Lucas 6
Ley saa ni nacoo Jesucristu (MITNT) vs NAA
1 Daaní, iin quìvì descansu nì yàha Jesús mahì iin itu. Te nì quesaha nècuàchì dacuahá‑yá sáhnù‑nè sìcàyòcó trigu mà, te dacóyo‑ne nùnìá ini ndahà‑né, te saxí‑néà.
1 Aconteceu que, num sábado, Jesus passava pelas searas, e os seus discípulos colhiam e comiam espigas, debulhando-as com as mãos.
2 Doco nì cacachi nècuàchì fariseu xì‑yá:
2 E alguns dos fariseus lhes disseram: — Por que vocês fazem o que não é lícito aos sábados?
3 Dandu nì naxiconihí Jesús nùù‑né, cachí‑yà:
3 Jesus tomou a palavra e disse:
4 Ndè ini veheñùhu xi Dios nì quìhvi‑ne, nì tnii‑ne dìtà vídì ìì iá nùù Dios, te nì xixi‑neà, dècuèndè compañeru‑nè nì sàha stná‑nè, mate còò permisu cuxi‑nda dìtà mà, cuisì dùtù xixi xi ñà‑yùcán.
4 Como entrou na casa de Deus e, pegando os pães da proposição, comeu e deu também aos que estavam com ele, pães que não lhes era lícito comer, mas exclusivamente aos sacerdotes?
5 Te nì cachi stná‑yà xì‑né:
5 Então Jesus lhes disse:
6 Daaní, inga quìvì descansu nì quìhvi‑ya ini veheñùhu, te nì dàcuàhá‑yá nèhivì; te yucán iá stná iin tiàa sànì ìchì ndahà cuàhá‑xi.
6 Aconteceu que, em outro sábado, Jesus entrou na sinagoga e começou a ensinar. Estava ali um homem que tinha a mão direita ressequida.
7 Te yucán xíndoo stná nècuàchì fariseu xì stná nècuàchì ley xi veheñùhu, xínàní‑nè mii‑yá, a cuáhàn‑yà dandúvàha‑ya tiàa ma, mate quìvì descansu nduá, vàchi nú ducán, dandu nìhì ndèè‑né daquée cuàchi‑ne dìquì‑yá cahan‑né.
7 Os escribas e os fariseus observavam Jesus, procurando ver se ele faria uma cura no sábado, a fim de acharem de que o acusar.
8 Doco mii‑yá, ináhá‑yâ nansa nacání ini‑nè. Ñàyùcàndùá, nì cachi‑yà xì tiàa nì ìchì iin ndahà‑xìmà:
8 Mas Jesus, conhecendo os pensamentos deles, disse ao homem da mão ressequida: E ele, levantando-se, ficou em pé.
9 Dandu nì cachi Jesús xì nsidaa‑né:
9 Então Jesus disse a eles:
10 Dandu nì xiconúù‑yá nùù nsidaa‑né, te nì cachi‑yà xì tiàa ma:
10 Então Jesus, olhando para todos que estavam ao seu redor, disse ao homem: Ele assim o fez, e a mão lhe foi restaurada.
11 Dandu nècuàchì nì xitnùhu yucán, yáha ga nì caxidà ini‑nè, te nì candatnuhu‑né índù modo cadi‑nè nùù Jesús.
11 Mas eles se encheram de furor e discutiam entre si quanto ao que fariam contra Jesus.
12 Daaní, quìvì yucán nì quecuaán‑yá cuàhàn‑yà yucù, te niùyacà nì ìa‑ya yucán cáhàn‑yà xì Dios.
12 Naqueles dias, Jesus se retirou para o monte, a fim de orar, e passou a noite orando a Deus.
13 Na ní tùinuù nì cana‑ya nèhivì dacuahá‑yá, te nì nacàxin‑ya ùxìn ùì‑nè; nècuàchì apóstol cucumi chuun nùù‑yá cunduu‑ne nì cachi‑yà xì‑né.
