1 Samuel 20
Godɨn Eghaghanim: Akar Gavgavir Dɨkɨrɨzir Ghurim ko Igiam (MSY2020) vs NVT
1 Sol Raman boroghɨn Naiotɨn nguibamɨn otozɨ, Devit nguibar kam ategha arava, uamategha Jonatan bagha ghu. A kamaghɨn Jonatan mɨgei, “Ai Jonatan, nɨn afeziam tizim bagh na mɨsueghtɨ kɨ aremegham? Kɨ osɨmtɨzitam o arazir kuratamɨn a gamizir puvatɨ. Guizbangɨra, kɨ bizitamɨn osɨmtɨzitam itir puvatɨ.”
1 Davi fugiu de Naiote, em Ramá, e se encontrou com Jônatas. “O que eu fiz?”, disse Davi. “Qual é meu crime? Que pecado cometi contra seu pai para que ele esteja tão decidido a me matar?”
2 Ezɨ Jonatan kamaghɨn Devit ikara, “Puvatɨ, nɨ aremeghan kogham. Nan afeziam, bizir a damuamiba, a bar dar gun na mɨgei, bizir muziariba ko bizir ekiaba. Egh a bizir katam nan modoghan kogham. Ezɨ kɨ fo, a nɨ mɨsueghtɨ nɨ aremeghan kogham.”
2 “Isso não vai acontecer!”, respondeu Jônatas. “Você não será morto. Ele sempre me conta tudo que pretende fazer, até mesmo as coisas de pouca importância. Sei que meu pai não esconderia de mim algo dessa natureza. Não é assim!”
3 Ezɨ Devit ua kamaghɨn mɨgei, “Nɨn afeziam a bar nɨ gɨfo, nɨ bar na gifonge. Kamagh amizɨ, a ti na mɨsueghtɨ, kɨ aremeghsɨ, a nɨ mɨkemeghan kogham. An osɨmtɨzim nɨ danɨngan aghua. Ezɨ guizbangɨra Ikiavɨra Itir Godɨn zurara itimɨn ziamɨn kɨ nɨ mɨgei, nɨn afeziam na mɨsueghtɨ kɨ aremegham. Kɨ bizir kam gɨfogha gɨfa, kɨ fo nɨ datɨrɨghɨn na ko iti. Ezɨ dughiar bar otevimɨn nɨn afeziam bizir kam damuam.”
3 Então Davi fez um juramento diante de Jônatas: “Seu pai, sabendo muito bem de nossa amizade, disse a si mesmo: ‘Não contarei a Jônatas. Ele ficaria magoado’. Mas, tão certo como vive o S enhor e como você mesmo vive, eu estou a apenas um passo da morte!”.
4 Ezɨ Jonatan kamaghɨn Devit mɨgei, “Kɨ manmaghɨn nɨn akuraghasa, nɨ ifonge? Bizir nɨ ifongezir manam, kɨ a damuam.”
4 Jônatas perguntou: “O que posso fazer para ajudá-lo?”.
5 Ezɨ Devit kamaghɨn a mɨgei, “Gurumzaraghan iakɨnir igiamɨn dughiar ekiamɨn, kɨ mangɨ atrivim ko damam. Nɨ uabɨ nɨghnɨgh, nɨ na amadaghtɨ, kɨ mangɨ obarir azenimɨn modogh ikɨ, mangɨ amɨmzaraghan guaratɨzimɨn tugham.
5 Davi respondeu: “Amanhã celebraremos a festa da lua nova. Sempre me sentei com o rei para comer nessa ocasião, mas amanhã me esconderei no campo e ficarei ali até o entardecer do terceiro dia.
6 Eghtɨ nɨn afeziam apir dakozimɨn na bagh ganɨva nɨn azangsɨgh suam, a managh iti, eghtɨ nɨ kamaghɨn a mɨkɨm, ‘Azeniba vaghvagha dar dughiar kamɨn, Devitɨn adarazi me uari akuva Betlehemɨn ofabagh ami. Kamaghɨn amizɨ, a mangasa nan azarazɨ, kɨ an amamangatɨzɨ, a uan nguibamɨn ghu.’
6 Se seu pai perguntar onde estou, diga a ele: ‘Davi insistiu que eu o deixasse ir para casa, em Belém, participar do sacrifício que toda a família dele oferece a cada ano’.
