Lucas 5
Mwan NT (Côte d’Ivoire) (MOA) vs NVT
1 ‑Yrekpaa' do, Zesu 'yaa‑ Zenezarɛti ‑draa 'ɛ 'lɛ ma, 'bhɛɛ‑ ‑zamaa' mu 'ɛ ‑o ‑yaa 'eke‑ ‑yrɔn 'zi ‑a zi, 'kooko‑ ‑woo 'trɔnkpa ‑Waanbhaa' a ‑jan 'ɛ ꞊la.
1 Estando Jesus à beira do lago de Genesaré, grandes multidões se apertavam em volta dele para ouvir a palavra de Deus.
2 ‑Yitakoŋ plɛ dulale ‑yaa ‑yi 'ɛ 'lɛzi‑, 'bhɛɛ‑ kaadɛ mu 'la zinaa' ‑o ‑yi 'mu 'yaa‑ 'mu a kaadɛ yrɔ mu 'ɛ 'yigo‑ 'zi.
2 Ele notou que, junto à praia, havia dois barcos vazios, deixados por pescadores que lavavam suas redes.
3 Simɔ a pɛ ‑yaa 'woo‑ ‑yitakoŋ mu 'ɛ do 'le, Zesu ‑ja yaalɛ 'bhɛ 'yi. 'Bhɛɛ‑ ‑e pe Simɔ ni dɔɔ 'bhɛ ‑yitakoŋ 'ɛ 'pleŋgo sa ‑yi 'ɛ 'lɛ ma. 'Bhɛ klɛle 'tɛ, 'kee‑ mɛɛ mu 'ɛ daanle 'sanle ‑Jan 'Nrale‑ 'ɛ 'le.
3 Entrou num dos barcos e pediu a Simão, seu dono, que o afastasse um pouco da praia. Então sentou-se no barco e dali ensinou as multidões.
4 'Bhɛ blaan 'ke ‑ya pele‑ Simɔ ni dɔɔ: «‑Yitakoŋ 'ɛ 'mabɛɛn‑ ‑yi 'ɛ drɛyi', 'bhɛɛ‑ 'bhi 'pegee 'yaa‑ kaadɛyɔɔn mu 'ɛ, ‑ka 'kaa‑ kaadɛ yrɔ mu 'ɛ bɔ ‑yi 'ɛ ba.»
4 Quando terminou de falar, disse a Simão: “Agora vá para onde é mais fundo e lancem as redes para pescar”.
5 'Bhɛ klɛle 'tɛ, 'ke Simɔ 'a 'pele ‑a ni dɔɔ: «'O Zan, 'o ꞊bwa yrɔ bɔle ma ‑bi 'lɛɛ‑ 'kpɛn zi, 'bhɛɛ‑ 'waa kaa do 'kpɔ 'kunlɛ‑. 'Duŋ‑ 'bhi 'a 'pelawoa 'mi ni 'kaa 'mi 'an yrɔ 'ɛ bɔ, 'ŋ nu a klɛlɛ 'e 'liiwli‑ ta.»
5 Simão respondeu: “Mestre, trabalhamos duro a noite toda e não pegamos nada. Mas, por ser o senhor quem nos pede, vou lançar as redes novamente”.
6 ‑O yrɔ mu 'ɛ bɔle, 'kee‑ 'mu kaa 'kunle 'ebebele 'kee‑ kan ‑a ‑daŋ' ta, ‑asiikɔɔ kaa mu 'ɛ 'yaa‑ zan yrɔ mu 'ɛ 'peedɛlɛ.
6 Dessa vez, as redes ficaram tão cheias de peixes que começaram a se rasgar.
7 ‑Ayile, 'ke Simɔ 'pegee ‑yaa' kaadɛyɔɔn mu 'ɛ ‑o kaadɛ mu ‑bhɛɛke' mu 'la 'yaa‑ ‑yitakoŋ ‑vindo' 'ɛ 'yi 'mu 'siile, 'kaa 'mu 'nu 'bhɔ ‑o ba. 'Bhɛ mu nule 'tɛ 'ke ‑o 'koŋ plɛ 'ɛ 'pale 'ke kaa 'le ‑asiikɔɔ ‑yitakoŋ plɛ 'ɛ 'yaa‑ zan wlalɛ ‑yi 'ɛ ꞊la kaa gbiŋ 'ɛ 'kɔɔ.
