Atos 7
Godɨn Akar Aghuim; Akar Dɨkɨrɨzir Gavgavir Igiam (MSY) vs VC
1 Ezɨ ofa gamir gumazir dapanim Stivenɨn azara, “Me nɨ gasir akar kaba, da guizbangɨra, o?”
1 Perguntou-lhe então o sumo sacerdote: É realmente assim?
2 Ezɨ Stiven me ikara, “Nan aveghbuaba ko nan afeziaba ia na baragh! En ovavim Abraham, a tɨghar Haranɨn mangam, a Mesopotemian kantri ikiavɨra itima angazangarim itir God, a bato.
2 Respondeu ele: Irmãos e pais, escutai. O Deus da glória apareceu a nosso pai Abraão, quando estava na Mesopotâmia, antes de ir morar em Harã.
3 Egha a mɨgɨa ghaze, ‘Nɨ uan adarazi koma uan nguazim ategh egh nguazir kɨ nɨn akaghamimɨn mangɨ.’
3 E disse-lhe: Sai de teu país e de tua parentela, e vai para a terra que eu te mostrar {Gn 12,1}.
4 “Ezɨma Abraham Kaldian nguazim ategha Haranɨn nguazimɨn ikiasa zui. Ezɨ an afeziamɨn ovevemɨn gɨn God nguazir ia datɨrɨghɨn itir kamɨn anemada.
4 Ele saiu da terra dos caldeus, e foi habitar em Harã. Dali, depois que lhe faleceu o pai, Deus o fez passar para esta terra, em que vós agora habitais.
5 God tong nguazir otevitam atugha a uan adarazi ko, me ganɨngizir puvatɨ. God a ko akam akɨra ghaze, a ko an ovavir gɨn izamiba nguazir kamɨn ikiam. Ezɨ dughiar kamɨn Abraham uabɨ boriba puvatɨ.
5 Não lhe deu nela propriedade alguma, nem sequer um palmo de terra, mas prometeu dar-lha em posse, e depois dele à sua posteridade, quando ainda não tinha filho algum.
6 Egha God kamaghɨn Abrahamɨn mɨgei, ‘Nɨn ovaviba igharazir darazir kantrin ikiam. Eghtɨ me 400 plan azenibar pura men ingangarir gumazibar otivightɨ me paz me damuam.
6 Eis como falou Deus: Tua descendência habitará em terra estranha e será reduzida à escravidão e maltratada pelo espaço de quatrocentos anos.
7 Eghtɨ kɨ gɨn men arazir kurar me gamim kɨ a ikaragham. Eghtɨ gɨn me kantrin kam ategh azenan izegh, egh danganir kamɨn nan ziam fam.’
7 Mas eu julgarei a nação que os dominar - diz o Senhor -, e eles sairão e me prestarão culto neste lugar {Gn 15,13s.; Ex 3,12}.
8 Egha God mɨkarzir mogomem aghorimɨn Akar Dɨkɨrɨzir Gavgavim Abraham koma a gami. Ezɨ Abraham, Aisakɨn afeziamɨn oto, egha amebam a batezɨ, 8 plan dughiabar gɨn Abraham Aisakɨn mɨkarzir mogomem atu. Egha gɨn Aisak Jekopɨn afeziamɨn oto. Ezɨ Jekop en inazir 12 plan afeziam.
8 E deu-lhe a aliança da circuncisão. Assim, Abraão teve um filho, Isaac, e, passados oito dias, o circuncidou; e Isaac, a Jacó; e Jacó, os doze patriarcas.
9 — ausente —
9 Os patriarcas, invejosos de José, venderam-no para o Egito. Mas Deus estava com ele.
10 — ausente —
10 Livrou-o de todas as suas tribulações e deu-lhe graça e sabedoria diante do faraó, rei do Egito, que o fez governador do Egito e chefe de sua casa.
11 “Ezɨ gɨn dagheba otevezir dughiam Isipɨn nguibaba bar ko Kenanɨn nguaziba bar me batifi. Ezɨ gumazamiziba osɨmtɨzir ekiam isi. En inaziba uaghan dagheba puvatɨ.