13 E, quando amanheceu, chamou a si os seus discípulos e escolheu doze dentre eles, aos quais deu também o nome de apóstolos:
14 Iin nècuàchìmà nani Simón, doco Pedro nì dàcúnání‑yânè; daaní, inga‑nè nani Andrés, divi ñani Pedro; te iá stná Jacobo, xì Juan, xì Felipe, xì Bartolomé,
14 Simão, a quem acrescentou o nome de Pedro, e André, seu irmão; Tiago e João; Filipe e Bartolomeu;
15 xì Mateo, xì Tomás, xì Jacobo nduú dèhe Alfeo, xì stná inga Simón. El Celador cachí stná‑nè xì Simón mà.
15 Mateus e Tomé; Tiago, filho de Alfeu, e Simão, chamado Zelote;
16 Daaní, iá stná ñani Jacobo nani Judas, xì stná Judas Iscariote, divi tiàa icúmí cahin xì‑yá.
16 Judas, filho de Tiago, e Judas Iscariotes, que se tornou traidor.
17 Daaní, nì nuu‑ya dècuèndè iin xaan ndé chicá ndàà, te nì nataca nsidaa nècuàchì dacuahá‑yá nùù‑yá, mii‑né xì cuàhà gá stná nèhivì, xínduu‑ne nèhivì ladu Judea, xì nèhivì ñuu Jerusalén, xì nèhivì ñuu Tiro xì ñuu Sidón ndoó yuhù mar. Pues nsidaa nèhivì mà, nì casaà‑nè yucán, cuní‑nè cunini‑ne càhàn‑yà, te cuní stná‑nè nduvàha nècuàchì cuhí xi‑ne.
17 E, descendo com eles do monte, Jesus parou num lugar plano onde se encontravam muitos discípulos seus e grande multidão do povo, de toda a Judeia, de Jerusalém e do litoral de Tiro e de Sidom,
18 Stná nèhivì xíndoho quidá ñà‑malu, nì canduvàha stná nsidaa‑né nì quida‑ya.
18 que vieram para o ouvir e para ser curados de suas doenças. Também os atormentados por espíritos imundos eram curados.
19 Te nsidaa nèhivì cuáhà mà, cuní‑nè dùcùn ndahà‑né ìcà‑yá, te nduvàha‑ne, vàchi fuerte iá milagru xi‑ya, vàtùni dandúvàha nsihi‑yanè.
19 E todos da multidão procuravam tocar em Jesus, porque dele saía poder; e curava todos.
20 Daaní, nì indehè‑yá nsidaa nèhivì xínchicùn xì‑yá ndoó yucán, te nì cachi‑yà:
20 Então, olhando para os seus discípulos, Jesus lhes disse:
21 ’Nansicáhán mii‑nsiá nècuàchì xíhì doco vichi, vàchi icúmí‑nsiâ sàà‑nsià ndenuu ini‑nsià.
21 — Bem-aventurados são vocês
22 ’Nansicáhán stná‑nsià na cahíchì ini nèhivì‑nsiá, te nacóó dahuun‑ne mii‑nsiá, te ò cánàhá‑nè daquée cuàchi‑ne dìquì‑nsiá sàhà yùhù ana nduú Tnaha Nèhivì Ñuhìví.
22 — Bem-aventurados são vocês quando as pessoas os odiarem, expulsarem da sua companhia, insultarem e rejeitarem o nome de vocês como indigno, por causa do Filho do Homem.
23 Quìvì cuu xi‑nsiá ducán, dandu contentu ni cúndóó‑nsiá, te cudiì ini‑nsià, vàchi iin ñà‑vàha cahnú cucumi‑nsiá ndè gloria. Te nú quidá quini nèhivì xì‑nsiá vichi, dandu nsinuu inì‑nsia ñà‑divi ducán nìsa quida stná xìì‑né xì nècuàchì nìsa cahàn cuenta xi Dios sànaha.
23 Alegrem-se naquele dia e exultem, porque grande é a recompensa de vocês no céu; porque os pais dessas pessoas fizeram o mesmo com os profetas.