7 Nɨ atrivim mɨkemegh gɨvaghtɨ, a suam, ‘A dera,’ eghtɨ nɨ fogh suam, kɨ deragh ikiam. Eghtɨ an atarɨva osemeghtɨ, nɨ fogh suam a pazɨ na damuam.
7 Se ele disser: ‘Está bem’, então você saberá que não corro perigo. Mas, se ele se enfurecer, você saberá que ele está decidido a me fazer mal.
8 Ezɨ Ikiavɨra Itir Godɨn damazimɨn, nɨ nan namakar aghuimɨn ikiasa akar mam akɨri, bizir kam bangɨn kɨ fo, nɨ nan apangkuvigh deragh na damuam, kɨ nɨn ingangarir gumazim. Egh kɨ arazir kuratam damightɨ, nɨ uabɨ na mɨsueghtɨ kɨ aremegham. Nɨ na inigh uan afeziam bagh mangan markɨ.”
8 Mostre-me sua lealdade como amigo, pois assumimos um compromisso solene diante do S enhor . Se, por acaso, você acha que cometi alguma ofensa contra seu pai, mate-me você mesmo, aqui e agora! Não é necessário me entregar a seu pai”.
9 Ezɨ Jonatan kamaghɨn a mɨgei, “Markɨ, nɨ mamaghɨn nɨghnɨghan markɨ. Kɨ tong kamaghɨn foghai, nan afeziam pazɨ nɨ damuam, ezɨ kɨ nɨ mɨkemeghai. Kɨ a mongan kogham.”
9 “Nunca!”, exclamou Jônatas. “Você sabe que, se eu tivesse qualquer suspeita de que meu pai planeja matá-lo, avisaria você no mesmo instante.”
10 Ezɨ Devit kamaghɨn a mɨgei, “Nɨ uan afeziam nan gun a mɨkemeghtɨ, an adarir mɨgɨrɨgɨam damutɨ, tina izɨ na mɨkɨmam?”
10 Então Davi perguntou: “Como saberei se seu pai ficou irado?”.
11 Ezɨ Jonatan kamaghɨn Devit mɨgei, “Ga dagher azenimɨn mangɨgh, kɨ nɨ mɨkɨmam.” Egha aning dɨkavigha zui.
11 Jônatas respondeu: “Venha ao campo comigo”, e os dois foram juntos para lá.
12 Aning ghua otogha gɨvagha, Jonatan kamaghɨn Devit mɨgei, “Ikiavɨra Itir God, Israelɨn Godɨn ziamɨn, kɨ kamaghɨn mɨgei, kɨ ifaraghtɨ a mɨzazim na gasegham. Gurumzaraghan o zuerimɨn dughiar kamra, kɨ nɨ bagh afeziamɨn azangsɨgham. A navir amɨrizim nɨn ikɨtɨ, kɨ nɨ bagh akam amangam.
12 Então Jônatas disse a Davi: “Prometo diante do S enhor , o Deus de Israel, que amanhã ou, no máximo, depois de amanhã, a esta hora, conversarei com meu pai e avisarei você logo em seguida do que ele pensa a seu respeito. Se ele falar a seu respeito de modo favorável, informarei você.
13 Eghtɨ nan afeziam nɨ gasɨghasɨghsɨ mɨkɨmtɨ, kɨ nɨ mɨkɨmam. Egh nɨ arɨsɨ, kɨ nɨ mɨkemegh nɨn akuraghan koghtɨ, Ikiavɨra Itir God mɨzazir ekiatam na gasegh. Ezɨ kɨ kamaghɨn ifonge, Ikiavɨra Itir God nan afeziam ko ikezɨ moghɨn, a uaghan nɨ ko ikɨ.
13 Mas, se ele estiver irado e quiser matá-lo, que o S enhor me castigue severamente se eu não avisar você, para que possa escapar em segurança. Que o S enhor esteja com você como esteve com meu pai.
14 “Egh gɨn, kɨ angamɨra ikɨvɨra ikɨtɨ, nɨ nan apangkuvigh deraghvɨra na damu, mati Ikiavɨra Itir God en apangkuvigha deragha e gami mokɨn. Puvatɨghtɨ, kɨ aremegham.
14 E que você me trate com o amor leal do S enhor enquanto eu viver. Mas, se eu morrer,
15 Egh nɨ uaghan nan ovavir boriba zurara deravɨra me damu. Nɨ pazɨ me damuan markɨ. Eghtɨ Ikiavɨra Itir God nguazir kamɨn nɨn apaniba agɨvamin dughiamɨn, nɨ nan ovavir boribar apangkuvigh deraghvɨra me damu.”
