1 Reis 20
Godɨn Eghaghanim: Akar Gavgavir Dɨkɨrɨzir Ghurim ko Igiam (MSY2020) vs NVI
1 Sirian Atrivim Benhadat, uan mɨdorozir gumaziba akuvagha, Israelia mɨsoghasa zui. Ezɨ 32plan atrivir igharaziba mɨdorozir hoziaba ko karisba inigha iza an akura. Egha me bar ghua Samarian nguibar ekiam ekɨarugha Israelia mɨsosi.
1 O rei Ben-Hadade, da Síria, convocou todo o seu exército e, acompanhado de trinta e dois reis com seus cavalos e carros de guerra, cercou e atacou Samaria.
2 Dughiar kamɨn, Atrivim Ahap Samarian itima, Benhadat gumaziba amangizɨ,
2 Ele enviou mensageiros à cidade, a Acabe, o rei de Israel, que lhe disseram: "Isto é o que diz Ben-Hadade:
3 me ghua Ahapɨn mɨgɨa ghaze, “Nɨ uan silvaba, ko golba, ko amizir diriba, ko nɨn otarir gavgaviba, nɨ bar da na danɨngigh.”
3 ‘A sua prata e o seu ouro são meus, e o melhor de suas mulheres e filhos também’ ".
4 Ezɨ Atrivim Ahap, Benhadat bagha kamaghɨn akam amaga ghaze, “O Atrivim Benhadat, nan gumazir ekiam, kɨ nɨ mɨkemezɨ moghɨn damuam. Kɨ uan biziba ko, e bar nɨn bizibara.”
4 O rei respondeu: "Que seja conforme tu dizes, ó rei, meu senhor. Eu e tudo o que tenho somos teus".
5 Ezɨ gɨn Benhadat ua gumazir igharazir maba, kamaghɨn Ahap mɨkɨmasa me amada, “Kɨ faragha silvaba ko golba, ko amuiba, ko boriba uabɨ danɨngasa nɨ mɨkeme.
5 Os mensageiros voltaram e disseram: "Assim diz Ben-Hadade: ‘Mandei tomar sua prata e seu ouro, suas mulheres e seus filhos.
6 Eghtɨ gurumzaraghan dughiar kamra, kɨ uan gumazir dapaniba ameghtɨ, me nɨn dɨpenim ko, nɨn gumazir dapanibar dɨpenibar izam. Egh me bizir aghuir nɨ bar ifongeziba inigh mangam.”
6 Mas amanhã, a esta hora, enviarei meus oficiais para vasculharem o seu palácio e as casas dos seus oficiais. Eles me trarão tudo o que você considera de valor’ ".
7 Ezɨ Atrivim Ahap akar kam baregha, Israelian gumazir dapanibar diazɨ, me iza uari akuvazɨ, a kamaghɨn me mɨgei, “Ia gan, gumazir kam osɨmtɨziba buri. A faragha ghaze nɨ uan amuiba ko boriba, ko silvaba ko golba na danɨngigh. Ezɨ kɨ an akamɨn amamangatɨ. Ezɨ a uam akam gɨra, kar a ti e gasɨghasɨghasa.”
7 O rei de Israel convocou todas as autoridades de Israel e lhes disse: "Vejam como esse homem está querendo a nossa desgraça! Quando mandou tomar as minhas mulheres e os meus filhos, a minha prata e o meu ouro, eu não lhe neguei! "
8 Ezɨ gumazir dapaniba ko gumazamiziba bar Atrivim Ahap mɨgɨa ghaze, “Nɨ an akar kamɨn gɨn mangan markɨ. Egh arazir kam damuan markɨ.”
8 As autoridades e todo o povo responderam: "Não lhe dês atenção nem concordes com as suas exigências".
9 Ezɨ Atrivim Ahap kamaghɨn Benhadatɨn gumazibav gɨa ghaze, “Ia mangɨ Atrivim Benhadat kamaghɨn a mɨkemegh: Kɨ an akar a faragha mɨkemezim gifonge. Egha akar a gɨn mɨgeim, kɨ an amamangatɨghan kogham. Bar puvatɨgham.” Ezɨ gumazir kaba ghua Ahapɨn akabar gun Benhadat mɨkeme.