7 Então pediram ajuda aos companheiros do outro barco, e logo os dois barcos estavam tão cheios de peixes que quase afundaram.
8 'Bhɛ 'yi 'tɛ, Simɔ Piɛri 'yrɛkpale 'bhɛ ma, 'ke ‑ya 'kpɔ zɛnle‑ Zesu 'lɛɛ, 'bhɛɛ‑ 'ke ‑ya pele‑ dɔɔ: «Mɛɛzan, 'e 'pleŋgo 'ŋ ma, ‑amasrɔyi 'ŋ 'yoo‑ 'ke ‑za 'yɔɔ‑ klɛ mi 'le.»
8 Quando Simão Pedro se deu conta do que havia acontecido, caiu de joelhos diante de Jesus e disse: “Por favor, Senhor, afaste-se de mim, porque sou homem pecador”.
9 Wlan 'gbu 'ɛ ni, ‑gblaan ꞊klaa 'yee‑ Simɔ 'pegee ‑a zi mu 'ɛ 'kpɛn 'yi, ‑o kaa ‑bebe 'la ꞊kwan 'bhɛ ‑zayi'.
9 Pois ele e seus companheiros ficaram espantados com a quantidade de peixes que haviam pescado,
10 'Bhɛɛ‑ 'kee‑ kpa ‑yaa' kaadɛyɔɔn mu Zebede gbe plɛ 'ɛ 'mu ta, Zaki 'pegee Zaan, ‑gblaan ꞊klaa 'mu 'yi 'ezin‑. ‑Ayile, 'ke Zesu 'a 'pele Simɔ ni dɔɔ: «'Yaa ‑gblaanlɛ', 'kee‑ san ‑zɔn ma, 'e nu mɛɛ ‑bebe 'srɔɔwolɛ ‑Waanbhaa' ni 'bhii‑ 'e kaa mu kun 'ebebele gɔnɛ‑ 'la gbɛɛn‑.»
10 assim como seus sócios, Tiago e João, filhos de Zebedeu. Jesus respondeu a Simão: “Não tenha medo! De agora em diante, você será pescador de gente”.
11 'Bhɛ klɛle 'tɛ, 'ke ‑o ‑waa' ‑yitakoŋ mu 'ɛ 'pwɛle ‑yi 'ɛ ba, 'bhɛɛ‑ 'ke ‑woo dulale 'trɛ ma. 'Bhɛ blaan, 'ke ‑woo 'kpɛn 'tole ‑a nɔɔ‑, 'bhɛɛ‑ 'ke ‑o gele‑ dɔlɛ Zesu zi.
11 E, assim que chegaram à praia, deixaram tudo e seguiram Jesus.
12 Zesu 'bhɔle‑ ‑wa do ta, 'ke ‑kpaandɛ' mi do nule‑ ‑a ba. ‑Kpaandɛ' mi 'ɛ 'yrɛkpale Zesu ma, 'ke ‑ya 'kpɔ zɛnle‑ Zesu 'lɛɛ, 'bhɛɛ‑ 'kee‑ ‑sromabɔle 'bhɛ ni dɔɔ: «Mɛɛzan, 'kee‑ ꞊swa 'e ni, 'ŋ ma ‑kpaan 'ɛ go.»
12 Num povoado, Jesus encontrou um homem coberto de lepra. Quando o homem viu Jesus, prostrou-se com o rosto em terra e suplicou para ser curado, dizendo: “Se o senhor quiser, pode me curar e me deixar limpo”.
13 'Bhɛ klɛle 'tɛ, 'ke Zesu 'e gbɛ 'trole ‑a ba, 'ke 'ya gbɛkpale ‑a ma, 'bhɛɛ‑ 'ke ‑ya pele‑ dɔɔ: «'Ŋ 'yoo‑ ‑a zi 'bhii‑ 'e 'bhee‑, 'e ma ‑kpaan 'ɛ ‑gwa!» 'Bhɛ yrɛ do 'ɛ ꞊nɔɔ bhe, 'ke 'yee‑ mɛɛ 'ɛ ma ‑kpaan 'ɛ gole‑.
13 Jesus estendeu a mão e o tocou. “Eu quero”, respondeu. “Seja curado e fique limpo!” No mesmo instante, a lepra desapareceu.
