Atos 7
Godɨn Akar Aghuim; Akar Dɨkɨrɨzir Gavgavir Igiam (MSY) vs NTLH
1 Ezɨ ofa gamir gumazir dapanim Stivenɨn azara, “Me nɨ gasir akar kaba, da guizbangɨra, o?”
1 O Grande Sacerdote perguntou a Estêvão: — O que essas pessoas estão dizendo é verdade?
2 Ezɨ Stiven me ikara, “Nan aveghbuaba ko nan afeziaba ia na baragh! En ovavim Abraham, a tɨghar Haranɨn mangam, a Mesopotemian kantri ikiavɨra itima angazangarim itir God, a bato.
2 Estêvão respondeu: — Irmãos e pais, escutem! O
3 Egha a mɨgɨa ghaze, ‘Nɨ uan adarazi koma uan nguazim ategh egh nguazir kɨ nɨn akaghamimɨn mangɨ.’
3 E Deus lhe disse: “Saia da sua terra e do meio dos seus parentes e vá para uma terra que eu lhe mostrarei.”
4 “Ezɨma Abraham Kaldian nguazim ategha Haranɨn nguazimɨn ikiasa zui. Ezɨ an afeziamɨn ovevemɨn gɨn God nguazir ia datɨrɨghɨn itir kamɨn anemada.
4 Então ele saiu da Caldeia e foi morar em Harã. Depois que o pai dele morreu, Deus trouxe Abraão para esta terra onde vocês agora estão morando.
5 God tong nguazir otevitam atugha a uan adarazi ko, me ganɨngizir puvatɨ. God a ko akam akɨra ghaze, a ko an ovavir gɨn izamiba nguazir kamɨn ikiam. Ezɨ dughiar kamɨn Abraham uabɨ boriba puvatɨ.
5 Ele não deu a Abraão nem mesmo um palmo desta terra, mas prometeu que ia lhe dar toda esta terra e que depois ela seria dos seus descendentes. Quando Deus fez essa promessa, Abraão ainda não tinha filhos.
6 Egha God kamaghɨn Abrahamɨn mɨgei, ‘Nɨn ovaviba igharazir darazir kantrin ikiam. Eghtɨ me 400 plan azenibar pura men ingangarir gumazibar otivightɨ me paz me damuam.
6 Ele disse a Abraão: “Os seus descendentes vão viver como estrangeiros em outra terra. Ali eles serão escravos e serão maltratados durante quatrocentos anos.”
7 Eghtɨ kɨ gɨn men arazir kurar me gamim kɨ a ikaragham. Eghtɨ gɨn me kantrin kam ategh azenan izegh, egh danganir kamɨn nan ziam fam.’
7 — E Deus disse ainda: “Eu castigarei a nação que os escravizar. Depois disso eles voltarão daquela terra e me adorarão neste lugar.”
8 Egha God mɨkarzir mogomem aghorimɨn Akar Dɨkɨrɨzir Gavgavim Abraham koma a gami. Ezɨ Abraham, Aisakɨn afeziamɨn oto, egha amebam a batezɨ, 8 plan dughiabar gɨn Abraham Aisakɨn mɨkarzir mogomem atu. Egha gɨn Aisak Jekopɨn afeziamɨn oto. Ezɨ Jekop en inazir 12 plan afeziam.
8 Deus deu a Abraão a cerimônia da circuncisão como prova da aliança que fez com ele. Por isso Abraão circuncidou o seu filho Isaque uma semana depois do seu nascimento. Isaque circuncidou o seu filho Jacó, e Jacó fez o mesmo com os seus doze filhos, os patriarcas .
9 — ausente —
9 Estêvão continuou: — Os irmãos de José tinham inveja dele e o venderam para ser escravo no Egito. Mas Deus estava com ele
10 — ausente —
10 e o livrou de todas as suas aflições. Quando José apareceu diante de Faraó, rei do Egito, Deus lhe deu sabedoria e modos agradáveis. E Faraó o nomeou governador do Egito e do palácio do rei.
11 “Ezɨ gɨn dagheba otevezir dughiam Isipɨn nguibaba bar ko Kenanɨn nguaziba bar me batifi. Ezɨ gumazamiziba osɨmtɨzir ekiam isi. En inaziba uaghan dagheba puvatɨ.
11 Depois houve falta de alimentos e muito sofrimento no Egito e em Canaã, e os nossos antepassados não tinham mais o que comer.
