Mateus 23
Mwan NT (Côte d’Ivoire) (MOA) vs VC
1 Zesu ‑janwoa ‑zamaa' 'srɛ mu 'pegee ‑yaa' ‑klaŋlanɛ mu 'ɛ ni. ‑E pe dɔɔ:
1 Dirigindo-se, então, Jesus à multidão e aos seus discípulos,disse:
2 «'Toŋ daan mu 'ɛ 'pegee Farizi mu 'ɛ 'wole‑ Moizi blaantazɛn mu 'ɛ 'le 'ke ‑o mɛɛ mu daan 'bhɛ a 'toŋ mu 'ɛ 'le.
2 Os escribas e os fariseus sentaram-se na cadeira de Moisés.
3 ‑O pe 'ka ‑za 'la klɛ, ‑ka 'bhɛ 'kpɛn klɛ, 'bhɛɛ‑ ‑ka 'taawo ‑waa' mɛɛ daangbɛya 'ɛ zi. 'Duŋ‑ 'ka 'laa 'taawolɛ 'bhii‑ ‑o 'taawogbɛya 'ɛ gbɛɛn‑. ‑Amasrɔyi ‑o 'ka daan ‑za 'la 'le 'woo‑ 'gbu 'laa 'bhɛ klɛ.
3 Observai e fazei tudo o que eles dizem, mas não façais como eles, pois dizem e não fazem.
4 ‑O 'kwe kpiŋle ‑gbɛnɛ mu yre 'bhɛɛ‑ ‑o 'mu dɔ mɛɛ mu 'ɛ 'wiiŋ‑, 'bhɛɛ‑ 'duŋ‑ waa dɔ ‑a ‑la 'ke ‑o bhɔ 'mu ba 'bhɛ 'kwe mu 'ɛ sanɛ‑ 'silele.
4 Atam fardos pesados e esmagadores e com eles sobrecarregam os ombros dos homens, mas não querem movê-los sequer com o dedo.
5 'Ke ‑o ‑za 'oo ‑za 'la klɛle‑, ‑woo 'gbu zrɔn mɛɛ mu ni. 'Bhɛla‑ ‑zayile, ‑o 'sɛwɛbhɛ mu 'la yre wi 'flɛ mu 'yi, 'bhɛɛ‑ ‑wa 'kpa ‑o ‑mlɛlii' 'pegee ‑o gbɛ ma, 'woo‑ Farizi mu 'ɛ 'pegee 'Toŋ daan mu 'ɛ ‑o waa pɛ mu 'ɛ 'laata‑ dɛ 'egbɛnɛle, 'bhɛɛ‑ ‑o waa dunɛ‑ gbɔɔn mu 'ɛ 'lɛma‑ mu 'ɛ tro 'egbɔɔnle.
5 Fazem todas as suas ações para serem vistos pelos homens, por isso trazem largas faixas e longas franjas nos seus mantos.
6 'Bhɛɛ‑ pɛbhleyrɛ ‑gbɛnɛ mu 'ɛ 'pegee Zuufu mu daanfɛ' mu 'ɛ ꞊la zilɛɛ‑ yaayrɛ mu 'ɛ makunle sɔ 'wola‑ ni.
6 Gostam dos primeiros lugares nos banquetes e das primeiras cadeiras nas sinagogas.
7 'Bhɛɛ‑ 'ezin‑, 'ke ‑woo ‑wa 'kpee ‑kpan mu 'ɛ ta, 'bhɛ sɔ ‑o ni 'ke mɛɛ mu ‑o 'pubɔ‑, 'bhɛ 'ke ‑woo sii ‹'O daan mi, 'o daan mi›.
7 Gostam de ser saudados nas praças públicas e de ser chamados rabi pelos homens.
8 'Duŋ‑ 'ka mu, 'ka 'laa 'tolɛ‑ 'ke mɛɛ mu 'ka sii ‹'O daan mi›, ‑amasrɔyi 'ka 'kpɛn ‑o nɛɛnɛ‑ ma do mu 'le, 'bhɛɛ‑ 'ka daan mi ‑o do 'kpɔ.
