Atos 19
Anutu Sua Kini Potomaxana (MNA) vs ARC
1 Indeeŋe Apolos imbotmbot kar Korin na, Paulus iwwa pa karkari ta timbotmbot abal uteene na, mi ipombolmbol zin urlaŋana kan ma ila ila ma isula kar Epesus. Ila mi indeeŋe wal pakan ta titoto Yesu i,
1 E sucedeu que, enquanto Apolo estava em Corinto, Paulo, tendo passado por todas as regiões superiores, chegou a Éfeso e, achando ali alguns discípulos,
2 to iwi zin. Iso: “Parei, indeeŋe ta niom kuurla na, kakam Bubuŋana Potomŋana tomini, som som?” Mi zin tipekel ma tiso: “E-e, niam amleŋ sua sa pa Bubuŋana Potomŋana som.”
2 disse-lhes: Recebestes vós já o Espírito Santo quando crestes? E eles disseram-lhe: Nós nem ainda ouvimos que haja Espírito Santo.
3 Paulus iso: “Ambai. Mi yok kamŋana pareiŋana ta tikam piom na?” To tiso: “Yok kamŋana ta ki Yoan na.”
3 Perguntou-lhes, então: Em que sois batizados, então? E eles disseram: No batismo de João.
4 Tabe Paulus iso: “Yok kamŋana ki Yoan, ina iwe kilalan pizin wal ta titooro lelen mi tizem sanaana kizin. Mi Yoan iso pizin tomtom be tiurla ki tomtom toro tabe imar pa kaimer na. Mi ina Yesu tau.”
4 Mas Paulo disse: Certamente João batizou com o batismo do arrependimento, dizendo ao povo que cresse no que após ele havia de vir, isto é, em Jesus Cristo.
5 Tileŋ na, tikam yok pataaŋa pa Merere Yesu zaana.
5 E os que ouviram foram batizados em nome do Senhor Jesus.
6 Mi Paulus iur namaana isalakaala zin, to Bubuŋana Potomŋana imar isalakaala zin lup. To timaŋga na, tiso sua ila karkari kalŋan, mi tiwe Anutu kwoono ma tiso kalŋaana pizin tomtom.
6 E, impondo-lhes Paulo as mãos, veio sobre eles o Espírito Santo; e falavam línguas e profetizavam.
7 Zin tomooto tana ko kembei laamuru mi ru sa.
7 Estes eram, ao todo, uns doze varões.
8 Mi puulu tel, ta Paulus ziŋan zin Yuda tiparzorzooro pa Anutu peeze kini lela lupŋana muriini kizin. Ni imototo som. Kwoono imbol mi izzokatkat sua. Pa iso ikam zin ma tiurla.
8 E, entrando na sinagoga, falou ousadamente por espaço de três meses, disputando e persuadindo-os acerca do Reino de Deus.
9 Tamen zin pakan na, ŋgar kizin imbol. Tabe tiurla som, mi tipiri sua sananŋana pa Merere zaala kini ila iwal biibi matan. To Paulus izem zin, mi ikam zin wal ta titoto Yesu i ma tila. Mi aigule ta boozomen ziŋan tiluplup zin lela ruumu biibi ki Tiranus, mi tizzo sua.
9 Mas, como alguns deles se endurecessem e não obedecessem, falando mal do Caminho perante a multidão, retirou-se deles e separou os discípulos, disputando todos os dias na escola de um certo Tirano.
10 Tikamam ta kembei ma irao ndaama ru. Tabe zin Yuda mi Grik ta timbot lele pakaana biibi ki Asia na, timap tileŋ Merere sua kini.
10 E durou isto por espaço de dois anos, de tal maneira que todos os que habitavam na Ásia ouviram a palavra do Senhor Jesus, tanto judeus como gregos.
