Atos 27
Tuhun tsaa tsa nacoo̱ jutu mañi yo Jesucristo tsi yo (MJCNT) vs NVT
1 Quɨvɨ tsa tyaa̱ ra Festo tan ra Agripa cuhva tyin jacuhu̱n ra naha tsi ndi nda ñuu Roma tsa canyií Italia, nacuhva̱ cuenda ra naha tsi ra Pablo tan tsi juhva ra tsa iyó cuatyi naha ra tsi iin ra capitán tsa nañí Julio. Yɨhɨ́ ra batallón andaru, tsa nañí Cuenda Ra Augusto.
1 Quando chegou a hora, zarpamos para a Itália. Paulo e muitos outros prisioneiros foram colocados sob a guarda de um oficial romano chamado Júlio, capitão do Regimento Imperial.
2 Tan cuahán ndɨhɨ tucu ra Aristarco tsihin ndi. Ra tsa quee̱ ñuu Tesalónica tsa canyií ityi Macedonia cuví ra. Tacan tan quɨhvɨ̱ ndi tsitsi iin yutun ndoo tsa quee̱ ñuu Adramitio tyin tsa yatyin cuii cuhun nyico tsi ñuu tsa cayucú Asia yatyin ñi yuhu ndutya ñuhu.
2 Aristarco, um macedônio de Tessalônica, nos acompanhou. Partimos num navio que tinha vindo do porto de Adramítio, no litoral noroeste da província da Ásia. Estavam previstas diversas paradas em portos ao longo da costa.
3 Tsa inga quɨvɨ tsaa̱ ndi puerto Sidón. Tan ra Julio vaha nyɨvɨ cuví ra tsihin ra Pablo. Tan tsaha̱ ra tsa cuhun ra Pablo nu iyó ra vaha iñi tsi ra ñuu can tan jatyinyee ra naha tsi ra.
3 No dia seguinte, quando ancoramos em Sidom, Júlio demonstrou bondade a Paulo permitindo-lhe que desembarcasse para visitar amigos e receber ajuda material deles.
4 Yaha̱ can tan quita̱ ndi ñuu Sidón tan jandaa̱ ra naha jahma tsa nyisó yutun ndoo can tan tsihin tsa tandahñi tatyi jahma can tan cuahán ndi. Tan ñihi xaan yɨhɨ́ tatyi ityi nu cuahán ndi. Yacan cuenda yaha̱ tsiyo ndi ityi xiin cuaha ñuhu Chipre, tyin ña ñihi xaan yɨhɨ́ tatyi ityi can.
4 Quando partimos de lá, fomos costeando a ilha de Chipre, devido aos ventos contrários que tornavam difícil manter o rumo.
5 Tacan tan yaha̱ sava ndi nu ndutya ñuhu ityi nuu Cilicia tan Panfilia, tan tsaa̱ ndi iin ñuu tsa nañí Mira tsa canyií Licia. Tan quita̱ ndi tsitsi yutun ndoo can.
5 Prosseguindo por mar aberto, passamos pelo litoral da Cilícia e da Panfília, chegando a Mirra, na província de Lícia.
6 Tan ican nañihi̱ ra capitán cuenda andaru inga yutun ndoo tsa quee̱ nda ñuu Alejandría tan cua cuhun tsi nda Italia. Tan catyí ra capitán can na quɨhvɨ ndi tsitsi yutun ndoo can tyin tsa cua cuhun ndi nda nu cuahán ndi.
6 Ali, o oficial no comando encontrou um navio egípcio de Alexandria que estava de partida para a Itália e nos fez embarcar.
7 Cuaha quɨvɨ tsica̱ ndi tyin cuee ñi cuahán ndi. Tsihin tundoho tan tsaa̱ ndi yatyin ñi ñuu Gnido. Tan tsa cuenda tsa ñihi xaan yɨhɨ́ tatyi tsa vatsí ityi tyisó ñicanyii, ña tsaha̱ tsi tsa cuhun ca ndi ityi nuu, tan yaha̱ ndi yatyin ñi ñuu Salmón tsa canyií ñuhu Creta. Tan navico̱ ndi ityi yuhu ñuhu Creta.
