Atos 17
Bateli Vavaluna (MPX) vs NTLH
1 Inoke hi noek Ampipolis ge Apoloniya hi na hi vin Tesalonaika. He panuwa o elana Yudiya wali limi tapwalolo etega iyoho.
1 Paulo e Silas passaram pelas cidades de Anfípolis e Apolônia e chegaram a Tessalônica, onde havia uma sinagoga .
2 Yaka Pol i na i ulutuk wali limi tapwalolowa, i ola to i giginol labi gegewena elal. Sabwata eton Buki Bwabwalena i panpankiti-an ge alonau gamagalau hi peliwaliwan-agil.
2 Conforme o seu costume, Paulo foi lá e nos três sábados seguintes falou sobre as Escrituras Sagradas com as pessoas que estavam ali na sinagoga.
3 Ana sapu i pwamwananal elal ge i pankitel Buki Bwabwalena i ba age Mesaiya lomwan ni pwawa ge ni yaomal, yaka abwe ni lut al. Inoke i ba al, “Yeisu toto wasana ya wasawasa-an eliyamiu, iya te Mesaiya.”
3 Paulo lhes explicava e provava que o Messias precisava sofrer e que, depois de morrer, tinha de ressuscitar. Ele dizia: — Este Jesus que estou anunciando a vocês é o Messias.
4 Yudiya enuna Pol wana baaba hi awa tutunahoti inoke hi olak Pol ge Sailasa elal, ge i ola al Gilik gamagaliliyau bolo Yehoba hi awatauwan hi gewi, avaliyau ge yowau alaliya bwabwatana hi gewi al.
4 Paulo e Silas conseguiram convencer disso algumas daquelas pessoas, as quais se juntaram a eles. Um grande número de não judeus convertidos ao Judaísmo e muitas senhoras da alta sociedade também se juntaram ao grupo.
5 Yaa Yudiya hi lamwa pulowan. Inoke hi na kamwasaa tonobwagabwaga enuna bolo wali pagan nanakina hi ahel, yaka hi boda pamaisena ge panuwa gamwana hi paawaawauli. Inoke hi patalelu nok Yesoni wana limiya, wali nuwatu tage Pol ge Sailasa heliya iyoho to, nuwaliya nihi libil ge nihi pwatanik boda bwabwatana elal.
5 Mas os judeus ficaram com inveja. Eles foram buscar alguns homens maus entre os malandros das ruas e formaram um grupo de desordeiros. Estes fizeram muita confusão na cidade e atacaram a casa de Jasão, procurando Paulo e Silas a fim de os levar para o meio do povo.
6 Yaa nige hi pwapwawal, inoke Yesoni alonau ge toekelesiya enuna al hi libil ge hi pwatanik panuwa ana tologugui elal. Yaka hi yogayoga hi ba, “Pol alonau ge alonau gamagalau labi gegewena yayaluwaliya ge wali minamina hi apapanak-an. He sauga ya iyaka hi nem te wala labiya,
6 Mas, como não os encontraram, levaram à força Jasão e alguns outros irmãos até a presença das autoridades da cidade, gritando: — Aqueles homens têm provocado desordens em todos os lugares! Agora chegaram até a nossa cidade,
7 yaka Yesoni i pwamwa heyagil wana limiya. Heliya gegewel Sisa wana logugui hi leke, kaiwena hi ba tage kin etega al i gan alana Yeisu.”
7 e Jasão os hospedou na casa dele. Eles estão desobedecendo às leis do Imperador romano, dizendo que existe outro rei, chamado Jesus.
8 Sauga boda bwabwatana ge panuwa ana tologugui baaba o hi hago, ateliya i bwanabwana ge nuwaliya i gewagewa.
8 Tanto a multidão como as autoridades ficaram agitadas quando ouviram essas palavras.
9 Inoke tologugui hi ba Yesoni ge alonau mani enuna nihi pek elal ge nihi bateli bahi nak al nihi giginol, yaa ebo nigeya, yaka mani o ni nohot nige nihi aahe al. Inoke Yesoni ge alonau mani o hi pek tologugui elal, yaka hi sokalil ge hi egon.
9 E as autoridades soltaram Jasão e os outros, depois que eles pagaram a quantia exigida para isso.
10 Bulin i gan toekelesiya Pol ge Sailasa hi patunal hi na Beliya. Sauga hi vin, inoke hi na Yudiya wali limi tapwalolowa.
10 Logo que anoiteceu, os irmãos enviaram Paulo e Silas para a cidade de Bereia. Quando chegaram lá, eles foram à sinagoga .
11 Yudiya gamagaliliyau bolo hi miminaa Beliya nige wali pagan i oola bolo hi miminaa Tesalonaika, ateliya hi pwela ge hi laegan bubun, nuwaliya hot wasa waiwaisana nihi hago. Inoke lan maisena ge maisena Buki Bwabwalena hi vavasili, kaiwena nuwaliya Pol wana baaba ana tunahot nihi pwawa.
