1 Reis 18
mkw (MKW) vs NVI
1 Bilumbu mingi lutaka mpe na mvula ya tatu, Yave tubaka na Eliya: «Kwenda mpe nge talana na Akabe, samu ti mu ke nokisa mvula na ntoto.»
1 Depois de um longo tempo, no terceiro ano da seca, a palavra do Senhor veio a Elias: "Vá apresentar-se a Acabe, pois enviarei chuva sobre a terra".
2 Eliya kwendaka samu na kutalana na mantwala ya Akabe.
2 E Elias foi. Como a fome era grande em Samaria,
3 Akabe bokilaka Obadyawu, mfumu ya yinzo ya ntinu. Obadyawu vwandaka zitisa mingi Yave.
3 Acabe convocou Obadias, o responsável por seu palácio, homem que temia muito ao Senhor.
4 Ntangu Yezabele vwandaka manisa na kufwa mimbikudi ya Yave, Obadyawu bakaka mimbikudi nkama (100) mpe yandi bumbaka bawu na bantadi zole. Yandi tulaka mimbikudi makumi tanu, makumi tanu na konso ntadi mpe yandi vwandaka dikila bawu na mampa mpe maza.
4 Enquanto Jezabel estava eliminando os profetas do Senhor, Obadias reuniu cem profetas e os escondeu em duas cavernas, cinqüenta em cada uma, e lhes forneceu comida e água.
5 Akabe tubaka na Obadyawu: «Beto kwenda tambula na yinsi nyonso, na bisika ke na bayinto mpe midimba. Kuzaba ve kana beto ke kuzwa matiti, samu na kudikila bampunda ya beto, na bampunda ya beto ya mutela ya nkufi. Yawu ke sala ti beto bika na kufwa bibulu ya beto.»
5 Certa vez Acabe disse a Obadias: "Vamos a todas as fontes e vales do país. Talvez consigamos achar um pouco de capim para manter vivos os cavalos e as mulas e assim não será preciso matar nenhum animal".
6 Bawu kabulaka yinsi yina samu na kwenda tambula na kati ya yawu. Akabe bakaka nzila ya yandi, yandi mosi. Obadyawu mpe bakaka nzila ya yandi, yandi mosi.
6 De modo que dividiram o território que iam percorrer; Acabe foi numa direção e Obadias noutra.
7 Ntangu Obadyawu vwandaka tambula na nzila, yandi yitukaka na kutala ti Eliya me bwabana yandi. Obadyawu zabaka Eliya, yandi kubwaka kisisi na ntoto mpe yandi tubaka: «Yayi ni nge mfumu ya munu Eliya?»
7 Quando Obadias estava a caminho, Elias o encontrou. Obadias o reconheceu, inclinou-se até o chão e perguntou: "És tu mesmo, meu senhor Elias? "
8 Eliya vutulaka: «Ya kele ni munu. Kwenda zabisa na mfumu ya nge ti “mu me tala Eliya!”»
8 "Sou", respondeu Elias. "Vá dizer ao seu senhor: Elias está aqui. "
9 Na yina, Obadyawu tubaka: «Wapi disumu yina mu me sala, munu kisadi ya nge, samu ti nge yekula munu na maboko ya Akabe, samu ti yandi tumisa ti ba kufwa kwandi munu?
9 "O que eu fiz de errado", perguntou Obadias, "para que entregues o teu servo a Acabe para ser morto?
10 Na Nkumbu ya Yave, Nzambi ya nge ya moyo, mfumu ya munu Akabe fidisaka bantu na bayinsi mpe na bayinsi ya kintinu nyonso samu na kusosa nge. Ntangu bantu ya bayinsi yina mpe bantu ya bayinsi ya kintinu yina vwandaka tuba ti Eliya kele ve awa, Akabe vwandaka tumisa bawu na kudya ndefi mutindu yayi: “Ya tsyelika beto me tala yandi ve.”
10 Juro pelo nome do Senhor, o teu Deus, que não há uma só nação ou reino aonde o rei, meu senhor, não enviou alguém para procurar por ti. E, sempre que uma nação ou reino afirmava que tu não estavas lá, ele os fazia jurar que não conseguiram encontrar-te.
