazir kaba nɨn akura. Ezɨ nɨ uan amuiba ko boriba ko amuir doziba, ia osɨmtɨzir tam inizir puvatɨ.
5 Então Joabe foi à casa do rei e lhe disse: — Hoje o senhor humilhou os seus soldados, aqueles que salvaram a sua vida, a vida dos seus filhos e filhas e a vida das suas esposas e
6 Ezɨ gumazir nɨ gifongeziba, nɨ me gifongezir puvatɨ. Ezɨ gumazir nɨ gifongezir puvatɨziba nɨ me gifonge. Nɨn arazim bighavɨra kamaghɨn en akagha ghaze, nɨn ingangarir gumazir dapaniba ko mɨdorozir gumaziba, me pura biziba. Ezɨ kɨ fo, Apsalom ti angamɨra itima e bar ariaghirezɨ, nɨ ti bar akongeghai.
6 O senhor odeia os que o amam e ama aqueles que o odeiam. E mostrou que os seus oficiais e os seus soldados não valem nada para o senhor. Eu estou vendo agora que o senhor ficaria muito feliz se hoje Absalão estivesse vivo e todos nós estivéssemos mortos.
7 “Nɨ oragh, nɨ dɨkavigh zuamɨra mangɨ mɨdorozir gumaziba deravɨra me mɨkɨmɨva, men navibar amightɨ da deraka. Kɨ Ikiavɨra Itir Godɨn ziamɨn guizbangɨra nɨ mɨgei, nɨ kamaghɨn damighan koghtɨ, datɨrɨghɨn dɨmangan me nɨ ateghtɨ, nɨ bar osɨmtɨzir ekiam iniam. Eghtɨ osɨmtɨzir kam osɨmtɨzir nɨ uan igiamra ikia iza datɨrɨghɨn tuzir osɨmtɨziba, bar dagh afiragham.”
7 Vá agora e dê uma palavra de elogio aos seus soldados. Se não fizer isso, eu juro, em nome de Deus, o Senhor , que amanhã de manhã nenhum deles estará do seu lado. E esse seria o pior desastre de toda a sua vida.
8 Joap mɨkemegha gɨvazɨma, Devit dɨkavigha ghua nguibar ekiamɨn tiar akamɨn aperaghav iti. Ezɨ an mɨdorozir gumaziba kamaghɨn oraki, atrivim nguibar ekiamɨn tiar akamɨn boroghɨn aperaghav iti. Kamaghɨn amizɨ, an mɨdorozir gumaziba iza a ko iti. Ezɨ Israelian mɨdorozir gumaziba arava vaghvagha bar uan nguibabar ghue.
8 Então o rei se levantou e foi sentar-se perto do portão da cidade. Os seus soldados souberam que ele estava lá e se reuniram todos em volta dele. Enquanto isso, todos os israelitas tinham fugido, cada um para a sua casa.
9 Israelian gumazamiziba bar, uari adoghodogha marazi ghaze, “Atrivim Devit en akurazɨma, Filistiaba ko apanir igharaziba e gasɨghasɨzir puvatɨ. Egha a datɨrɨghɨn, Apsalomɨn atiatigha arav ghugha en kantri ataki.
9 E, em todo o país, eles começaram a brigar. Eles diziam: — O rei Davi nos livrou dos nossos inimigos. Ele nos livrou dos filisteus, mas agora fugiu de Absalão e saiu do país.
10 E Apsalom amɨsevezɨ a en atrivimɨn otozɨ, me mɨdorozimɨn aven a mɨsoghezɨ an areme. E Devit inigh izɨtɨ a en atrivimɨn ikiam. E bizir tizim mɨzuamam?”
10 Nós escolhemos Absalão para ser o nosso rei, mas ele morreu na batalha. Então, por que não tentamos trazer o rei Davi de volta?
11 Gumazir maba Israelian mɨgɨrɨgɨar kamɨn gun Atrivim Devit geghani, kamaghɨn amizɨ, a ofa gamir gumazimning, Sadok ko Abiatar bagha akam amaga ghaze, “Kɨ kamaghɨn ifonge, ia nan akam isɨ Judabar gumazir dapanibav mɨkɨm suam, kɨ kagh ikia Israelia mɨgeir akaba baraki. Ia Judaba bizir tizim bagha Israelia ataghizɨ, me faraghavɨra nan azangsɨgha ghaze, kɨ ua uan dɨpenimɨn mangam?
