1 Reis 2

Godɨn Eghaghanim: Akar Gavgavir Dɨkɨrɨzir Ghurim ko Igiam (MSY2020) vs NVT

Sair da comparação
NVT Nova Versão Transformadora
1 Devit fo, an ovengamin dughiam bar roghɨra ize, kamaghɨn amizɨ, an akar kaba uan otarim Solomon ganɨdi.
1 Quando se aproximava o momento de sua morte, Davi deu as seguintes instruções a seu filho Salomão:
2 A kamaghɨn mɨgei, “Kɨ kɨran oveghangɨn aremegham. Nɨ guizɨn gumazimɨn mɨn tugh gavgavigh, uan ingangarim damu.
2 “Vou para onde todos na terra irão algum dia. Seja corajoso e seja homem.
3 Nɨ Ikiavɨra Itir God, nɨn God nɨ mɨkemezir biziba nɨ dar amu. Egh nɨ tuavir aghuir an e bagha inabazibar gɨn mangɨ, egh arazir a ifongeziba, ko an Akar Gavgaviba, ko bizir a damuasa e mɨkemeziba, ko a mɨgeir akaba, nɨ bar dar gɨn mangɨ. Kamaghɨn God nɨn akuraghtɨ, danganir manam nɨ an iti, nɨn ingangarim bar deraghvɨram otivam.
3 Obedeça às ordens do S enhor , seu Deus, e siga os caminhos dele. Guarde os decretos, mandamentos, estatutos e preceitos escritos na lei de Moisés, para que seja bem-sucedido em tudo que fizer e por onde quer que for.
4 Ikiavɨra Itir God fomɨra akar dɨkɨrɨzir mamɨn na gamigha ghaze, ‘Devit, nɨn ovavir boriba zurara uan navir averiaba ko duabar, bar deravɨra nan damazimɨn daru mangɨtɨ, kɨ zurara nɨn adarazir gumazitam damightɨ, a Israelian atrivimɨn otivam.’ Kamaghɨn amizɨ, Solomon, nɨ guizbangɨra bar deraghvɨra an akabar gɨn mangɨ, eghtɨ a na gamizir akar dɨkɨrɨzir kam abighan kogham.
4 Desse modo, o S enhor manterá a promessa que me fez: ‘Se seus descendentes viverem como devem e me seguirem fielmente de todo o coração e de toda a alma, sempre haverá um deles no trono de Israel’.
5 “Ezɨ Solomon, nɨ oragh. Nɨ fogha gɨfa, Seruian otarim Joap, an arazir kurar kam, an osɨmtɨzir ekiam na ganɨngi. A Israelian mɨdorozir gumazibar dapanir faragha zuimning mɨsoghezɨ, aning areme. Kar, Nerɨn otarim Apner ko Jeterɨn otarim Amasa. A mɨdorozimɨn dughiamɨn aning mɨsoghezɨ aning aremezir puvatɨ. Bar puvatɨ. A pura gumazir kamning mɨsoghezɨ aning areme, ezɨ aningɨn osɨmtɨzim an ikiavɨra iti.
5 “Além disso, você sabe o mal que Joabe, filho de Zeruia, me fez quando assassinou os dois comandantes do exército de Israel, Abner, filho de Ner, e Amasa, filho de Jéter. Ele os matou como se fossem inimigos de guerra, mas era tempo de paz. Assim, manchou seu cinto e sua sandália com sangue inocente.
6 Nɨ uan nɨghnɨzir aghuimɨn gɨn mangɨva, an arazir kuram uam a ikaragh. Nɨ aneteghtɨ a pura ikɨ ghurigh uabɨ aremegh Gumazamizir Oveaghuezibar Nguibamɨn magɨran markɨ.
6 Faça com ele o que lhe parecer melhor, mas não deixe que envelheça e desça à sepultura em paz.
7 “Nɨ uaghan Barsilain otaribar apangkuvigh deraghvɨra me damu, kar Gileatɨn Distrighɨn gumazim, nɨ me ateghtɨ me izɨ nɨn adarazi ko dapiagh damɨ ikɨ. Kɨ fomɨra nɨn aveghbuam Apsalomɨn aravghuzir dughiamɨn, me arazir aghuimɨn na gami.