11 Mpe ntangu yayi, nge ke na kutumisa munu, mu kwenda tuba na mfumu ya munu ti mu me tala Eliya!
11 Mas agora me dizes para ir até o meu senhor e dizer-lhe: ‘Elias está aqui’.
12 Ntangu mu ke kuma ntama na nge, mu zaba ve wapi kisika mpeve ya Yave ke nata nge. Mpe ntangu mu ke zabisa Akabe, yandi ke sosa nge, yandi ke tala nge ve, mpe yandi ke kufwa munu. Nge zaba mbote ti munu kisadi ya nge, mu ke zitisaka Yave katuka buntwenya ya munu.
12 Não sei para onde o Espírito do Senhor poderá levar-te quando eu te deixar. Se eu for dizer a Acabe e ele não te encontrar, ele me matará. E eu, que sou teu servo, tenho adorado o Senhor desde a minha juventude.
13 Mfumu ya munu, ba zabisaka nge ve mambu yina mu salaka ntangu yina Yezabele vwandaka kufwa mimbikudi ya Yave? Mu bumbaka mimbikudi nkama (100) ya Yave. Mu bumbaka bawu na kati ya bantadi zole, mu kabulaka bawu makumi tanu, makumi tanu na konso ntadi. Mu vwandaka dikila bawu na mampa mpe maza.
13 Por acaso não ouviste, meu senhor, o que eu fiz enquanto Jezabel estava matando os profetas do Senhor? Escondi cem dos profetas do Senhor em duas cavernas, cinqüenta em cada uma, e os abasteci de comida e água.
14 Mpe ntangu yayi, nge ke na kutumisa munu na kwenda tuba na mfumu ya munu ti mu me tala Eliya! Yandi ke kufwa munu!»
14 E agora me dizes para ir ao meu senhor e dizer-lhe: ‘Elias está aqui’. Ele vai me matar! "
15 Kasi Eliya tubaka: «Na Nkumbu ya Yave, Nzambi ya binwani, Nzambi ya moyo yina mu ke sadilaka, bubu yayi, mu ke kwenda talana na mantwala ya Akabe.»
15 E disse Elias: "Juro pelo nome do Senhor dos Exércitos, a quem eu sirvo, que hoje eu me apresentarei a Acabe".
16 Obadya kwendaka bwabana Akabe mpe yandi pesaka nsangu yina na sika ya Akabe mpe Akabe kwendaka samu na kubwabana Eliya.
16 Então Obadias dirigiu-se a Acabe e passou-lhe a informação, e Acabe foi ao encontro de Elias.
17 Ntangu Akabe talaka Eliya, yandi tubaka: «Ni nge me kotisa mpasi na kati ya Isayeli?»
17 Quando viu Elias, disse-lhe: "É você mesmo, perturbador de Israel? "
18 Eliya vutulaka: «Ni munu ve me kotisa mpasi na kati ya Isayeli. Kasi ni nge na dikanda ya tata ya nge, samu ti beno me tumama ve na bantumunu ya Yave mpe beno ke na kusambila banzambi Baale.
18 "Não tenho perturbado Israel", Elias respondeu. "Mas você e a família do seu pai têm. Vocês abandonaram os mandamentos do Senhor e seguiram os baalins.
19 Ntangu yayi, kutikisa bantu nyonso ya Isayeli pene-pene ya munu, kuna na mongo ya Kaamele. Kutikisa mpe bankama yiya na makumi tanu (450) ya mimbikudi ya nzambi Baale na bankama yiya (400) ya mimbikudi ya Asela, nzambi ya kento, bayina ke kudyaka na mesa ya Yezabele.»
19 Agora convoque todo o povo de Israel para encontrar-se comigo no monte Carmelo. E traga os quatrocentos e cinqüenta profetas de Baal e os quatrocentos profetas de Aserá, que comem à mesa de Jezabel. "
20 Akabe fidisaka bantumwa na kwenda bokila bantu nyonso ya Isayeli mpe yandi kutikisaka mimbikudi na mongo ya Kaamele.
20 Acabe convocou então todo o Israel e reuniu os profetas no monte Carmelo.
21 Eliya belamaka na mantwala ya bantu nyonso mpe yandi tubaka: «Tii wapi ntangu beno ke tatamana na kulanda banzila zole? Kana ni Yave kele Nzambi, beno sadila yandi! Kana ni Baale, beno sadila yandi!» Mpe ata muntu pesaka yandi mvutu.