14 ‑Ayile, 'ke Zesu 'a 'pele ‑a ni dɔɔ: «'Yaa 'e 'bheeza‑ 'ɛ 'pelɛ‑ mɛɛ 'kedo‑ 'kpɔ ni. 'Duŋ‑ ge 'e 'gbu mazrɔn 'sraka 'lɛna mi 'ɛ ni. 'Bhɛɛ‑ *Moizi ‑kpaandɛ' mu ‑bheeza' 'sraka 'la ‑dwa 'bhɛ 'sraka 'ɛ go, 'kooko‑ mɔkpɛn' 'a 'yaango‑ 'bhii‑ 'e ma ‑kpaan 'ɛ ‑gwa.»
14 Então Jesus o instruiu a não contar a ninguém o que havia acontecido. “Vá e apresente-se ao sacerdote para que ele o examine”, ordenou. “Leve a oferta que a lei de Moisés exige pela sua purificação. Isso servirá como testemunho.”
15 'Bhɛ ꞊nɔɔ bhe, Zesu 'tɔbhɔleya 'ɛ baan' ꞊klaa ba yrɛkpɛn‑ ꞊nɔɔ, ‑asiikɔɔ mɛɛ ‑bebe 'yaa‑ zan ‑o 'trɔnkpalɛ ‑a ni. 'Bhɛɛ‑ mɛɛ 'ke mu ‑yaa zan 'mu ma ga mu 'ɛ goza 'yi.
15 Mas as notícias a seu respeito se espalhavam ainda mais, e grandes multidões vinham para ouvi-lo e para ser curadas de suas enfermidades.
16 'Bhɛɛ‑ 'duŋ‑, 'yee‑ Zesu 'yaa‑ 'pleŋgo‑ ‑zamaa' 'ɛ ma 'waati 'ke ba. 'Bhɛɛ‑ ‑a do ‑kplɛn 'yaa‑ ge ‑bɔn 'ɛ drɛyi' ‑a 'seriwolɛ.
16 Ele, porém, se retirava para lugares isolados, a fim de orar.
17 ‑Yrekpaa' do, Zesu 'yaa‑ mɛɛ 'ɛ mu daan 'zi. Farizi mu 'pegee 'Toŋ daan mu 'ɛ 'yaale‑ ‑yaa ‑a ‑din. ‑O ‑daa Galile 'pegee Zude 'klɛɛn mu 'ɛ ‑yi ‑wa mu 'ɛ 'kpɛn ta, 'bhɛ 'pegee Zeruzalɛmu. Mɛɛzan ‑Waanbhaa' a ‑glɔɔya' 'la 'yaa‑ Zesu ta, 'bhɛla‑ ‑yile ‑e ‑yaa gadɛ mu 'ɛ ‑bhee 'zi.
17 Certo dia, enquanto Jesus ensinava, alguns fariseus e mestres da lei estavam sentados por perto. Eles vinham de todos os povoados da Galileia, da Judeia e de Jerusalém. E o poder do Senhor para curar estava sobre Jesus.
18 'Bhɛ 'yi 'tɛ, 'ke mɛɛ 'ke mu nule‑ ‑flugba do 'le 'bhɛ 'yilapɛ 'ɛ ta. ‑O ‑yaa wlayrɛ ‑glin 'zi ‑zamaa' mu 'ɛ 'pleŋ‑, 'kooko‑ ‑o sɔ gele‑ 'yee‑ ‑flugba 'ɛ 'kpaalɛ‑ Zesu ꞊la.
18 Alguns homens vieram carregando um paralítico numa maca. Tentaram levá-lo para dentro da casa, até Jesus,
19 'Duŋ‑ waa wlayrɛ ‑srɔɔwolɛ mɛɛ mu 'ɛ 'kɔɔ. ‑Ayile, 'ke ‑o 'sanle 'kɛle‑ 'fɛ 'la Zesu 'yaa‑ 'bhɛ ꞊la 'bhɛ 'wiiŋ‑. 'Bhɛɛ‑ 'ke ‑woo wlayrɛ do klɛle‑ 'bhɛ 'wiiŋ‑. 'Bhɛ blaan 'ke ‑o ‑flugba 'ɛ 'kanle 'bhɛ yrɛ 'ɛ ꞊nɔɔ bhlɛ do ma, 'bhɛɛ‑ 'ke ‑wa zinale ‑o 'pegee ‑a yilapɛ 'ɛ 'le 'fɛ 'ɛ 'kpee Zesu ꞊la.