7 “Seja bondoso com os filhos de Barzilai, de Gileade. Faça deles convidados permanentes à sua mesa, pois cuidaram de mim quando eu fugia de seu irmão Absalão.
8 “Ezɨ Geran otarim Simei, a Bahurimɨn nguibar ekiamɨn gumazim, a Benjaminɨn anabamɨn mav, a uaghan iti. Kɨ tɨghar Mahanaimɨn mangamin dughiamɨn, aruer kamra a bar akar kuraba na ganɨga, egha na gasɨghasɨghasa Godɨn azangsɨsi. Egha a ua iza Jordanɨn Fanemɨn na batozɨma, kɨ Ikiavɨra Itir Godɨn ziamɨn akar dɨkɨrɨzim gamua ghaze, kɨ a mɨsueghtɨ an aremeghan kogham.
8 “E lembre-se de Simei, filho de Gera, de Baurim, da tribo de Benjamim. Ele lançou contra mim uma terrível maldição quando fui a Maanaim. Quando ele desceu ao meu encontro no rio Jordão, jurei pelo S enhor que não o mataria.
9 Ezɨ puvatɨ, nɨ mɨzazitam a gasegh. Nɨ kamaghɨn nɨghnɨghan markɨ, a gumazir osɨmtɨziba puvatɨzim. Nɨ nɨghnɨzir aghuim iti. Nɨ tuavir manatamɨn mangɨva, a mɨsueghtɨ an aremegh Gumazamizir Oveaghuezibar Nguibamɨn magɨram.”
9 Contudo, esse juramento não o torna inocente. Você é um homem sábio e saberá providenciar para ele uma morte sangrenta em sua velhice”.
10 Egha gɨn Devit uan inazir afeziabar mɨn aremezɨma, me Jerusalemɨn anefa. Nguibar ekiar kam, me kamaghɨn a dɨbori, “Devitɨn Nguibar Ekiam.”
10 Então Davi morreu e foi sepultado na Cidade de Davi com seus antepassados.
11 Devit kantri Israelɨn 40plan azenibar atrivimɨn ike. A faragha Hebronɨn nguibar ekiamɨn 7plan azenibar atrivimɨn ike, egha 33plan azenibar Jerusalemɨn atrivimɨn ike.
11 Reinou por quarenta anos sobre Israel: sete em Hebrom e 33 em Jerusalém.
12 Ezɨ Devitɨn otarim Solomon an danganim inigha atrivimɨn oto. Solomon atrivir gavgavimɨn otozɨ, bizitam anebɨrazir pu. Bar puvatɨ.
12 Salomão se sentou no trono de seu pai, Davi, e seu reinado foi firmemente estabelecido.
13 Dughiar mamɨn, Hagitɨn otarim Adoniya iza Solomonɨn amebam Batseba bato. Ezɨ Batseba an azara, “Nɨ akar aghuitam mɨkɨmasa izi, o?”
13 Certo dia, Adonias, filho de Hagite, foi falar com Bate-Seba, mãe de Salomão. Ela lhe perguntou: “Você vem em paz?”. “Sim, venho em paz”, disse ele.
14 Egha a kamaghɨn mɨgei, “Kɨ akar bar muziarir mam iti.” Ezɨ Batseba a mɨgɨa ghaze, “A dera, nɨ na mɨkɨm.”
14 “Na verdade, tenho um favor a lhe pedir.” “O que é?”, perguntou ela.
15 Ezɨ Adoniya ghaze, “Nɨ fo, Israelian gumazamiziba bar kamaghɨn fo, kɨ atrivimɨn otivasava ami. Ezɨ puvatɨ. Ikiavɨra Itir Godɨn ifongiamɨn nan aveghbuam atrivimɨn otozɨma, kɨ puvatɨ.
15 Ele respondeu: “Como você sabe, o reino era meu por direito; todo o Israel esperava que eu fosse o próximo rei. Mas a situação mudou e o reino foi para meu irmão, pois o S enhor quis assim.
