Lucas 6
Bateli Vavaluna (MPX) vs ARA
1 Sabwata etega Yeisu i nosola witi ana eyowa etega gamwanaa. Wana tohago witi enona hi lokibwaan inoke hi mut nimaliyaa musana i lobabal ge enona hi an.
1 Aconteceu que, num sábado, passando Jesus pelas searas, os seus discípulos colhiam e comiam espigas, debulhando-as com as mãos.
2 Palisi enuna hi nelil hi ba, “Hauna kaiwena Sabwata ana logugui ku leke?”
2 E alguns dos fariseus lhes disseram: Por que fazeis o que não é lícito aos sábados?
3 Yeisu analiya i lahe i ba, “Age nige Deibid liwanina ku vavasili ga, ga i ginol ola sauga alonau ge alonau hi galebu?
3 Respondeu-lhes Jesus: Nem ao menos tendes lido o que fez Davi, quando teve fome, ele e seus companheiros?
4 He Deibid i na i ulutuk Yehoba wana limiya, yaka beleid bwabwalena toto hi teliya Yehoba manininaa, topowon i pek elana ge i ahe i an, inoke enuna i pek alonau hi an. Yaa logugui i ba tage bahi gamagal etega beleid o ni aan, topowon ya te nihi an.”
4 Como entrou na casa de Deus, tomou, e comeu os pães da proposição, e os deu aos que com ele estavam, pães que não lhes era lícito comer, mas exclusivamente aos sacerdotes?
5 Inoke i baek elal i ba, “Nau Gamagal Natuna, nau Sabwata ana Babala.”
5 E acrescentou-lhes: O Filho do Homem é senhor do sábado.
6 Sabwata etegana al, Yeisu i na i ulutuk limi tapwalolowa ge i panpankiti gamagalau elal. Tau etega iyoho to, nimana labi awonaa i aliga.
6 Sucedeu que, em outro sábado, entrou ele na sinagoga e ensinava. Ora, achava-se ali um homem cuja mão direita estava ressequida.
7 Palisi avaliyau ge logugui ana topankite Yeisu ana woliwoli etegana hi loyaan, inoke mataliya hi lihikan elana ebo tau o ni pwamolu Sabwataa.
7 Os escribas e os fariseus observavam-no, procurando ver se ele faria uma cura no sábado, a fim de acharem de que o acusar.
8 Yaa Yeisu wali nuwatu i atena, inoke i baek tau toto nimana alialigana elana i ba, “U lut, u nem u talmilil gamagalau gegewel mataliyaa.” Yaka tau o i lut ge i na i talmilil.
8 Mas ele, conhecendo-lhes os pensamentos, disse ao homem da mão ressequida: Levanta-te e vem para o meio; e ele, levantando-se, permaneceu de pé.
9 Inoke Yeisu i baek elal i ba, “Nel etega na neli eliyamiu. Logugui ga i ba ola Sabwata kaiwena? Pagan waiwaisana ta ginol o ebo pagan nanakina? Gamagal yawalina ta pwamolu, o ebo ta apanak?”
9 Então, disse Jesus a eles: Que vos parece? É lícito, no sábado, fazer o bem ou o mal? Salvar a vida ou deixá-la perecer?
10 Yaka matana i lipwapwati gamagalau gegewel elal, inoke i baek tau elana i ba, “Nimwam u paelu.” Yaka tau o i ginol i ola to, inoke nimana i waisi.
10 E, fitando todos ao redor, disse ao homem: Estende a mão. Ele assim o fez, e a mão lhe foi restaurada.
11 Yaa Palisi avaliyau ge logugui ana topankite hi huga nabi, yaka heliya ya awawal hi liwaliwan hauna nihi ginol Yeisu elana.
11 Mas eles se encheram de furor e discutiam entre si quanto ao que fariam a Jesus.
12 Sauga o elana Yeisu i na i ha oyaa ge ni awanun, inoke bulin o i awanun matavi Yehoba elana.
12 Naqueles dias, retirou-se para o monte, a fim de orar, e passou a noite orando a Deus.
13 Sauga lan i gan, inoke wana tohago i yogaagil hi nem elana ge gamwaliyaa ali toto elulutega eluwa i hilel ge ali boda alana i tun apostolowau.