11 Anutu ipombolmbol Paulus ma itortooro mos mburanŋan ma tiwedet. Mos tana tipa ndel kat.
11 E Deus, pelas mãos de Paulo, fazia maravilhas extraordinárias,
12 Ikamam ma sombe koroŋ kini riŋariŋa kembei ta kawaala kini pakanpakan na ila ise wal meteŋan, to nin ndabok. Mi zin tau bubuŋana sananŋan tiru pizin na, tiyotyooto pizin ma nin ambai.
12 de sorte que até os lenços e aventais se levavam do seu corpo aos enfermos, e as enfermidades fugiam deles, e os espíritos malignos saíam.
13 Zin Yuda pakan ta tizirziiri bubuŋana sananŋan na, zin timbotmbot i. Mi tiwwa ma tiso tiziiri bubuŋana sananŋan pizin tomtom pa Merere Yesu zaana tomini. Tana tizzo sorok pizin bubuŋana sananŋan ta kembei: “Yesu ta Paulus izzoyaryaara uruunu i, ta nio aŋmender se ni zaana mi aŋur sua piom be koyooto.”
13 E alguns dos exorcistas judeus, ambulantes, tentavam invocar o nome do Senhor Jesus sobre os que tinham espíritos malignos, dizendo: Esconjuro-vos por Jesus, a quem Paulo prega.
14 Mi Yuda ta, zaana Seba. Ni biibi ta kizin patoronŋana kan na, lutuunu bizin lamata mi ru ta tikamam ta kembei tomini.
14 Os que faziam isto eram sete filhos de Ceva, judeu, principal dos sacerdotes.
15 Tamen aigule ta na, tikam ta kembei, mi bubuŋana sananŋana ipekel kalŋan ma iso: “Yesu, nio aŋute i. Mi Paulus na, aŋleŋleŋ uruunu. Mi niom tina na, aŋkankaana piom.”
15 Respondendo, porém, o espírito maligno, disse: Conheço a Jesus e bem sei quem é Paulo; mas vós, quem sois?
16 To tomtom tau bubuŋana sananŋana izeebi na, imaŋga mi ipun zin ma ruŋgun isaana. Pa mburaana ilip kat pizin. Mi iraraaza mburu kizin ma isu lene lup. To timaŋga na tiko pa ruumu tana ma tila len.
16 E, saltando neles o homem que tinha o espírito maligno e assenhoreando-se de dois, pôde mais do que eles; de tal maneira que, nus e feridos, fugiram daquela casa.
17 Zin Yuda ma zin Grik ta boozomen ta timbot kar Epesus na, tileŋ urun, to motoŋana biibi ikam zin, mi tiwidit Merere Yesu zaana ma isala ta kor a.
17 E foi isto notório a todos os que habitavam em Éfeso, tanto judeus como gregos; e caiu temor sobre todos eles, e o nome do Senhor Jesus era engrandecido.
18 Mi wal urlaŋan boozomen timar ma tizzwe mbulu kizin sananŋan ila iwal matan.
18 Muitos dos que tinham crido vinham, confessando e publicando os seus feitos.
19 Mi wal boozomen ta tikamam naborou na, timar raama ro kizin ta naborou kan sua izze i. To iwal biibi tirre, mi tiswiri sala you ma ikan ma imap. Beso titoombo tirobon ro kizin tana kadoono na, sorok som kat Ko irao kembei pat milmilŋan 50,000 ma iŋgi.
19 Também muitos dos que seguiam artes mágicas trouxeram os seus livros e os queimaram na presença de todos, e, feita a conta do seu preço, acharam que montava a cinquenta mil peças de prata.
20 Ina zaala tana ta Merere ipombol sua kini ma irak ma irao lele. Pa sua iloondo raama mburaana. Tabe zin wal ta tiurla i, timasak ma tiwe boozo.
20 Assim, a palavra do Senhor crescia poderosamente e prevalecia.
21 Uraata ti ilae, mana kaimer to Bubuŋana ipazal Paulus, mi ni ikam ŋgar be ipa ma ila pa lele pakaana ki Masedonia ma Akaia, tona imiili mini pa Yerusalem. Mi ikam ŋgar ta kembei. Iso: “Aŋla tiŋga muŋgu, mi kaimer to ko aŋla aŋre zin Rom kan tomini.”