16 Egha kɨ datɨrɨghɨn azangsɨzir vamɨra iti. Kɨ kamaghɨn ifonge, nɨ nan azangsɨzir kamɨn amamangatɨgh.”
16 Agora, tenho apenas uma coisa a lhe pedir. Por favor, não deixe de me atender”. “O que você quer?”, perguntou ela.
17 Ezɨ Adoniya kamaghɨn a mɨgei, “Ga uaning, kɨ kamaghsua, nɨ mangɨ Atrivim Solomonɨn azaraghtɨma, a nan amamangatɨ, kɨ Sunemɨn nguibamɨn amizir kam Abisak, kɨ an ikiasa. Kɨ fo, atrivim nɨn akam batueghan kogham.”
17 Ele disse: “Fale em meu favor ao rei Salomão, pois sei que ele a atenderá. Peça que ele permita que eu me case com Abisague, a jovem de Suném”.
18 Ezɨ Batseba kamaghɨn Adoniya mɨgei, “A dera, kɨ mangɨ nɨ bagh atrivimɨn azangsɨgham.”
18 “Está bem”, respondeu Bate-Seba. “Vou falar com o rei por você.”
19 Egha Batseba, Adoniya bagha Atrivim Solomon mɨkɨmasa zuir dughiamɨn, atrivim dɨkavigha, ziar ekiam uan amebam danɨngasava uan tevimning apɨrigha uan dapanim avira. Egha a ua uan atrivir dabirabim gaperagha, egha ingangarir gumazibav geima, me dabirabir mam inigha iza Atrivim Solomonɨn dabirabimɨn vongɨn an agharir guvimɨn anetɨzɨ, Batseba a gapera.
19 Então Bate-Seba foi até o rei Salomão para falar com ele sobre o pedido de Adonias. O rei se levantou do trono para recebê-la e se curvou diante dela. Depois que o rei voltou a sentar-se, ordenou que trouxessem um trono para sua mãe, e ela se sentou à sua direita.
20 Egha Batseba kamaghɨn mɨgei, “Kɨ azangsɨzir bar muziarir mam iti. Kɨ kamaghsua, nɨ an aghuaghan markɨ.”
20 “Tenho um pequeno pedido a lhe fazer”, disse ela. “Espero que não deixe de me atender.” “O que é, minha mãe?”, perguntou ele. “Eu não recusaria um pedido seu.”
21 Ezɨ Batseba ghaze, “Kɨ kamaghsua, nɨ uan aveghbuam Adoniyan amamangatɨghtɨ, a Sunemɨn amizim Abisakɨn ikiam.”
21 Ela respondeu: “Permita que seu irmão Adonias se case com Abisague, a jovem de Suném”.
22 Ezɨ Atrivim Solomon azangsɨzir kam baregha atara kamaghɨn mɨgei, “Nɨ tizim bagha Adoniya, Abisakɨn ikiasa nan azangsɨsi? Egh nɨ ti uaghan, a nan danganim inigh atrivimɨn ikɨsɨ nɨ nan azangsɨgham. A nan avebamra. Egh nɨ uaghan ofa gamir gumazim Abiatar ko Seruian otarim Joap bagh azangsɨziba inigh izam.”
22 “Como pode me pedir que entregue Abisague a Adonias?”, disse o rei Salomão. “Peça de uma vez que eu dê o reino para ele! Sabe bem que ele é meu irmão mais velho e que conta com o apoio do sacerdote Abiatar e de Joabe, filho de Zeruia.”
23 Egha Atrivim Solomon, Ikiavɨra Itir Godɨn ziamɨn akar dɨkɨrɨzim gamua ghaze, “Adoniya amizir akar kam, an osɨmtɨzim iti. Kamaghɨn amizɨ, kɨ a mɨsueghtɨ an aremegham. Kɨ kamaghɨn damighan koghtɨ, God na mɨsueghtɨ kɨ aremegham.
23 Então o rei Salomão fez um juramento diante do S enhor : “Que Deus me castigue severamente se Adonias não tiver selado seu destino com esse pedido.