19 mas não conseguiram, por causa da multidão. Então subiram ao topo da casa e removeram uma parte do teto. Em seguida, baixaram o paralítico na maca até o meio da multidão, bem na frente dele.
20 Zesu 'a 'yele‑ 'bhii‑ ‑woo ‑kpaa 'bhɛ 'yi, 'ke ‑ya pele‑ ‑flugba 'ɛ ni dɔɔ: «'Ŋ 'bhɛgwlɛn‑, 'ŋ 'yaa‑ ‑za 'yɔɔ‑ mu 'ɛ 'sroma‑ ‑yaan.»
20 Ao ver a fé que eles tinham, Jesus disse ao paralítico: “Homem, seus pecados estão perdoados”.
21 'Bhɛ klɛle 'tɛ, 'ke 'Toŋ daan mu 'ɛ 'pegee Farizi mu mu 'ɛ ‑wa pele 'sanle ‑o 'kpee dɔɔ: «‑Dele mɛɛ 'lɛɛ‑ 'le, 'bhɛɛ‑ ‑e ‑Waanbhaa' 'tɔsiɛ zii' ‑gee' ɛɛ? ‑De 'gbu ‑le sɔ mɛɛ mu a ‑za mu 'ɛ ‑sroma 'yanle 'ke yaa 'e go ‑Waanbhaa' do ‑kplɛn ba ɛɛ?»
21 Mas os fariseus e mestres da lei pensavam: “Quem ele pensa que é? Isso é blasfêmia! Somente Deus pode perdoar pecados!”.
22 Zesu ‑o 'kpeejan‑ mu 'ɛ dɔle 'ke ‑ya pele‑ ‑o ni dɔɔ: «‑Mɛle ‑kla 'bhɛɛ‑ 'ka 'kpeejan‑ mu ‑o 'bhɛ gbɛɛn‑ ‑gee' ɛɛ?»
22 Jesus, sabendo o que pensavam, perguntou: “Por que vocês questionam essas coisas em seu coração?
23 'Bhɛɛ‑ 'woo‑ ‑za plɛ 'lɛɛ‑ ‑o ‑de 'gbu ‑la pele ‑o 'edile ɛɛ? 'Ke 'an ꞊pia ‑flugba ni dɔɔ: «'Ŋ 'yaa‑ ‑za 'yɔɔ‑ mu 'ɛ 'sroma‑ ꞊yaan, taa‑ 'ke 'an ꞊pia ‑a ni ‑ya wlɛn 'bhɛɛ‑ ‑e 'taawo ɛɛ?
23 O que é mais fácil dizer: ‘Seus pecados estão perdoados?’ ou ‘Levante-se e ande’?
24 'Duŋ‑ 'ŋ 'yoo‑ ‑a zi 'bhii‑ 'kaa 'yaango‑ dɔɔ 'bhii‑ ‑a 'seŋ ‑o Bhaaplɛŋ Gbe 'ɛ ni 'trɛ ta ‑gɛ 'kee‑ mɛɛ mu a ‑za 'yɔɔ‑ mu ma ‑sroma yan.» 'Bhɛ klɛle 'tɛ, 'ke ‑ya pele‑ ‑flugba 'ɛ ni dɔɔ: «'Mi pe 'e ni dɔɔ 'e 'wlɛn‑, 'e 'yilapɛ 'ɛ 'si, 'bhɛɛ‑ ge 'e ba ‑lɛ ma.»
24 Mas eu lhes mostrarei que o Filho do Homem tem autoridade na terra para perdoar pecados”. Então disse ao paralítico: “Levante-se, pegue sua maca e vá para casa”.
25 'Bhɛ yrɛ do 'ɛ ꞊nɔɔ bhe, 'ke ‑flugba 'ɛ ‑ya ‑wlɛnle' mɛɛ mu 'ɛ 'kpɛn 'yrɛ ma, 'bhɛɛ‑ 'ke ‑ya yilapɛ 'ɛ 'sile, 'kee‑ gele‑ ‑a ba ‑lɛ ma ‑Waanbhaa' 'tɔbhɔlele.