9 E ele respondeu aos mensageiros de Ben-Hadade: "Digam ao rei, meu senhor: Teu servo fará tudo o que exigiste na primeira vez, mas não posso atender a esta exigência". E eles levaram a resposta a Ben-Hadade.
10 Ezɨ Benhadat ua me amangizɨ, me iza akar igharazim Ahap ganɨga ghaze, “Kɨ datɨrɨghɨn uan mɨdorozir gumazir avɨriba inigh izɨtɨ, me nɨn nguibar ekiar kam gasɨghasigham. Me bar bizibagh asɨghasightɨ da pura mɨnezibar mɨn iregham. Kɨ kamaghɨn damighan koghtɨ, nan aseba na mɨsueghtɨ kɨ aremegham.”
10 Então Ben-Hadade mandou esta outra mensagem a Acabe: "Que os deuses me castiguem com todo o rigor, caso fique em Samaria pó suficiente para dar um punhado a cada um dos meus homens".
11 Ezɨ Israelian atrivim a ikaragha kamaghɨn gumazir kabav gɨa ghaze, “Ia mangɨ Benhadat kamaghɨn a mɨkemegh. Gumazim a guizbangɨra mɨdorozir gumazim, a mɨsoghsɨ mangasa mɨdorozir sabam ikegha dia ifaghata uan ziam fer puvatɨ. A mɨdorozim agɨvagh egh gɨn uan ziam fɨ bar akuegham.”
11 O rei de Israel respondeu: "Digam-lhe: ‘Quem está vestindo a sua armadura não deve se gabar como aquele que a está tirando’ ".
12 Dughiar kamɨn, Atrivim Benhadat atrivir igharazir maba ko, uan averpenibar ikia dɨpar onganiba api. Ezɨ gumaziba Ahapɨn akam inigha iza a mɨgei. Ezɨ an akar kam baregha uan mɨdorozir gumazibav gɨa ghaze, e dɨkavigh mangɨ Samariaba ko mɨsogham. Egha me uan averpeniba ategha zui.
12 Ben-Hadade recebeu essa mensagem quando ele e os reis estavam bebendo em suas tendas, e ordenou aos seus homens: "Preparem-se para atacar a cidade". E eles lhe obedeceram.
13 Dughiar kamɨn, akam inigha izir gumazir mam Atrivim Ahap bagha ghua a mɨgɨa ghaze, “Ikiavɨra Itir God kamaghɨn mɨgei, ‘Nɨ gan, Benhadatɨn mɨdorozir gumazir avɨrir kaba izasa. Eghtɨ kɨ nɨn amamangatɨghtɨ, nɨ datɨrɨghɨn me abɨnigham. Egh nɨ datɨrɨghɨn kamaghɨn fogh suam, kɨrara kɨ Ikiavɨra Itir God.’ ”
13 Nessa ocasião, um profeta foi até Acabe, rei de Israel, e anunciou: "Assim diz o Senhor: ‘Vê este exército enorme? Hoje eu o entregarei nas suas mãos, e então você saberá que eu sou o Senhor’ ".
14 Ezɨ Ahap kamaghɨn akam inigha izir gumazim mɨgei, “Tinara me mɨsogh me abɨnigham?”
14 "Mas quem fará isso? ", perguntou Acabe. O profeta respondeu: "Assim diz o Senhor: ‘Os jovens soldados dos líderes das províncias o farão’ ". "E quem começará a batalha? ", perguntou. O profeta respondeu: "Você".
15 Ezɨ atrivim, distrighbar gavmanɨn gumazir dapanibar mɨdorozir gumazir igiar kabar diazɨ, me iza uari akufa. Men dɨbobonim 232ɨn ghu. Ezɨ gɨn a Israelian mɨdorozir gumazir igharazibar diazɨma, me iza uari akufa. Men dɨbobonim 7,000ɨn ghu.