7 Navegamos vagarosamente por vários dias e, depois de muita dificuldade, nos aproximamos de Cnido. Por causa dos ventos contrários, atravessamos para Creta, acompanhando o litoral menos exposto da ilha, defronte ao cabo de Salmona.
8 Nducu̱ ndi cuhva tsa cuhun ndi yuhu ndutya ñuhu, maa tyin tsihin tundoho tan tsaa̱ ndi nu nañí Buenos Puertos yatyin ñi ñuu Lasea.
8 Costeamos a ilha com grande esforço, até que chegamos a Bons Portos, perto da cidade de Laseia.
9 Tsa cuaha xaan quɨvɨ yaha̱ tyin cuee xaan tsicá ndi tsa cuenda tatyi tan ica xaan nanduvi̱ tsa yaha ndi nu ndutya ñuhu. Tyin tsa yaha̱ quɨvɨ vico nu iyó nyitya nyɨvɨ Israel. Tan tsa cua cuyatyin yoo vitsin. Yacan cuenda ra Pablo tsaha̱ cuenda ra tsi ra jacacá yutun ndoo can naha ra,
9 Havíamos perdido muito tempo. As condições climáticas estavam se tornando perigosas para a navegação, pois se aproximava o fim do outono, e Paulo tratou dessa questão com os oficiais do navio.
10 tan catyí ra:
10 Disse ele: “Senhores, se prosseguirmos, vejo que teremos problemas adiante. Haverá grande prejuízo para o navio e para a carga, e perigo para nossa vida”.
11 Maa tyin ra capitán cuenda andaru can tyaa̱ yahvi ca ra tsi ra jacacá yutun ndoo tan ra cuví tsitoho yutun ndoo tan ñavin ca tsi ra Pablo.
11 Mas o oficial encarregado dos prisioneiros deu mais ouvidos ao capitão e ao proprietário do navio que a Paulo.
12 Ña cuví yaha ndi yoo vitsin ican tyin ñihi xaan tuhvá tatyi yɨhɨ́, tan ica xaan cuenda yutun ndoo. Yacan cuenda catyí tandɨhɨ ra naha:
12 E, uma vez que Bons Portos era uma enseada aberta, um péssimo lugar para passar o inverno, a maioria da tripulação desejava ir a Fenice, que ficava mais adiante na costa de Creta, e passar o inverno ali. Fenice era um bom porto, com abertura apenas para o sudoeste e o noroeste.
13 Tacan tan quitsaha̱ yɨhɨ́ luxu tatyi tsa quitsi̱ ityi sur. Tan cuñí maa ra naha tyin vaha xaan tyin ñavin tatyi ñihi cuví tsi. Tyin tacan tan cuví cuhun ndi tsihin yutun ndoo yatyin ñi yuhu ñuhu Creta can.
13 Quando um vento leve começou a soprar do sul, os marinheiros pensaram que conseguiriam chegar lá a salvo. Por isso, levantaram âncora e foram costeando Creta.
14 Ña cuaha ñi tsica̱ ndi tan quitsaha̱ yɨhɨ́ tatyi xaan tsa quitsi̱ ityi norte. Tan tandahá tsi yutun ndoo inga ityi.
14 Mas o tempo mudou de repente, e um vento com força de furacão, chamado Nordeste, soprou sobre a ilha e nos empurrou para o mar aberto.
15 Tan ña cuví ca cuhun ndi ityi nuu ca tsa cuenda tatyi can. Tan jaña̱ ndaha ndi na cuhun maa yutun ndoo tsihin tatyi ndáa ityi cuñí maa tsi.
15 Como os marinheiros não conseguiam manobrar o navio para ficar de frente para o vento, desistiram e deixaram que fosse levado pela tempestade.
16 Tan yaha̱ ndi ityi tsata iin ñuhu luhlu tsa nañí Clauda tyin ña ñihi xaan yɨhɨ́ tatyi ityi can. Tan tsihin tundoho naquihi̱n ndi yutun ndoo luhlu tsa ixtá caa yutun ndoo, tan natyihi̱ ndi tsa luhlu can ityi tsitsi yutun ndoo cahnu coto nyee tsi tsitsi ndutya.