13 E, quando amanheceu, chamou a si os seus discípulos e escolheu doze dentre eles, aos quais deu também o nome de apóstolos:
14 He apostolowau o alaliya i ola hiwe: Saimon (alana al i tun Pita), talina Andulu, Yemesa, Diyon, Pilipi, Batolomiu,
14 Simão, a quem acrescentou o nome de Pedro, e André, seu irmão; Tiago e João; Filipe e Bartolomeu;
15 Mataiyo, Tomas, ge Yemesa toto Alipiyos natuna, Saimon toto hi ba iya boda Seloti etega,
15 Mateus e Tomé; Tiago, filho de Alfeu, e Simão, chamado Zelote;
16 Yudasa toto Yemesa natuna, ge Yudasa Isikaliyota, iya Yeisu i wasaan.
16 Judas, filho de Tiago, e Judas Iscariotes, que se tornou traidor.
17 Yeisu alonau ge wana apostolowau hi loem oyaa, inoke i na i talmilila abwab etega elana. Wana tohago boda bwabwatana heliya iyoho to, avaliyau ge gamagalau boda bwabwatana hot, heliya hi neem Yelusalema ge Yudiya wali labi gegewena elal, ge hi neem panuwa bolo hi minaa hoga bebenaa Taya ge Saidoni wali labiya.
17 E, descendo com eles, parou numa planura onde se encontravam muitos discípulos seus e grande multidão do povo, de toda a Judeia, de Jerusalém e do litoral de Tiro e de Sidom,
18 Hi nem wana baaba hi laeganan ge ali kasiyebwa elana i pwamolol. Bolo yayaluwa bibikena i holaviya elal ge i apapanak-agil i pwamolol,
18 que vieram para o ouvirem e serem curados de suas enfermidades; também os atormentados por espíritos imundos eram curados.
19 ge gamagalau gegewel hi labose Yeisu nihi pihikan, kaiwena gasisi i tagilem eliyana yaka gegewel i pwamolol.
19 E todos da multidão procuravam tocá-lo, porque dele saía poder; e curava todos.
20 Yeisu matana i nok wana tohago elal inoke i ba:
20 Então, olhando ele para os seus discípulos, disse-lhes:
21 Komiu bolo sauga ya ku galebu, Yehoba i muloluagimiu,
21 Bem-aventurados vós, os que agora tendes fome, porque sereis fartos.
22 Ebo gamagalau hi kitemiu Gamagal Natuna ku toulil ge nihi pihigelgel-agimiu, nihi teli tagilagimiu wali limi tapwalolowa, nihi ba sisinali-agimiu, ge nihi wasa panapanak-agimiu, ebo hi ginol ola o, Yehoba i muloluagimiu.
22 Bem-aventurados sois quando os homens vos odiarem e quando vos expulsarem da sua companhia, vos injuriarem e rejeitarem o vosso nome como indigno, por causa do Filho do Homem.
23 Sauga o elana nuwamiu ni waisi ge wami yaliyaya kaiwena nuku saga, kaiwena molamiu bwabwatana iyoho labulabumwa. He tubuliyau valila pagan bolo o hi ginola palopitau elal.
23 Regozijai-vos naquele dia e exultai, porque grande é o vosso galardão no céu; pois dessa forma procederam seus pais com os profetas.
24 Yaa komiu togogomwau sauga ya, bwaliga nuku nak,
24 Mas ai de vós, os ricos! Porque tendes a vossa consolação.
25 Komiu bolo sauga ya ku an tinikiya, bwaliga nuku nak,
25 Ai de vós, os que estais agora fartos! Porque vireis a ter fome.
26 Ebo gamagalau gegewel nihi awa wawaisi-agimiu, bwaliga nuku nak. He tubuliyau valila pagan toto o hi ginola palopitau kakakawel elal.
26 Ai de vós, quando todos vos louvarem! Porque assim procederam seus pais com os falsos profetas.
27 Yeisu i ba vevehe al i ba, “Komiu bolo ku lalaegan eliyau na baewa eliyamiu: ami topihigelgel nuku nunuwana-agil, bolo hi pihigelgel-agimiu wami pagan ni waisi elal,
27 Digo-vos, porém, a vós outros que me ouvis: amai os vossos inimigos, fazei o bem aos que vos odeiam;
28 bolo hi ba Yehoba ni nuwamutagimiu, nuku awanun ni ba muloluagil, ge bolo ami hehegan hi apapanak-an, nuku awanun kaiweliya.
