1 Reis 18
mkw (MKW) vs ARIB
1 Bilumbu mingi lutaka mpe na mvula ya tatu, Yave tubaka na Eliya: «Kwenda mpe nge talana na Akabe, samu ti mu ke nokisa mvula na ntoto.»
1 Depois de muitos dias veio a Elias a palavra do Senhor, no terceiro ano, dizendo: Vai, apresenta-te a Acabe; e eu mandarei chuva sobre a terra.
2 Eliya kwendaka samu na kutalana na mantwala ya Akabe.
2 Então Elias foi apresentar-se a Acabe. E a fome era extrema em Samária.
3 Akabe bokilaka Obadyawu, mfumu ya yinzo ya ntinu. Obadyawu vwandaka zitisa mingi Yave.
3 Acabe chamou a Obadias, o mordomo {ora, Obadias temia muito ao Senhor;
4 Ntangu Yezabele vwandaka manisa na kufwa mimbikudi ya Yave, Obadyawu bakaka mimbikudi nkama (100) mpe yandi bumbaka bawu na bantadi zole. Yandi tulaka mimbikudi makumi tanu, makumi tanu na konso ntadi mpe yandi vwandaka dikila bawu na mampa mpe maza.
4 pois sucedeu que, destruindo Jezabel os profetas do Senhor, Obadias tomou cem profetas e os escondeu, cinqüenta numa cova e cinqüenta noutra, e os sustentou com pão e água};
5 Akabe tubaka na Obadyawu: «Beto kwenda tambula na yinsi nyonso, na bisika ke na bayinto mpe midimba. Kuzaba ve kana beto ke kuzwa matiti, samu na kudikila bampunda ya beto, na bampunda ya beto ya mutela ya nkufi. Yawu ke sala ti beto bika na kufwa bibulu ya beto.»
5 e disse Acabe a Obadias: Vai pela terra a todas as fontes de água, e a todos os rios. Pode ser que achemos erva para salvar a vida dos cavalos e mulas, de maneira que não percamos todos os animais.
6 Bawu kabulaka yinsi yina samu na kwenda tambula na kati ya yawu. Akabe bakaka nzila ya yandi, yandi mosi. Obadyawu mpe bakaka nzila ya yandi, yandi mosi.
6 E repartiram entre si a terra, para a percorrerem; e foram a sós, Acabe por um caminho, e Obadias por outro.
7 Ntangu Obadyawu vwandaka tambula na nzila, yandi yitukaka na kutala ti Eliya me bwabana yandi. Obadyawu zabaka Eliya, yandi kubwaka kisisi na ntoto mpe yandi tubaka: «Yayi ni nge mfumu ya munu Eliya?»
7 Quando, pois, Obadias já estava em caminho, eis que Elias se encontrou com ele; e Obadias, reconhecendo-o, prostrou-se com o rosto em terra e disse: És tu, meu senhor Elias?
8 Eliya vutulaka: «Ya kele ni munu. Kwenda zabisa na mfumu ya nge ti “mu me tala Eliya!”»
8 Respondeu-lhe ele: Sou eu. Vai, dize a teu senhor: Eis que Elias está aqui.
9 Na yina, Obadyawu tubaka: «Wapi disumu yina mu me sala, munu kisadi ya nge, samu ti nge yekula munu na maboko ya Akabe, samu ti yandi tumisa ti ba kufwa kwandi munu?
9 Ele, porém, disse: Em que pequei, para que entregues teu servo na mão de Acabe, para ele me matar?
10 Na Nkumbu ya Yave, Nzambi ya nge ya moyo, mfumu ya munu Akabe fidisaka bantu na bayinsi mpe na bayinsi ya kintinu nyonso samu na kusosa nge. Ntangu bantu ya bayinsi yina mpe bantu ya bayinsi ya kintinu yina vwandaka tuba ti Eliya kele ve awa, Akabe vwandaka tumisa bawu na kudya ndefi mutindu yayi: “Ya tsyelika beto me tala yandi ve.”
10 Vive o Senhor teu Deus, que não há nação nem reino aonde o meu senhor não tenha mandado em busca de ti; e dizendo eles: Aqui não está; então fazia-os jurar que não te haviam achado.