15 Então Acabe convocou os jovens soldados dos líderes das províncias, duzentos e trinta e dois homens. Em seguida reuniu o restante dos israelitas, sete mil ao todo.
16 Egha me aruer arɨzimɨn nguibar ekiam ategha mɨdorozim bagha ghue. Ezɨ Benhadat 32ɨn atrivir maba ko, uan averpenibar ikia, puvɨra dɨpar onganiba apa, egha ongani.
16 Eles partiram ao meio-dia, enquanto Ben-Hadade e os trinta e dois reis aliados a ele estavam se embriagando nas suas tendas.
17 Egha Benhadat mɨdorozir gumazir maba amangizɨ, me moga Israelian ganasa ghue. Egha me Israelian mɨdorozir gumazir igiar kabar garima me izi. Ezɨ me uamategha ghua Benhadat mɨgɨa ghaze, “Gumazir maba Samarian nguibar ekiam ategha izi.”
17 Os jovens soldados dos líderes das províncias saíram primeiro. Nisso, uma patrulha de Ben-Hadade informou: "Saíram alguns homens de Samaria".
18 Ezɨ Benhadat kamaghɨn uan mɨdorozir gumazibav gei, “Ia mangɨ men suigh, egh me mɨsoghɨrarɨghan markɨ. Me ti mɨsoghasa izi o, me e ko navir vamɨran ikiasa en azangsɨghasa izi, pura bizim. Ia me ateghtɨ, me angamɨra ikɨ.”
18 Ele disse: "Quer tenham saído para a paz, quer para a guerra, tragam-nos vivos".
19 Ezɨ Israelɨn mɨdorozir gumazir igiaba nguibam ategha faragha zuima, Israelian mɨdorozir gumazir igharaziba men gɨrakɨrangɨn zui.
19 Os jovens soldados dos líderes das províncias marcharam para fora da cidade, com o exército na retaguarda,
20 Egha mɨdorozimɨn, Israelian mɨdorozir gumaziba deravɨra mɨsogha, vaghvagha Siriabar mɨdorozir gumaziba inigha bar me mɨsuagharɨki. Ezɨ men marazir arima, Israelia men agɨntɨsi. Ezɨ Benhadat hoziam gaperagha mɨdorozir gumazir hoziabagh apia mɨsoziba ko arav ghu.
20 e cada um matou o seu adversário. Diante disso, os arameus fugiram, perseguidos pelos israelitas. Mas Ben-Hadade, rei da Síria, escapou a cavalo com alguns de seus cavaleiros.
21 Ezɨ Atrivim Ahap mɨdorozir gumazir maba ko Samarian nguibar ekiam ategha ghua, Sirian mɨdorozir gumazir hoziaba ko karisbar itiba ko mɨsosi. Egha me Sirian mɨdorozir gumazir avɨrim mɨsuagharɨgha, bar me abɨni.
21 O rei de Israel avançou e destruiu os cavalos e carros de guerra e infligiu pesadas baixas aos arameus.
22 Ezɨ gɨn, akam inigha izir gumazim, Atrivim Ahap bagha ghugha ua kamaghɨn a mɨgei, “Siriabar atrivim azenir munamɨn ua izɨ ia ko mɨsogham. Kamaghɨn amizɨ, nɨ ua mangɨ uan mɨdorozir gumaziba gavgavim me danɨng, egh Siriaba ko mɨsoghsɨ deragh nɨghnɨgh ikɨ.”
22 Depois disso, o profeta foi ao rei de Israel e disse: "Fortaleça a sua posição e veja o que deve ser feito, pois na próxima primavera o rei da Síria o atacará de novo".
23 Ezɨ gɨn Atrivim Benhadatɨn gumazir dapaniba kamaghɨn a mɨgei, “Israelian aseba, da mɨghsɨabar aseba. Kamaghɨn amizɨ, aser kaba Israelian akurazɨ, me e abɨra. E me ko danganir zaribar uariv sogh, egh guizbangɨra me abɨnigham.
23 Enquanto isso, os conselheiros do rei da Síria lhe diziam: "Os deuses deles são deuses das montanhas. É por isso que eles foram fortes demais para nós. Mas, se os combatermos nas planícies, com certeza seremos mais fortes do que eles.