11 Sobreveio depois uma fome a todo o Egito e Canaã. Grande era a tribulação, e os nossos pais não achavam o que comer.
12 Ezɨ Jekop orazima dagheba Isipɨn itima, ezɨ a uan otariba, en inaziba amadazɨma me darorir farazim gamua zui.
12 Mas quando Jacó soube que havia trigo no Egito, enviou pela primeira vez os nossos pais para lá.
13 Ezɨ me darorir gɨn zuimɨn ua zuima Josep uan aveghbuabagh eghara ghaze, ‘Kɨ Josep.’ Ezɨ gɨn atrivim uaghan Josepɨn adarazigh fo.
13 Na segunda, foi José reconhecido por seus irmãos, e foi descoberta ao faraó a sua origem.
14 Egha bizir kamɨn gɨn, Josep uan afeziam Jekop koma an adarazi 75 plan bar me bagha izamin akam amada.
14 Enviando mensageiros, José mandou vir seu pai Jacó com toda a sua família, que constava de setenta e cinco pessoas.
15 Ezɨ Jekop Isipɨn nguibamɨn iraghu. Egha kagh a ko en inaziba ariaghɨre.
15 Jacó desceu ao Egito e morreu ali, como também nossos pais.
16 Ezɨ me men kuaba inigha uamategha Sekemɨn nguibamɨn ua izegha me dagɨar torir mozim garɨki, Abraham fomɨra Sekemɨn nguibamɨn Hamorɨn otariba da ivezezir mozim.
16 Seus corpos foram trasladados para Siquém, e foram postos no sepulcro que Abraão tinha comprado, a peso de dinheiro, dos filhos de Hemor, de Siquém.
17 “Ezɨ God Abraham ko dɨkɨrɨzir akar gavgavim guizbangrama otivasava roghɨra izima, ezɨ en gumazamizir Isipɨn itiba bar avɨraseme.
17 Aproximava-se o tempo em que devia realizar-se a promessa que Deus havia jurado a Abraão. O povo cresceu e se multiplicou no Egito
18 Ezɨ gɨn atrivir igharazim, a Josep tong a gɨfozir puvatɨgha, Isipɨn atrivimɨn iti.
18 até que se levantou outro rei no Egito, o qual nada sabia de José.
19 Egha an en gumazamizibagh ifara arazir kurabar en inazibagh ami. Eghtɨ me uan borir iririviba puram azenan datɨghtɨ, me ariaghrasa a me gakaghori.
19 Este rei, usando de astúcia contra a nossa raça, maltratou nossos pais e obrigou-os a enjeitar seus filhos para privá-los da vida.
20 “Ezɨ dughiar kamɨn Mosesɨn amebam a bate, a Godɨn damazimɨn bar derazir borim. An iakinir pumuning ko mɨkezimɨn uan afeziamɨn dɨpenimɨn iti, me an gari.
20 Por este mesmo tempo, nasceu Moisés. Era belo aos olhos de Deus e por três meses foi criado na casa paterna.
21 Egha gɨn me a inigha azenan anetɨzɨma, atrivimɨn guivim a inigha ghua uan borimɨn mɨrarama an gari.
21 Depois, quando foi exposto, a filha do faraó o recolheu e o criou como seu próprio filho.
22 Ezɨ Moses Isipbar fofozir ekiar aghuim inigha egha an araziba ko an mɨgɨrɨgɨaba bar gavgafi.
22 Moisés foi instruído em todas as ciências dos egípcios e tornou-se forte em palavras e obras.
23 “Egha Moses 40 plan azenibar anetuzɨma, ezɨ a uan adarazi Israelbar ganasa nɨghnɨsi.
23 Quando completou 40 anos, veio-lhe à mente visitar seus irmãos, os filhos de Israel.
24 Egha a men mavɨn garima Isipɨn mav a mɨsogha bar pazava a gami. Ezɨ a ghua an akuragha, egha a Isipɨn gumazim arazir kuram ikarvagha, a mɨsoghezɨ an areme.
24 Viu que um deles era maltratado; tomou-lhe a defesa e vingou o que padecia a injúria, matando o egípcio.
25 Egha Moses kamaghɨn nɨghnɨsi, an adarazi kamaghɨn fogh suam, God men akurvaghasa nan aven ingari. Ezɨ me bar fozir puvatɨ.