11 Mpe ntangu yayi, nge ke na kutumisa munu, mu kwenda tuba na mfumu ya munu ti mu me tala Eliya!
11 Agora tu dizes: Vai, dize a teu senhor: Eis que Elias está aqui.
12 Ntangu mu ke kuma ntama na nge, mu zaba ve wapi kisika mpeve ya Yave ke nata nge. Mpe ntangu mu ke zabisa Akabe, yandi ke sosa nge, yandi ke tala nge ve, mpe yandi ke kufwa munu. Nge zaba mbote ti munu kisadi ya nge, mu ke zitisaka Yave katuka buntwenya ya munu.
12 E será que, apartando-me eu de ti, o Espírito do Senhor te levará não sei para onde; e, vindo eu dar as novas a Acabe, e não te achando ele, matar-me-á. Todavia eu, teu servo, temo ao Senhor desde a minha mocidade.
13 Mfumu ya munu, ba zabisaka nge ve mambu yina mu salaka ntangu yina Yezabele vwandaka kufwa mimbikudi ya Yave? Mu bumbaka mimbikudi nkama (100) ya Yave. Mu bumbaka bawu na kati ya bantadi zole, mu kabulaka bawu makumi tanu, makumi tanu na konso ntadi. Mu vwandaka dikila bawu na mampa mpe maza.
13 Porventura não disseram a meu senhor o que fiz, quando Jezabel matava os profetas do Senhor, como escondi cem dos profetas do Senhor, cinqüenta numa cova e cinqüenta noutra, e os sustentei com pão e água:
14 Mpe ntangu yayi, nge ke na kutumisa munu na kwenda tuba na mfumu ya munu ti mu me tala Eliya! Yandi ke kufwa munu!»
14 E agora tu dizes: Vai, dize a teu senhor: Eis que Elias está aqui! Ele me matará.
15 Kasi Eliya tubaka: «Na Nkumbu ya Yave, Nzambi ya binwani, Nzambi ya moyo yina mu ke sadilaka, bubu yayi, mu ke kwenda talana na mantwala ya Akabe.»
15 E disse Elias: Vive o Senhor dos exércitos, em cuja presença estou, que deveras hoje hei de apresentar-me a ele.
16 Obadya kwendaka bwabana Akabe mpe yandi pesaka nsangu yina na sika ya Akabe mpe Akabe kwendaka samu na kubwabana Eliya.
16 Então foi Obadias encontrar-se com Acabe, e lho anunciou; e Acabe foi encontrar-se com Elias.
17 Ntangu Akabe talaka Eliya, yandi tubaka: «Ni nge me kotisa mpasi na kati ya Isayeli?»
17 E sucedeu que, vendo Acabe a Elias, disse-lhe: És tu, perturbador de Israel?
18 Eliya vutulaka: «Ni munu ve me kotisa mpasi na kati ya Isayeli. Kasi ni nge na dikanda ya tata ya nge, samu ti beno me tumama ve na bantumunu ya Yave mpe beno ke na kusambila banzambi Baale.
18 Respondeu Elias: Não sou eu que tenho perturbado a Israel, mas és tu e a casa de teu pai, por terdes deixado os mandamentos do Senhor, e por teres tu seguido os baalins.
19 Ntangu yayi, kutikisa bantu nyonso ya Isayeli pene-pene ya munu, kuna na mongo ya Kaamele. Kutikisa mpe bankama yiya na makumi tanu (450) ya mimbikudi ya nzambi Baale na bankama yiya (400) ya mimbikudi ya Asela, nzambi ya kento, bayina ke kudyaka na mesa ya Yezabele.»
19 Agora pois manda reunir-se a mim todo o Israel no monte Carmelo, como também os quatrocentos e cinqüenta profetas de Baal, e os quatrocentos profetas de Asera, que comem da mesa de Jezabel.
20 Akabe fidisaka bantumwa na kwenda bokila bantu nyonso ya Isayeli mpe yandi kutikisaka mimbikudi na mongo ya Kaamele.
20 Então Acabe convocou todos os filhos de Israel, e reuniu os profetas no monte Carmelo.
21 Eliya belamaka na mantwala ya bantu nyonso mpe yandi tubaka: «Tii wapi ntangu beno ke tatamana na kulanda banzila zole? Kana ni Yave kele Nzambi, beno sadila yandi! Kana ni Baale, beno sadila yandi!» Mpe ata muntu pesaka yandi mvutu.