24 Kamaghɨn amizɨ, nɨ kamaghɨn damu: Nɨ atrivir kaba faragh me batueghtɨ, me ua nɨn mɨdorozir gumazibar faragh mangan markɨ. Nɨ uan mɨdorozir gumazibar faragh mangamin gumazir dapanitaba amɨsefegh.
24 Deves tirá-los todos os reis dos seus comandos e substituí-los por outros oficiais.
25 Egh nɨ uaghan gumazir avɨriba inightɨ, me nɨn mɨdorozir gumazibar ikɨtɨ, nɨn mɨdorozir gumaziba fomɨra avɨrasemezɨ moghɨn ikiam. Egh e mangɨ danganir zarimɨn Israelia mɨsogh, me abɨnigham.” Ezɨ Atrivim Benhadat akar kam baregha, me mɨkemezɨ moghɨrama ami.
25 Também deves organizar um exército como o que perdeste, cavalo por cavalo e carro por carro, para que possamos combater Israel nas planícies. Então é certo que os venceremos". Ele concordou com eles e fez como foi aconselhado.
26 Egha azenir gɨn izimɨn a uan mɨdorozir gumaziba inigha, me Israelia mɨsoghasa Afekɨn nguibamɨn ghue.
26 Na primavera seguinte Ben-Hadade convocou os arameus e marchou até Afeque para lutar contra Israel.
27 Ezɨ Israelian atrivim uan mɨdorozir gumazibar diazɨ, me iza uari akuvagha, mɨdorozir bizibar kɨri. Egha me ghua danganir Sirian mɨdorozir gumaziba itimɨn boroghɨra ghugha, danganir pumuning aghuigha aningɨn iti. Israelian ikɨzim, a bar suvigha, mati memen okoruar bar muziarir pumuning. Ezɨ Sirian mɨdorozir gumaziba bar avɨrasemegha tintinibar danganiba bar dar iti.
27 Os israelitas foram convocados e, tendo recebido provisões, saíram para enfrentar os arameus. Os israelitas acamparam no lado oposto como dois pequenos rebanhos de cabras, enquanto que os arameus cobriam todo o campo.
28 Ezɨ akam inigha izir gumazir kam ghua kamaghɨn Atrivim Ahap mɨgei, “Ikiavɨra Itir God ghaze, ‘Sirian gumazamiziba ghaze kɨ mɨghsɨabar asem, egha danganir zaribar itir puvatɨ. Kamaghɨn amizɨ, kɨ ian amamangatɨghtɨ, ia men mɨdorozir gumazir avɨrir kam abɨragham. Eghtɨ ia Israelia kamaghɨn fogh suam, kɨ uabɨ kɨ Ikiavɨra Itir God.’ ”
28 O homem de Deus foi ao rei de Israel e lhe disse: "Assim diz o Senhor: ‘Como os arameus pensam que o Senhor é um deus das montanhas e não um deus dos vales, eu entregarei esse exército enorme nas suas mãos, e vocês saberão que eu sou o Senhor’ ".
29 Ezɨ Siriabar mɨdorozir gumaziba ko Israelian mɨdorozir gumaziba uan averpenibara ikia ghua aruer namba 7ɨn tu. Egha aruer namba 7ɨn, me dɨkavigha uariv sosi. Egha aruer kamra Israelia, Sirian mɨdorozir gumazir bar avɨribav suagharɨki, men dɨbobonim 100,000ɨn tu.
29 Durante sete dias estiveram acampados em frente um do outro, e no sétimo dia entraram em combate. Num só dia os israelitas mataram cem mil soldados de infantaria arameus.
30 Ezɨ Sirian mɨdorozir gumazir maba bar ara Afekɨn nguibar ekiamɨn aven ghue. Ezɨ nguibar ekiam avɨnizir dɨvazim akariaghɨrɨgha ira ua 27,000plan gumazibav suagharɨki. Ezɨ Benhadat uaghan ara ghua nguibar ekiamɨn aven ghugha, dɨpenir mamɨn danganir bar aven itimɨn uabɨ modo.