12 Ezɨ Jekop orazima dagheba Isipɨn itima, ezɨ a uan otariba, en inaziba amadazɨma me darorir farazim gamua zui.
12 Mais tarde, Jacó ouviu dizer que no Egito havia trigo e mandou pela primeira vez os nossos antepassados até lá.
13 Ezɨ me darorir gɨn zuimɨn ua zuima Josep uan aveghbuabagh eghara ghaze, ‘Kɨ Josep.’ Ezɨ gɨn atrivim uaghan Josepɨn adarazigh fo.
13 Na segunda vez José contou aos seus irmãos quem ele era, e Faraó ficou sabendo da família de José.
14 Egha bizir kamɨn gɨn, Josep uan afeziam Jekop koma an adarazi 75 plan bar me bagha izamin akam amada.
14 Então José mandou buscar o seu pai Jacó e todos os seus parentes, a fim de irem para o Egito; eram setenta e cinco pessoas ao todo.
15 Ezɨ Jekop Isipɨn nguibamɨn iraghu. Egha kagh a ko en inaziba ariaghɨre.
15 Jacó foi para o Egito, e ali ele e os nossos antepassados ficaram morando até o dia da morte deles.
16 Ezɨ me men kuaba inigha uamategha Sekemɨn nguibamɨn ua izegha me dagɨar torir mozim garɨki, Abraham fomɨra Sekemɨn nguibamɨn Hamorɨn otariba da ivezezir mozim.
16 Depois os corpos deles foram trazidos para Siquém e postos no túmulo que Abraão tinha comprado dos descendentes de Hamor por um certo preço.
17 “Ezɨ God Abraham ko dɨkɨrɨzir akar gavgavim guizbangrama otivasava roghɨra izima, ezɨ en gumazamizir Isipɨn itiba bar avɨraseme.
17 — Quando estava chegando o tempo de Deus cumprir o juramento que havia feito a Abraão, o nosso povo tinha aumentado muito no Egito.
18 Ezɨ gɨn atrivir igharazim, a Josep tong a gɨfozir puvatɨgha, Isipɨn atrivimɨn iti.
18 Então um rei que não sabia nada a respeito de José começou a governar o Egito.
19 Egha an en gumazamizibagh ifara arazir kurabar en inazibagh ami. Eghtɨ me uan borir iririviba puram azenan datɨghtɨ, me ariaghrasa a me gakaghori.
19 Esse rei enganou e maltratou os nossos antepassados, a ponto de obrigá-los a abandonar as suas próprias criancinhas para que elas morressem.
20 “Ezɨ dughiar kamɨn Mosesɨn amebam a bate, a Godɨn damazimɨn bar derazir borim. An iakinir pumuning ko mɨkezimɨn uan afeziamɨn dɨpenimɨn iti, me an gari.
20 Nesse tempo nasceu Moisés, que era uma linda criança, e durante três meses os seus pais cuidaram dele em casa.
21 Egha gɨn me a inigha azenan anetɨzɨma, atrivimɨn guivim a inigha ghua uan borimɨn mɨrarama an gari.
21 Mas, quando tiveram de abandoná-lo, a filha do rei o adotou e criou como seu próprio filho.
22 Ezɨ Moses Isipbar fofozir ekiar aghuim inigha egha an araziba ko an mɨgɨrɨgɨaba bar gavgafi.
22 E assim ele foi instruído em toda a ciência dos egípcios e se tornou um homem que falava e agia com autoridade.
23 “Egha Moses 40 plan azenibar anetuzɨma, ezɨ a uan adarazi Israelbar ganasa nɨghnɨsi.
23 Estêvão disse ainda: — Quando Moisés já estava com quarenta anos, resolveu ir ver a sua gente, os israelitas.
24 Egha a men mavɨn garima Isipɨn mav a mɨsogha bar pazava a gami. Ezɨ a ghua an akuragha, egha a Isipɨn gumazim arazir kuram ikarvagha, a mɨsoghezɨ an areme.
24 Ali viu um egípcio maltratando um homem do seu povo. Então defendeu o israelita e o vingou, matando o egípcio.
25 Egha Moses kamaghɨn nɨghnɨsi, an adarazi kamaghɨn fogh suam, God men akurvaghasa nan aven ingari. Ezɨ me bar fozir puvatɨ.
25 Moisés pensava que os israelitas entenderiam que Deus ia libertá-los por meio dele, mas eles não entenderam.
26 Egha amɨmɨzaraghan Moses garima Israelɨn gumazimningra uaning mɨsosi. Ezɨ aning uaning gɨfueghasa a navir amɨrɨzimɨn aning mɨgei, ‘Maning, gua orakigh, gua avetinganing, egha gua tizim bagha kaghɨra uaning mɨsosi?’