15 trate minha família com esse amor leal, mesmo quando o S enhor eliminar da face da terra todos os seus inimigos”.
16 Jonatan akar dɨkɨrɨzir gavgavimɨn, Devit ko an adarazi gamua ghaze, nɨ aremeghamin dughiamɨn gɨn, nɨn ovavir boriba akar dɨkɨrɨzir kam gɨn amadaghtɨ, Ikiavɨra Itir God mɨzazim me gasam.
16 Então Jônatas assumiu um compromisso solene com Davi e sua descendência e disse: “Que o S enhor destrua todos os inimigos de Davi!”.
17 Jonatan uabɨ gifongezɨ moghɨn bar Devit gifonge, kamagh amizɨ, a Devit mɨgɨa ghaze, Devit nɨ akar dɨkɨrɨzir gavgavim damu. Ezɨ Devit Jonatan mɨkemezɨ moghɨn ami.
17 E Jônatas fez Davi reafirmar seu juramento de amizade, pois Jônatas o amava como a si mesmo.
18 Egha Jonatan ua kamaghɨn Devit mɨgei, “Gurumzaraghan, iakɨnir igiamɨn dughiar ekiam. Eghtɨ nɨ damamin dughiamɨn ikian koghtɨ, afeziam nɨ apiaghirir dabirabimɨn gantɨ a pura ikɨtɨ, an okam nɨghnɨgham.
18 Então Jônatas disse: “Amanhã celebraremos a festa da lua nova. Darão por sua falta quando virem que seu lugar à mesa está vazio.
19 Eghtɨ amɨmzaraghan, nɨ bar zuamɨra magɨrɨ dagɨar pozir ekiar nɨ faragha modozimɨn boroghɨn modogh, dagɨar pozimɨn ziam Esel.
19 Depois de amanhã, ao entardecer, vá ao lugar onde você se escondeu antes e espere ali, junto à pedra de Ezel.
20 Eghtɨ kɨ izɨ pura ifar barir afuzir 3pla inigh dagɨar pozir kam boroghɨn itir bizitam gasam.
20 Eu sairei e atirarei três flechas para o lado da pedra, como se atirasse num alvo.
21 Egh kɨ na ko izamin otarir igiam mɨkemeghtɨ, a nan barir afuziba buriam. Eghtɨ kɨ kamagh a mɨkɨm suam, tong sɨvagh kagh izɨ, bariba kagh amadagham iti, eghtɨ Devit, nɨ na bagh izɨ. Ikiavɨra Itir Godɨn ziamɨn, kɨ guizbangɨra mɨgei, nɨ kamaghɨn fogh suam, nɨ deravɨra ikɨtɨ bizitam nɨ gasɨghasighan kogham.
21 Então mandarei um ajudante trazer de volta as flechas. Se você me ouvir dizer a ele: ‘As flechas estão deste lado’, saberá, tão certo como vive o S enhor , que tudo está bem e que não há perigo algum.
22 Eghtɨ kɨ otarir na ko izamin kam mɨkɨm suam, barir afuziba muna munagh iti, eghtɨ nɨ zuamɨra dɨkavigh danganir igharazitamɨn mangɨ. Nɨ kamagh fogh suam, Ikiavɨra Itir God uabɨ nɨ amadazɨ, nɨ mangɨ.
22 Mas, se eu disser a ele: ‘Vá mais para frente; as flechas estão adiante’, significará que você deve partir de imediato, pois o S enhor o manda ir embora.
23 Guizbangɨra, akar dɨkɨrɨzir gavgavir ga uaning ko amizir kam, Ikiavɨra Itir God gan gari, ezɨ ga zurara an gɨn mangɨ mamaghɨra ikiam.”
23 E que o S enhor nos ajude a preservar para sempre o forte laço de amizade que existe entre nós”.
24 Ezɨ Devit dagher azenimɨn ghua dagɨar pozimɨn boroghɨn modo. Ezɨ amɨmzaraghan Atrivim Sol iakɨnir igiamɨn isar ekiam bagha izav apera.