8 Mas vós não vos façais chamar rabi, porque um só é o vosso preceptor, e vós sois todos irmãos.
9 'Ka 'laa mɛɛ 'kedo‑ 'kpɔ 'siilɛ‑ 'trɛ ta ‑gɛ 'ka dɛ, ‑amasrɔyi 'ka Dɛ ‑bhɛɛke' do 'laa ‑o 'ka Dɛ ‑Waanbhaa' 'la do ‑kplɛn ‑o laanima laflɛ' 'yi 'bhɛ blaan.
9 E a ninguém chameis de pai sobre a terra, porque um só é vosso Pai, aquele que está nos céus.
10 'Bhɛɛ‑ 'ezin‑, 'ka 'laa 'tolɛ‑ 'ke mɛɛ mu 'a pe 'ka ma ‹‑kuŋlii›, ‑amasrɔyi Krisi do ‑kplɛn ‑le 'ka ‑kuŋlii 'ɛ 'le.
10 Nem vos façais chamar de mestres, porque só tendes um Mestre, o Cristo.
11 'Ka ba mɛɛ gblaan 'ɛ, 'bhɛ klɛ 'ka 'kpɛn a yewonɛ 'le.
11 O maior dentre vós será vosso servo.
12 'Ke mɛɛ 'oo mɛɛ 'la zan 'bhɛ 'gbu magbaandia ‑Waanbhaa' nu 'bhɛ zan 'ɛ mazinalɛ, 'duŋ‑ 'ke mɛɛ 'la zan 'bhɛ 'gbu mazinaa, ‑Waanbhaa' nu 'bhɛ zan 'ɛ magbaandɛlɛ.»
12 Aquele que se exaltar será humilhado, e aquele que se humilhar será exaltado.
13 «'Ka ta ‑yrɛn! 'Ka mu 'Toŋ daan mu 'ɛ 'pegee 'ka mu Farizi mu 'ɛ, 'bhɛɛ‑ 'ka mu mɛɛ ‑yrɛkɔɔza klɛ mu! ‑Amasrɔyi 'ka laanima ‑bhleŋgbeya ‑wa ta zi 'ɛ 'liitan‑ mɛɛ mu ‑lɛɛ. 'Ka mu 'gbu 'laa wla ‑a nɔɔ‑, 'bhɛɛ‑ mɛɛ 'la zan mu ‑o ‑a zi 'bhii‑ 'mu 'wla ‑a nɔɔ‑, 'ka 'laa to 'bhɛɛ‑ 'mu wla.»
13 Ai de vós, escribas e fariseus hipócritas! Vós fechais aos homens o Reino dos céus. Vós mesmos não entrais e nem deixais que entrem os que querem entrar.
14 «['Ka ta ‑yrɛn! 'Ka mu 'Toŋ daan mu 'ɛ 'pegee 'ka mu Farizi mu 'ɛ, 'bhɛɛ‑ 'ka mu mɛɛ ‑yrɛkɔɔza klɛ mu! ‑Amasrɔyi 'ka glaanle mu 'ɛ 'kɔɔpɛ‑ mu 'ɛ 'kpɛn 'kun, 'bhɛɛ‑ 'ka mɔ 'ka 'seriwole zi 'ka 'gbu zrɔn zayi' mɛɛ mu ni. 'Bhɛla‑ ‑zayile ‑o nu 'ka mu 'kitikanlɛ 'eyɔɔle 'ke 'bhɛ kan mɛɛ ‑vin mu 'ɛ ta.]»
14 {Ai de vós, escribas e fariseus hipócritas! Devorais as casas das viúvas, fingindo fazer longas orações. Por isso, sereis castigados com muito maior rigor.}
15 «'Ka ta ‑yrɛn! 'Ka mu 'Toŋ daan mu 'pegee Farizi mu mu, 'ka mu mɛɛ mu ‑yrɛkɔɔza klɛ! ‑Amasrɔyi 'ka ge 'taa ta yrɛkpɛn‑ ꞊nɔɔ 'trɛ ta 'pegee wɛyi‑ ta, 'kooko‑ 'ka mɛɛ do wla 'kaa‑ Zuufu mu a 'seri 'ɛ 'yi. 'Ke 'ka mɛɛ do ꞊wlaa 'kaa‑ 'seri 'ɛ 'yi, 'ka 'bhɛ zan 'ɛ mabɔɔ 'bhɛɛ‑ ‑e klɛ ‑jranama 'nɛ 'le 'kee‑ klɛ 'eyɔɔle 'ke 'bhɛ kan 'ka mu 'gbu ta ‑glɔɔn plɛ.»