21 E Elias se chegou a todo o povo, e disse: Até quando coxeareis entre dois pensamentos? Se o Senhor é Deus, segui-o; mas se Baal, segui-o. O povo, porém, não lhe respondeu nada.
22 Eliya tubaka dyaka: «Mumbikudi ya Yave yina me bikana awa kaka ni munu, kasi mimbikudi ya nzambi Baale kele bankama yiya na makumi tanu (450).
22 Então disse Elias ao povo: Só eu fiquei dos profetas do Senhor; mas os profetas de Baal são quatrocentos e cinqüenta homens.
23 Bika ti na natina beto bangombe zole ya mbakala. Mimbikudi ya nzambi Baale ke soola ngombe mosi, bawu ke zenga yawu na bandambu mingi mpe bawu ke tula yawu na zulu ya bankuni ata kutula tiya. Mpe munu, mu ke baka ngombe ya nkaka ya mbakala, mu ke tula yawu na zulu ya bankuni mpe mu ke tula ve tiya.
23 Dêem-se-nos, pois, dois novilhos; e eles escolham para si um dos novilhos, e o dividam em pedaços, e o ponham sobre a lenha, porém não lhe metam fogo; e eu prepararei o outro novilho, e o porei sobre a lenha, e não lhe meterei fogo.
24 Na manima, bawu ke sambila na nkumbu ya nzambi ya bawu, munu mpe, mu ke sambila na Nkumbu ya Yave. Nzambi yina ke fidisa tiya, ni yandi kele Nzambi.» Bantu nyonso vutulaka: «Ya ke dyambu ya mbote.»
24 Então invocai o nome do vosso deus, e eu invocarei o nome do Senhor; e há de ser que o deus que responder por meio de fogo, esse será Deus. E todo o povo respondeu, dizendo: É boa esta palavra.
25 Eliya tubaka na mimbikudi ya nzambi Baale: «Beno soola ngombe mosi samu na beno. Beno kubika yawu, ni beno kubanda, samu ti beno kele mingi. Beno sambila na nkumbu ya nzambi ya beno, kasi beno kutula ve tiya.»
25 Disse, pois, Elias aos profetas de Baal: Escolhei para vós: um dos novilhos, e preparai-o primeiro, porque sois muitos, e invocai o nome do Senhor, vosso deus, mas não metais fogo ao sacrifício.
26 Bawu bakaka ngombe yina ba pesaka bawu mpe ba kubikaka yawu. Bawu sambilaka na nkumbu ya nzambi Baale, kubanda na suka tii na midi, bawu vwandaka tuba: «Baale pesa beto mvutu!» Kasi bawu kuzwaka ata mvutu mpe ata ndinga wakanaka ve. Bawu vwandaka duzumuka na kubina na mantwala ya kiyokolo ya minkayulu yina ba yidikaka.
26 E, tomando o novilho que se lhes dera, prepararam-no, e invocaram o nome de Baal, desde a manhã até o meio-dia, dizendo: Ah Baal, responde-nos! Porém não houve voz; ninguém respondeu. E saltavam em volta do altar que tinham feito.
27 Na midi, Eliya bandaka na kuseka bawu, yandi tubaka: «Beno looka dyaka ngolo, samu ti yandi kele nzambi, kuzaba ve kana yandi ke na kubanza na mwa dyambu, to yandi ke na bisalu mingi ya kusala to yandi ke na nzyetolo. Kuzaba ve kana yandi kele ya kulala, mpe kana yandi ke vumbuka.»
27 Sucedeu que, ao meio-dia, Elias zombava deles, dizendo: Clamai em altas vozes, porque ele é um deus; pode ser que esteja falando, ou que tenha alguma coisa que fazer, ou que intente alguma viagem; talvez esteja dormindo, e necessite de que o acordem.