26 No dia seguinte Moisés viu dois israelitas brigando. E, tentando apartar a briga, disse: “Homens, escutem! Vocês são irmãos; por que estão brigando?”
27 “Ezɨ gumazir igharazitav sozim, Moses a dugha ghua, egha ghaze, ‘Tina nɨ amɨsevezɨ nɨ en gumazir dapanim ko jasɨn ikiava en gari?
27 — Mas aquele que estava maltratando o outro empurrou Moisés para um lado e disse: “Quem pôs você como nosso chefe ou nosso juiz?
28 Nɨ boghɨnaron Isipɨn gumazir mɨsoghezɨ an aremezɨ moghɨn, datɨrɨghɨn na mɨsueghtɨ kɨ aremeghasa?’
28 Você está querendo me matar como matou o egípcio ontem?”
29 Ezɨ Moses kamaghɨn oregha Isip ategha ara ghua Midian nguazir igharazimɨn ikia egha borir otarir pumuning ini.
29 Quando Moisés ouviu isso, fugiu do Egito e foi morar na terra de Midiã, e ali nasceram dois filhos dele.
30 “Egha 40 plan azenibar gɨn, Moses nguazir gumaziba puvatɨzimɨn itima, God enselɨn mam a bagha anemada. Enselɨn kam Sainain mɨghsɨamɨn boroghɨn avivzariar tememɨn isi naghɨn purama a bato.
30 — Quarenta anos mais tarde, quando Moisés estava no deserto, perto do monte Sinai, um anjo apareceu a ele, no meio do fogo de um espinheiro que estava queimando.
31 Ezɨ a bizir kamɨn ganigha dɨgavir kuram gami. Egha bar roghɨra mangɨ deragh ganasava ami, egha Ekiamɨn tiarim barasi,
31 Moisés ficou admirado com o que estava vendo e chegou perto para ver melhor. Então ouviu a voz do Senhor, que disse:
32 ‘Kɨ nɨn inazibar God, Abrahamɨn God ko Aisak ko Jekop.’ Ezɨ Moses nɨgha egha ganan atiatingi.
32 “Eu sou o Deus dos seus antepassados, o Deus de Abraão, de Isaque e de Jacó.” Moisés tremia de medo e não tinha coragem de olhar.
33 “Ezɨ Ekiam a mɨgei, ‘Nɨ tughav iti naghɨn, a nan nguazir kɨ a anogoroghezim. Kamaghɨn, nɨ uan dagarir asuaba suegh.
33 Então o Senhor disse: “Tire as sandálias, pois o lugar onde você está é um lugar sagrado.
34 Kɨ uan gumazamizibar arazir bar kurar me Isipɨn me gamibar gani. Egha kɨ men arareba baregha, egha men osɨmtɨziba gɨvasa izaghiri. Nɨ izɨ, kɨ ua Isipɨn nɨ amangam.’
34 Eu tenho visto como o meu povo está sendo maltratado no Egito; tenho ouvido os gemidos deles e desci para libertá-los. Agora vou mandar você para o Egito.”
35 “Mosesɨn kamra Israelba an aghuagha ghaze, ‘Tina nɨ amɨsevezɨ nɨ en gumazir dapanim ko jasɨn ikiava en gari?’ Ezɨ kar anarɨra, gumazir God uabɨ men gumazir dapanimɨn ikɨ egh ua me iniasava amadazim. E fo, God Moses bagha enselɨn mam amadazɨ ensel temer isim aven otozɨ Moses an gara God amadazir akam ini.
35 E Estêvão continuou: — Esse mesmo Moisés foi rejeitado pelo povo de Israel. Eles lhe perguntaram: “Quem pôs você como nosso chefe ou nosso juiz?” Deus enviou esse Moisés como líder e libertador, com a ajuda do anjo que apareceu no espinheiro.
36 Ezɨ a me inigha Isip ateghasava egha mirakelɨn avɨribagh ami. A Isipɨn ko Retsin, dagh ami. Egha gumaziba puvatɨzir danganimɨn a 40 plan azenibar dagh ami.
36 Foi ele quem tirou os israelitas do Egito, fazendo milagres e maravilhas naquela terra, e também no mar Vermelho, e no deserto, durante quarenta anos.