25 Ele esperava que os seus irmãos compreendessem que Deus se servia de sua mão para livrá-los. Mas não o entenderam.
26 Egha amɨmɨzaraghan Moses garima Israelɨn gumazimningra uaning mɨsosi. Ezɨ aning uaning gɨfueghasa a navir amɨrɨzimɨn aning mɨgei, ‘Maning, gua orakigh, gua avetinganing, egha gua tizim bagha kaghɨra uaning mɨsosi?’
26 No dia seguinte, dois dentre eles brigavam, e ele procurou reconciliá-los: Amigos, disse ele, sois irmãos, por que vos maltratais um ao outro?
27 “Ezɨ gumazir igharazitav sozim, Moses a dugha ghua, egha ghaze, ‘Tina nɨ amɨsevezɨ nɨ en gumazir dapanim ko jasɨn ikiava en gari?
27 Mas o que maltratava seu compatriota o repeliu: Quem te constituiu chefe ou juiz sobre nós?
28 Nɨ boghɨnaron Isipɨn gumazir mɨsoghezɨ an aremezɨ moghɨn, datɨrɨghɨn na mɨsueghtɨ kɨ aremeghasa?’
28 Porventura queres tu matar-me, como ontem mataste o egípcio?
29 Ezɨ Moses kamaghɨn oregha Isip ategha ara ghua Midian nguazir igharazimɨn ikia egha borir otarir pumuning ini.
29 A estas palavras, Moisés fugiu. E esteve como estrangeiro na terra de Madiã, onde teve dois filhos.
30 “Egha 40 plan azenibar gɨn, Moses nguazir gumaziba puvatɨzimɨn itima, God enselɨn mam a bagha anemada. Enselɨn kam Sainain mɨghsɨamɨn boroghɨn avivzariar tememɨn isi naghɨn purama a bato.
30 Passados quarenta anos, apareceu-lhe no deserto do monte Sinai um anjo, na chama duma sarça ardente.
31 Ezɨ a bizir kamɨn ganigha dɨgavir kuram gami. Egha bar roghɨra mangɨ deragh ganasava ami, egha Ekiamɨn tiarim barasi,
31 Moisés, admirado de uma tal visão, aproximou-se para a examinar. E a voz do Senhor lhe falou:
32 ‘Kɨ nɨn inazibar God, Abrahamɨn God ko Aisak ko Jekop.’ Ezɨ Moses nɨgha egha ganan atiatingi.
32 Eu sou o Deus de teus pais, o Deus de Abraão, de Isaac, de Jacó. Moisés, atemorizado, não ousava levantar os olhos.
33 “Ezɨ Ekiam a mɨgei, ‘Nɨ tughav iti naghɨn, a nan nguazir kɨ a anogoroghezim. Kamaghɨn, nɨ uan dagarir asuaba suegh.
33 O Senhor lhe disse: Tira o teu calçado, porque o lugar onde estás é uma terra santa.
34 Kɨ uan gumazamizibar arazir bar kurar me Isipɨn me gamibar gani. Egha kɨ men arareba baregha, egha men osɨmtɨziba gɨvasa izaghiri. Nɨ izɨ, kɨ ua Isipɨn nɨ amangam.’
34 Considerei a aflição do meu povo no Egito, ouvi os seus gemidos e desci para livrá-los. Vem, pois, agora e eu te enviarei ao Egito.
35 “Mosesɨn kamra Israelba an aghuagha ghaze, ‘Tina nɨ amɨsevezɨ nɨ en gumazir dapanim ko jasɨn ikiava en gari?’ Ezɨ kar anarɨra, gumazir God uabɨ men gumazir dapanimɨn ikɨ egh ua me iniasava amadazim. E fo, God Moses bagha enselɨn mam amadazɨ ensel temer isim aven otozɨ Moses an gara God amadazir akam ini.
35 Este Moisés que desprezaram, dizendo: Quem te constituiu chefe ou juiz?, a este Deus enviou como chefe e libertador pela mão do anjo que lhe apareceu na sarça.
36 Ezɨ a me inigha Isip ateghasava egha mirakelɨn avɨribagh ami. A Isipɨn ko Retsin, dagh ami. Egha gumaziba puvatɨzir danganimɨn a 40 plan azenibar dagh ami.
36 Ele os fez sair do Egito, operando prodígios e milagres na terra do Egito, no mar Vermelho e no deserto, por espaço de quarenta anos.