30 O restante deles escapou para a cidade de Afeque, onde o muro caiu sobre vinte e sete mil deles. Ben-Hadade também fugiu para a cidade e se escondeu, ora num aposento, ora noutro.
31 Ezɨ an gumazir dapaniba ghua an ganigha kamaghɨn a mɨgei, “E kamaghɨn akam baraki, Israelian atriviba, me apangkuvim itir gumaziba. Egha e kamaghɨn nɨghnɨsi, e azirakar korotiabar aghuigh, benibar uan fɨribar afegh Israelian atrivim bagh mangam. E kamaghɨn damightɨ, a ti nɨn apangkuvigham, egh nɨ mɨsueghtɨ nɨ aremeghan kogham.”
31 Seus oficiais lhe disseram: "Soubemos que os reis do povo de Israel são misericordiosos. Nós vamos até o rei de Israel vestidos com panos de saco e com cordas no pescoço. Talvez ele poupe a tua vida".
32 Ezɨ Benhadat men azangsɨzimɨn amamangatɨzɨ, me azirakar korotiaba aghuigha, benim inigha uan fɨribagh ike. Egha me Atrivim Ahap bagha ghua kamaghɨn a mɨgei, “Nɨn ingangarir gumazim, Benhadat ghaze, nɨ an apangkuvigh, a mɨsueghtɨ an aremeghan markɨ.”
32 Vestindo panos de saco e tendo cordas envolvendo o pescoço, foram ao rei de Israel e disseram: "Teu servo Ben-Hadade diz: ‘Rogo-te que me deixes viver’ ". O rei respondeu: "Ele ainda está vivo? Ele é meu irmão! "
33 Ezɨ Benhadatɨn gumazir dapaniba deraghavɨra kuariba arigha Ahapɨn akaba baragha, zuamɨra nɨghnɨzir gavgavim an akar otevir kamɨn iti. Egha me zuamɨra kamaghɨn mɨgei, “Bar guizbangɨra. Are, Benhadat nɨn aveghbuam.”
33 Os homens interpretaram isso como um bom sinal e de imediato aproveitaram o que ele tinha dito. "Isso mesmo, teu irmão Ben-Hadade! ", disseram. "Tragam-no aqui", disse o rei. Quando Ben-Hadade chegou, Acabe o fez subir no seu carro.
34 Egha Benhadat kamaghɨn Ahap mɨgei, “Kɨ nguibar ekiar nan afeziam faragha nɨn afeziam ko mɨsogha iniziba, da isɨ ua nɨ danɨngam. Egh nɨ uaghan dagɨar ingangarir taba Damaskusɨn dar amu. Nan afeziam fomɨra Samarian nguibar ekiamɨn amizɨ moghɨn nɨ damu.”
34 "Devolverei as cidades que o meu pai tomou do teu pai", ofereceu Ben-Hadade. "Tu poderás estabelecer os teus próprios mercados em Damasco, como fez meu pai em Samaria. " Acabe disse: "Mediante um tratado, libertarei você". Então fizeram um tratado, e Acabe o deixou ir.
35 Ezɨ Atrivim Benhadat ghugha gɨvazɨma, Ikiavɨra Itir God, akam inigha izir gumazibar ikɨzimɨn tongɨn mavɨn nɨghnɨzim fezɨ, a kamaghɨn akam inigha izir gumazir igharazim mɨgei, “Nɨ na mɨsoghasa, kɨ ifonge.” Ezɨ akam inigha izir gumazir kam, a mɨsoghan ifongezir puvatɨ.
35 Por ordem do Senhor um dos discípulos dos profetas disse ao seu companheiro: "Fira-me", mas o homem se recusou a fazê-lo.
36 Ezɨ akam inigha izir gumazim, akam inigha izir gumazir igharazir kam mɨgɨa ghaze, “Akar kɨ nɨ ganɨngizir kam, kar Ikiavɨra Itir Godɨn akamra. Ezɨ nɨ Ikiavɨra Itir Godɨn akam batoke, kamaghɨn amizɨ nɨ na ategh mangɨtɨ, laion tam nɨ mɨsueghtɨ nɨ aremegham.” Ezɨ akam inigha izir gumazir igharazir kam zuima, laion otogha a mɨsoghezɨ an areme.