11 As pessoas dali eram mais bem-educadas do que as de Tessalônica e ouviam a mensagem com muito interesse. Todos os dias estudavam as Escrituras Sagradas para saber se o que Paulo dizia era mesmo verdade.
12 Yaka Yudiya gamagaliliyau hi gewi hi abulilek. I ola al Gilik yowauiliyau bolo alaliya bwabwatana hi gewi ge Gilik bolauiliyau hi gewi hi abulilek.
12 Assim muitos judeus naquela cidade creram, e também não judeus, tanto mulheres da alta sociedade como também muitos homens.
13 Yaa Yudiya bolo hi miminaa Tesalonaika hi hago Pol iyaka i na Beliya ge Yehoba wana baaba i papaatena-an. Inoke hi lut hi na Beliya gamagalau hi paawaawauli-agil ge hi pahugal.
13 Mas, quando os judeus de Tessalônica souberam que Paulo tinha anunciado a palavra de Deus também em Bereia, foram até lá e começaram a agitar e atiçar o povo contra eles.
14 Yaka sauga o toekelesiya Pol hi patuna i egon i na hoga labenaa, yaa Sailasa ge Timoti hi miminaa ga to labi o elana.
14 Então os irmãos enviaram Paulo imediatamente para o litoral; porém Silas e Timóteo ficaram em Bereia.
15 Inoke bolo Pol hi enen teli avaliya hi nok hi na panuwa Adenis, yaka abwe hi sikal hi na Beliya. He Pol baaba i pek elal nihi ba Sailasa ge Timoti etimwawa nihi nem elana.
15 Os irmãos que protegiam Paulo o levaram até a cidade de Atenas. Depois voltaram para Bereia, levando um recado de Paulo; ele pedia que Silas e Timóteo fossem encontrá-lo em Atenas o mais depressa possível.
16 Sauga Pol iyoho Adenis i matamatan Sailasa ge Timoti kaiweliya, nuwana i nak nabi, kaiwena i kite kakanun ginoginolina hi gewi nabi hi pamililil panuwa gamwanaa ge hi kululuek elal.
16 Enquanto estava esperando Silas e Timóteo em Atenas, Paulo ficou revoltado ao ver a cidade tão cheia de ídolos.
17 Inoke i na Yudiya wali limi tapwalolowa, yaka alonau Yudiya ge bolo nige Yudiya i oola yaa Yehoba hi awatauwan, hi liwaliwan. I ola al lan maisena ge maisena i na abamaket elana, yaka bolo i pwawal i ahel alonau hi peliwaliwan-agil.
17 Ele ia para a sinagoga e ali falava com os judeus e com os não judeus convertidos ao Judaísmo. E todos os dias, na praça pública, ele falava com as pessoas que se encontravam ali.
18 Tonuwanuwatu sisibal enuna, bolo wali boda alaliya hi ba Epikuliyo ge Sitoik, hi nok hi na avaliya Pol hi awabalgig. Enuna hi ba, “Tokokona ya hauna gun nuwana ni baunan?” Yaa enuna al hi ba, “Age nuwana ni papaatena labi getoga wali yabowaineyau kaiweliya?” Hi ba ola o kaiwena Pol i papaatena Yeisu ge lut al kaiwena.
18 Alguns professores epicureus e alguns estoicos discutiam com ele e perguntavam: — O que é que esse ignorante está querendo dizer? Outros comentavam: — Parece que ele está falando de deuses estrangeiros. Diziam isso porque Paulo estava anunciando Jesus e a ressurreição .
19 Yaka Pol hi ahe hi en pwatanik tonowakau bwabwatal elal abanogogo toto alana hi tun Aliyopagas elana. Inoke hi baek elana hi ba, “Tab i bosowaina panpankiti vavaluna toto u papaatena-an nu pwamwananal eliyama?
19 Então eles o levaram a uma reunião da Câmara Municipal e disseram: — Gostaríamos de saber que novo ensinamento é esse que você está trazendo para nós.
20 Kaiwena bugul tobolo ya ana hago i getoga eliyama ge nuwama ana sapu naha atena.”
20 Pois você diz algumas coisas que nos parecem esquisitas, e nós gostaríamos de saber o que elas querem dizer.
21 (He Adenis towohiliyau avaliyau ge bwabwali bolo hi miminaa o, gegewel wali tuwalali iyai ya te nihi lalaegan ge nihi liwaliwan nuwatu vavalul kaiweliya.)
21 É que todos os moradores de Atenas e os estrangeiros que viviam ali gostavam de passar o tempo contando e ouvindo as últimas novidades.
22 Inoke Pol i milil abanogogowa ge i baek tonowakau elal i ba, “Atewau komiu, Adenis gamagaliliyau. Ya kitemiu komiu totapwatapwalolo.