37 “Egha kar Mosesɨn kamra, a Israelbav gɨa ghaze, ‘God ian tongɨn akam inigh izir gumazitam nan mɨn anemɨsevegham.’
37 Foi este Moisés que disse aos filhos de Israel: Deus vos suscitará dentre os vossos irmãos um profeta como eu.
38 Ezɨ Israelba gumaziba puvatɨzir danganimɨn uari akuvagha itima a men aven iti, a Sainaian mɨghsɨamɨn ghuavanabozɨ ensel a mɨkeme. Ezɨ an akar angamra itim e danɨngasa, a inis.
38 Este é o que esteve entre o povo congregado no deserto, e com o anjo que lhe falara no monte Sinai, e com os nossos pais; que recebeu palavras de vida para no-las transmitir.
39 “Ezɨ en inaziba Mosesɨn akaba baraghan aghua. Egha me an mɨgɨrɨgɨaba batosi. Egha men navir averiabar aven me uamategh Isipɨn mangasa.
39 Nossos pais não lhe quiseram obedecer, mas o repeliram. Em seus corações voltaram-se para o Egito,
40 Egha me Aronɨn mɨgei, ‘E fozir puvatɨ, gumazir e inigha Isipɨn azenan izezim, Moses, bizir tizim a bato. Egh, nɨ e bagh marvir guabar ingarightɨma da en faragh mangam.’
40 dizendo a Aarão: Faze-nos deuses, que vão diante de nós, porque quanto a este Moisés, que nos tirou da terra do Egito, não sabemos o que foi feito dele.
41 Egha dughiar kamɨn marvir guam me bulmakaun nguzimɨn mɨrarama an ingari. Egha me an ofa gamua egha me uan dafaribar ingarizir bizim bagha isava ighiabagh amua bar akonge.
41 Fizeram, naqueles dias, um bezerro de ouro e ofereceram um sacrifício ao ídolo, e se alegravam diante da obra das suas mãos.
42 Ezɨ God akɨrim ragha me gasaragha, egha me ataghizɨ me overiamɨn mɨkovezibar ziaba fe. Akam inigha izir gumazibar akɨnafarimɨn akam an mɨrara ghu.
42 Mas Deus afastou-se e os abandonou ao culto dos astros do céu, como está escrito no livro dos profetas: Porventura, casa de Israel, vós me oferecestes vítimas e sacrifícios por quarenta anos no deserto?
43 Ia asem Molekɨn marvir guamɨn aver dɨpenim ia aneteri,
43 Aceitastes a tenda de Moloc e a estrela do vosso deus Renfão, figuras que vós fizestes para adorá-las! Assim eu vos deportarei para além da Babilônia {Am 5,25ss.}.
44 “Ezɨma en inaziba gumaziba puvatɨzir danganimɨn itima Godɨn Averpenim me ko iti. Dɨpenir kamɨn aven me fo, God me ko iti. God Moses mɨkemegha an akazim moghɨra, Israelbav kemezɨ me an ingari.
44 A Arca da Aliança esteve com os nossos pais no deserto, como Deus ordenou a Moisés que a fizesse conforme o modelo que tinha visto.
45 Ezɨ en inaziba Averpenim inigha, egha anetera egha Josuan gɨn izi. Me ghua nguibar igharazimɨn nguazim, God men damazibar me batoghezɨ, me a ini. Averpenir kam me ko ikiavɨra itima Devitɨn dughiam oto.
45 Recebendo-a nossos pais, levaram-na sob a direção de Josué às terras dos pagãos, que Deus expulsou da presença de nossos pais. E ali ficou até o tempo de Davi.
46 Ezɨ Devit Godɨn damazimɨn derazɨ God deravɨram a gami. Egha a kamaghɨn Godɨn azara, ‘Kɨ Jekopɨn God bagh dɨpenimɨn ingaram, o?’ Ezɨ God ghaze, ‘Puvatɨ.’