11 O rei Davi soube do que os israelitas estavam dizendo. Então enviou os sacerdotes Zadoque e Abiatar aos líderes de Judá para perguntarem o seguinte: — Por que vocês seriam os últimos a ajudar a trazer o rei de volta ao seu palácio?
12 E bar aveghbuaba egha anabar vamɨrara, egha ia tizim bagha gumazir igharaziba ataghizɨ me ian faragh mangɨ, uam na inigh izasa?”
12 Vocês são meus parentes, da minha própria carne e do meu próprio sangue; por que vocês seriam os últimos a ajudar a me trazer de volta?
13 Egha Devit uaghan Amasa mɨgɨa ghaze, “Ga anabar vamɨra. Kɨ nɨ amɨseveghtɨma, nɨ Joapɨn danganim inigh, nan mɨdorozir gumazibar gumazir dapanimɨn ikiam. Kɨ kamaghɨn damighan koghtɨ God na mɨsueghtɨ kɨ aremegham.”
13 Davi também mandou-os dizer a Amasa: — Você é meu parente. De agora em diante, você será o comandante do exército em lugar de Joabe. Que Deus me mate se eu não fizer isso!
14 Ezɨ Devitɨn akaba, Judan gumazamizibar nɨghnɨzibagh ekuizɨ, me nɨghnɨzir vamɨram amigha kamaghɨn a bagha akam amadagha ghaze, “E ifonge, nɨ uan adarazi ko, ia bar uamategh Jerusalemɨn izɨ.”
14 Com essas palavras, o rei ganhou o coração de todos os homens de Judá, e eles mandaram lhe dizer que voltasse com todos os seus oficiais.
15 Kamaghɨn amizɨ, Devit uan adarazi ko ghua Jordanɨn Fanemɨn otifi. Ezɨ Judan gumazamiziba kamaghsua, Devit izɨ Jordanɨn Fanem girɨghtɨ, me a bativigh a ko Jordanɨn vongɨn izam. Egha me ghua Jordanɨn Fanemɨn boroghɨn, Gilgalɨn nguibar ekiamɨn a mɨzuai iti.
15 Davi voltou e chegou até o rio Jordão. Os homens da tribo de Judá foram encontrá-lo em Gilgal, para acompanhá-lo na travessia do rio.
16 Ezɨ Geran otarim Simei, a Benjaminɨn anabamɨn mav, an nguibam Bahurim, a zuamɨra Judaba ko iza Atrivim Devit bativasa izaghirɨ.
16 Ao mesmo tempo, Simei, o benjamita, filho de Gera, da cidade de Baurim, foi depressa ao rio Jordão para se encontrar com o rei Davi.
17 Ezɨ Benjaminɨn anabamɨn 1,000plan gumaziba Simei ko Devit bagha ize. Ezɨ Siba, a Solɨn adarazir ingangarir gumazim, a 15plan otariba ko 20plan ingangarir gumaziba sara, zuamɨra ghua Jordanɨn Fanemɨn atrivim bato.
17 Mil homens da tribo de Benjamim estavam com Simei. Também Ziba, que trabalhava para a família de Saul, foi ao Jordão com os seus quinze filhos e vinte empregados. Eles chegaram lá antes do rei
18 Me atrivimɨn adarazir akurvagha, me isa fanemɨn vongɨn me arɨsi. Egha atrivim ifongezir biziba, me bar dagh ami.
18 e atravessaram o Jordão para acompanhar a gente do rei na travessia do rio e fazer tudo o que o rei quisesse. Quando o rei estava se aprontando para atravessar o rio, Simei se jogou no chão, em frente dele,
19 Atrivim dɨpam gɨrasava amima, Simei iza an damazimɨn irɨgha kamaghɨn a mɨgei, “Ga uaning, nan gumazir ekiam, nɨ nan arazir kuraba gɨn amangasa kɨ ifonge. Nɨ Jerusalem ataghizir dughiamɨn, osɨmtɨzir kɨ amizim, nɨ a gɨnɨghnɨghan markɨ, nɨ nan arazir kurar kam bar a gɨn amadagh.