28 bendizei aos que vos maldizem, orai pelos que vos caluniam.
29 Ebo gamagal etega gegenam labena etega ni taganepal, he nu tagena pil labena etega al nu pek ni taganepal. Ebo gamagal etega am kama babalona toto tultul kaiwena ni ahe, he am holahola al nu talamwan ni ahe.
29 Ao que te bate numa face, oferece-lhe também a outra; e, ao que tirar a tua capa, deixa-o levar também a túnica;
30 Henala ebo bugul etega ni awanuni eliyam, he nu pek ya, ge ebo gamagal etega wam bugul etega ni ahe, bahi nu babaa gagasisi ge ni pepewa pasikal.
30 dá a todo o que te pede; e, se alguém levar o que é teu, não entres em demanda.
31 Pagan bolo nuwamiu tage gamagalau nihi ginola eliyamiu, heiya te nuku ginola elal.
31 Como quereis que os homens vos façam, assim fazei-o vós também a eles.
32 “Yaa ebo bolo hi nunuwana-agimiu ya te nuku nunuwana-agil, ga i ola ge nuku nuwatu tage abwe Yehoba ni pwamolamiu? He nunuwana ololana o, bwagana heliya togegi, hi giginol ola bolo hi nunuwana-agil elal.
32 Se amais os que vos amam, qual é a vossa recompensa? Porque até os pecadores amam aos que os amam.
33 Ebo bolo wali pagan i waisi eliyamiu ya te wami pagan ni waisi elal, ga i ola ge nuku nuwatu tage abwe Yehoba ni pwamolamiu? He pagan ololana o bwagana heliya togegi hi giginol ola to.
33 Se fizerdes o bem aos que vos fazem o bem, qual é a vossa recompensa? Até os pecadores fazem isso.
34 Ebo bugul nuku pek ya te bolo ku atenal abwe nihi pasikal eliyamiu, ga i ola ge nuku nuwatu tage abwe Yehoba ni pwamolamiu? He bwagana heliya togegi, bugul hi pepek wali pan togegi elal bolo hi atenal abwe nihi pwamola paolaolaek.
34 E, se emprestais àqueles de quem esperais receber, qual é a vossa recompensa? Também os pecadores emprestam aos pecadores, para receberem outro tanto.
35 Yaa ami topihigelgel nuku nunuwana-agil ge wami pagan ni waisi elal. Bugul nuku pek ge bahi nuku nuwanuwatu te nihi pwamola pasikal eliyamiu. Nuku ginol ola o, inoke abwe mola bwabwatana nuku ahe, ge komiu nuku tabwa Tomihahaina Hot natunau. He iya gamagalau nanakil ge bolo nige hi papata ateu owa eliyana i muloluagil.
35 Amai, porém, os vossos inimigos, fazei o bem e emprestai, sem esperar nenhuma paga; será grande o vosso galardão, e sereis filhos do Altíssimo. Pois ele é benigno até para com os ingratos e maus.
36 Gamagalau nuku atilomwan-agil, ni ola Tamamiu i atilomwan-agil.”
36 Sede misericordiosos, como também é misericordioso vosso Pai.
37 Yaka i ba vevehe al i ba, “Bahi alomiyau nuku aawa naknakagil, yaka Yehoba nige ni aawa naknakagimiu. Bahi nuku ba, ‘Heliya gamagalau nanakil,’ yaka Yehoba nige ni babaa ola al to kaiwemiu. Alomiyau wali gegi nuku nuwayoho, yaka Yehoba wami gegi ni nuwayoho.
37 Não julgueis e não sereis julgados; não condeneis e não sereis condenados; perdoai e sereis perdoados;
38 Nuku guguyau alomiyau eliyalil, inoke Yehoba ni guyau eliyamiu. Iya egowa ni usan tu, bwalibwaligena ni kalaopop ge ni pololobabal, inoke ni pewa eliyamiu. He luvi toto ku ginol ge ku pek alomiyau elal, heiya te abwe nuku ahe.”
38 dai, e dar-se-vos-á; boa medida, recalcada, sacudida, transbordante, generosamente vos darão; porque com a medida com que tiverdes medido vos medirão também.
39 Yeisu ba gohalibe ya i baunan elal i ba, “Nige bosowaina tomatakai etega wana pan tomatakai ni nul. Ebo ni ginol ola o, nasi ali toto eluwa nihi soguek gola.