21 Elias dirigiu-se ao povo e disse: "Até quando vocês vão oscilar entre duas opiniões? Se o Senhor é Deus, sigam-no; mas, se Baal é Deus, sigam-no". O povo, porém, nada respondeu.
22 Eliya tubaka dyaka: «Mumbikudi ya Yave yina me bikana awa kaka ni munu, kasi mimbikudi ya nzambi Baale kele bankama yiya na makumi tanu (450).
22 Disse então Elias: "Eu sou o único que restou dos profetas do Senhor, mas Baal tem quatrocentos e cinqüenta profetas.
23 Bika ti na natina beto bangombe zole ya mbakala. Mimbikudi ya nzambi Baale ke soola ngombe mosi, bawu ke zenga yawu na bandambu mingi mpe bawu ke tula yawu na zulu ya bankuni ata kutula tiya. Mpe munu, mu ke baka ngombe ya nkaka ya mbakala, mu ke tula yawu na zulu ya bankuni mpe mu ke tula ve tiya.
23 Tragam dois novilhos. Escolham eles um, e cortem-no em pedaços e o ponham sobre a lenha, mas não acendam fogo. Eu prepararei o outro novilho e o colocarei sobre a lenha, e também não acenderei fogo nela.
24 Na manima, bawu ke sambila na nkumbu ya nzambi ya bawu, munu mpe, mu ke sambila na Nkumbu ya Yave. Nzambi yina ke fidisa tiya, ni yandi kele Nzambi.» Bantu nyonso vutulaka: «Ya ke dyambu ya mbote.»
24 Então vocês invocarão o nome do seu deus, e eu invocarei o nome do Senhor. O deus que responder por meio do fogo, esse é Deus". Então todo o povo disse: "O que você disse é bom".
25 Eliya tubaka na mimbikudi ya nzambi Baale: «Beno soola ngombe mosi samu na beno. Beno kubika yawu, ni beno kubanda, samu ti beno kele mingi. Beno sambila na nkumbu ya nzambi ya beno, kasi beno kutula ve tiya.»
25 Elias disse aos profetas de Baal: "Escolham um dos novilhos e preparem-no primeiro, visto que vocês são tantos. Clamem pelo nome do seu deus, mas não acendam o fogo".
26 Bawu bakaka ngombe yina ba pesaka bawu mpe ba kubikaka yawu. Bawu sambilaka na nkumbu ya nzambi Baale, kubanda na suka tii na midi, bawu vwandaka tuba: «Baale pesa beto mvutu!» Kasi bawu kuzwaka ata mvutu mpe ata ndinga wakanaka ve. Bawu vwandaka duzumuka na kubina na mantwala ya kiyokolo ya minkayulu yina ba yidikaka.
26 Então pegaram o novilho que lhes foi dado e o prepararam. E clamaram pelo nome de Baal desde a manhã até o meio-dia. "Ó Baal, responde-nos! ", gritavam. E dançavam em volta do altar que haviam feito. Mas não houve nenhuma resposta; ninguém respondeu.
27 Na midi, Eliya bandaka na kuseka bawu, yandi tubaka: «Beno looka dyaka ngolo, samu ti yandi kele nzambi, kuzaba ve kana yandi ke na kubanza na mwa dyambu, to yandi ke na bisalu mingi ya kusala to yandi ke na nzyetolo. Kuzaba ve kana yandi kele ya kulala, mpe kana yandi ke vumbuka.»
27 Ao meio-dia Elias começou a zombar deles. "Gritem mais alto! ", dizia, "já que ele é um deus. Quem sabe está meditando, ou ocupado, ou viajando. Talvez esteja dormindo e precise ser despertado. "
28 Bawu lookaka dyaka na ngolo mingi mpe bawu vwandaka lwalisa banzutu ya bawu na bambele ya mvita mpe na madyonga, mutindu vwandaka kinkulu ya bawu. Bawu salaka mutindu yina tii ntangu menga bandaka na kubasika bawu na banzutu.