25 De imediato, à vista de todos, o homem se levantou, pegou sua maca e foi para casa louvando a Deus.
26 'Bhɛ 'yi 'tɛ, 'ke mɛɛ mu 'ɛ 'kpɛn 'kpeelɛnile ‑o ma. ‑Ayile, 'ke ‑gblaan 'klale ‑o ‑yi, 'bhɛɛ‑ 'ke ‑wa pele‑ dɔɔ: «'Waa 'bhɛ 'yansi 'sɔle‑ maza mu klɛyrɛ yelɛ ‑lido'.»
26 Todos ficaram muitos admirados e, cheios de temor, louvaram a Deus, exclamando: “Hoje vimos coisas maravilhosas!”.
27 'Bhɛ blaan, 'ke Zesu 'nisrakun mi do yaale yele‑ 'bhɛ a yewo 'fɛ 'ɛ ꞊la. ‑O ‑yaa 'bhɛ sii Levi. 'Bhɛ klɛle 'tɛ, 'ke Zesu 'a 'pele ‑a ni dɔɔ: «Nu dɔ 'ŋ zi!»
27 Depois disso, Jesus saiu da cidade e viu um cobrador de impostos chamado Levi sentado no local onde se coletavam impostos. “Siga-me”, disse-lhe Jesus,
28 'Bhɛ yrɛ do 'ɛ ꞊nɔɔ bhe, 'ke Levi 'e 'wlɛnle, 'kee‑ 'ploole ‑yaa' ye 'ɛ ma; 'bhɛɛ‑ 'kee‑ gele‑ dɔlɛ Zesu zi.
28 e Levi se levantou, deixou tudo e o seguiu.
29 'Bhɛ blaan, 'ke Levi Zesu 'lɛwɛɛ pɛ ‑koo ‑gbɛnɛ do klɛle‑ ‑a ba ‑lɛ ma. 'Bhɛɛ‑ 'kee‑ 'nisrakun mu ‑bebe 'pegee mɛɛ ‑bhɛɛke' mu 'siile 'yee‑ pɛle 'ɛ ma.
29 Mais tarde, Levi ofereceu um banquete em sua casa, em honra de Jesus. Muitos cobradores de impostos e outros convidados comeram com eles,
30 ‑Ayile, 'ke *Farizi mu 'ɛ 'pegee *'Toŋ daan mu 'ɛ ‑o ‑janwole ‑o ‑lɛla' Zesu ma, 'bhɛɛ‑ 'ke ‑o yaa ‑klaŋlanɛ mu 'ɛ 'lrɔkpale dɔɔ: «‑Mɛle ꞊kla 'bhɛɛ‑ 'ka mu 'pegee 'nisrakun mu, 'bhɛɛ‑ mɛɛ 'joo 'yɔɔ‑ mu 'ɛ 'ka ‑o pɛle 'zi 'eke‑ zi ɛɛ?»
30 mas os fariseus e mestres da lei se queixaram aos discípulos: “Por que vocês comem e bebem com cobradores de impostos e pecadores?”.
31 ‑Ayile, 'ke Zesu 'a 'pele ‑o ni dɔɔ: «Mɛɛ 'klɛnyawole mu maza laa dɔ ‑laanɛkpa mi ma 'ke yaa 'e go gadɛ mu ba.
31 Jesus lhes respondeu: “As pessoas saudáveis não precisam de médico, mas sim os doentes.
32 'Naa 'nule‑ mɛɛ ‑lɛdɔɔle mu 'siiyrɛ‑ ꞊nɔɔ 'kaa ‑o nu ‑Waanbhaa' ba, 'duŋ‑ 'mi ꞊nwa ‑za 'yɔɔ‑ klɛ mu ‑la 'siilɛ‑, 'kooko‑ 'ke ‑zadɔwɛɛ ꞊dwa ‑o ma waa ‑za 'yɔɔ‑ mu 'ɛ 'yi, ‑o ploo waa ‑za 'yɔɔ‑ mu 'ɛ ma.»
