Atos 7
Godɨn Akar Aghuim; Akar Dɨkɨrɨzir Gavgavir Igiam (MSY) vs NVT
1 Ezɨ ofa gamir gumazir dapanim Stivenɨn azara, “Me nɨ gasir akar kaba, da guizbangɨra, o?”
1 Então o sumo sacerdote lhe perguntou: “Estas acusações são verdadeiras?”.
2 Ezɨ Stiven me ikara, “Nan aveghbuaba ko nan afeziaba ia na baragh! En ovavim Abraham, a tɨghar Haranɨn mangam, a Mesopotemian kantri ikiavɨra itima angazangarim itir God, a bato.
2 Estêvão respondeu: “Irmãos e pais, ouçam-me! O Deus glorioso apareceu a nosso antepassado Abraão na Mesopotâmia, antes de ele se estabelecer em Harã,
3 Egha a mɨgɨa ghaze, ‘Nɨ uan adarazi koma uan nguazim ategh egh nguazir kɨ nɨn akaghamimɨn mangɨ.’
3 e lhe disse: ‘Deixe sua terra natal e seus parentes e vá para a terra que eu lhe mostrarei’.
4 “Ezɨma Abraham Kaldian nguazim ategha Haranɨn nguazimɨn ikiasa zui. Ezɨ an afeziamɨn ovevemɨn gɨn God nguazir ia datɨrɨghɨn itir kamɨn anemada.
4 Então Abraão saiu da terra dos caldeus e morou em Harã até seu pai morrer. Depois, Deus o trouxe aqui para a terra onde vocês agora vivem.
5 God tong nguazir otevitam atugha a uan adarazi ko, me ganɨngizir puvatɨ. God a ko akam akɨra ghaze, a ko an ovavir gɨn izamiba nguazir kamɨn ikiam. Ezɨ dughiar kamɨn Abraham uabɨ boriba puvatɨ.
5 “Mas Deus não lhe deu herança alguma aqui, nem mesmo o espaço de um pé. Contudo, prometeu que a terra toda pertenceria a Abraão e a seus descendentes, embora ele ainda não tivesse filhos.
6 Egha God kamaghɨn Abrahamɨn mɨgei, ‘Nɨn ovaviba igharazir darazir kantrin ikiam. Eghtɨ me 400 plan azenibar pura men ingangarir gumazibar otivightɨ me paz me damuam.
6 Disse-lhe também que seus descendentes viveriam numa terra estrangeira, onde seriam escravizados e oprimidos por quatrocentos anos.
7 Eghtɨ kɨ gɨn men arazir kurar me gamim kɨ a ikaragham. Eghtɨ gɨn me kantrin kam ategh azenan izegh, egh danganir kamɨn nan ziam fam.’
7 Mas Deus disse: ‘Eu castigarei a nação que os escravizar, e, por fim, sairão dali e me adorarão neste lugar’.
8 Egha God mɨkarzir mogomem aghorimɨn Akar Dɨkɨrɨzir Gavgavim Abraham koma a gami. Ezɨ Abraham, Aisakɨn afeziamɨn oto, egha amebam a batezɨ, 8 plan dughiabar gɨn Abraham Aisakɨn mɨkarzir mogomem atu. Egha gɨn Aisak Jekopɨn afeziamɨn oto. Ezɨ Jekop en inazir 12 plan afeziam.
8 “Naquele tempo, Deus deu a Abraão a aliança da circuncisão. Assim, quando seu filho Isaque nasceu, ele o circuncidou no oitavo dia. Essa prática continuou quando nasceu Jacó, filho de Isaque, e quando nasceram os doze filhos de Jacó, os patriarcas de Israel.
9 — ausente —
9 “Os patriarcas tiveram inveja de seu irmão José e o venderam como escravo para o Egito. Mas Deus estava com ele
10 — ausente —
10 e o livrou de todas as suas dificuldades. Deus concedeu a José favor e sabedoria diante do faraó, rei do Egito, e o faraó o nomeou governador de todo o Egito e administrador de seu palácio.
11 “Ezɨ gɨn dagheba otevezir dughiam Isipɨn nguibaba bar ko Kenanɨn nguaziba bar me batifi. Ezɨ gumazamiziba osɨmtɨzir ekiam isi. En inaziba uaghan dagheba puvatɨ.
11 “Então veio uma fome sobre o Egito e sobre Canaã. Houve grande aflição, e nossos antepassados ficaram sem comida.