19 e disse: — Ó rei, eu peço que perdoe o mal que lhe fiz no dia em que o senhor saiu de Jerusalém. Esqueça o que eu fiz; nunca mais pense nisso.
20 Atrivim, kɨ fo, kɨ arazir kuram gami, kamaghɨn amizɨ kɨ notɨn amadaghan gumazir igharazibar faragha iza nɨ bato. Kɨ nɨn ingangarir gumazim.”
20 Eu sei que fiz uma coisa errada e é por isso que sou a primeira pessoa das tribos do Norte a vir encontrá-lo hoje.
21 Ezɨ Seruian otarim Abisai kamaghɨn a mɨgei, “Simei akar kuramɨn Ikiavɨra Itir God mɨsevezir atrivim mɨkeme, kamaghɨn an aremeghtɨ, deragham!”
21 Então Abisai, cuja mãe era Zeruia, disse: — Simei deveria morrer por ter amaldiçoado aquele que Deus escolheu como rei.
22 Ezɨ Devit kamaghɨn Abisai uan avebam Joap ko aning mɨgɨa ghaze, “Kar guan bizim puvatɨ, gua Seruian otarimning. Gua tizim bagha nan apanim damuasa? Kɨ datɨrɨghɨn kamaghɨn fo, kɨ Israelia bar men atrivim. Ezɨ dughiar kamɨn, e Israelian gumazitam mɨsueghtɨ an aremeghan kogham. Bar puvatɨgham.”
22 Mas Davi disse a Abisai e ao seu irmão Joabe: — Vocês, filhos de Zeruia, não têm nada a ver com isso! Vocês estão querendo me criar problemas? Agora eu sou o rei de Israel, e nenhum israelita será morto hoje.
23 Egha atrivim akar dɨkɨrɨzim gamua pamtemɨn Simei mɨgɨa ghaze, “Bar guizbangɨra, me nɨ mɨsueghtɨ, nɨ aremeghan kogham.”
23 E disse a Simei: — Eu juro que você não será morto.
24 Ezɨ Solɨn igiavotarim Mefiboset uaghan iza Devit bato. Dughiar Devit Jerusalem ataghizimɨn ikegha iza datɨrɨghɨn, atrivim uamategha deragha izezimɨn, Mefiboset uan dagariba ko korotiaba ruezir puvatɨ, egha a uaghan uan ghuamasɨzim gɨsezir puvatɨ.
24 Mefibosete, o neto de Saul, também desceu para ir ao encontro do rei. Ele não havia lavado os pés, nem aparado a barba, nem lavado as suas roupas desde o dia em que o rei tinha saído de Jerusalém até o dia em que voltou vitorioso.
25 Mefiboset datɨrɨghɨn Jerusalem ategha iza atrivim bato. Ezɨ atrivim kamaghɨn an azara, “Mefiboset, nɨ manmaghɨn amigha na ko arav ghuzir puvatɨ?”
25 Quando Mefibosete chegou de Jerusalém para se encontrar com o rei, este lhe perguntou: — Mefibosete, por que você não foi comigo?
26 Ezɨ Mefiboset kamaghɨn a ikaragha ghaze, “O atrivim, nan gumazir ekiam, nɨ fo, nan dagarimning ikufi. Dughiar nɨ Jerusalem ataghɨrazimɨn, kɨ uan ingangarir gumazim mɨgɨa ghaze, ‘Nɨ na bagh donkin tam inigh izɨtɨ, kɨ a daperagh atrivim ko mangam.’ Ezɨ nan ingangarir gumazim na gifara.
26 Ele respondeu: — Ó rei, o senhor sabe que sou aleijado. Eu mandei o meu escravo arrear o meu jumento, para que eu pudesse montar e ir com o senhor, mas o meu escravo me traiu.
27 Egha a nɨ bagha ghua akar ifavaribar nɨ mɨgɨa nan ziam abɨra. Ezɨ atrivim, nɨ nan gumazir ekiam, nɨ mati Ikiavɨra Itir Godɨn ensel. Nɨ bizir aghuir manamɨn na damusɨ nɨ a damu.
27 Ele lhe contou mentiras a meu respeito. Mas o senhor é como um anjo de Deus e sabe a verdade; portanto, faça o que achar melhor.