16 Navegamos pelo lado menos exposto de uma pequena ilha chamada Cauda, onde, com muito custo, conseguimos içar para bordo o barco salva-vidas que viajava rebocado.
17 Tan tsa yaha̱ natyihi̱ ra naha yutun ndoo luhlu can, tacan tan sutya̱ ra naha xuu yutun ndoo cahnu tan tsahñi̱ ra naha yutun ndoo can tsihin taahan yoho tyin coo tunyee iñi itsi. Tan yuuhví ra naha coto tahan ra naha nu yaxin ndutya tan vicun yutun ndoo can tsitsi nyɨtɨ vita iyó yuhu ndutya ñuhu nu nañí tsi Sirte. Yacan cuenda januu̱ ra naha jahma yutun ndoo can tan tsaha̱ ra naha tsa cuhun tsi cuhva tandahá tatyi.
17 Então os marinheiros amarraram cordas em volta do casco do navio para reforçá-lo. Temiam ser arrastados para os bancos de areia de Sirte, diante do litoral africano, por isso baixaram a âncora flutuante para desacelerar o navio e deixaram que fosse levado pelo vento.
18 Tan tsa inga quɨvɨ juvin ñi ñihi xaan yɨhɨ́ tatyi. Yacan cuenda quitsaha̱ tyihí ra naha carga tsa yɨhɨ́ tsitsi yutun ndoo can nuu ndutya ñuhu.
18 No dia seguinte, como ventos com força de vendaval continuavam a castigar o navio, a tripulação começou a lançar a carga ao mar.
19 Tan tsa tsinu uñi quɨvɨ quihi̱n ndi ndaha tyiñu yutun ndoo can tan tyihi̱ ndi nu ndutya ñuhu.
19 No terceiro dia, removeram até mesmo parte do equipamento do navio e o jogaram fora.
20 Tan cuaha quɨvɨ ña nyehe̱ ndi ñicanyii tan ndi tiñuu. Tan ñihi xaan tandahá tatyi tsi ndi. Yacan cuenda ña tyaa̱ ca ndi cuhva tsa cua cacu ndi.
20 A tempestade terrível prosseguiu por muitos dias, escondendo o sol e as estrelas, até que perdemos todas as esperanças.
21 Cuaha quɨvɨ yaha̱ tan ña tsatsí ndi. Tacan tan catyí ra Pablo tsihin tandɨhɨ ra naha:
21 Fazia tempo que ninguém comia. Por fim, Paulo reuniu a tripulação e disse: “Os senhores deveriam ter me dado ouvidos no princípio e não ter deixado Bons Portos. Teriam evitado todo este prejuízo e esta perda.
22 Tan cua cunaa ndɨhɨ yutun ndoo ihya, maa tyin ña caca iñi ndo tyin ndi intuhun yo tan ña cua cúu yo.
22 Mas tenham bom ânimo! O navio afundará, mas nenhum de vocês perderá a vida.
23 Tyin Nyoo cuví ra yɨhɨ́ ndaha tsi yu, tan jahatyiñú yu tyiñu ra, juvin ra janaha̱ ra iin tsa janaha̱ tsi yu cuñi. Tan quituvi̱ iin ángel nuu yu.
23 Pois, ontem à noite, um anjo do Deus a quem pertenço e sirvo se pôs ao meu lado
24 Tan catyí ángel can tsihin yu: “Ña na̱yuhvi un, Pablo. Tyin cuñí tsi tsa cahan un tuhun Nyoo nuu ra rey cahnu Augusto nda ñuu Roma. Tan tsa cuenda un cua jacacu Nyoo tandɨhɨ ra yucú tsihin un tsitsi yutun ndoo”, catyí ángel can tsihin yu.
24 e disse: ‘Não tenha medo, Paulo! É preciso que você compareça diante de César. E Deus, em sua bondade, concedeu proteção a todos que navegam com você’.
25 Yacan cuenda nyooho tsa yucú tsitsi yutun ndoo ihya ja̱ndu iin ndo iñi ndo. Tyin yuhu tsinú iñi yu tsi Nyoo. Tan tsitó vaha yu tyin cua cuvi tumaa cuhva catyi̱ ángel can tsihin yu.
