Atos 19
Bateli Vavaluna (MPX) vs NTLH
1 Apolosa iyoho Kolinita, inoke Pol i noek kamwasa toto awaa i na i tagil Epeso. Tohago enuna i pwawaliya to,
1 Enquanto Apolo estava na cidade de Corinto, Paulo viajou pelo interior da província da Ásia e chegou a Éfeso. Ali encontrou alguns cristãos
2 inoke i nelil i ba, “Sauga ku abulilek, tab Yayaluwa Bwabwalena ku ahe?”
2 e perguntou: — Quando vocês creram, vocês receberam o Espírito Santo? Eles responderam: — Nós nem mesmo sabíamos que existe o Espírito Santo.
3 Inoke Pol i nelil i ba, “Hauna kaba babitaiso elana ku babitaisowa?”
3 — Então que tipo de batismo vocês receberam? — perguntou Paulo. — O batismo de João Batista! — responderam.
4 Inoke Pol i ba, “Diyon wana babitaiso ana sapu i noek ya te pagan nanakina ana en ta pek. Ge Diyon iya i baek gamagalau elal toto i nenem enaa nihi abulilek-an, heiya Yeisu.”
4 Então Paulo disse: — João batizava aqueles que se arrependiam dos seus pecados. E também dizia ao povo de Israel que eles deviam crer naquele que havia de vir depois dele, isto é, em Jesus.
5 Sauga baaba o hi hago, inoke Babala Yeisu alana elana hi babitaiso.
5 Depois de ouvirem isso, aqueles homens foram batizados em nome do Senhor Jesus.
6 Pol nimana i teli pwataliyaa, inoke Yayaluwa Bwabwalena i lau elal ge anan getoga ona hi baubaunan ge hi palopisai.
6 Aí Paulo pôs as mãos sobre eles, e o Espírito Santo veio sobre eles. Então começaram a falar em línguas estranhas e a anunciar também a mensagem de Deus.
7 He bolau ali gewi elulutega eluwa.
7 Esses homens eram mais ou menos doze.
8 Pol i nok i na Yudiya wali limi tapwalolowa, inoke waikena eton gamwanaa ginebi wana atimatuwa i baaba, alonau gamagalau hi peliwaliwan-agil Yehoba wana abalogugui kaiwena, nuwana gamagalau ni paabulilek-agil.
8 Durante três meses Paulo foi à sinagoga e falou com coragem ao povo. Ele conversava com eles e tentava convencê-los a respeito do Reino de Deus .
9 Yaa enuna ateliya i gasisi, nige nuwaliya nihi abulilek, inoke Babala wana kamwasa hi sinalian boda mataliyaa. Inoke Pol i tataluwagil ge toabulilek i ahel alonau, yaka lan maisena ge maisena alonau gamagalau hi peliwaliwan-agil Tilanas wana abavavasili limena elana.
9 Mas alguns eram teimosos, não acreditavam e, em frente de todos, ainda falavam mal do Caminho do Senhor . Então Paulo abandonou a sinagoga, levando os cristãos consigo, e começou a falar diariamente na escola de um homem chamado Tirano.
10 Baliman labui gamwanaa i giginol i olaola ya to, inoke Yudiya ge Gilik bolo hi miminaa Eisiya ana labiya, hi gewigewi Babala wana baaba hi hago.
10 Ele fez isso durante dois anos, até que todos os moradores da província da Ásia, tanto os judeus como os não judeus, ouviram a mensagem do Senhor.
11 Yehoba ginol yawiyawi enuna gegetogal i ginolil Pol wana tuwalali gamwanaa.
11 Deus fazia milagres extraordinários por meio de Paulo,
12 Kaliko toto ana alutan i abutiya ge ana holahola gamagalau nihi ahe nihi pwatanik tokasiyebwa elal, yaka ali kasiyebwa ni mowasi ge yayaluwa bibikel nihi ulutagilem elal.
12 tanto que as pessoas pegavam lenços e aventais que ele usava e os levavam para os doentes tocarem. E, quando estes tocavam neles, ficavam curados; e de outras pessoas saíam os espíritos maus.
13 — ausente —
13 Alguns judeus que andavam de um lugar para outro, expulsando espíritos maus, quiseram usar também o nome do Senhor Jesus para expulsar os espíritos maus, dizendo a eles: — Pelo poder do nome de Jesus, o mesmo que Paulo anuncia, eu mando que vocês saiam!
14 — ausente —
14 Os homens que faziam isso eram os sete filhos de um judeu chamado Ceva, que era Grande Sacerdote .
15 Yaa sauga etega yayaluwa bibikena analiya i lahe i ba, “Yeisu ya atena ge Pol al ya atena, yaa henalau komiu?”
15 Mas certa vez um espírito mau disse a eles: — Eu conheço Jesus e sei quem é Paulo. Mas vocês, quem são?
16 Yaka tau toto yayaluwa bibikena i miminaa elana i tatalut ge i tagapanapanak-agil, inoke bobokaliya ya limi hi lou luwan, tuwaliya i yousasaliya.