12 Ezɨ Jekop orazima dagheba Isipɨn itima, ezɨ a uan otariba, en inaziba amadazɨma me darorir farazim gamua zui.
12 Jacó soube que ainda havia cereal no Egito e enviou seus filhos, nossos antepassados, para comprarem alimento.
13 Ezɨ me darorir gɨn zuimɨn ua zuima Josep uan aveghbuabagh eghara ghaze, ‘Kɨ Josep.’ Ezɨ gɨn atrivim uaghan Josepɨn adarazigh fo.
13 Da segunda vez que foram, José revelou sua identidade a seus irmãos e os apresentou ao faraó.
14 Egha bizir kamɨn gɨn, Josep uan afeziam Jekop koma an adarazi 75 plan bar me bagha izamin akam amada.
14 Depois, José mandou trazer para o Egito seu pai, Jacó, e todos os seus parentes, 75 pessoas ao todo.
15 Ezɨ Jekop Isipɨn nguibamɨn iraghu. Egha kagh a ko en inaziba ariaghɨre.
15 Assim, Jacó foi para o Egito e ali morreu, bem como nossos antepassados.
16 Ezɨ me men kuaba inigha uamategha Sekemɨn nguibamɨn ua izegha me dagɨar torir mozim garɨki, Abraham fomɨra Sekemɨn nguibamɨn Hamorɨn otariba da ivezezir mozim.
16 Seus corpos foram levados para Siquém e sepultados no túmulo que Abraão havia comprado por um certo preço dos filhos de Hamor.
17 “Ezɨ God Abraham ko dɨkɨrɨzir akar gavgavim guizbangrama otivasava roghɨra izima, ezɨ en gumazamizir Isipɨn itiba bar avɨraseme.
17 “Aproximando-se o tempo em que Deus cumpriria sua promessa a Abraão, nosso povo se multiplicou grandemente no Egito.
18 Ezɨ gɨn atrivir igharazim, a Josep tong a gɨfozir puvatɨgha, Isipɨn atrivimɨn iti.
18 Então subiu ao trono do Egito um novo rei, que nada sabia a respeito de José.
19 Egha an en gumazamizibagh ifara arazir kurabar en inazibagh ami. Eghtɨ me uan borir iririviba puram azenan datɨghtɨ, me ariaghrasa a me gakaghori.
19 Esse rei explorou e oprimiu nosso povo, forçando os pais a abandonarem seus filhos recém-nascidos, para que morressem.
20 “Ezɨ dughiar kamɨn Mosesɨn amebam a bate, a Godɨn damazimɨn bar derazir borim. An iakinir pumuning ko mɨkezimɨn uan afeziamɨn dɨpenimɨn iti, me an gari.
20 “Por essa época, nasceu Moisés, um bebê especial aos olhos de Deus. Seus pais cuidaram dele em casa por três meses.
21 Egha gɨn me a inigha azenan anetɨzɨma, atrivimɨn guivim a inigha ghua uan borimɨn mɨrarama an gari.
21 Quando tiveram de abandoná-lo, a filha do faraó o adotou e o criou como seu próprio filho.
22 Ezɨ Moses Isipbar fofozir ekiar aghuim inigha egha an araziba ko an mɨgɨrɨgɨaba bar gavgafi.
22 Moisés foi educado em toda a sabedoria dos egípcios e era poderoso em palavras e ações.
23 “Egha Moses 40 plan azenibar anetuzɨma, ezɨ a uan adarazi Israelbar ganasa nɨghnɨsi.
23 “Certo dia, estando Moisés com quarenta anos, resolveu visitar seus parentes, o povo de Israel.
24 Egha a men mavɨn garima Isipɨn mav a mɨsogha bar pazava a gami. Ezɨ a ghua an akuragha, egha a Isipɨn gumazim arazir kuram ikarvagha, a mɨsoghezɨ an areme.
24 Ao ver um egípcio maltratando um israelita, defendeu o israelita e o vingou, matando o egípcio.
25 Egha Moses kamaghɨn nɨghnɨsi, an adarazi kamaghɨn fogh suam, God men akurvaghasa nan aven ingari. Ezɨ me bar fozir puvatɨ.
25 Imaginou que seus irmãos israelitas entenderiam que ele havia sido enviado por Deus para resgatá-los, mas isso não aconteceu.