28 Bawu lookaka dyaka na ngolo mingi mpe bawu vwandaka lwalisa banzutu ya bawu na bambele ya mvita mpe na madyonga, mutindu vwandaka kinkulu ya bawu. Bawu salaka mutindu yina tii ntangu menga bandaka na kubasika bawu na banzutu.
28 E eles clamavam em altas vozes e, conforme o seu costume, se retalhavam com facas e com lancetas, até correr o sangue sobre eles.
29 Na manima ya midi, bawu vwandaka tutuka tii na ntangu ya kupesa munkayulu ya nkokila. Kasi bawu kuzwaka ata mvutu, ata ndinga wakanaka ve mpe ata kidimbu mosi salamaka ve.
29 Também sucedeu que, passado o meio dia, profetizaram eles até a hora de se oferecer o sacrifício da tarde. Porém não houve voz; ninguém respondeu, nem atendeu.
30 Na yina, Eliya bokilaka bantu nyonso: «Beno belama na sika ya munu.» Bantu nyonso belamaka na sika ya Eliya, Eliya bongisaka kiyokolo ya minkayulu ya Yave samu ti yawu vwandaka ya kumwangana.
30 Então Elias disse a todo o povo: chegai-vos a mim. E todo o povo se chegou a ele. E Elias reparou o altar do Senhor, que havia sido derrubado.
31 Eliya bakaka matadi kumi na zole mutindu kele lutangu ya bifumba ya bana ya Yakobi, ni na yandi Yave tubaka mutindu yayi: «Nkumbu ya nge ke kuma Isayeli.»
31 Tomou doze pedras, conforme o número das tribos dos filhos de Jacó, ao qual viera a palavra do Senhor, dizendo: Israel será o teu nome;
32 Na matadi yina, Eliya yidikaka kiyokolo ya minkayulu na Nkumbu ya Yave. Yandi timunaka dibulu yina vwandaka zunga kisika yina. Dibulu yango lenda kota keba ve Baseya zole ya bambuma.
32 e com as pedras edificou o altar em nome do Senhor; depois fez em redor do altar um rego, em que podiam caber duas medidas de semente.
33 Eliya yidikaka bankuni, yandi zengaka ngombe ya mbakala mpe yandi tulaka yawu na zulu ya bankuni.
33 Então armou a lenha, e dividiu o novilho em pedaços, e o pôs sobre a lenha, e disse: Enchei de água quatro cântaros, e derramai-a sobre o holocausto e sobre a lenha.
34 Eliya tubaka na bantu yina vwandaka kuna: «Beno fulusa mayuki yiya na maza mpe beno kwiza dukula maza na zulu ya Munkayulu ya Kuyoka mpe na zulu ya bankuni.» Bawu salaka yawu, Eliya tubaka dyaka: «Beno sala dyaka yawu na mbala ya zole.» Bawu salaka dyaka yawu. Eliya tubaka dyaka: «Beno sala dyaka yawu na mbala ya tatu.» Bawu salaka dyaka yawu na mbala ya tatu.
34 Disse ainda: fazei-o segunda vez; e o fizeram segunda vez. De novo disse: Fazei-o terceira vez; e o fizeram terceira vez.
35 Maza mwanganaka na balweka nyonso ya kiyokolo ya minkayulu mpe ba fulusaka dibulu na maza.
35 De maneira que a água corria ao redor do altar; e ele encheu de água também o rego.
36 Ntangu ya kupesa munkayulu, mumbikudi Eliya belamaka mpe yandi tubaka: «Yave, Nzambi ya Abalayami, Nzambi ya Isaaki mpe ya Isayeli, lakisa bubu yayi ti, ni nge kele Nzambi na Isayeli. Mpe ti mu kele kisyelo ya nge mpe ti ni nge me tumisa munu na kusala mambu nyonso yayi.
36 Sucedeu pois que, sendo já hora de se oferecer o sacrifício da tarde, o profeta Elias se chegou, e disse: Ó Senhor, Deus de Abraão, de Isaque, e de Israel, seja manifestado hoje que tu és Deus em Israel, e que eu sou teu servo, e que conforme a tua palavra tenho feito todas estas coisas.
37 Yave pesa munu mvutu. Pesa munu mvutu, samu ti bantu yayi ndima ti nge Yave, nge kele Nzambi mpe ni nge ke vutulaka bantima ya bawu na sika ya nge.»