16 Então o homem que estava dominado pelo espírito mau os atacou e bateu neles com tanta violência, que eles fugiram daquela casa feridos e com as roupas rasgadas.
17 Yudiya ge Gilik bolo hi miminaa Epeso wasana hi hago, inoke gegewel hi lovakun nabi ge Babala Yeisu alana hi awatauwan nabiyan.
17 E todos os que moravam em Éfeso, judeus e não judeus, souberam disso. Eles ficaram com muito medo, e o nome do Senhor Jesus se tornou mais respeitado ainda.
18 Bolo hi abulilek hi gewi hi nem ge wali pagan nanakina hi ba pamasal boda mataliyaa.
18 Então muitos dos que creram vinham e confessavam publicamente as coisas más que haviam feito.
19 Bolo kukula hi awaawaginol, hi gewi al wali kukula ana buki hi pwatanim ge hi ton boda mataliyaa. Buki bolo o, binimala nihi palian, molaliya ana bwata silba ali gewi 50,000.
19 E muitos daqueles que praticavam feitiçaria ajuntaram os seus livros e os trouxeram para queimar diante de todos. Quando calcularam o preço dos livros queimados, o total chegou a cinquenta mil moedas de prata .
20 Hi ginol ola o, inoke Babala wana baaba i lelu ge i gagagasisi gamagalau elal.
20 Assim, de maneira poderosa, a mensagem do Senhor era anunciada e se espalhava cada vez mais.
21 Bugul bolo o i mowasi, yaka Pol i nuwatu ni noek Masidoniya ge Akaiya wali labiya yaka abwe ni nok ni na Yelusalema. Ge i nuwatu al i ba, “Na na ga Yelusalema, yaka abwe na na panuwa Loma na kite.”
21 Depois desses acontecimentos, Paulo resolveu passar pelas províncias da Macedônia e da Acaia e ir até Jerusalém. Ele dizia: — Depois que eu visitar Jerusalém, preciso ir a Roma.
22 Inoke ana tolabe labui, Timoti ge Elastas, i patunal hi na labi Masidoniya, yaka iya i miminaa ga labi Eisiya sauga kekeisi al.
22 Então Paulo enviou para a Macedônia dois dos seus ajudantes, Timóteo e Erasto, mas ele ficou mais algum tempo na província da Ásia.
23 Saugena o elana apwanawa bwabwatana etega i masal Epeso Yeisu wana kamwasa baena.
23 Foi nessa ocasião que houve na cidade de Éfeso uma grande desordem por causa do Caminho do Senhor .
24 Silba ana totuwalali etegana alana Demitiliyas, iya wana tuwalali yabowaine Atemis wana limi tapwalolo ana kakanun ni ginola silba elana ge ni palian gamagalau elal. Inoke alonau wana totuwalali mani bwabwatana hi pwawaa wali tuwalali o elana.
24 Um ourives chamado Demétrio fazia pequenos modelos de prata do templo da deusa Diana, e o seu negócio dava muito lucro aos que trabalhavam com ele.
25 Yaka wana totuwalali i yoga gogonil, avaliyau ge enuna al bolo wali tuwalali i ola iya, inoke i ba, “Tonowakau, ku atena ya mani bwabwatana ta pwawa wala tuwalali ya elana.
25 Então ele chamou estes e outros da mesma profissão e disse: — Meus amigos, vocês sabem que a nossa riqueza vem deste nosso ofício.
26 He iyaka totomiu ku kite ge wasana ku hago, tau toto Pol i ba tage yabowaine bolo gamagalau hi giginola nimaliyaa nige yabowaine hot i oola. Inoke iyaka gamagalau hi gewi nuwaliya i gove wala panuwa Epeso ge kelaubwa Eisiya ana labi bwalibwaligena elana.
26 Vocês mesmos podem ver e ouvir o que esse tal de Paulo está fazendo. Ele afirma que os deuses feitos por mãos humanas não são deuses de verdade. E está conseguindo convencer muita gente, tanto daqui como de quase toda a província da Ásia.
27 Inoke ya lovakun eba abwe wala mani ana abanem alana gamagalau nihi awa nanakan. Ge ya lovakun eba wala yabowaine bwabwatana Atemis wana limi tapwalolo abwe nihi ba tage nige bugul i oola, ge Atemis, iya labi Eisiya gegewena ge panayawi bwabwaligena hi kululuek elana, alana bwabwatana ni tabwa bugul bwagabwaga.”
27 Assim nós estamos correndo o perigo de ver o povo rejeitar o nosso negócio. E não é só isso. Existe o perigo de o templo da grande deusa Diana não ficar valendo mais nada e também de ser destruída a grandeza dessa deusa adorada por todos na Ásia e no mundo inteiro.