37 “Egha kar Mosesɨn kamra, a Israelbav gɨa ghaze, ‘God ian tongɨn akam inigh izir gumazitam nan mɨn anemɨsevegham.’
37 Foi esse mesmo Moisés quem disse aos israelitas: “Do meio de vocês Deus escolherá e enviará para vocês um profeta , assim como ele me enviou.”
38 Ezɨ Israelba gumaziba puvatɨzir danganimɨn uari akuvagha itima a men aven iti, a Sainaian mɨghsɨamɨn ghuavanabozɨ ensel a mɨkeme. Ezɨ an akar angamra itim e danɨngasa, a inis.
38 Foi Moisés quem esteve com os israelitas reunidos no deserto; ele esteve lá com os nossos antepassados e com o anjo que falou com ele no monte Sinai. E foi Moisés quem recebeu e nos entregou as mensagens vivas de Deus.
39 “Ezɨ en inaziba Mosesɨn akaba baraghan aghua. Egha me an mɨgɨrɨgɨaba batosi. Egha men navir averiabar aven me uamategh Isipɨn mangasa.
39 — Os nossos antepassados não quiseram obedecer a Moisés, mas o rejeitaram e queriam voltar para o Egito.
40 Egha me Aronɨn mɨgei, ‘E fozir puvatɨ, gumazir e inigha Isipɨn azenan izezim, Moses, bizir tizim a bato. Egh, nɨ e bagh marvir guabar ingarightɨma da en faragh mangam.’
40 Eles disseram a Arão: “Faça para nós deuses que irão à nossa frente. Não sabemos o que aconteceu com Moisés, aquele homem que nos tirou do Egito.”
41 Egha dughiar kamɨn marvir guam me bulmakaun nguzimɨn mɨrarama an ingari. Egha me an ofa gamua egha me uan dafaribar ingarizir bizim bagha isava ighiabagh amua bar akonge.
41 Então fizeram uma imagem em forma de bezerro e mataram animais para oferecer a ela como sacrifício . Depois deram uma festa em honra da imagem que eles mesmos tinham feito.
42 Ezɨ God akɨrim ragha me gasaragha, egha me ataghizɨ me overiamɨn mɨkovezibar ziaba fe. Akam inigha izir gumazibar akɨnafarimɨn akam an mɨrara ghu.
42 Mas Deus se afastou deles e deixou que adorassem as estrelas do céu, como está escrito no Livro dos Profetas : “Ó povo de Israel, não foi para mim que vocês mataram e ofereceram animais em durante quarenta anos no deserto.
43 Ia asem Molekɨn marvir guamɨn aver dɨpenim ia aneteri,
43 Vocês carregaram a barraca do deus e também a imagem da estrela de Raifã , o deus de vocês. Esses eram ídolos que vocês tinham feito para adorar. Por isso vou mandar vocês para além da Babilônia.”
44 “Ezɨma en inaziba gumaziba puvatɨzir danganimɨn itima Godɨn Averpenim me ko iti. Dɨpenir kamɨn aven me fo, God me ko iti. God Moses mɨkemegha an akazim moghɨra, Israelbav kemezɨ me an ingari.
44 — No deserto, os nossos antepassados tinham consigo a Tenda da Presença de Deus . Essa Tenda foi feita como Deus tinha mandado Moisés fazer, de acordo com o modelo que Deus lhe havia mostrado.
45 Ezɨ en inaziba Averpenim inigha, egha anetera egha Josuan gɨn izi. Me ghua nguibar igharazimɨn nguazim, God men damazibar me batoghezɨ, me a ini. Averpenir kam me ko ikiavɨra itima Devitɨn dughiam oto.
45 Eles tinham recebido a Tenda dos seus antepassados e a levaram quando foram com Josué e conquistaram as terras das nações que Deus expulsou de diante deles. A Tenda ficou lá com eles até o tempo de Davi.
46 Ezɨ Devit Godɨn damazimɨn derazɨ God deravɨram a gami. Egha a kamaghɨn Godɨn azara, ‘Kɨ Jekopɨn God bagh dɨpenimɨn ingaram, o?’ Ezɨ God ghaze, ‘Puvatɨ.’
46 Davi recebeu a aprovação de Deus e pediu licença para construir uma casa para o Deus de Jacó.
47 Ezɨ gɨn Solomonra a bagha dɨpenimɨn ingari.
47 Mas foi Salomão quem construiu a casa de Deus.
48 “Ezɨ Godɨn bar pɨn itim dɨpenir gumaziba ingaribar itir puvatɨ. Godɨn akam inigha izir gumazim kamaghɨn mɨkeme,
48 — Porém o Altíssimo não mora em casas construídas por seres humanos. Como disse o profeta:
49 ‘God ghaze, overiam a nan atrivir dabirabim.