37 Responde-me, ó Senhor, responde-me para que este povo conheça que tu, ó Senhor, és Deus, e que tu fizeste voltar o seu coração.
38 Na yina, tiya ya Yave kulumukaka, yawu yokaka munkayulu, bankuni, matadi, na ntoto mpe yawu yumisaka maza yina vwandaka na kati ya dibulu.
38 Então caiu fogo do Senhor, e consumiu o holocausto, a lenha, as pedras, e o pó, e ainda lambeu a água que estava no rego.
39 Ntangu bantu nyonso ya Isayeli talaka mambu yina, bawu kubwaka bizizi na ntoto mpe bawu tubaka: «Ya tsyelika, ni Yave kele Nzambi, ni Yave kele Nzambi!»
39 Quando o povo viu isto, prostraram-se todos com o rosto em terra e disseram: O senhor é Deus! O Senhor é Deus!
40 Eliya tubaka na bawu: «Beno bwila mimbikudi ya nzambi Baale mpe ata mosi ke kima. Ba bwilaka bawu, Eliya nataka bawu na mudimba ya Kisone mpe ni kuna yandi zengaka bawu balaka.»
40 Disse-lhes Elias: Agarrai os profetas de Baal! que nenhum deles escape: Agarraram-nos; e Elias os fez descer ao ribeiro de Quisom, onde os matou.
41 Eliya tubaka na Akabe: «Kwenda nge kudya mpe nge kuwa! Samu ti mu ke na kuwa bidumu ya mvula.»
41 Então disse Elias a Acabe: Sobe, come e bebe, porque há ruído de abundante chuva.
42 Akabe kwendaka samu na kudya mpe kunwa. Kasi Eliya kwendaka na nsongi ya mongo ya Kaamele, yandi fukamaka mpe tulaka kizizi ya yandi na kati-kati ya makoto ya yandi.
42 Acabe, pois, subiu para comer e beber; mas Elias subiu ao cume do Carmelo e, inclinando-se por terra, meteu o rosto entre os joelhos.
43 Na manima, yandi tubaka na kisadi ya yandi: «Mulemvo ya nge! Yuluka dyaka mpe nge tala na lweka ya mubu.» Kisadi yulukaka, yandi talaka mpe yandi vutukaka. Na yina, yandi tubaka: «Mu me tala kima ve, Eliya vutulaka yandi bambala nsambwadi na kwendaka tala.»
43 E disse ao seu moço: Sobe agora, e olha para a banda do mar. E ele subiu, olhou, e disse: Não há nada. Então disse Elias: Volta lá sete vezes.
44 Ntangu kisadi yina vutukaka na mbala ya nsambwadi, yandi tubaka: «Mu me tala dituti ya fyoti mutindu dikofi ya diboko ya muntu, yawu ke na kwiza na lweka ya mubu.» Eliya tumisaka yandi mutindu yayi: «Kwenda zabisa na Akabe yandi kubika pusu-pusu ya mvita mpe yandi kwenda, samu ti mvula kukabikisa yandi ve.»
44 Sucedeu que, à sétima vez, disse: Eis que se levanta do mar uma nuvem, do tamanho da mão dum homem: Então disse Elias: Sobe, e dize a Acabe: Aparelha o teu carro, e desce, para que a chuva não te impeça.
45 Matuti nyonso ya zulu kumaka ndombe. Mupepe fulaka mpe mvula ya nene bandaka na kunoka. Akabe yulukaka na zulu ya pusu-pusu ya yandi ya mvita mpe yandi kwendaka na Yizelele.
45 E sucedeu que em pouco tempo o céu se enegreceu de nuvens e vento, e caiu uma grande chuva. Acabe, subindo ao carro, foi para Jizreel:
46 Lulendo ya Yave vwandaka na Eliya. Eliya kangaka singa ya yandi ya luketo mpe yandi kimaka mbangu na mantwala ya Akabe tii na nkotolo ya Yizelele.
46 E a mão do Senhor estava sobre Elias, o qual cingiu os lombos, e veio correndo perante Acabe, até a entrada de Jizreel.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 18, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.