28 Kɨ fo, nɨ nan afeziamɨn adarazir gumazamiziba bar me mɨsueghtɨ me arighireghamin gavgavim iti. Ezɨ puvatɨ, nɨ nan apangkuvigha na ataghizɨ, kɨ zurara nɨn dɨpenimɨn aven itir dagher dakozimɨn api. Kamaghɨn amizɨ, kɨ ua bizir igharaz tam uabɨ danɨngɨsɨ nɨn azangan kogham.”
28 Toda a família do meu pai merecia ser morta pelo senhor, mas o senhor me deu o direito de comer junto com o senhor. Eu não tenho o direito de lhe pedir mais nenhum favor.
29 Ezɨ atrivim kamaghɨn mɨgei, “Nɨn mɨgɨrɨgɨar kam mamaghɨra tugh, kɨ nɨghnigha gɨfa. Nɨ Siba ko gua Solɨn nguazim tuiragh uaning danɨng, an akuar tam initɨma nɨ akuatam inigh.”
29 O rei respondeu: — Não diga mais nada. Eu resolvi que a propriedade de Saul será dividida entre você e Ziba.
30 Ezɨ Mefiboset kamaghɨn atrivim mɨgei, “Nɨ Siba ateghtɨ, a bar ada ini. Kɨ dagh nɨghnɨzir puvatɨ. Kɨ nɨ baghavɨra nɨghnɨzima, nɨ deraghavɨra ikegha ua ize.”
30 — Que Ziba fique com tudo! — respondeu Mefibosete. — Para mim é suficiente que o senhor tenha voltado em paz para casa.
31 Ezɨ Gileatɨn Distrighɨn gumazim Barsilai, a Rogelimɨn nguibam ategha izaghira atrivim ko Jordanɨn Fanem girɨgh vongɨn mangasa a ko iti.
31 Barzilai, da cidade de Rogelim, que ficava na região de Gileade, também tinha vindo da sua cidade para acompanhar o rei na travessia do rio Jordão.
32 Barsilai datɨrɨghɨn 80plan azeniba ikia egha bar ghuri. A dagɨar avɨriba iti, ezɨ Devit uan adarazi ko Mahanaimɨn itir dughiamɨn, Barsilai dagheba ko bizir avɨribar Devit uan adarazi ko me ganɨdi.
32 Barzilai era bem velho: tinha oitenta anos de idade. Era muito rico e, quando o rei esteve em Maanaim, ele o havia sustentado.
33 Ezɨ atrivim kamaghɨn a mɨgei, “Nɨ nan gɨn Jerusalemɨn izɨtɨ kɨ nɨ geghuv nɨn ganam.”
33 — Barzilai, — disse o rei — venha para Jerusalém e fique comigo, que eu o sustentarei.
34 Ezɨ Barsilai a ikaragha ghaze, “Nan gumazir ekiam, kɨ kɨran oveghangɨn aremegham, ezɨ kɨ tizim bagh nɨn gɨn Jerusalemɨn mangam?
34 Mas ele respondeu: — Eu não vou viver muito mais; por que iria para Jerusalém com o senhor?
35 Nɨ oragh, kɨ 80plan azeniba iti, egha deragha bizir aghuiba ko kurabagh fozir puvatɨ. Kɨ dagheba ko dɨpabar amɨva deragh dar isɨngtɨziba baraghan kogham, manam derazɨ manam ikufi. Nan kuarimning uaghan ikufi, eghtɨ gumazamiziba ighiabar amutɨ, kɨ me onger ighiaba baraghan kogham. Kamagh amizɨ, kɨ tizim bagh nɨn gɨn mangɨva osɨmtɨzim nɨ danɨngam? Ti puvatɨgham.
35 Já tenho oitenta anos e não tenho prazer em mais nada. Não sinto o gosto do que como ou bebo e já não posso ouvir a voz dos cantores. Eu seria somente um peso para o senhor.
36 Atrivim, nɨ bizir tizim bagh arazir aghuir kamɨn na damuasa? Markɨ. Kɨ nɨ ko fanemɨn vongɨn tong sɨvagh mangɨgh, egh kɨ uamategham.