24 ’Doco mii‑nsiá nècuàchì cuìcà, ¡ndahví‑nsià! vàchi mate iin vida vàha icúmí‑nsiâ vichi, doco después mà níhì gá‑nsià ni‑iñàha.
24 — Mas ai de vocês, os ricos,
25 ’Te ¡ndahví stná mii‑nsiá nècuàchì xixí tnaha guá vichi! vàchi icúmí sàà iin quìvì tnaha inì‑nsia. Te mii‑nsiá nècuàchì cudíì guá inì‑xi sàhà vida‑xi vichi, icúmí‑nsiâ cundoo‑nsia tnùnsí ini, te cuhuun ga inì‑nsia.
25 — Ai de vocês
26 ’Te ¡ndahví stná mii‑nsiá nú ndeníhí vàha nsidanicuú nèhivì mii‑nsiá! vàchi divi ducán nìsa quida stná yohòtéhè nèhivì vichi, nìsa ndenihi vàha stná nsidaa‑né tètnùhù cachí cáhàn cuenta xi Dios.
26 — Ai de vocês, quando todos os elogiarem, porque os pais dessas pessoas fizeram o mesmo com os falsos profetas!
27 ’Yùhù cachíˋ xì nsidaa mii‑nsiá nècuàchì iníní vichi, xiñuhu‑ñá cuu inì‑nsia sàhà nèhivì xiní ùhì xì‑nsiá, te obra vàha quida stná‑nsià sàhà ana cahíchì ini xì‑nsiá.
27 — Digo, porém, a vocês que me ouvem: amem os seus inimigos, façam o bem aos que odeiam vocês.
28 Te càhàn viì stná‑nsià xì nèhivì xícàn chìhán dìquì‑nsiá; te càcàn tàhvì stná‑nsià nùù Dios sàhà nèhivì quidá quini xi‑nsiá.
28 Abençoem aqueles que os amaldiçoam, orem pelos que maltratam vocês.
29 Te nú ni caní iin tiàa iin ladu nùù‑nsiá, dandu danácuícó stná‑nsià inga ladu nùù‑nsiá; te nú candiáá iin tiàa sacú ndixí‑nsiá, te cuní stná‑te candiaa‑tè dùhnù‑nsiá, dandu màsà cuídáhán‑nsiâñà nùù‑té.
29 Ao que lhe bate numa face, ofereça também a outra; e, ao que lhe tirar a capa, deixe que leve também a túnica.
30 Nsidaa ana xícàn iñàha nùù‑nsiá, cuàha‑nsia nècuàchìmà, te nú ni cándiáá‑né iñàha xi‑nsia, màsà nándácàn gà‑nsiañà.
30 Dê a todo o que lhe pedir alguma coisa; e, se alguém levar o que é seu, não exija que seja devolvido.
31 Nacua cuní mii‑nsiá quida nèhivì xì‑nsiá, divi ducán xiñuhu quida stná mii‑nsiá xì‑né.
31 Façam aos outros o mesmo que vocês querem que eles façam a vocês.
32 ’Vàchi nú cuisì nèhivì cuú inì‑xi sàhà‑ndà cuú stná ini‑ndà sàhà‑xí, dandu mà cuáha Dios premiu sàhájàn, vàchi ducán quidá stná ndéni nèhivì cuáchi nì cui, cuú ini‑nè sàhà nècuàchì cuú inì‑xi sàhà mii‑né.
32 — Se vocês amam aqueles que os amam, que recompensa terão? Porque até os pecadores amam aqueles que os amam.
33 Te nú cuisì quida‑nda obra xì nèhivì quidá stná obra xì‑ndà, dandu mà cuáha Dios premiu sàhájàn, vàchi divi ducán xíquida stná ndéni nècuàchì cuáchi nì cui.
33 Se fizerem o bem aos que lhes fazem o bem, que recompensa terão? Até os pecadores fazem isso.
34 Te nú cuisì sáha too‑nda dìhùn nùù nèhivì ndiatu‑nda danáà xì nùù‑ndà, dandu mà cuáha Dios premiu sàhájàn, vachi ndè stná nèhivì cuáchi, ducán xíquida stná‑nè, sáha toó stnahá stná‑nè dìhùn, te naquíhín tú‑néà.