24 Ikiavɨra Itir God nan akuragha gavgavim na ganɨngi. Ezɨ kamaghɨn, kɨ uan afeziam Devitɨn danganim inigha atrivimɨn oto, mati Ikiavɨra Itir God fomɨra akar dɨkɨrɨzir mamɨn e gamua ghaze, gɨn Israelian atriviba nan ovavir boribar tongɨn aven otivigham. Kamaghɨn amizɨma, Ikiavɨra Itir Godɨn ziamɨn bar guizbangɨra, Adoniya datɨrɨghɨn aremegham.”
24 O S enhor me confirmou e me colocou no trono de meu pai, Davi, e estabeleceu minha dinastia como prometeu. Portanto, tão certo como vive o S enhor , Adonias morrerá ainda hoje!”.
25 Egha Atrivim Solomon akar gavgavimɨn Benaia mɨkemezɨ, a ghua Adoniya mɨsoghezɨma, an areme.
25 E o rei Salomão ordenou a Benaia, filho de Joiada, que atacasse Adonias, e ele foi morto.
26 Atrivim Solomon kamaghɨn ofa gamir gumazim Abiatarɨn mɨgɨa ghaze, “Nɨ uamategh uan nguibam Anatotɨn mangɨ uan nguazimɨn ikɨ. Nɨ osɨmtɨzim iti, ezɨ kɨ nɨ mɨsueghan koghtɨ nɨ aremeghan kogham. Kɨ fo, nɨ fomɨra nan afeziam Devit ko ikegha, Ikiavɨra Itir God, en Ekiamɨn Akar Dɨkɨrɨzir Gavgavimɨn Boksiam gisaghpu. Ezɨ Devit osɨmtɨzir avɨriba aterima, nɨ a ko ikia uaghan da ateri. Kamaghɨn amizɨ, kɨ nɨ mɨsueghan koghtɨ, nɨ aremeghan kogham.”
26 Depois, o rei disse ao sacerdote Abiatar: “Volte para sua casa em Anatote. Você merece morrer, mas não o matarei hoje, pois você carregou a arca do S enhor Soberano para meu pai, Davi, e o acompanhou em todas as dificuldades dele”.
27 Egha ofa gamir gumazim Abiatar, Solomon an ingangarimɨn anegɨfa. Kamaghɨra, Ikiavɨra Itir God fomɨra Silon nguibamɨn mɨkemezir akam, Solomon a gamizɨ an oto. Akar kam kamakɨn, ofa gamir gumazim Elin adarasi, men ofa gamir gumazibar ingangarim gɨvagham.
27 Então Salomão depôs Abiatar de seu cargo de sacerdote do S enhor e, desse modo, cumpriu a profecia do S enhor em Siló a respeito dos descendentes de Eli.
28 Joap, fomɨra Apsalomɨn roroam gamizir puvatɨ, an Adoniyan akurvasi. A datɨrɨghɨn Adoniyan ovevemɨn mɨgɨrɨgɨam baregha, atiatigha ara ghua Ikiavɨra Itir Godɨn Purirpenimɨn aven ghua, uabɨn akurvaghasa ofa gamir dakozimɨn mɨkebabar itir bulmakaun kombar mɨn garir biziba pamtemɨn dar suiragha iti.
28 Essas notícias chegaram até Joabe. Embora não houvesse apoiado a revolta de Absalão, ele tinha dado seu apoio a Adonias. Por isso, fugiu para a tenda sagrada do S enhor e se agarrou às pontas do altar.
29 Ezɨ gumazir maba ghua kamaghɨn Atrivim Solomon mɨgei, “Joap ara ghua Ikiavɨra Itir Godɨn Purirpenimɨn aven ofa gamir dakozim pamtemɨn an suiragha iti.”
29 Salomão soube disso e enviou Benaia, filho de Joiada, para executá-lo.
30 Ezɨ Benaia Ikiavɨra Itir Godɨn Purirpenimɨn aven ghua kamaghɨn Joap mɨgei, “Atrivim ghaze, nɨ danganir kam ategh azenan mangɨ.”
30 Benaia foi à tenda sagrada do S enhor e disse a Joabe: “O rei ordena que você saia!”. “Não”, respondeu Joabe. “Vou morrer aqui.” Então Benaia voltou ao rei e lhe contou o que Joabe tinha dito.