25 Portanto, tenham bom ânimo! Creio em Deus; tudo ocorrerá exatamente como ele disse.
26 Vasu cua nyee yutun ndoo ihya, maa tyin cua tsaa yo iin ñuhu luhlu ―catyí ra Pablo tsihin tandɨhɨ ndi.
26 É necessário, porém, que sejamos impulsionados para uma ilha”.
27 Tan tsa ndɨhɨ tsahun quɨvɨ tsa tsica̱ ityi ndi. Iin tsacuaa yucú ndi nu ndutya ñuhu Adria. Tan tsata can tsata ihya tandahá tatyi yutun ndoo ndi nu ndutya ñuhu. Tan maa ñuu cuví cuhva can tan tuvi̱ iñi ra jacacá yutun ndoo can naha ra tyin cua tsaa ndi iin ñuhu.
27 Por volta da meia-noite, na décima quarta noite de tempestade, enquanto éramos levados de um lado para o outro no mar Adriático, os marinheiros perceberam que estávamos perto de terra firme.
28 Tacan tan tyihi̱ cuhva ra naha cuhva cunu yɨhɨ́ ndutya. Tan nyehe̱ ra naha tyin oco tsahun iin taahan metru iyó. Cuahán ndi luxu ca ityi nuu ca. Tan tyihi̱ cuhva ra naha inga tsaha. Tan iyó oco utsa metru.
28 Lançaram a sonda e verificaram que a água tinha 37 metros de profundidade. Um pouco depois, lançaram a sonda novamente e encontraram apenas 27 metros.
29 Tan yuuhví ra naha coto nañi yutun ndoo can tsata yuu. Yacan cuenda januu̱ ra naha cumi taahan caa vee tsa iyó cantsu nuu ityi tsata yutun ndoo tyin na ña cuhun ca tsi ityi nuu. Tan tsa cuñí ra naha tsa cunditsin.
29 Temiam que, se continuássemos assim, seríamos atirados contra as rochas na praia. Por isso, lançaram quatro âncoras da parte de trás do navio e ansiavam para que o dia chegasse logo.
30 Tan ra jacacá yutun ndoo can naha ra tyaa̱ ra naha cuhva cunu xeehe ra naha. Tan yacan cuenda quitsaha̱ januú ra naha yutun ndoo luhlu can nu ndutya ityi nuu yutun ndoo can. Tan jahá ñi maa ra naha tyin inga caa cua januu ra naha.
30 Dando a entender que iriam lançar as âncoras da parte da frente, os marinheiros baixaram o barco salva-vidas, na tentativa de abandonar o navio.
31 Maa tyin ra Pablo jacoto̱ ra tsi ra capitán tan tsi andaru tan catyí ra:
31 Paulo, então, disse ao oficial no comando e aos soldados: “Se os marinheiros não permanecerem a bordo, vocês não conseguirão se salvar”.
32 Tacan tan andaru tsahnya̱ ra naha yoho yutun ndoo luhlu can. Tan jacanacava̱ ra naha can nu ndutya.
32 Então os soldados cortaram as cordas do barco salva-vidas e o deixaram à deriva.
33 Tan tsa naa ca ra Pablo catyí ra tsihin tandɨhɨ ra naha:
33 Enquanto amanhecia, Paulo insistiu que todos comessem. “De tão preocupados, vocês não se alimentam há duas semanas”, disse ele.
34 Catyí yu tsihin ndo, ca̱tsi ndo vityin. Ñiñi xaan cuñí tsi tsa catsi yo tyin tacan tan ndunyee cuñu ñuhu yo. Tyin cua cacu yo tan ndi intuhun ixi jiñi yo tan ña cua cunaa.
34 “Por favor, comam alguma coisa agora, para seu próprio bem. Pois nem um fio de cabelo de sua cabeça se perderá.”
35 Tan tsa catyi̱ ra Pablo tuhun ihya, quihi̱n ra iin paan tan nacuhva̱ ra tyahvi nyoo tsi Nyoo nuu tandɨhɨ ra naha. Tacan tan tahvi̱ ra tan quitsaha̱ tsatsí ra.