28 Sauga baaba o hi hago, inoke hi huga nabi ge hi yogayoga hi ba, “Kila Epeso wala yabowaine Atemis alana i miha hot.”
28 Quando a multidão ouviu isso, ficou furiosa e começou a gritar: — Viva a grande Diana de Éfeso!
29 Yaka abwe awauli i bwata ge panuwa gamwana bwalibwaligena i pakalaopop. Yaka boda hi na Pol alonau labui, Masidoniya gamagaliliyau, Gaiyas ge Alistako hi libil, inoke pamaisena gegewel hi patalelu nok hi na wali abanogogowa.
29 E a confusão se espalhou por toda a cidade. A multidão agarrou Gaio e Aristarco, dois macedônios que viajavam com Paulo, e os arrastou até o teatro.
30 Pol nuwana ni masal boda mataliyaa, yaa tohago hi lopwali.
30 Paulo queria falar ao povo, mas os irmãos não deixaram.
31 I ola al labi Eisiya ana tologugui enuna bolo Pol wana heliyamwau, baaba hi patuna hi ba lopwali bahi ni mamasal abanogogowa.
31 Alguns altos funcionários daquela província, que eram amigos de Paulo, mandaram a ele um recado, pedindo que não fosse ao teatro.
32 Boda nogogo hi paawaawauli, enuna hi yoga bugul etega bana hi babaa, enuna hi yoga bugul getoga bana. He gamagalau hi gewi nige hi aatena hauna kaiwena ge hi nok o.
32 Naquela altura dos acontecimentos a multidão que se achava no teatro estava em completa desordem: uns gritavam uma coisa, e outros gritavam outra, pois a maioria nem sabia por que estava ali.
33 Yudiya Aleksenda hi pibibin i na i mihouwa, yaka gamagalau enuna boda gamwanaa hi ba ni liwaliwan elal. Inoke nimana i latahin nuwana gamagalau ni pabakuhol ge ni baek elal iya ge wana pan Yudiya nige bugul etega hi giginol panak Atemis kaiwena.
33 Algumas pessoas ficaram pensando que Alexandre era o culpado, pois os judeus o obrigaram a ir e ficar lá na frente. Aí Alexandre fez um sinal com a mão e tentou falar para se defender diante do povo.
34 Yaa sauga boda hi atena age iya Yudiya gamagalina, inoke gegewel analiya maisena hi yogayoga sauga ana yapu i ola tu auwas, hi ba, “Kila Epeso wala yabowaine Atemis alana i miha hot.”
34 Mas, quando perceberam que ele era judeu, ficaram gritando todos juntos a mesma coisa durante duas horas: — Viva a grande Diana de Éfeso!
35 Yaka abwe panuwa ana tologugui boda i pabakuhol ge i ba, “Epeso gamagaliliyau, panayawi bwalibwaligel hi atena te Atemis, iya alana bwabwatana, wana limi tapwalolo ge wana etotohi pat toto i soguem labulabumwa ali tomatahikan heiya kila Epeso.
35 Finalmente o secretário da prefeitura da cidade conseguiu acalmar o povo. Ele disse o seguinte: — Cidadãos de Éfeso! Todos sabem que a nossa cidade é a guardadora do templo da grande Diana e da pedra sagrada que caiu do céu.
36 Nige gamagal etega bugul ya ni aalahagil, inoke ku bakuhu ge bahi sigasiga paganina nuku giginol.
36 Ninguém pode negar isso. Assim fiquem calmos e não façam nada sem pensar bem.
37 Bolau ya iyaka ku enil pwatanim, he nige bugul etega hi kakaome wala limi tapwalolo elana ge wala yabowaine alana nige hi babaa lowan.
37 Vocês trouxeram aqui estes homens, mas eles não assaltaram o templo, nem ofenderam a nossa deusa.
38 Ebo Demitiliyas ge wana totuwalali nuwaliya gamagal etega nihi wole, he abakot i gan ge toyatala heliya iyoho. Inoke woliwoli o nihi ahe nihi na nihi pamasal elal.
38 Se Demétrio e os seus ajudantes têm alguma acusação contra alguém, eles podem apresentar suas acusações no tribunal, pois para isso há dias certos de reunião, e também existem os governadores.
39 Ge ebo wami nuwatu enuna al i gan ge nuwamiu nuku pamasal, he abwe ta abubun wala nogogowa, ni ola wala logugui.
39 Porém, se vocês querem mais alguma coisa, isso será tratado na reunião do povo, convocada de acordo com a lei .
40 Binimala Loma ana tologugui bugul bolo ta ginol lan ya wasaliya nihi hago, bosowaina hot nihi wolela nihi ba, ‘Age ku lohaveyan.’ Binimala ebo nihi ba ola o, he nige wala sapu hot i gagan ge ta ba pasapu elal, kaiwena awauli ya nige puna hot i gagan.”
40 Pois corremos o risco de sermos acusados de revolta, por causa do que está acontecendo hoje. Não há motivo para toda esta confusão. E nós não poderíamos justificar tudo isso.
41 Wana baaba o i pwamowasi, inoke nogogo i kaus ge gamagalau i patunal hi sikal.
41 Depois de dizer essas palavras, ele terminou a reunião.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.