31 Ezɨ atrivim kamaghɨn Benaian akam ikaragha ghaze, “A dera, nɨ an nɨghnɨzimɨn gɨn mangɨva a mɨsueghtɨ, an aremegh. Egh an kuam inigh mangɨ anefagh. Joap gumazir osɨmtɨziba puvatɨziba pura me mɨsoagharɨghizɨ me ariaghire. Ezɨ an osɨmtɨzir kam, na ko nan afeziamɨn adarazir iti. Nɨ a mɨsueghtɨ, an aremeghtɨ, an osɨmtɨzir kam uam en ikian kogham.
31 “Faça o que ele diz”, respondeu o rei. “Mate-o ali, junto ao altar, e sepulte-o. Assim, removerá de mim e da família de meu pai a culpa pelos crimes injustificados que Joabe cometeu.
32 Ikiavɨra Itir God, Joap amizir arazir kurar kaba ikarvagh, ivezir kuram a danɨngam. Joap Nerɨn otarim Apner ko Jeterɨn otarim Amasa, a mɨdorozir sabamɨn puram aning mɨsoghezɨ aning areme. Aning an mɨn gumazir kuramning puvatɨ. Apner, a Israelian mɨdorozir gumazibar dapanim, ezɨ Amasa, a Judabar mɨdorozir gumazibar dapanim. Nan afeziam Devit fozir puvatɨzɨ, Joap arazir kam gami.
32 O S enhor o punirá por sua culpa no assassinato de dois homens mais justos e melhores que ele. Sem que meu pai soubesse, Joabe matou Abner, filho de Ner, comandante do exército de Israel, e Amasa, filho de Jéter, comandante do exército de Judá.
33 Ikiavɨra Itir God, Joap amizir osɨmtɨzir kam gɨnɨghnɨgh, zurara mɨzazim Joap ko an adarazir anɨngam. Egh Ikiavɨra Itir God, zurara dabirabir aghuim ko navir amɨrizim isɨ, Devit ko an ovavir boriba, ko an adarasi, ko an ikɨzimɨn otivamin atrivibar anɨngam.”
33 Que o sangue deles recaia sobre Joabe e seus descendentes para sempre, e que o S enhor conceda paz a Davi, seus descendentes, sua dinastia e seu trono para sempre!”
34 Ezɨ Jehoiadan otarim Benaia akar kaba baregha, uamategha Ikiavɨra Itir Godɨn Purirpenimɨn aven ghua, Joap mɨsoghezɨma an areme. Me an kuam inigha ghua an dɨpenimɨn boroghɨn anefa, a gumazamiziba puvatɨzir danganimɨn boroghɨn iti.
34 Benaia, filho de Joiada, voltou à tenda sagrada e matou Joabe, que foi sepultado em sua casa no deserto.
35 Ezɨ atrivim, Jehoiadan otarim Benaia amɨsevezɨma, a Joapɨn danganim inigha mɨdorozir gumazibar dapanimɨn oto. Egha atrivim, Abiatarɨn danganim iniasa, ofa gamir gumazim Sadok amɨsefe.
35 Então o rei nomeou Benaia, filho de Joiada, comandante do exército em lugar de Joabe, e o sacerdote Zadoque em lugar de Abiatar.
36 Joap aremegha gɨvazɨma, Atrivim Solomon Simein diagha kamaghɨn a mɨgei, “Nɨ Jerusalemɨn dɨpenitamɨn ingarigh, egh dɨpenir kamra ikɨ. Egh nɨ bar Jerusalem ategh igharagh mangan markɨ.
36 Depois, o rei mandou chamar Simei e lhe disse: “Construa uma casa em Jerusalém e more aqui. Não dê um passo fora da cidade para ir a qualquer outro lugar.
37 Nɨ Kidronɨn Fanem girɨgh vongɨn Jerusalemɨn nguibar ekiamɨn mɨtaghniamɨn ikiavkɨnightɨ, kɨ bar zuamɨra aruer kamra nɨ mɨsueghtɨ nɨ aremegham. Nɨ kamaghɨn fogh, nɨ uabɨ uan osɨmtɨzim bagh aremegham.”