15 Ai de vós, escribas e fariseus hipócritas! Percorreis mares e terras para fazer um prosélito e, quando o conseguis, fazeis dele um filho do inferno duas vezes pior que vós mesmos.
16 «'Ka ta ‑yrɛn! 'Ka mu, mɛɛ ‑lɛdɔɔ' mu ‑yrɛ 'wile‑ mu! 'Ka pe dɔɔ: ‹'Ke mɛɛ do 'e 'siɛnwoa‑ *‑Waanbhaa' Gba 'Fɛ ‑Gbɛnɛ 'ɛ ma, 'bhɛ 'laa ‑o ‑zake' 'le; 'duŋ‑ 'ke ‑ya 'siɛnwoa‑ ‑Waanbhaa' Gba 'Fɛ ‑Gbɛnɛ ꞊la ‑can 'ɛ ma, 'kaa‑ pe dɔɔ 'bhɛ zan 'e 'siɛnwoa‑ pɛ 'la ma ‑e 'bhɛ 'yizaklɛ kpaŋma.›
16 Ai de vós, guias cegos! Vós dizeis: Se alguém jura pelo templo, isto não é nada; mas se jura pelo tesouro do templo, é obrigado pelo seu juramento.
17 ‑Zadɔkle mu, 'bhɛ 'pegee mɛɛ ‑yrɛ 'wile‑ mu! ‑Can 'pegee ‑Waanbhaa' Gba 'Fɛ ‑Gbɛnɛ 'ɛ, 'woo‑ pɛ plɛ 'ɛ ba, ‑o ‑de 'gbu ‑la gblaan ‑yiya' ‑a do ni ɛɛ? ‑Can 'ɛ taa‑ ‑Waanbhaa' Gba 'Fɛ ‑Gbɛnɛ 'la 'bhɛ 'yee‑ ‑can 'ɛ klɛ 'weŋ ‑Waanbhaa' a pɛ 'le bhe ɛɛ?
17 Insensatos, cegos! Qual é o maior: o ouro ou o templo que santifica o ouro?
18 'Ka mu pe 'ezin‑ dɔɔ 'ke mɛɛ do 'e 'siɛnwoa‑ 'srakagoyrɛ 'ɛ ma, 'bhɛ 'laa ‑o ‑zake' 'le; 'duŋ‑ 'ke ‑ya 'siɛnwoa‑ 'sraka gopɛ 'la ‑yoo 'srakagoyrɛ 'ɛ ꞊nɔɔ, 'kaa‑ pe dɔɔ 'bhɛ zan 'e 'siɛnwoa‑ pɛ 'la ma, ‑e 'bhɛ 'yizaklɛ kpaŋma.
18 E dizeis ainda: Se alguém jura pelo altar, não é nada; mas se jura pela oferta que está sobre ele, é obrigado.
19 Mɛɛ ‑yrɛ 'wile‑ mu, 'woo‑ pɛ plɛ 'ɛ ‑a ‑de 'gbu ‑la gblaan ‑yiya' ‑a do ni ɛɛ? 'Sraka gopɛ 'ɛ taa‑ 'srakagoyrɛ 'la 'bhɛ 'sraka gopɛ 'ɛ klɛ 'weŋ ‑Waanbhaa' a pɛ 'le bhe ɛɛ?
19 Cegos! Qual é o maior: a oferta ou o altar que santifica a oferta?
20 'Ke mɛɛ 'la zan 'e 'siɛnwoa‑ 'srakagoyrɛ 'ɛ ma, 'bhɛ zan 'e 'siɛnwoa‑ 'yee‑ 'srakagoyrɛ 'ɛ 'pegee ‑a ta pɛ mu 'ɛ 'kpɛn ‑la ma;
20 Aquele que jura pelo altar, jura ao mesmo tempo por tudo o que está sobre ele.
21 'ke mɛɛ 'la zan 'e 'siɛnwoa ‑Waanbhaa' Gba 'Fɛ ‑Gbɛnɛ 'ɛ ma, 'bhɛ zan 'e 'siɛnwoa‑ ‑Waanbhaa' Gba 'Fɛ ‑Gbɛnɛ 'ɛ 'pegee ‑Waanbhaa' 'la 'bhɛ ‑o ‑a zan 'le ‑o plɛ ‑kpɛn ‑la ma bhe.