34 E, se emprestam àqueles de quem esperam receber, que recompensa terão? Também os pecadores emprestam aos pecadores, para receberem outro tanto.
35 Ñàyùcàndùá, (cachíˋ xì‑nsiá), xiñuhu‑ñá cuu ini‑nsià sàhà nèhivì xiní ùhì xì‑nsiá, te quida stná‑nsià obra xì‑né, te cuàha toó stná‑nsiànè iñàha, te màsà cúníhnú ini‑nsià naquihin‑nsia dìhùn mà, dandu cahnú coo premiu xi‑nsia, te cunduu ndisa‑nsia dèhe Yua‑nda Dios iá dìquì‑xí ansivi, vàchi mii‑yá, quidá stná‑yà favor xì nèhivì mà túha naquimanì xì‑yá, xì stná nèhivì malu.
35 Vocês, porém, amem os seus inimigos, façam o bem e emprestem, sem esperar nada em troca; vocês terão uma grande recompensa e serão filhos do Altíssimo. Pois ele é bondoso até para os ingratos e maus.
36 Ñàyùcàndùá, nacua cuhí ini Yuandiaha‑nsiá nsidaa nèhivì, divi ducán ndiá ìcà stná mii‑nsiá quida‑nsia, cuhi stná ini‑nsià nsidaa nèhivì.
36 Sejam misericordiosos, como também é misericordioso o Pai de vocês.
37 ’Màsà dácuídâ cuàchi tnahá‑nsiá, dandú mà dácuídâ cuàchi stná Dios mii‑nsiá. Màsà dáquêe cuàchi stnahá‑nsiá dìquì‑nsiá, dandu mà dáquêe cuàchi stná Dios dìquì mii‑nsiá. Te cuicahnú stnahá stná ini‑nsià sàhà‑nsiá, dandu cuicahnú stná ini mii‑yá sàhà‑nsiá.
37 — Não julguem e vocês não serão julgados; não condenem e vocês não serão condenados; perdoem e serão perdoados;
38 ’Nú dacútâhvì stnahá‑nsiá iñàha, dandu icúmí stná‑nsià nìhìtáhvì‑nsiá (nùù mii‑yá), te ñà‑ndùá cuàha‑yansià cundua na ian xiin‑nda nùnì, te itácùha viì medida mà, ndè quidíníhní‑teá ñà‑quèe tnua, te sádi vàha‑tèá, dècuèndè chiyódo gá stná‑teá nùù‑ndà. Pues, ducán iá stná na níhìtáhvì‑nsiá nùù mii‑yá. Vàchi divi vara chitácùhá‑nsià icúmí stná‑nsià nacuitacùhá‑nsià.
38 deem e lhes será dado; boa medida, prensada, sacudida e transbordante será dada a vocês; porque com a medida com que tiverem medido vocês serão medidos também.
39 Dandu nì nacani‑ya xì‑né iin ejemplu, te dohó nì cachi‑yà:
39 Jesus lhes contou também uma parábola:
40 ’Cunaha‑nsiá, ni‑iin tiàa làcà dàcuàhá nùù iin maestru, màdìá chicá ndiaá‑nè nùù maestru xi‑ne mà. Còó. Doco nú sànì nsihi nì cutùha vàha‑ne, dandísá, nahi maestru‑mà cunduu stná‑nè.
40 — O discípulo não está acima do seu mestre; todo aquele, porém, que for bem-instruído será como o seu mestre.
41 ’Màsà (cuítnùhu tnahá‑nsiá), vàchi nú jaan, dandu queámà na ian nandúcú iin tiàa iin xèhè tii inácáá nduchìnúù ñanìtnaha‑ne. Doco ini nduchìnúù mii‑né inácáá stná iin ñà‑chicá cahnú na iin sì‑ndùhú yutnù, te có‑quìhín casu‑nè.
41 — Por que você vê o cisco no olho do seu irmão, mas não repara na trave que está no seu próprio olho?