36 Então o profeta disse: "Como você não obedeceu ao Senhor, assim que você sair daqui um leão o ferirá". E, logo que o homem partiu, um leão o atacou e o feriu.
37 Ezɨ gɨn akam inigha izir gumazir kam, gumazir igharazim bagha ghua, kamaghɨn a mɨgei, “Nɨ na mɨsoghasa kɨ ifonge.” Ezɨ gumazir kam a mɨsogha, mɨzazir kuram a gasegha an mɨkarzim gasɨghasɨki.
37 O profeta encontrou outro homem e lhe disse: "Fira-me, por favor". Este o atingiu e o feriu.
38 Ezɨ akam inigha izir gumazir kam, nir avɨzir mam isa uan guam avara, eghtɨ gumazamiziba a gɨfoghan kogham. Egha an Atrivim Ahapɨn mɨzua tuavir mɨriamɨn tughav iti.
38 Então o profeta saiu e ficou ao lado da estrada, à espera do rei. Ele se disfarçou, cobrindo os olhos com sua testeira.
39 Ezɨ atrivim izima, akam inigha izir gumazim an diagha ghaze, “Atrivim, kɨ mɨdorozir ekiamɨn aven itima, en mɨdorozir gumazir mam, apanir mam inigha iza na mɨgɨa ghaze, ‘Nɨ deraghvɨra gumazir kamɨn gan. An arɨmangɨghtɨ, kɨ nɨ mɨsueghtɨ nɨ aremegham. Puvatɨghtɨma, kɨ nɨ damutɨ, nɨ 30,000plan kina isɨ uan ikɨrɨmɨrim uam a givezam.’ Mɨdorozir gumazir kam na mɨkemegha ghu.
39 Quando o rei ia passando, o profeta gritou para ele: "Teu servo entrou no auge do combate, e alguém veio a mim com um prisioneiro e me disse: ‘Vigie este homem. Se ele escapar, será a sua vida pela dele, ou você deverá pagar trinta e cinco quilos de prata’.
40 Ezɨ Atrivim, kɨ ghua ingangarir avɨrir igharazibagh amua itima, gumazir kam arav ghu.”
40 Enquanto o teu servo estava ocupado com outras coisas, o homem desapareceu". "Essa é a sua sentença", disse o rei de Israel. "Você mesmo a pronunciou. "
41 Ezɨ akam inigha izir gumazir kam, zuamɨra nir avɨzir uan guam avarazim adangizɨ, atrivim maghɨra a gɨfo, an akam inigha izir gumazim.
41 Então o profeta rapidamente removeu a testeira dos olhos, e o rei o reconheceu como um dos profetas.
42 Ezɨ akam inigha izir gumazim atrivim mɨgɨa ghaze, “Ikiavɨra Itir God kamaghɨn mɨgɨa ghaze: Kɨ faragha ia mɨkeme, ia mɨdorozim gamir dughiamɨn, ia apaniba bar me mɨsueghtɨ me arɨmɨghiregh. Ezɨ nɨ Benhadat ataghizɨ an arav ghuzɨ, an mɨdorozir gumaziba uaghan are. Kamaghɨn amizɨ, nɨ an danganim inigh aremegham. Eghtɨ nɨn mɨdorozir gumaziba an mɨdorozir gumazibar danganiba inigh bar ikuvigham.”
42 Ele disse ao rei: "Assim diz o Senhor: ‘Você libertou um homem que eu havia decidido que devia morrer. Por isso, é a sua vida pela vida dele, o seu povo pelo povo dele’ ".
43 Ezɨ Atrivim Ahap akar kam baregha gɨvagha, atara navim ikuva, uamategha uan nguibar ekiam Samarian ghu.
43 Aborrecido e irritado, o rei de Israel voltou para o seu palácio em Samaria.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 20, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.