28 Então passaram a gritar ainda mais alto e a ferir-se com espadas e lanças, de acordo com o costume deles, até sangrarem.
29 Na manima ya midi, bawu vwandaka tutuka tii na ntangu ya kupesa munkayulu ya nkokila. Kasi bawu kuzwaka ata mvutu, ata ndinga wakanaka ve mpe ata kidimbu mosi salamaka ve.
29 Passou o meio-dia, e eles continuaram profetizando em transe até a hora do sacrifício da tarde. Mas não houve resposta alguma; ninguém respondeu, ninguém deu atenção.
30 Na yina, Eliya bokilaka bantu nyonso: «Beno belama na sika ya munu.» Bantu nyonso belamaka na sika ya Eliya, Eliya bongisaka kiyokolo ya minkayulu ya Yave samu ti yawu vwandaka ya kumwangana.
30 Então Elias disse a todo o povo: "Aproximem-se de mim". O povo aproximou-se, e Elias reparou o altar do Senhor, que estava em ruínas.
31 Eliya bakaka matadi kumi na zole mutindu kele lutangu ya bifumba ya bana ya Yakobi, ni na yandi Yave tubaka mutindu yayi: «Nkumbu ya nge ke kuma Isayeli.»
31 Depois apanhou doze pedras, uma para cada tribo dos descendentes de Jacó, a quem a palavra do Senhor tinha sido dirigida, e disse: "Seu nome será Israel".
32 Na matadi yina, Eliya yidikaka kiyokolo ya minkayulu na Nkumbu ya Yave. Yandi timunaka dibulu yina vwandaka zunga kisika yina. Dibulu yango lenda kota keba ve Baseya zole ya bambuma.
32 Com as pedras construiu um altar em honra do nome do Senhor, e cavou ao redor do altar uma valeta com capacidade de duas medidas de semente.
33 Eliya yidikaka bankuni, yandi zengaka ngombe ya mbakala mpe yandi tulaka yawu na zulu ya bankuni.
33 Depois arrumou a lenha, cortou o novilho em pedaços e o pôs sobre a lenha. Então lhes disse: "Encham de água quatro jarras grandes e derramem-na sobre o holocausto e sobre a lenha".
34 Eliya tubaka na bantu yina vwandaka kuna: «Beno fulusa mayuki yiya na maza mpe beno kwiza dukula maza na zulu ya Munkayulu ya Kuyoka mpe na zulu ya bankuni.» Bawu salaka yawu, Eliya tubaka dyaka: «Beno sala dyaka yawu na mbala ya zole.» Bawu salaka dyaka yawu. Eliya tubaka dyaka: «Beno sala dyaka yawu na mbala ya tatu.» Bawu salaka dyaka yawu na mbala ya tatu.
34 "Façam-no novamente", disse, e eles o fizeram de novo. "Façam-no pela terceira vez", ordenou, e eles o fizeram pela terceira vez.
35 Maza mwanganaka na balweka nyonso ya kiyokolo ya minkayulu mpe ba fulusaka dibulu na maza.
35 A água escorria do altar, chegando a encher a valeta.
36 Ntangu ya kupesa munkayulu, mumbikudi Eliya belamaka mpe yandi tubaka: «Yave, Nzambi ya Abalayami, Nzambi ya Isaaki mpe ya Isayeli, lakisa bubu yayi ti, ni nge kele Nzambi na Isayeli. Mpe ti mu kele kisyelo ya nge mpe ti ni nge me tumisa munu na kusala mambu nyonso yayi.
36 À hora do sacrifício, o profeta Elias colocou-se à frente e orou: "Ó Senhor, Deus de Abraão, de Isaque e de Israel, que hoje fique conhecido que tu és Deus em Israel e que sou o teu servo e que fiz todas estas coisas por ordem tua.
37 Yave pesa munu mvutu. Pesa munu mvutu, samu ti bantu yayi ndima ti nge Yave, nge kele Nzambi mpe ni nge ke vutulaka bantima ya bawu na sika ya nge.»