26 Egha amɨmɨzaraghan Moses garima Israelɨn gumazimningra uaning mɨsosi. Ezɨ aning uaning gɨfueghasa a navir amɨrɨzimɨn aning mɨgei, ‘Maning, gua orakigh, gua avetinganing, egha gua tizim bagha kaghɨra uaning mɨsosi?’
26 “No dia seguinte, visitou-os novamente e viu dois homens de Israel brigando. Tentando agir como pacificador, disse a eles: ‘Homens, vocês são irmãos; por que brigam um com o outro?’.
27 “Ezɨ gumazir igharazitav sozim, Moses a dugha ghua, egha ghaze, ‘Tina nɨ amɨsevezɨ nɨ en gumazir dapanim ko jasɨn ikiava en gari?
27 “Mas o homem que era culpado empurrou Moisés e disse: ‘Quem o nomeou líder e juiz sobre nós?
28 Nɨ boghɨnaron Isipɨn gumazir mɨsoghezɨ an aremezɨ moghɨn, datɨrɨghɨn na mɨsueghtɨ kɨ aremeghasa?’
28 Vai me matar como matou o egípcio ontem?’.
29 Ezɨ Moses kamaghɨn oregha Isip ategha ara ghua Midian nguazir igharazimɨn ikia egha borir otarir pumuning ini.
29 Quando Moisés ouviu isso, fugiu e foi viver como estrangeiro na terra de Midiã. Ali nasceram seus dois filhos.
30 “Egha 40 plan azenibar gɨn, Moses nguazir gumaziba puvatɨzimɨn itima, God enselɨn mam a bagha anemada. Enselɨn kam Sainain mɨghsɨamɨn boroghɨn avivzariar tememɨn isi naghɨn purama a bato.
30 “Quarenta anos depois, no deserto próximo ao monte Sinai, um anjo apareceu a Moisés nas chamas de um arbusto que queimava.
31 Ezɨ a bizir kamɨn ganigha dɨgavir kuram gami. Egha bar roghɨra mangɨ deragh ganasava ami, egha Ekiamɨn tiarim barasi,
31 Quando Moisés viu aquilo, ficou admirado. Aproximando-se para observar melhor, ouviu a voz do Senhor, que disse:
32 ‘Kɨ nɨn inazibar God, Abrahamɨn God ko Aisak ko Jekop.’ Ezɨ Moses nɨgha egha ganan atiatingi.
32 ‘Eu sou o Deus de seus antepassados, o Deus de Abraão, de Isaque e de Jacó’. Moisés tremia de medo e não tinha coragem de olhar.
33 “Ezɨ Ekiam a mɨgei, ‘Nɨ tughav iti naghɨn, a nan nguazir kɨ a anogoroghezim. Kamaghɨn, nɨ uan dagarir asuaba suegh.
33 “Então o Senhor lhe disse: ‘Tire as sandálias, pois você está pisando em terra santa.
34 Kɨ uan gumazamizibar arazir bar kurar me Isipɨn me gamibar gani. Egha kɨ men arareba baregha, egha men osɨmtɨziba gɨvasa izaghiri. Nɨ izɨ, kɨ ua Isipɨn nɨ amangam.’
34 Por certo, tenho visto a aflição do meu povo no Egito. Tenho ouvido seus gemidos e desci para libertá-los. Agora vá, pois eu o envio de volta ao Egito’.
35 “Mosesɨn kamra Israelba an aghuagha ghaze, ‘Tina nɨ amɨsevezɨ nɨ en gumazir dapanim ko jasɨn ikiava en gari?’ Ezɨ kar anarɨra, gumazir God uabɨ men gumazir dapanimɨn ikɨ egh ua me iniasava amadazim. E fo, God Moses bagha enselɨn mam amadazɨ ensel temer isim aven otozɨ Moses an gara God amadazir akam ini.
35 “Era esse o mesmo Moisés que o povo havia rejeitado quando lhe perguntaram: ‘Quem o nomeou líder e juiz?’. Por meio do anjo que apareceu a Moisés no arbusto em chamas, Deus o enviou para ser líder e libertador.
36 Ezɨ a me inigha Isip ateghasava egha mirakelɨn avɨribagh ami. A Isipɨn ko Retsin, dagh ami. Egha gumaziba puvatɨzir danganimɨn a 40 plan azenibar dagh ami.