32 Não vim para chamar os justos, mas sim os pecadores, para que se arrependam”.
33 Mɛɛ 'ke mu pe Zesu ni 'ezin‑ dɔɔ: «Mɛɛ Wiiŋfɛ' Mi Zaan a pɛ ‑klaŋlanɛ mu 'ɛ 'pegee Farizi mu 'ɛ 'mu a ‑klaŋlanɛ mu 'ɛ 'mu 'suŋwla‑, 'bhɛɛ‑ 'mu 'e 'seriwo 'ebebele, 'bhɛɛ‑ 'duŋ‑ 'bhi a pɛ ‑klaŋlanɛ mu 'ɛ 'mu bole ‑o pɛbhlele 'pegee ‑yi 'bhile‑ 'te ‑la ma.»
33 Algumas pessoas disseram a Jesus: “Os discípulos de João Batista jejuam e oram com frequência, e os discípulos dos fariseus também. Por que os seus vivem comendo e bebendo?”.
34 'Bhɛ klɛle 'tɛ, 'ke Zesu 'a 'pele ‑o ni dɔɔ: «'Ke ‑o mɛɛ mu ‑siila le do dɔyrɛ ꞊nɔɔ, 'ka 'kpee ma ‑o sɔ 'suŋwlale 'ke ‑woo ‑o bhɛgwlɛn le ‑nɔɔ 'ɛ ‑din 'waati 'la ba ɛɛ?
34 Jesus respondeu: “Por acaso os convidados de um casamento jejuam enquanto festejam com o noivo?
35 'Duŋ‑ 'ke le drɛɛ ‑nɔɔ 'ɛ ‑gwa ‑o ‑din 'waati 'la ba, ‑o nu 'sɔlɛ‑ 'suŋwlale 'tɛ.»
35 Um dia, porém, o noivo lhes será tirado, e então jejuarão”.
36 'Bhɛ 'yi 'tɛ, 'ke Zesu ‑gɔɔn do bɔle‑ ‑o ni 'ezin‑ dɔɔ: «Mɛɛ do 'kpɔ laa sɔ sɔpee' 'nɛ do 'kanle ‑yaa' dunɛ‑ drɛɛ 'ɛ ma, 'bhɛɛ‑ ‑e yaa ‑dunɛ gwe 'ɛ 'yisra‑ 'bhɛ 'le. 'Kee‑ 'bhɛ ꞊kla, ‑e nu dunɛ‑ drɛɛ 'ɛ 'peedɛlɛ, 'bhɛɛ‑ sɔpee' drɛɛ 'ɛ yaa gaa dunɛ‑ gwe 'ɛ ta.
36 Jesus também lhes apresentou a seguinte ilustração: “Ninguém rasgaria um pedaço de tecido de uma roupa nova para remendar uma roupa velha. Se o fizesse, estragaria a roupa nova, e o remendo não se ajustaria à roupa velha.
37 'Bhɛɛ‑ 'ezin‑, mɛɛ 'kedo‑ 'kpɔ 'laa ‑wɛɛn drɛɛ kla wi 'flɛ 'floko gwe mu 'yi. 'Kee‑ 'bhɛ ꞊kla, ‑wɛɛn drɛɛ 'ɛ 'plii bhla 'ɛ zi, ‑e nu wi 'flɛ 'floko gwe mu 'ɛ 'peedɛlɛ, 'bhɛɛ‑ ‑e klalaa' 'trɛ ma, 'bhɛɛ‑ 'woo‑ 'floko mu 'ɛ ‑o 'gbu klɛ 'siɛ pɛ 'le 'bhɛ klɛgbɛya 'ɛ gbɛɛn‑ bhe.
37 “E ninguém colocaria vinho novo em velhos recipientes de couro. Os recipientes velhos se arrebentariam, deixando vazar o vinho e estragando o recipiente.
38 'Duŋ‑ ‑o sɔ ‑wɛɛn drɛɛ 'klale 'floko drɛɛ mu ‑la ‑yi.
38 Vinho novo deve ser guardado em recipientes novos.
39 'Ezin‑, mɛɛ 'kedo‑ 'kpɔ 'laa dɔ ‑wɛɛn drɛɛ mile ‑la 'kee‑ ‑yaan ‑wɛɛn gwe mile 'le gban. ‑Amasrɔyi mɔkpɛn' 'a pe dɔɔ: ‹‑Wɛɛn gwe ‑lrele' ‑yiya' ‑wɛɛn drɛɛ ni.›»
39 E ninguém que bebe o vinho velho escolhe beber o vinho novo, pois diz: ‘O vinho velho é melhor’”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.