22 Então Paulo ficou de pé diante deles, na reunião da Câmara Municipal, e disse: — Atenienses! Vejo que em todas as coisas vocês são muito religiosos.
23 Kaiwena sauga ya nawanawa wami panuwa gamwanaa ge ya gagayawa wami abakululu elal, abapowon etega ya kite ana leleli i ola hiwe: ‘Yabowaine toto nige ta aatena wana abapowon te.’ He Yabowaine toto elana ku kukululuek yaa nige ku aatena, nuwau sauga ya na pamasal eliyamiu.
23 De fato, quando eu estava andando pela cidade e olhava os lugares onde vocês adoram os seus deuses, encontrei um altar em que está escrito: “ Ao Deus Desconhecido ”. Pois esse Deus que vocês adoram sem conhecer é justamente aquele que eu estou anunciando a vocês.
24 “Yabowaine toto panayawi ge buguliliyau gegewel i ginolil, iya labulabum ge panayawi ali Babala, inoke nige i miminaa limi toto gamagalau hi tal elana.
24 — Deus, que fez o mundo e tudo o que nele existe, é o Senhor do céu e da terra e não mora em templos feitos por seres humanos.
25 Nige bugul etega i kakalaan tage kila gamagal nimala elana ta labe, kaiwena gegewela yawalila, yayaluwala ge bugul gegewena iya i pem elala.
25 E também não precisa que façam nada por ele, pois é ele mesmo quem dá a todos vida, respiração e tudo mais.
26 Gamagal maisena i ginol, yaka iya elana gamagalau ali boda tomaha ge tomaha i ginolil nihi nok ge nihi miminaa panayawi labena gegewena elal. Ge boda wali abalogugui ana sauga ge wali bilibili ana siga i baunan.
26 De um só homem ele criou todas as raças humanas para viverem na terra. Antes de criar os povos, Deus marcou para eles os lugares onde iriam morar e quanto tempo ficariam lá.
27 I ginol ola, kaiwena nuwana gamagalau nihi loyaan, yaka wali balalu loyaloya gamwanaa tab eba nihi pwawa. Yaa age nige ana bwaga i gagan gamagal maisena ge maisena elala,
27 Ele fez isso para que todos pudessem procurá-lo e talvez encontrá-lo, embora ele não esteja longe de cada um de nós.
28 kaiwena ‘yawalila puna iya, avala ta nawanawa ge avala ta minamina.’ He i ola te totomiu wami wona ana totomwatomwa hi ba, ‘Tunahot kila natunau.’
28 Porque, como alguém disse: “Nele vivemos, nos movemos e existimos.” E alguns dos poetas de vocês disseram: “Nós também somos filhos dele.”
29 “Ibwe, kila natunau, inoke nige bosowaina ta nuwatu tage Yabowaine ana awa i ola kakanun ginoginolina, ololana gamagalau wali aatena ge wali siba elana hi ginol gold ebo silba ebo pat elana.
29 E, já que somos filhos dele, não devemos pensar que Deus é parecido com um ídolo de ouro, de prata ou de pedra, feito pela arte e habilidade das pessoas.
30 Sauga houhouwena gamagalau nige wali aatena i gagan Yehoba kaiwena inoke nige i huhuga. Yaa sauga ya i ba gamagalau labi gegewena wali pagan nanakina ana en nihi pek.
30 No passado Deus não levou em conta essa ignorância. Mas agora ele manda que todas as pessoas, em todos os lugares, se arrependam dos seus pecados.
31 Kaiwena lan etega iyaka i teli panayawi ana tomina gegewel ni pakotil bubunil, ge tau etega iyaka i hile iya kot ni ginol. Ana tunahot iyaka i pankitela gegewela elala, kaiwena tau o i palutem yaomala.”
31 Pois ele marcou o dia em que vai julgar o mundo com justiça, por meio de um homem que escolheu. E deu prova disso a todos quando ressuscitou esse homem.
32 Sauga hi hago Pol i baaba lut al kaiwena, inoke enuna hi talawasi, yaa enuna hi ba, “Nuwama abwe nu liwaliwan al nuwatu ya kaiwena ge naha hago.”
32 Quando ouviram Paulo falar a respeito de ressurreição, alguns zombaram dele, mas outros disseram: — Em outra ocasião queremos ouvir você falar sobre este assunto.
33 Inoke tonowakau i eguluwagil.
33 Então Paulo foi embora dali.
34 Gamagalau enuna Pol wana baaba hi abulilek-an, inoke hi ulutuk wana boda elana. Gamwaliyaa Diyonisiyas, iya abanogogo alana Aliyopagas ana tonowakau avaliya etega, ge yova etega alana Damalis ge enuna al.
34 Mas algumas pessoas creram e se juntaram a ele. Entre essas estavam Dionísio, que era membro da Câmara Municipal, uma mulher chamada Dâmaris e mais outras pessoas.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.