36 Assim, com muitas maravilhas e sinais, ele os conduziu para fora do Egito, pelo mar Vermelho e pelo deserto, durante quarenta anos.
37 “Egha kar Mosesɨn kamra, a Israelbav gɨa ghaze, ‘God ian tongɨn akam inigh izir gumazitam nan mɨn anemɨsevegham.’
37 “Esse mesmo Moisés disse ao povo de Israel: ‘Deus levantará para vocês um profeta como eu do meio de seu povo’.
38 Ezɨ Israelba gumaziba puvatɨzir danganimɨn uari akuvagha itima a men aven iti, a Sainaian mɨghsɨamɨn ghuavanabozɨ ensel a mɨkeme. Ezɨ an akar angamra itim e danɨngasa, a inis.
38 Moisés estava com nossos antepassados, a congregação do povo de Deus no deserto, quando o anjo lhe falou no monte Sinai, e ali Moisés recebeu palavras que dão vida, para transmiti-las a nós.
39 “Ezɨ en inaziba Mosesɨn akaba baraghan aghua. Egha me an mɨgɨrɨgɨaba batosi. Egha men navir averiabar aven me uamategh Isipɨn mangasa.
39 “Mas nossos antepassados se recusaram a obedecer a Moisés. Eles o rejeitaram e, em seu íntimo, voltaram ao Egito.
40 Egha me Aronɨn mɨgei, ‘E fozir puvatɨ, gumazir e inigha Isipɨn azenan izezim, Moses, bizir tizim a bato. Egh, nɨ e bagh marvir guabar ingarightɨma da en faragh mangam.’
40 Disseram a Arão: ‘Faça para nós deuses que nos guiem, pois não sabemos o que aconteceu com esse Moisés que nos tirou do Egito’.
41 Egha dughiar kamɨn marvir guam me bulmakaun nguzimɨn mɨrarama an ingari. Egha me an ofa gamua egha me uan dafaribar ingarizir bizim bagha isava ighiabagh amua bar akonge.
41 Logo, fizeram um ídolo em forma de bezerro, ofereceram-lhe sacrifícios e começaram a celebrar o objeto que haviam criado.
42 Ezɨ God akɨrim ragha me gasaragha, egha me ataghizɨ me overiamɨn mɨkovezibar ziaba fe. Akam inigha izir gumazibar akɨnafarimɨn akam an mɨrara ghu.
42 Então Deus se afastou deles e os entregou para servirem as estrelas do céu como deuses, conforme está escrito no livro dos profetas: ‘Foi a mim que vocês trouxeram sacrifícios e ofertas durante aqueles quarenta anos no deserto, povo de Israel?
43 Ia asem Molekɨn marvir guamɨn aver dɨpenim ia aneteri,
43 Não, vocês carregaram o santuário de Moloque, a estrela de seu deus Renfã, e as imagens que fizeram para adorá-los. Por isso eu os enviarei para o exílio, para além da Babilônia’.
44 “Ezɨma en inaziba gumaziba puvatɨzir danganimɨn itima Godɨn Averpenim me ko iti. Dɨpenir kamɨn aven me fo, God me ko iti. God Moses mɨkemegha an akazim moghɨra, Israelbav kemezɨ me an ingari.
44 “Nossos antepassados levaram com eles pelo deserto o tabernáculo, construído de acordo com o modelo que Deus havia mostrado a Moisés.
45 Ezɨ en inaziba Averpenim inigha, egha anetera egha Josuan gɨn izi. Me ghua nguibar igharazimɨn nguazim, God men damazibar me batoghezɨ, me a ini. Averpenir kam me ko ikiavɨra itima Devitɨn dughiam oto.
45 Anos depois, quando Josué comandou nossos antepassados nas batalhas contra as nações que Deus expulsou desta terra, foi levado com eles para seu novo território e ali ficou até o tempo do rei Davi.
46 Ezɨ Devit Godɨn damazimɨn derazɨ God deravɨram a gami. Egha a kamaghɨn Godɨn azara, ‘Kɨ Jekopɨn God bagh dɨpenimɨn ingaram, o?’ Ezɨ God ghaze, ‘Puvatɨ.’
46 “Davi encontrou favor diante de Deus e pediu para construir um templo permanente para o Deus de Jacó,
47 Ezɨ gɨn Solomonra a bagha dɨpenimɨn ingari.
47 mas foi Salomão quem o construiu.