35 Em seguida, tomou um pão, deu graças a Deus na presença de todos, partiu-o em pedaços e comeu.
36 Tacan tan tandɨhɨ ra naha ndu ii̱n ca iñi ra naha tan tsatsi̱ ndɨhɨ ra naha.
36 Todos se animaram e começaram a comer.
37 Tan tsa tandɨhɨ ndi tsa yucú ndi tsitsi yutun ndoo can, quita̱ uvi cientu uñi xico tsahun iin ndi.
37 Havia um total de 276 pessoas a bordo.
38 Cuhva tsa ndɨhɨ tsatsi̱ ra naha cuhva cuñí ra naha tan jacuhu̱n ra naha yɨtɨn tsa yɨhɨ́ trigu nu ndutya ñuhu na nduyama ca yutun ndoo tyin tacan tan cua nandaa tsi nu ndutya tan cua tsaa tsi yatyin ñi yuhu ndutya.
38 Depois de se alimentar, a tripulação aliviou o peso do navio mais um pouco, atirando ao mar toda a carga de trigo.
39 Yaha̱ can tan cunditsi̱n. Tan nyehe̱ ra tsa jacacá yutun ndoo iin ñuhu, maa tyin ña nacotó ra naha nu maa cuví can. Nyehe̱ ra naha iin nu iyó nyɨtɨ. Tan tyaa̱ ra naha cuhva nyehe ra naha tatun cuví jacuhun ra naha yutun ndoo ican.
39 Ao amanhecer, não reconheceram a terra, mas viram uma enseada com uma praia e cogitaram se seria possível chegar ali e atracar o navio.
40 Tsahnya̱ ra naha yoho tsa nuuhñí caa vee can. Tan nacoo̱ ra naha can tsitsi ndutya ñuhu. Tan jandutaya̱ ra naha vitu tsa janavicó yutun ndoo. Tacan tan jandaa̱ ra naha jahma tsa tuhvá ticaá ityi nuu tsi. Tan quitsaha̱ quihín tatyi jahma can, tan jacuhún tsi yutun ndoo nda nu iyó nyɨtɨ can.
40 Então cortaram as âncoras e as deixaram no mar. Depois, afrouxaram as cordas que controlavam os lemes, levantaram a vela da frente e foram rumo à praia,
41 Tan tsaa̱ tsi nu tatahán ndutya. Tan nyee̱ jiñi tsi tsitsi nyɨtɨ. Tan ña cuví ca tava ra naha itsi. Tan ityi xuu tsi quitsaha̱ tahví cuatyi can tsa cuenda tsa ñihi xaan cañí ndutya ñuhu can.
41 mas o navio foi apanhado entre duas correntezas contrárias e encalhou antes do esperado. A parte da frente se encravou e ficou imóvel, enquanto a parte de trás, atingida pela força das ondas, começou a se partir.
42 Tacan tan andaru cuñí ra naha cahñi ra naha tsi ra cuahán cua cutuñi naha ra tyin coto cunu ra naha.
42 Os soldados queriam matar os prisioneiros para que não nadassem até a praia e depois fugissem.
43 Maa tyin capitán andaru cuñí ra jacacu ra tsi ra Pablo. Yacan cuenda ña tsaha̱ ra tsa cahñi ra naha tsi ra can naha ra. Tan catyi̱ ra tyin ndáa ra tsitó sutya, na cuhun cuee ñi ra naha nu ndutya tan quita ra naha nda ñuhu ityi.
43 O oficial no comando, porém, desejava poupar a vida de Paulo e não permitiu que executassem seu plano. Ordenou aos que sabiam nadar que saltassem ao mar primeiro e fossem em direção a terra.
44 Tan tandɨhɨ ca ra tsa ña cuví sutya, na cuhun ra naha nu vitu tsa nyisó yutun ndoo, tan juhva ra naha na cuhun ra naha tsihin vitu tsa tahvi̱ cuatyi jaha̱ ndutya ñuhu. Tan tacan cacu̱ tandɨhɨ ndi tan quita̱ ndi ñuhu ityi.
44 Os outros se agarraram a tábuas ou pedaços do navio destruído. Assim, todos chegaram à praia em segurança.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 27, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.