21 E, cumpridas estas coisas, Paulo propôs, em espírito, ir a Jerusalém, passando pela Macedônia e pela Acaia, dizendo: Depois que houver estado ali, importa-me ver também Roma.
22 Tana iŋgo Timoti mi Erastus, gaabaŋana ru ta tiuluuli pa uraata i, be timuuŋgu ma tila Masedonia. Mi ni imbot ŋana ri isu lele pakaana ki Asia.
22 E, enviando à Macedônia dois daqueles que o serviam, Timóteo e Erasto, ficou ele por algum tempo na Ásia.
23 Indeeŋe mazwaana tana, Merere zaala kini iwe uunu pa malmal biibi ma ipet su kar Epesus.
23 Naquele mesmo tempo, houve um não pequeno alvoroço acerca do Caminho.
24 Tomtom ta, ni zaana Demitrius. Ni uraata kini be iurpewe zin koroŋ pa pat silba. Mi koroŋ ta, ta ni iurpewe zin na, ina urum ki merere Artemis kunun. Zin uraata kan kini timbelmbel pat kamŋana pa koroŋ ta tana.
24 Porque um certo ourives da prata, por nome Demétrio, que fazia, de prata, nichos de Diana, dava não pouco lucro aos artífices,
25 Tana Demitrius iboobo zin uraata kan kini ma timar, mi ziŋan tomtom pakan ta uraata kizin raraate na, tilup zin. To imaŋga na iso pizin.
25 aos quais, havendo-os ajuntado com os oficiais de obras semelhantes, disse: Varões, vós bem sabeis que deste ofício temos a nossa prosperidade;
26 Mi Paulus tana, niom ituyom kere i mi keleŋi lup kek. Ni kwo mbolŋana, mi inoknok sua ta kembei: ‘Merere kunun ta tomtom tiurpe pa naman na, ina Merere ŋonoono som.’ Tana ipandelndel zin Epesus kan boozo ma titooro zin kek. Mi iŋgi be ikam Asia ka tomtom bizin ma timap i.
26 e bem vedes e ouvis que não só em Éfeso, mas até quase em toda a Ásia, este Paulo tem convencido e afastado uma grande multidão, dizendo que não são deuses os que se fazem com as mãos.
27 Tana aŋso kere iti kek? Pa iŋgi be toporou sala pataŋana i. Pa to tana ko ikam ikam ma tomtom tirepiili uraata kiti. Mi tina men som. Ko ikam pataŋana pa merere kiti zaanaŋana Artemis tomini. Pa ina kola ikam ma urum kini iwe koroŋ sorok. Mi Artemis zaana ta kembena. Koozi zin iwal biibi ki Asia mi toono ta boozomen tipakuri. Tamen Paulus ko ikam ma iwe koroŋ sorok.”
27 Não somente há o perigo de que a nossa profissão caia em descrédito, mas também de que o próprio templo da grande deusa Diana seja estimado em nada, vindo a majestade daquela que toda a Ásia e o mundo veneram a ser destruída.
28 Zin tileŋ sua tana, to ipas keten ma tau timaŋga ma kalŋan izalla ma tiso: “Artemis, ni merere kiti Epesus. Ni ta zaana biibi tau!”
28 Ouvindo isto, encheram-se de ira e clamaram, dizendo: Grande é a Diana dos efésios!
29 Molo som na, orooro isala ma irao kar biibi. To keten malmal mi titeege lae pa Gaius ziru Aristakus. Pa ziŋan Paulus tiwwa tau. Wal ru tina, zin Masedonia kan. Karau lae pizin mi tiyaaru tataata zin ma tila lele tau iwal biibi tiluplup zin su pa i.
29 E encheu-se de confusão toda a cidade, e unânimes correram ao teatro, arrebatando a Gaio e a Aristarco, macedônios, companheiros de Paulo na viagem.