21 Aquele que jura pelo templo, jura ao mesmo tempo por aquele que nele habita.
22 'Bhɛɛ‑ 'ke mɛɛ 'la zan 'e 'siɛnwoa‑ laflɛ' ma, 'bhɛ zan 'bhɛ 'siɛnwoa‑ ‑Waanbhaa' a ‑bhleŋgbeya 'yaakpe‑ 'ɛ 'pegee ‑Waanbhaa' 'gbu ‑la ma bhe.»
22 E aquele que jura pelo céu, jura ao mesmo tempo pelo trono de Deus, e por aquele que nele está sentado.
23 «'Ka ta ‑yrɛn! 'Ka mu 'Toŋ daan mu 'ɛ 'pegee 'ka mu Farizi mu 'ɛ, 'bhɛɛ‑ 'ka mu mɛɛ ‑yrɛkɔɔza klɛ mu! 'Ka 'kaa‑ ‑ziɛn klɛ ‑laanɛ' mu 'ɛ 'pegee ‑ziɛnbhɛ' 'fiɛntrɔnnɛ mu 'ɛ ‑lɛdulayrɛ vu mi 'ɛ 'bhɛɛ‑ 'na ‑Waanbhaa' ni. 'Duŋ‑ ‑za mu 'la ‑za ‑o 'eglɔɔle 'toŋ mu 'ɛ ta, 'bhii‑ ‑lɛdɔɔleya, mɛɛ ‑yrɛnklale mɛɛ ma, 'bhɛ 'pegee 'e zru bole do ‑Waanbhaa' ni, 'ka 'ka 'yrɛzigblaan 'bhɛ ‑za mu 'ɛ klɛle ma.
23 Ai de vós, escribas e fariseus hipócritas! Pagais o dízimo da hortelã, do endro e do cominho e desprezais os preceitos mais importantes da lei: a justiça, a misericórdia, a fidelidade. Eis o que era preciso praticar em primeiro lugar, sem contudo deixar o restante.
24 'Ka mu 'la 'ka ‑o zi zrɔn pɛ 'le mɛɛ mu ni, 'ka mu 'gbu 'yrɛ 'wile‑ ‑o! 'Ka 'ka 'gbu 'mi yi 'ɛ tayroo, 'bhɛɛ‑ 'ka 'laa to 'ke ‑o muvuŋ ‑nɛ 'fiɛntrɔnnɛ do 'kpɔ ye ‑a ba. 'Bhɛɛ‑ 'duŋ‑, pɛ 'la wla 'ka 'kpee 'bhɛ ‑o 'bhii‑ 'yɔɔnma 'gbutru do gbɛɛn‑, 'bhɛɛ‑ 'ka 'bhɛ 'kpɛn miin.»
24 Guias cegos! Filtrais um mosquito e engolis um camelo.
25 «'Ka ta ‑yrɛn! 'Ka mu 'Toŋ daan mu 'ɛ 'pegee 'ka mu Farizi mu 'ɛ, 'bhɛɛ‑ 'ka mu mɛɛ ‑yrɛkɔɔza klɛ mu! ‑Amasrɔyi 'ka 'kaa ‑yi 'mipɛ‑ mu 'ɛ 'pegee 'kaa pɛbhle 'tasa mu 'ɛ maflee 'elrele, 'bhɛɛ‑ 'duŋ‑, ‑o 'pale‑ ‑o 'ke 'kaa‑ ‑faan pɛ mu 'pegee 'ka pɛ mu 'la ꞊kwan mɛɛ mu 'kɔɔ kpaŋma 'mu ‑la ‑le.
25 Ai de vós, escribas e fariseus hipócritas! Limpais por fora o copo e o prato e por dentro estais cheios de roubo e de intemperança.
26 Farizi mi ‑yrɛ 'wile‑! 'Yaa‑ ‑yi 'mipɛ‑ 'pegee 'yaa‑ pɛbhle 'tasa mu 'ɛ 'yifɛ 'elwale 'pe, 'bhɛɛ‑ ‑a ma nu 'fleelɛ‑ 'tɛ.»