46 Este encontrou graça diante de Deus e pediu que pudesse achar uma morada para o Deus de Jacó.
47 Ezɨ gɨn Solomonra a bagha dɨpenimɨn ingari.
47 Salomão foi quem lhe edificou a casa.
48 “Ezɨ Godɨn bar pɨn itim dɨpenir gumaziba ingaribar itir puvatɨ. Godɨn akam inigha izir gumazim kamaghɨn mɨkeme,
48 O Altíssimo, porém, não habita em casas construídas por mãos humanas. Como diz o profeta:
49 ‘God ghaze, overiam a nan atrivir dabirabim.
49 O céu é o meu trono, e a terra o escabelo dos meus pés. Que casa me edificareis vós?, diz o Senhor. Qual é o lugar do meu repouso?
50 Ezɨ bizir kaba bar,
50 Acaso não foi minha mão que fez tudo isto {Is 66,1s.}?
51 Egha Stiven maghɨra Judan kotɨn gumazibav gei, “Ia bar orazir puvatɨzir darasi! Egha ian naviba ko nɨghnɨziba mati, God gɨfozir puvatɨzir gumaziba! Ia uan inazibar mɨrarama ami! Ia uaghan Godɨn Duam zurara a batosi!
51 Homens de dura cerviz, e de corações e ouvidos incircuncisos! Vós sempre resistis ao Espírito Santo. Como procederam os vossos pais, assim procedeis vós também!
52 Ian inaziba osɨmtɨziba Godɨn akam inigha izir gumaziba bar moghɨra me garɨki. Ezɨ me fomɨra Godɨn damazimɨn derazir gumazimɨn izirimɨn gun mɨgeima, ian inaziba me mɨsozi me ariaghɨre. Egha datɨrɨghɨn ia a isa gumazir kurabar dafaribagh atɨgha egha a mɨsoghezɨ an areme.
52 A qual dos profetas não perseguiram os vossos pais? Mataram os que prediziam a vinda do Justo, do qual vós agora tendes sido traidores e homicidas.
53 Ia enselbar dafaribar Moses Osirizir Araziba inigha, egha a dar gɨn zuir puvatɨ.”
53 Vós que recebestes a lei pelo ministério dos anjos e não a guardastes...
54 Ezɨ me kamaghɨn oregha, men navir averiaba a bagha bar ikuvigha egha a bagha uan ataribagh ivi.
54 Ao ouvir tais palavras, esbravejaram de raiva e rangiam os dentes contra ele.
55 Ezɨ Godɨn Duam Stiven gizɨvazɨma, a kogha Godɨn Nguibamɨn Godɨn angazangarir gavgavimɨn gari, ezɨ Iesus Godɨn agharir guvimɨn tughav iti.
55 Mas, cheio do Espírito Santo, Estêvão fitou o céu e viu a glória de Deus e Jesus de pé à direita de Deus:
56 Ezɨ a kamaghɨn mɨgei, “Ia Gan! Kɨ Godɨn Nguibamɨn garima, a kuiaghrɨzɨma Gumazibar Otarim Godɨn agharir guvimɨn tughav iti.”
56 Eis que vejo, disse ele, os céus abertos e o Filho do Homem, de pé, à direita de Deus.
57 Ezɨ me kamaghɨn oregha pamtem diava ara, egha dafaribar uan kuaribav kongegha, egha ivemara a bagha zui.
57 Levantaram então um grande clamor, taparam os ouvidos e todos juntos se atiraram furiosos contra ele.
58 Egha a kurugha nguibar ekiamɨn azenan ghugha, egha maghɨrama dagɨabar a ginifi. Egha akam a gasir darasi uan azenan azuir korotiaba suegha egha gumazir igiam, an ziam Solɨn dagarimningɨn a da arɨsi.
58 Lançaram-no fora da cidade e começaram a apedrejá-lo. As testemunhas depuseram os seus mantos aos pés de um moço chamado Saulo.
59 Egha me dagɨabar a ginivavɨra itima, Stiven God ko mɨgei, “Ekiam Iesus, nan duam inigh.”
59 E apedrejavam Estêvão, que orava e dizia: Senhor Jesus, recebe o meu espírito.
60 Egha a uan tevimning apɨrigha irɨgha egha pamtem dei, “Ekiam, men arazir kurar kam gɨnɨghnɨghan markɨ, a gɨn amadagh.” A kamaghɨn mɨkemegha,
60 Posto de joelhos, exclamou em alta voz: Senhor, não lhes leves em conta este pecado... A estas palavras, expirou.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 7, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.