48 “Ezɨ Godɨn bar pɨn itim dɨpenir gumaziba ingaribar itir puvatɨ. Godɨn akam inigha izir gumazim kamaghɨn mɨkeme,
48 O Altíssimo, porém, não habita em templos feitos por mãos humanas. Como diz o profeta:
49 ‘God ghaze, overiam a nan atrivir dabirabim.
49 ‘O céu é meu trono, e a terra é o suporte de meus pés. Acaso construiriam para mim um templo assim tão bom?’, diz o Senhor. ‘Que lugar de descanso me poderiam fazer?
50 Ezɨ bizir kaba bar,
50 Acaso não foram minhas mãos que criaram o céu e a terra?’.
51 Egha Stiven maghɨra Judan kotɨn gumazibav gei, “Ia bar orazir puvatɨzir darasi! Egha ian naviba ko nɨghnɨziba mati, God gɨfozir puvatɨzir gumaziba! Ia uan inazibar mɨrarama ami! Ia uaghan Godɨn Duam zurara a batosi!
51 “Povo teimoso! Vocês têm o coração incircuncidado e são surdos para a verdade. Resistirão para sempre ao Espírito Santo? Foi o que seus antepassados fizeram, e vocês também o fazem!
52 Ian inaziba osɨmtɨziba Godɨn akam inigha izir gumaziba bar moghɨra me garɨki. Ezɨ me fomɨra Godɨn damazimɨn derazir gumazimɨn izirimɨn gun mɨgeima, ian inaziba me mɨsozi me ariaghɨre. Egha datɨrɨghɨn ia a isa gumazir kurabar dafaribagh atɨgha egha a mɨsoghezɨ an areme.
52 Que profeta seus antepassados não perseguiram? Mataram até aqueles que predisseram a vinda do Justo, a quem vocês traíram e assassinaram!
53 Ia enselbar dafaribar Moses Osirizir Araziba inigha, egha a dar gɨn zuir puvatɨ.”
53 Vocês desobedeceram à lei de Deus, embora a tenham recebido das mãos de anjos”.
54 Ezɨ me kamaghɨn oregha, men navir averiaba a bagha bar ikuvigha egha a bagha uan ataribagh ivi.
54 Os líderes judeus se enfureceram com a acusação de Estêvão e rangiam os dentes contra ele.
55 Ezɨ Godɨn Duam Stiven gizɨvazɨma, a kogha Godɨn Nguibamɨn Godɨn angazangarir gavgavimɨn gari, ezɨ Iesus Godɨn agharir guvimɨn tughav iti.
55 Mas Estêvão, cheio do Espírito Santo, olhou firmemente para o céu e viu a glória de Deus, e viu Jesus em pé no lugar de honra, à direita de Deus.
56 Ezɨ a kamaghɨn mɨgei, “Ia Gan! Kɨ Godɨn Nguibamɨn garima, a kuiaghrɨzɨma Gumazibar Otarim Godɨn agharir guvimɨn tughav iti.”
56 “Olhem!”, disse ele. “Vejo os céus abertos e o Filho do Homem em pé no lugar de honra, à direita de Deus!”
57 Ezɨ me kamaghɨn oregha pamtem diava ara, egha dafaribar uan kuaribav kongegha, egha ivemara a bagha zui.
57 Eles taparam os ouvidos e, aos gritos, lançaram-se contra ele.
58 Egha a kurugha nguibar ekiamɨn azenan ghugha, egha maghɨrama dagɨabar a ginifi. Egha akam a gasir darasi uan azenan azuir korotiaba suegha egha gumazir igiam, an ziam Solɨn dagarimningɨn a da arɨsi.
58 Arrastaram-no para fora da cidade e começaram a apedrejá-lo. Seus acusadores tiraram os mantos e os deixaram aos pés de um jovem chamado Saulo.
59 Egha me dagɨabar a ginivavɨra itima, Stiven God ko mɨgei, “Ekiam Iesus, nan duam inigh.”
59 Enquanto atiravam as pedras, Estêvão orou: “Senhor Jesus, recebe o meu espírito”.
60 Egha a uan tevimning apɨrigha irɨgha egha pamtem dei, “Ekiam, men arazir kurar kam gɨnɨghnɨghan markɨ, a gɨn amadagh.” A kamaghɨn mɨkemegha,
60 Então caiu de joelhos e gritou: “Senhor, não os culpes por este pecado!”. E, com isso, adormeceu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 7, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.