49 “O céu é o meu trono, diz o Senhor, e a terra é o estrado onde descanso os meus pés. Que tipo de casa vocês poderiam construir para mim? Como conseguiriam construir um lugar onde eu pudesse morar?
50 Ezɨ bizir kaba bar,
50 Por acaso não fui eu quem fez todas as coisas?”
51 Egha Stiven maghɨra Judan kotɨn gumazibav gei, “Ia bar orazir puvatɨzir darasi! Egha ian naviba ko nɨghnɨziba mati, God gɨfozir puvatɨzir gumaziba! Ia uan inazibar mɨrarama ami! Ia uaghan Godɨn Duam zurara a batosi!
51 E Estêvão terminou, dizendo: — Como vocês são teimosos! Como são duros de coração e surdos para ouvir a mensagem de Deus! Vocês sempre têm rejeitado o Espírito Santo, como os seus antepassados rejeitaram.
52 Ian inaziba osɨmtɨziba Godɨn akam inigha izir gumaziba bar moghɨra me garɨki. Ezɨ me fomɨra Godɨn damazimɨn derazir gumazimɨn izirimɨn gun mɨgeima, ian inaziba me mɨsozi me ariaghɨre. Egha datɨrɨghɨn ia a isa gumazir kurabar dafaribagh atɨgha egha a mɨsoghezɨ an areme.
52 Qual foi o profeta que os antepassados de vocês não perseguiram? Eles mataram os mensageiros de Deus que no passado anunciaram a vinda do Bom Servo . E agora vocês o traíram e o mataram.
53 Ia enselbar dafaribar Moses Osirizir Araziba inigha, egha a dar gɨn zuir puvatɨ.”
53 Vocês receberam a lei por meio de anjos e não têm obedecido a essa lei.
54 Ezɨ me kamaghɨn oregha, men navir averiaba a bagha bar ikuvigha egha a bagha uan ataribagh ivi.
54 Quando os membros do Conselho Superior acabaram de ouvir o que Estêvão tinha dito, ficaram furiosos e rangeram os dentes contra ele.
55 Ezɨ Godɨn Duam Stiven gizɨvazɨma, a kogha Godɨn Nguibamɨn Godɨn angazangarir gavgavimɨn gari, ezɨ Iesus Godɨn agharir guvimɨn tughav iti.
55 Mas Estêvão, cheio do Espírito Santo, olhou firmemente para o céu e viu a glória de Deus. E viu também Jesus em pé, ao lado direito de Deus.
56 Ezɨ a kamaghɨn mɨgei, “Ia Gan! Kɨ Godɨn Nguibamɨn garima, a kuiaghrɨzɨma Gumazibar Otarim Godɨn agharir guvimɨn tughav iti.”
56 Então disse: — Olhem! Eu estou vendo o céu aberto e o
57 Ezɨ me kamaghɨn oregha pamtem diava ara, egha dafaribar uan kuaribav kongegha, egha ivemara a bagha zui.
57 Mas eles taparam os ouvidos e, gritando bem alto, avançaram todos juntos contra Estêvão.
58 Egha a kurugha nguibar ekiamɨn azenan ghugha, egha maghɨrama dagɨabar a ginifi. Egha akam a gasir darasi uan azenan azuir korotiaba suegha egha gumazir igiam, an ziam Solɨn dagarimningɨn a da arɨsi.
58 Depois o jogaram para fora da cidade e o apedrejaram. E as testemunhas deixaram um moço chamado Saulo tomando conta das suas capas .
59 Egha me dagɨabar a ginivavɨra itima, Stiven God ko mɨgei, “Ekiam Iesus, nan duam inigh.”
59 Enquanto eles atiravam as pedras, Estêvão chamava Jesus, dizendo: — Senhor Jesus, recebe o meu espírito!
60 Egha a uan tevimning apɨrigha irɨgha egha pamtem dei, “Ekiam, men arazir kurar kam gɨnɨghnɨghan markɨ, a gɨn amadagh.” A kamaghɨn mɨkemegha,
60 Depois, ajoelhou-se e gritou com voz bem forte: — Senhor, não condenes esta gente por causa deste pecado! E, depois que disse isso, ele morreu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 7, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.