24 Então Davi se escondeu no campo e, quando começou a festa da lua nova, o rei sentou-se para comer.
25 A zurara ami moghɨn ghua dɨpenir bɨrimɨn, uan dabirabim gapera. Ezɨ Jonatan atrivim vongɨn amadaghan aperaghav itima, Apner atrivimɨn boroghɨn apera. Ezɨ Devit apiaghirir dabirabim pura iti.
25 Ocupou seu lugar de costume, encostado à parede, com Jônatas sentado diante dele e Abner ao seu lado. O lugar de Davi, porém, ficou vazio.
26 Sol garima, Devit dughiar kamɨn itir puvatɨzɨ, a mɨgɨrɨgɨatam gamir puvatɨ, a pura kamaghɨn nɨghnɨsi, “Devit manmaghɨrama ami? Bizitam ti Devit batozɨma, a Ikiavɨra Itir Godɨn damazimɨn zuezir puvatɨgha, izezir puvatɨ, o?”
26 Saul não disse nada sobre isso naquele dia, pois pensou: “Deve ter acontecido algo que deixou Davi cerimonialmente impuro”.
27 Iakɨnir igiamɨn, namba 2ɨn dughiamɨn, me ua uari akuvagha gari, Devit apiaghirir dabirabim, a ua pura iti. Ezɨ Sol kamaghɨn uan otarim Jonatan mɨgei, “Jesin otarim manmaghɨn amigha boghɨnaron ko datɨrɨghɨn isam bagha izezir puvatɨ?”
27 Mas, quando o lugar de Davi também ficou vazio no dia seguinte, Saul perguntou a Jônatas: “Por que o filho de Jessé não veio para a refeição nem ontem nem hoje?”.
28 Ezɨ Jonatan ghaze, “A Betlehemɨn mangasa nan azangsɨki.
28 Jônatas respondeu: “Davi me pediu, com insistência, para ir a Belém.
29 A kamagh na mɨgei, ‘Nan aveghbuam na bagha akam amaga ghaze, kɨ mangɨ uan adarazi ko ofa damuam. Kamagh amizɨ, nɨ na ateghtɨ kɨ mangam. Nɨ guizbangɨra nan namakar aghuim, nɨ na ateghtɨ kɨ mangɨ uan adarazir ganam. A kamaghɨn mɨgeima, kɨ anetaghizɨ a uan adarazi bagha ghu.’ Bizir mɨngarir kamɨn a isar ekiar kamɨn nɨ ko ikiasa izezir puvatɨ.”
29 Disse: ‘Por favor, deixe-me ir, pois nossa família oferecerá um sacrifício na cidade. Meu irmão exigiu que eu estivesse presente. Portanto, peço que me deixe ir ver meus irmãos’. Por isso ele não está aqui, à mesa do rei”.
30 Ezɨ Sol kamaghɨn oregha bar Jonatan baseme, egha kamaghɨn a mɨgei, “Nɨ amizir bar kurar orazir puvatɨzimɨn borim. Kɨ nɨ gɨfo, nɨ Jesin otarir kamɨn akurvaghasa. Arazir kam nɨ damightɨ nɨ gumazir kɨnimɨn ikiam, eghtɨ aghumsɨzir ekiam nɨ uan amebam ko gua batogham.
30 Saul se enfureceu com Jônatas e disse: “Seu traidor, filho de uma prostituta! Pensa que não sei que você quer que ele seja rei, para sua própria vergonha e de sua mãe?
31 Jesin otarir kam nguazir kamɨn ikɨvɨra ikɨtɨ, nɨ kantrin kamɨn atrivimɨn otoghan kogham. Kamagh amizɨ, nɨ gumaziba amadaghtɨ, me mangɨ a inigh izɨtɨ, kɨ a mɨsueghtɨ an aremeka!”
31 Enquanto esse filho de Jessé viver, você jamais será rei. Agora vá buscá-lo para que eu o mate!”.
32 Ezɨ Jonatan kamaghɨn Solɨn akam ikaragha ghaze, “A tizim bagh aremegham? An osɨmtɨzir manam gami?”
32 “Por que ele deve morrer?”, perguntou Jônatas a seu pai. “O que ele fez?”
33 Ezɨ Sol akar kam baregha zuamɨra afuzim inigha Jonatan bɨrazɨ, Jonatan an afuzim gita. Ezɨ Jonatan datɨrɨghɨn fo, nan afeziam datɨrɨghɨn Devit mɨsueghtɨ an aremeghasa pamten nɨghnɨsi.