36 Não mereço uma recompensa tão grande como essa. Eu irei com o senhor só até um pouco depois do rio Jordão.
37 Ga uaning, nɨ na ateghtɨ kɨ uamategh uan nguibamɨn mangɨva, nguazir uan afeziam ko amebamɨn kuamning afazɨ naghɨn aremeka. Ezɨ nan otarim Kimham iti, a nɨ ko mangam. A nɨn ingangarir gumazim. Eghtɨ nɨ bizitam a bagh a damusɨ nɨ puram a damu.”
37 Deixe-me voltar para casa e morrer perto do túmulo dos meus pais. Mas aqui está Quimã, o meu escravo. Leve-o com o senhor e faça por ele o que achar melhor.
38 Ezɨ atrivim kamaghɨn a ikaragha ghaze, “Kimham na ko mangam. Ezɨ kɨ bizir tizim a bagh a damusɨ ifongegh, kɨ puram a damuam. Egh nɨ bizir tizim damusɨ pura nan azaraghtɨ, kɨ nɨ bagh puram a damuam.”
38 O rei respondeu: — Eu o levarei comigo e farei por ele tudo o que você quiser. E farei por você qualquer coisa que me pedir.
39 Egha atrivim uan gumazamiziba ko, me bar Jordanɨn Fanem girɨgha vongɨn ghue. Egha atrivim deragh Barsilai damuasa God ko mɨgei. Egha a Barsilain torezɨ, a uamategha uan nguibamɨn ghu.
39 Então Davi e toda a sua gente atravessaram o rio Jordão. Ele beijou Barzilai e lhe deu a sua bênção, e Barzilai voltou para casa.
40 Atrivim vongɨn ghua Gilgalɨn nguibar ekiamɨn zuima, Kimham a ko zui. Ezɨ Judabar mɨdorozir gumaziba ko Israelian marasi, me bar atrivim ko vongɨn zui.
40 O rei atravessou o rio acompanhado por todos os homens de Judá e pela metade dos homens de Israel. Dali foi para Gilgal, e Quimã seguiu com ele.
41 Devit Gilgalɨn nguibar ekiamɨn itima, Israelian gumaziba bar atrivim bagha iza, kamaghɨn a mɨgei, “Gumazir ekiam, bizir tizim bagha en aveghbuaba Judaba, en modogha nɨ ko nɨn amuiba ko boriba ko nɨn mɨdorozir gumaziba inigha Jordanɨn Fanem abɨki?”
41 Então todos os israelitas foram e disseram a Davi: — Ó rei, por que é que os nossos irmãos, os homens de Judá, se acharam com o direito de trazer o senhor, a sua família e a sua gente para este lado do rio Jordão?
42 Judan gumaziba bar akar kam baregha kamaghɨn a ikaragha ghaze, “Atrivim en ikɨzimɨn mav, kamaghɨn amizɨ e arazir kam gami. Ezɨ ia tizim bagha e baseme? Atrivim e bagha daghetam givezezir puvatɨ, egha bizitam bar e ganɨngizir puvatɨ.”
42 Os homens de Judá responderam: — Nós fizemos isso porque o rei é nosso parente. Será que isso é razão para vocês ficarem zangados? Será que o rei pagou pela nossa comida ou nos deu alguma coisa?
43 Ezɨ Israelian gumaziba kamaghɨn me ikaragha ghaze, “Gumazitam atrivimɨn otoghɨva a bar moghɨra en kantrin atrivimɨn ikiam. Ezɨ kantrin kamɨn aven, e Israelia 10plan anababa iti, ezɨ ia Judaba anabar vamɨrara iti. Guizbangɨra, Devit ian anabamɨn oto, egha a bar en atrivimɨn iti, ezɨ e 10plan anababa, e ia gafira. Ezɨ ia tizim bagha en aghuagha e gasɨghasɨghasava ami? E uari uam atrivim inigh izamin nɨghnɨzimɨn mɨngarim.” Ezɨ puvatɨ, Judaba bar gavgavigha pamtemɨn mɨgɨa Israelia abɨni.
43 Os israelitas disseram: — Nós temos dez vezes mais direito sobre o rei Davi do que vocês, embora ele seja seu parente. Por que é que vocês fizeram pouco caso de nós? Afinal de contas, nós fomos os primeiros a falar de trazer o rei de volta! Mas a resposta dos homens de Judá foi ainda mais violenta do que a dos homens de Israel.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 2 Samuel 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.