26 Fariseu cego! Limpa primeiro o interior do copo e do prato, para que também o que está fora fique limpo.
27 «'Ka ta ‑yrɛn! 'Ka mu 'Toŋ daan mu 'ɛ 'pegee 'ka mu Farizi mu 'ɛ, 'bhɛɛ‑ 'ka mu mɛɛ ‑yrɛkɔɔza klɛ mu! 'Ka ‑o 'bhii‑ bu 'fleele‑ mu gbɛɛn‑; ‑o ma lele 'pɛɛlii‑, 'duŋ‑ ‑o 'kpee 'ɛ 'pale‑ ‑o 'ke mɛɛ gbaa bhɛlɛ' mu 'pegee pɛ bɔnle ‑glɔɔn 'ɛ 'kpɛn ‑la ‑le.
27 Ai de vós, escribas e fariseus hipócritas! Sois semelhantes aos sepulcros caiados: por fora parecem formosos, mas por dentro estão cheios de ossos, de cadáveres e de toda espécie de podridão.
28 'Ka mu 'gbu 'duŋ‑, 'ka ‑o mɛɛ ‑yrɛ 'yi mɛɛ ‑lɛdɔɔle mu 'le, 'duŋ‑ 'ka 'kpee, 'ka mɛɛ ‑yrɛkɔɔza 'te ‑la klɛ 'bhɛ 'pegee ‑za 'yɔɔ‑.»
28 Assim também vós: por fora pareceis justos aos olhos dos homens, mas por dentro estais cheios de hipocrisia e de iniqüidade.
29 «'Ka ta ‑yrɛn! 'Ka mu 'Toŋ daan mu 'ɛ 'pegee 'ka mu Farizi mu 'ɛ, 'bhɛɛ‑ 'ka mu mɛɛ ‑yrɛkɔɔza klɛ mu! 'Ka bu ‑lrele' mu dɔ ‑Waanbhaa' ‑lɛla' janwo mu 'la ‑gaa 'mu ni, 'bhɛɛ‑ mɛɛ ‑lɛdɔɔle mu 'la ‑gaa 'ka 'mu bu mu 'ɛ mabaa.
29 Ai de vós, escribas e fariseus hipócritas! Edificais sepulcros aos profetas, adornais os monumentos dos justos
30 'Bhɛɛ‑ 'kaa pe dɔɔ: ‹'Ke 'o klɛ bi 'o ‑gbɔɔ mu a pɛ 'waati 'ɛ ba 'elwaleta, 'waa ‑yaa nu 'kpalɛ‑ ‑o ba 'bhɛɛ‑ 'o ‑Waanbhaa' ‑lɛla' janwo mu 'ɛ dɛ.›
30 e dizeis: Se tivéssemos vivido no tempo de nossos pais, não teríamos manchado nossas mãos como eles no sangue dos profetas...
31 'Bhɛ klɛgbɛya 'ɛ 'yi, 'ka 'gbu 'a 'yaango‑ dɔɔ mɛɛ 'la zan mu ‑Waanbhaa' ‑lɛla' janwo mu 'ɛ ꞊dia 'ka ‑o 'bhɛ zan mu 'ɛ 'kpee yi mu 'le.
31 Testemunhais assim contra vós mesmos que sois de fato os filhos dos assassinos dos profetas.
32 'Ka ‑gbɔɔ mu ‑za 'la klɛle zisaan‑, 'ka mu 'bhɛ ‑vin 'ɛ 'lɛyan.
32 Acabai, pois, de encher a medida de vossos pais!
33 'Ka mu mlɛ ‑yɔɔ' 'plalu mɛɛ mu, 'bhɛɛ‑ 'ka mu ‑bhlu 'plalu mɛɛ mu, 'ka 'kpee ma 'ka nu golɛ ‑jranama 'tɛ ‑kpan 'ɛ 'yi ɛɛ?
33 Serpentes! Raça de víboras! Como escapareis ao castigo do inferno?
34 'Bhɛla‑ ‑zayile, ‑ka 'ka 'trɔnbadɔ doo, 'ŋ nu ‑Waanbhaa' ‑lɛla' janwo mu 'winbɔlɛ 'ka ba, 'bhɛ 'pegee ‑zadɔ' mu, 'bhɛɛ‑ 'Toŋ daan mu. 'Ka nu ‑a 'ke mu dɛlɛ, 'bhɛɛ‑ 'ka nu ‑a 'ke mu gbaanlɛ ‑yrigbɛɛle ta. 'Bhɛɛ‑ 'ka nu ‑a 'ke mu tafɛlɛ gbaŋbhlɛ mu 'le 'kaa‑ Zuufu mu daanfɛ' mu 'ɛ ꞊la; 'bhɛɛ‑ 'ka nu ‑yrɛnkpalɛ ‑o ta ‑wa 'tɔle‑ ‑wa 'bhɛ ta.