33 Então Saul atirou sua lança contra Jônatas, com a intenção de matá-lo. Com isso, Jônatas viu que seu pai estava mesmo decidido a matar Davi.
34 Egha Jonatan atara bar uan afeziam basemegha, dagher dakozim ategha ghu. Egha iakɨnir igiamɨn dughiar namba 2ɨn, daghetam amezir puvatɨ. An afeziam Devit gasɨghasɨgha aghumsɨzir akabar a mɨkemezɨ, an akar kurar kabagh nɨghnɨgha, Devit bagha navim bar a baseme.
34 Enfurecido, Jônatas levantou-se da mesa e, durante o segundo dia da festa, recusou-se a comer, frustrado pelo modo como seu pai havia desonrado Davi publicamente.
35 Egha amɨmzaraghan mɨzaraghara, Jonatan dagher azenimɨn Devit bativasa ghua, otarir mam inizɨ an a ko zui.
35 Na manhã seguinte, como combinado, Jônatas foi ao campo e levou consigo um ajudante para apanhar as flechas.
36 Ezɨ Jonatan kamagh otarir kam mɨgei, “Kɨ barir afuzibar asɨtɨ, nɨ mangɨ da buri. Nɨ zuamɨra mangɨ.” Ezɨ otarim ivegha zuima, Jonatan barir afuzir mamɨn a gafiragha ase.
36 Disse ao ajudante: “Comece a correr, para que possa encontrar as flechas quando eu as atirar”. O ajudante correu, e Jônatas atirou uma flecha para além dele.
37 Ezɨ otarim ivegha ghua barir afuzim irɨzɨ naghɨn zuima, Jonatan an diagha kamagh a mɨgɨa ghaze, “Nɨ tong ua sɨvagh mangɨ. Barir afuzim ti munagh iti.”
37 Quando o ajudante estava quase chegando ao lugar onde a flecha havia caído, Jônatas gritou: “A flecha está mais à frente!
38 Ezɨ Jonatan ua otarimɨn diagha ghaze, “Nɨ zuamɨra mangɨ. Nɨ oragh, pura tughɨv ikian markɨ.” Ezɨ otarim barir afuzim inigha Jonatan bagha izi.
38 Rápido! Não fique aí parado!”. Então o ajudante apanhou a flecha e correu de volta para seu senhor.
39 Otarir kam Jonatan mɨgeir akabar mɨngaribagh fozir puvatɨ. Jonatan ko Devit uaningra fo.
39 O ajudante não suspeitava de nada; apenas Jônatas e Davi entenderam o sinal.
40 Egha Jonatan uan barir pim ko bariba isa otarim ganɨngizɨ, ana da inigha ua nguibar ekiamɨn ghu.
40 Então Jônatas entregou o arco e as flechas ao ajudante e ordenou que os levasse de volta à cidade.
41 Egha otarim ghugha gɨvazɨ, Devit dagɨar pozimɨn gɨrakɨrangɨn modozim ategha iza, Jonatanɨn boroghɨn ira nguazimɨn fuagha, uan guam nguazim mɨtua. Egha 3plan dughiabar uan dapanim fegha uam aviragha egha dɨkavigha aning uaningɨn torava azi. Devitɨn azir akamɨn arazim, bar Jonatanɨn azir akamɨn arazim gafira.
41 Assim que o ajudante foi embora, Davi saiu de seu esconderijo no lado sul da pedra de Ezel. Davi se curvou diante de Jônatas três vezes, com o rosto em terra. E, quando se beijaram e se despediram, ambos choravam, especialmente Davi.
42 Ezɨ Jonatan kamaghɨn Devit mɨgei, “Nɨ navir amɨrizim sara mangɨ. Ga fo, ga Ikiavɨra Itir Godɨn ziamɨn, akar gavgavim akɨrigha gɨvagha ghaze, ga zurara deraghvɨra uaning damuam. Eghtɨ gɨn gan ovavir boriba uaghan kamaghɨra arazir kam damuam.” A mɨkemegha gɨvazɨ, Devit danganir igharazimɨn zuima, Jonatan uamategha uan nguibar ekiamɨn ghu.
42 Por fim, Jônatas disse a Davi: “Vá em paz, pois juramos lealdade um ao outro em nome do S enhor . Que o S enhor nos ajude a preservar para sempre o forte laço de amizade entre nós e entre nossos descendentes”. Então Davi partiu, e Jônatas voltou à cidade.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Samuel 20, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.