42 Màsà (cuítnùhu tnahá‑nsiá, cachíˋ), vàchi ducán queámà na ian cachí iin‑nsia xì iin ñanìtnaha‑nsia: “Nacoo‑ní yùhù taví xèhè tii inácáá dacúcuíín nduchìnúù‑ní”. Doco nècuàchì cachí ducán, dananí uun‑ne ndiaá ndisa‑ne, vàchi inácáá stná iin ñà‑càhnú nduchìnúù mii‑né, te có‑quìhín casu‑nè. Dihna xiñuhu tavà‑né ñà‑jaàn nùù mii‑né, dandu vàtùni cutùi viì nùù‑né ñà‑tavà‑né xèhè tii inácáá nduchìnúù ñanìtnaha‑nemà.
42 Como você poderá dizer a seu irmão: “Deixe, irmão, que eu tire o cisco que está no seu olho”, se você não repara na trave que está no seu próprio olho? Hipócrita! Tire primeiro a trave do seu olho e então você verá claramente para tirar o cisco que está no olho do seu irmão.
43 ’Nú iá vàha iin yutnù fruta, mà cuáha‑nù fruta chicuéhè. Te iin yutnù iá cuèhè‑xi, mà cuáha stná‑nu fruta vàha.
43 — Não há árvore boa que dê mau fruto, nem árvore má que dê bom fruto.
44 Vàchi sàhà fruta‑numa cundáà ini‑ndà, a yútnu vàha nduú‑nu, ò á coó. Na iin yutnù ìñù, de por sí, có‑càná sì‑higu nùù‑nú. Stná sì‑uva, mà cuídá‑ndá quisì mà nùù iin nducu yòhò ìñù.
44 Porque cada árvore é conhecida pelos frutos que produz. Porque não se colhem figos de ervas daninhas, nem se apanham uvas dos espinheiros.
45 (Te ducán iá stná xì mii‑nsiá.) Iin nècuàchì vàha, cuàhà ñà‑vàha ñuhú ini anima‑nè; te ñàyùcàndùá, divi palabra vàha ma nduá cachí‑nè. Doco iin nècuàchì malu, cuàhà ñà‑chìcuéhè ñuhú ini anima‑nè, ñàyùcàndùá ñà‑chìcuéhè nduá cachí stná‑nè. Vàchi ñà‑ñùhú chitu ini anima‑ndà, divi nduá cáhàn‑ndà sàhà‑xí.
45 A pessoa boa tira o bem do bom tesouro do coração, e a pessoa má tira o mal do mau tesouro; porque a boca fala do que está cheio o coração.
46 ’Mii‑nsiá, “Stoho‑nsì Señor” cachí‑nsià xìˊ, doco ¿índù chuun có‑càhvì‑nsiá ñà‑ndùá cachíˋ xì‑nsiá?
46 — Por que vocês me chamam “Senhor, Senhor!”, e não fazem o que eu mando?
47 — ausente —
47 Eu vou mostrar a vocês a quem é semelhante todo aquele que vem a mim, ouve as minhas palavras e as pratica.
48 — ausente —
48 Esse é semelhante a um homem que, ao construir uma casa, cavou, abriu profunda vala e lançou o alicerce sobre a rocha. Quando veio a enchente, as águas bateram contra aquela casa e não a puderam abalar, por ter sido bem-construída.
49 ’Doco nèhivì iníní uun xi ñà‑ndùá cachíˋ, te có‑quìhín casu‑nè sàhà‑ñá, ducán cuu stná xì‑né na ian nì quida inga tiàa, nì quidayucun‑nè vehe‑ne nùù ñuhù ùún, còò cimientu xan. Dandu nì xìnu stná tèñuhu nì dùcùn‑te ndè ìcà vehe ma, te vichi vichi nì ndua ìá; nì chàhmà dahuan ―nì cachi Jesús.
49 Mas o que ouve e não pratica é semelhante a um homem que construiu uma casa sobre a terra, sem alicerces, e, quando as águas bateram contra ela, logo desabou; e aconteceu que foi grande a ruína daquela casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.