30 Paulus, ni iso ila ipet iwal biibi matan be iso sua pizin. Tamen wal pakan ta titoto Yesu i tipeteke i.
30 E, querendo Paulo apresentar-se ao povo, não lho permitiram os discípulos.
31 Mi guraaba pakan ki Paulus ta timborro lele pakaana ki Asia na, zin tomini tipeteke la pini be ila iso ruŋguunu pizin iwal biibi tana pepe.
31 Também alguns dos principais da Ásia, que eram seus amigos, lhe rogaram que não se apresentasse no teatro.
32 Mi iwal biibi ta timbotmbot na, tikamam orooro ma kalŋan izalla ta kor a. Tomtom pakan kalŋan izalla pa koroŋ ta, mi pakan tizzo len sorok pa sua toro. Pa zin boozo ta timar tilup zin na, tiute lupŋana tana ka uunu som.
32 Uns, pois, clamavam de uma maneira, outros, de outra, porque o ajuntamento era confuso; e os mais deles não sabiam por que causa se tinham ajuntado.
33 To zin Yuda timaŋga na tipusuk Alisande ma ila ta mataana a. Mi tomtom pakan tire i, to tiso ko ni ta iwe uunu pa malmal tana. To Alisande iur namaana pizin iwal biibi be lele ikam kiŋ mibe isope zin.
33 Então, tiraram Alexandre dentre a multidão, impelindo-o os judeus para diante; e Alexandre, acenando com a mão, queria dar razão disto ao povo.
34 Tamen zin matan ila na, tikilaali kembei ni Yuda. To tilup kwon mi kalŋan isala ta kor a. Tiso: “Artemis, ni merere kiti Epesus. Ni ta zaana biibi tau!” Tinoknok ta kembei ma irao mazwaana moloŋana ri.
34 Mas, quando conheceram que era judeu, todos unanimemente levantaram a voz, clamando por espaço de quase duas horas: Grande é a Diana dos efésios!
35 — ausente —
35 Então, o escrivão da cidade, tendo apaziguado a multidão, disse: Varões efésios, qual é o homem que não sabe que a cidade dos efésios é a guardadora do templo da grande deusa Diana e da imagem que desceu de Júpiter?
36 — ausente —
36 Ora, não podendo isto ser contraditado, convém que vos aplaqueis e nada façais temerariamente;
37 Pa wal ta kakam zin ma timar i, zin tipasaana urum ka kosa sa som. Mi tikam sua repiiliŋana sa pa merere Artemis som.
37 porque estes homens que aqui trouxestes nem são sacrílegos nem blasfemam da vossa deusa.
38 Sombe Demitrius mi waene bizin ta ziŋan tikamam uraata na len sua sa pa tomtom sa, na irao timbot ma ni ka aigule. Pa zin bibip ki titirtiiri sua i, ta timbotmbot i. Tana zin irao tila kizin, to ziŋan tiurpe sua.
38 Mas, se Demétrio e os artífices que estão com ele têm alguma coisa contra alguém, há audiências e há procônsules; que se acusem uns aos outros.
39 Mi sombe sua pakan sa ta leleyom be koso, na kuur la lupŋana ki kar namaana be titiiri mi tiurpe. Naso koto tutu kiti.
39 Mas, se alguma outra coisa demandais, averiguar-se-á em legítimo ajuntamento.
40 Pa koozi iti tososor pa mbulu kek. Tere na, orooro tiŋgi ka uunu sa som. Mbulu ta koozi kakam na, sombe tiwi iti pa ka uunu, ko tepekel be parei?”
40 Na verdade, até corremos perigo de que, por hoje, sejamos acusados de sedição, não havendo causa alguma com que possamos justificar este concurso.
41 Tana iso makiŋ, mi kaimer mana iso: “Kala leyom!” To timureege ma tila len.
41 E, tendo dito isto, despediu o ajuntamento.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.