37 No dia em que sair e atravessar o vale de Cedrom, certamente morrerá e será responsável por sua própria morte”.
38 Ezɨ Simei kamaghɨn a ikaragha ghaze, “Atrivim, nɨn akam bar dera, ezɨ kɨ nɨ mɨkemezɨ moghɨn damuam.” Kamaghɨn amizɨ, Simei dughiar ruarimɨn Jerusalemɨn iti.
38 Simei respondeu: “Sua sentença é justa; farei o que meu senhor, o rei, ordena”. E Simei morou em Jerusalém durante muito tempo.
39 Ezɨ azenir 3pla ghua gɨvazɨ, Simein ingangarir gumazir kɨnir pumuning ara ghua, Getɨn nguibar ekiamɨn Atrivim Akis ko iti, a Makan otarim. Ezɨ gumazir maba kamaghɨn Simei mɨgei, “Nɨn ingangarir gumazir kamning ghua Getɨn iti.”
39 Três anos mais tarde, porém, dois escravos de Simei fugiram para a casa de Aquis, filho de Maaca, rei de Gate. Quando alguém disse a Simei onde eles estavam,
40 Ezɨ Simei zuamɨra dɨkavigha uan donki gaperagha, uan ingangarir gumazimning buriasa Atrivim Akis bagha Getɨn ghu. An aningɨn apigha, aning inigha uamategha Jerusalemɨn ize.
40 ele selou um jumento e foi até Gate procurá-los. Ao encontrá-los, levou-os de volta a Jerusalém.
41 Ezɨ Solomon kamaghɨn oraki, Simei Jerusalem ategha Getɨn ghugha uamategha ize.
41 Salomão soube que Simei tinha saído de Jerusalém, ido a Gate e voltado.
42 Kamaghɨn amizɨ a Simein diazɨma a izima, a kamaghɨn a mɨgei, “Kɨ nɨ gamizɨma, nɨ Ikiavɨra Itir Godɨn damazimɨn akar dɨkɨrɨzim akɨrigha ghaze, Nɨ Jerusalem ategh tintinibar daruan kogham. Egha kɨ kamaghɨn pamtemɨn nɨ mɨgɨa ghaze, Nɨ nguibar ekiam ateghtɨ, kɨ zuamɨra aruer kamra nɨ mɨsueghtɨ nɨ aremegham. Ezɨ nɨ kamaghɨn na ikara, A dera, kɨ nɨn akamɨn gɨn mangam.
42 O rei mandou chamá-lo e perguntou: “Não o fiz jurar pelo S enhor e não o adverti de que não fosse a lugar algum, pois do contrário certamente morreria? E você respondeu: ‘Sua sentença é justa; farei o que ordena’.
43 Egha nɨ bizir tizim bagha, Ikiavɨra Itir Godɨn ziamɨn amizir akar dɨkɨrɨzim abigha, uaghan nan akam batoke?”
43 Então por que não manteve o juramento ao S enhor e não obedeceu à minha ordem?”.
44 Egha atrivim ua kamaghɨn mɨgei, “Arazir kurar nɨ nan afeziam Devit gamiziba, nɨ bar adagh fo. Ezɨ datɨrɨghɨn nɨ amizir arazir kurar kaba bagh, Ikiavɨra Itir God, mɨzazim nɨ gasam.
44 O rei também disse a Simei: “Certamente você se lembra de todas as maldades que fez a meu pai, Davi. Que o S enhor faça esse mal recair sobre sua cabeça.
45 Egh Ikiavɨra Itir God deraghvɨra na damuva, egh zurara Devitɨn ovavir boribar amutɨ, me atrivibar otivam.”
45 Mas que eu, o rei Salomão, receba as bênçãos do S enhor e que sempre haja um descendente de Davi neste trono na presença do S enhor ”.
46 Ezɨ Simei ghuzɨma, Atrivim Benaia a mɨgɨa ghaze, “Nɨ mangɨva Simei mɨsueghtɨ an aremegh.” Ezɨ Benaia atrivim ategha ghua Simei mɨsoghezɨ an areme.
46 Então, por ordem do rei, Benaia, filho de Joiada, levou Simei para fora e o matou. Assim, o reino de Salomão foi firmemente estabelecido.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 2, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.