37 Responde-me, ó Senhor, responde-me, para que este povo saiba que tu, ó Senhor, és Deus, e que fazes o coração deles voltar para ti".
38 Na yina, tiya ya Yave kulumukaka, yawu yokaka munkayulu, bankuni, matadi, na ntoto mpe yawu yumisaka maza yina vwandaka na kati ya dibulu.
38 Então o fogo do Senhor caiu e queimou completamente o holocausto, a lenha, as pedras e o chão, e também secou totalmente a água na valeta.
39 Ntangu bantu nyonso ya Isayeli talaka mambu yina, bawu kubwaka bizizi na ntoto mpe bawu tubaka: «Ya tsyelika, ni Yave kele Nzambi, ni Yave kele Nzambi!»
39 Quando o povo viu isso, todos caíram prostrados e gritaram: "O Senhor é Deus! O Senhor é Deus! "
40 Eliya tubaka na bawu: «Beno bwila mimbikudi ya nzambi Baale mpe ata mosi ke kima. Ba bwilaka bawu, Eliya nataka bawu na mudimba ya Kisone mpe ni kuna yandi zengaka bawu balaka.»
40 Então Elias ordenou-lhes: "Prendam os profetas de Baal. Não deixem nenhum escapar! " Eles os prenderam, e Elias os fez descer ao riacho de Quisom e lá os matou.
41 Eliya tubaka na Akabe: «Kwenda nge kudya mpe nge kuwa! Samu ti mu ke na kuwa bidumu ya mvula.»
41 E Elias disse a Acabe: "Vá comer e beber, pois já ouço o barulho de chuva pesada".
42 Akabe kwendaka samu na kudya mpe kunwa. Kasi Eliya kwendaka na nsongi ya mongo ya Kaamele, yandi fukamaka mpe tulaka kizizi ya yandi na kati-kati ya makoto ya yandi.
42 Então Acabe foi comer e beber, mas Elias subiu até o alto do Carmelo, dobrou-se até o chão e pôs o rosto entre os joelhos.
43 Na manima, yandi tubaka na kisadi ya yandi: «Mulemvo ya nge! Yuluka dyaka mpe nge tala na lweka ya mubu.» Kisadi yulukaka, yandi talaka mpe yandi vutukaka. Na yina, yandi tubaka: «Mu me tala kima ve, Eliya vutulaka yandi bambala nsambwadi na kwendaka tala.»
43 "Vá e olhe na direção do mar", disse ao seu servo. E ele foi e olhou. "Não há nada lá", disse ele. Sete vezes Elias mandou: "Volte para ver".
44 Ntangu kisadi yina vutukaka na mbala ya nsambwadi, yandi tubaka: «Mu me tala dituti ya fyoti mutindu dikofi ya diboko ya muntu, yawu ke na kwiza na lweka ya mubu.» Eliya tumisaka yandi mutindu yayi: «Kwenda zabisa na Akabe yandi kubika pusu-pusu ya mvita mpe yandi kwenda, samu ti mvula kukabikisa yandi ve.»
44 Na sétima vez o servo disse: "Uma nuvem tão pequena quanto a mão de um homem está se levantando do mar". Então Elias disse: "Vá dizer a Acabe: Prepare o seu carro e desça, antes que a chuva o impeça".
45 Matuti nyonso ya zulu kumaka ndombe. Mupepe fulaka mpe mvula ya nene bandaka na kunoka. Akabe yulukaka na zulu ya pusu-pusu ya yandi ya mvita mpe yandi kwendaka na Yizelele.
45 Enquanto isso, nuvens escuras apareceram no céu, começou a ventar e começou a chover forte, e Acabe partiu de carro para Jezreel.
46 Lulendo ya Yave vwandaka na Eliya. Eliya kangaka singa ya yandi ya luketo mpe yandi kimaka mbangu na mantwala ya Akabe tii na nkotolo ya Yizelele.
46 O poder do Senhor veio sobre Elias, e este, prendendo a capa com o cinto, correu à frente de Acabe por todo o caminho até Jezreel.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 18, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.