34 Vede, eu vos envio profetas, sábios, doutores. Matareis e crucificareis uns e açoitareis outros nas vossas sinagogas. Persegui-los-eis de cidade em cidade,
35 'Bhɛ 'yi 'tɛ, 'bhɛɛ‑ 'ka 'pliila‑ mɛɛ mu 'la 'kpɛn ma ‑o dɛlele 'trɛ ta ‑gɛ, 'mu dɛza 'kiti 'ɛ balaa' 'ka ta; 'kee‑ san mɛɛ ‑lɛdɔɔle Abɛli dɛle 'ɛ ma, 'bhɛɛ‑ 'kee‑ nu 'tɛnlɛ‑ 'ka Berekia gbe Zakari 'la ꞊dia ‑Waanbhaa' gbayrɛ 'ɛ 'pegee 'srakagoyrɛ 'ɛ 'pleŋ‑ 'bhɛ ma.
35 para que caia sobre vós todos o sangue inocente derramado sobre a terra, desde o sangue de Abel, o justo, até o sangue de Zacarias, filho de Baraquias, a quem matastes entre o templo e o altar.
36 'Mi 'a pe 'ka ni 'ŋ 'sɔwɛɛ‑ ma dɔɔ ‑o mɛɛ 'la zan mu 'kpɛn ꞊dia, 'mu dɛza 'kiti 'ɛ nu baalɛ ‑zɔn mu 'ɛ ta.»
36 Em verdade vos digo: todos esses crimes pesam sobre esta raça.
37 Zesu pe 'ezin‑ dɔɔ: «'Ee, Zeruzalɛmu mu! 'Ee, Zeruzalɛmu mu! 'Ka mu 'la 'ka ‑Waanbhaa' ‑lɛla' janwo mu 'ɛ dɛ, 'bhɛɛ‑ 'ke ‑Waanbhaa' mɛɛ 'la zan mu 'winbwa‑ 'ka ba, 'ka kpoti pa 'mu ma! 'Naa 'a klɛlɛ gaan ‑wɛɛ' 'ke 'ŋ 'ka 'lɛkpale ‑yidanlɛ 'eke‑ ta 'bhii‑ maa nɛɛ do ‑a ‑nɛ mu 'ɛ 'lɛkpa‑ 'eke‑ ta gɔnɛ‑ 'la gbɛɛn‑ ‑a gbɛŋroŋ‑ mu 'ɛ ꞊la. 'Bhɛɛ‑ 'duŋ‑ 'ka 'laa dɔlɛ 'bhɛ ꞊la ‑titi.
37 Jerusalém, Jerusalém, que matas os profetas e apedrejas aqueles que te são enviados! Quantas vezes eu quis reunir teus filhos, como a galinha reúne seus pintinhos debaixo de suas asas... e tu não quiseste!
38 ‑Ka 'ka 'yrɛkpa ‑gɛ doo! 'Kaa‑ ‑Waanbhaa' Gba 'Fɛ ‑Gbɛnɛ 'ɛ 'yee‑ ‑Waanbhaa' 'gbu nu golɛ 'bhɛ ꞊la.
38 Pois bem, a vossa casa vos é deixada deserta.
39 ‑Amasrɔyi, 'mi pe 'ka ni dɔɔ: 'ka 'laa nu 'ŋ yelɛ ‑li 'kee‑ san ‑zɔn ma, 'ke 'bhɛ ge 'tɛnlɛ‑ 'ka nu ‑a pelɛ yi 'la 'le dɔɔ: ‹Mɛɛ 'la zan ‑o zan Mɛɛzan 'tɔ 'ɛ 'yi, bhaa ‑Waanbhaa' 'e ‑dɔɔbo'!›»
39 Porque eu vos digo: já não me vereis de hoje em diante, até que digais: Bendito seja aquele que vem em nome do Senhor.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 23, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.