39 Propôs-lhes também uma parábola: Pode, porventura, um cego guiar a outro cego? Não cairão ambos no barranco?
40 Tovavasili nige wana topankite i bwabwata lake. Yaa maisena ge maisena, ebo wana vavasili ni pwamowasi, he abwe ni ola wana topankite.
40 O discípulo não está acima do seu mestre; todo aquele, porém, que for bem-instruído será como o seu mestre.
41 “Ga i ola ge ebwakil mumusana u gagayawa-an talim matanaa, yaa ebwakil bwabwaligena iyoho owa matamwa nige u nunuwatu-an?
41 Por que vês tu o argueiro no olho de teu irmão, porém não reparas na trave que está no teu próprio?
42 Ebo ebwakil bwabwaligena nige u kikite iyoho owa matamwa, ga i ola ge nu baek talim elana nu ba, ‘Taliu, ebwakil mumusana na ahe tagilan matamwa.’ Tokakawi owa! Houwan ga ebwakil bwabwaligena nu ahe tagilan owa matam elana, inoke matam ni mwananal, he abwe bosowaim ebwakil mumusana nu ahe tagilan talim matanaa.”
42 Como poderás dizer a teu irmão: Deixa, irmão, que eu tire o argueiro do teu olho, não vendo tu mesmo a trave que está no teu? Hipócrita, tira primeiro a trave do teu olho e, então, verás claramente para tirar o argueiro que está no olho de teu irmão.
43 “Nige bosowaina ebwakil waiwaisana enon nanakina ni enoni. I ola al, nige bosowaina ebwakil nanakina enon waiwaisana ni enoni.
43 Não há árvore boa que dê mau fruto; nem tampouco árvore má que dê bom fruto.
44 Ebwakil maisena ge maisena enowaliya ta kite inoke ta atena ebo ebwakil waiwaisana o ebo ebwakil nanakina. Nige bosowaina kapoi enona ta kibwaa pepesala elana, o ebo oine enona ta kibwaa dawodawowo elana.
44 Porquanto cada árvore é conhecida pelo seu próprio fruto. Porque não se colhem figos de espinheiros, nem dos abrolhos se vindimam uvas.
45 Gamagal toto waiwaisana pagan waiwaisana ni enoni, ni ola waisi toto i pwahin atenaa. Gamagal toto nanakina pagan nanakina ni enoni, ni ola nak toto i pwahin atenaa. Hauna ebo atela i pakalaopopwi heiya te i tatagila hohopelaa.”
45 O homem bom do bom tesouro do coração tira o bem, e o mau do mau tesouro tira o mal; porque a boca fala do que está cheio o coração.
46 Inoke Yeisu i ba vevehe al i ba, “Hauna kaiwena ku ba eliyau, ‘Babala, Babala,’ ge nige no baaba ku hehenapu-an?
46 Por que me chamais Senhor, Senhor, e não fazeis o que vos mando?
47 Henala ebo ni nem eliyau ge no baaba ni hago ge ni henapuan, he gamagal ololana o ana ba papatini etega na papatini-an.
47 Todo aquele que vem a mim, e ouve as minhas palavras, e as pratica, eu vos mostrarei a quem é semelhante.
48 Iya i ola limi ana totaltal toto bilibili i ken lowan i na paiya pat gasigasisena elana, inoke limi i pamilil pat o elana. Sauga banata i sani, i na limi i lol, yaa nige bosowaina ni palamwalamwaniu, kaiwena tau o limi i tal pamatuwa.
48 É semelhante a um homem que, edificando uma casa, cavou, abriu profunda vala e lançou o alicerce sobre a rocha; e, vindo a enchente, arrojou-se o rio contra aquela casa e não a pôde abalar, por ter sido bem-construída.
49 Yaa henala no baaba i hago ge nige ni hehenapu-an, he iya i ola tau toto wana limi i pamilil bwabwage gilesa pwatanaa, nige ana ekahiyan. Sauga banata i sani ge limi i lol, etimwawa te i maguli, ge wana maguli o butuna i bwata hot.”
49 Mas o que ouve e não pratica é semelhante a um homem que edificou uma casa sobre a terra sem alicerces, e, arrojando-se o rio contra ela, logo desabou; e aconteceu que foi grande a ruína daquela casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.