Lucas 6
Ley saa ni nacoo Jesucristu (MITNT) vs ARIB
1 Daaní, iin quìvì descansu nì yàha Jesús mahì iin itu. Te nì quesaha nècuàchì dacuahá‑yá sáhnù‑nè sìcàyòcó trigu mà, te dacóyo‑ne nùnìá ini ndahà‑né, te saxí‑néà.
1 E sucedeu que, num dia de sábado, passava Jesus pelas searas; e seus discípulos iam colhendo espigas e, debulhando-as com as mãos, as comiam.
2 Doco nì cacachi nècuàchì fariseu xì‑yá:
2 Alguns dos fariseus, porém, perguntaram; Por que estais fazendo o que não é lícito fazer nos sábados?
3 Dandu nì naxiconihí Jesús nùù‑né, cachí‑yà:
3 E Jesus, respondendo-lhes, disse: Nem ao menos tendes lido o que fez Davi quando teve fome, ele e seus companheiros?
4 Ndè ini veheñùhu xi Dios nì quìhvi‑ne, nì tnii‑ne dìtà vídì ìì iá nùù Dios, te nì xixi‑neà, dècuèndè compañeru‑nè nì sàha stná‑nè, mate còò permisu cuxi‑nda dìtà mà, cuisì dùtù xixi xi ñà‑yùcán.
4 Como entrou na casa de Deus, tomou os pães da proposição, dos quais não era lícito comer senão só aos sacerdotes, e deles comeu e deu também aos companheiros?
5 Te nì cachi stná‑yà xì‑né:
5 Também lhes disse: O Filho do homem é Senhor do sábado.
6 Daaní, inga quìvì descansu nì quìhvi‑ya ini veheñùhu, te nì dàcuàhá‑yá nèhivì; te yucán iá stná iin tiàa sànì ìchì ndahà cuàhá‑xi.
6 Ainda em outro sábado entrou na sinagoga, e pôs-se a ensinar. Estava ali um homem que tinha a mão direita atrofiada.
7 Te yucán xíndoo stná nècuàchì fariseu xì stná nècuàchì ley xi veheñùhu, xínàní‑nè mii‑yá, a cuáhàn‑yà dandúvàha‑ya tiàa ma, mate quìvì descansu nduá, vàchi nú ducán, dandu nìhì ndèè‑né daquée cuàchi‑ne dìquì‑yá cahan‑né.
7 E os escribas e os fariseus observavam-no, para ver se curaria em dia de sábado, para acharem de que o acusar.
8 Doco mii‑yá, ináhá‑yâ nansa nacání ini‑nè. Ñàyùcàndùá, nì cachi‑yà xì tiàa nì ìchì iin ndahà‑xìmà:
8 Mas ele, conhecendo-lhes os pensamentos, disse ao homem que tinha a mão atrofiada: Levanta-te, e fica em pé aqui no maio. E ele, levantando-se, ficou em pé.
9 Dandu nì cachi Jesús xì nsidaa‑né:
9 Disse-lhes, então, Jesus: Eu vos pergunto: É lícito no sábado fazer bem, ou fazer mal? salvar a vida, ou tirá-la?
10 Dandu nì xiconúù‑yá nùù nsidaa‑né, te nì cachi‑yà xì tiàa ma:
10 E olhando para todos em redor, disse ao homem: Estende a tua mão. Ele assim o fez, e a mão lhe foi restabelecida.
11 Dandu nècuàchì nì xitnùhu yucán, yáha ga nì caxidà ini‑nè, te nì candatnuhu‑né índù modo cadi‑nè nùù Jesús.
11 Mas eles se encheram de furor; e uns com os outros conferenciam sobre o que fariam a Jesus.
12 Daaní, quìvì yucán nì quecuaán‑yá cuàhàn‑yà yucù, te niùyacà nì ìa‑ya yucán cáhàn‑yà xì Dios.
12 Naqueles dias retirou-se para o monte a fim de orar; e passou a noite toda em oração a Deus.
13 Na ní tùinuù nì cana‑ya nèhivì dacuahá‑yá, te nì nacàxin‑ya ùxìn ùì‑nè; nècuàchì apóstol cucumi chuun nùù‑yá cunduu‑ne nì cachi‑yà xì‑né.
13 Depois do amanhecer, chamou seus discípulos, e escolheu doze dentre eles, aos quais deu também o nome de apóstolos:
14 Iin nècuàchìmà nani Simón, doco Pedro nì dàcúnání‑yânè; daaní, inga‑nè nani Andrés, divi ñani Pedro; te iá stná Jacobo, xì Juan, xì Felipe, xì Bartolomé,
14 Simão, ao qual também chamou Pedro, e André, seu irmão; Tiago e João; Filipe e Bartolomeu;
15 xì Mateo, xì Tomás, xì Jacobo nduú dèhe Alfeo, xì stná inga Simón. El Celador cachí stná‑nè xì Simón mà.
15 Mateus e Tomé; Tiago, filho de Alfeu, e Simão, chamado Zelote;
16 Daaní, iá stná ñani Jacobo nani Judas, xì stná Judas Iscariote, divi tiàa icúmí cahin xì‑yá.
16 Judas, filho de Tiago; e Judas Iscariotes, que veio a ser o traidor.
17 Daaní, nì nuu‑ya dècuèndè iin xaan ndé chicá ndàà, te nì nataca nsidaa nècuàchì dacuahá‑yá nùù‑yá, mii‑né xì cuàhà gá stná nèhivì, xínduu‑ne nèhivì ladu Judea, xì nèhivì ñuu Jerusalén, xì nèhivì ñuu Tiro xì ñuu Sidón ndoó yuhù mar. Pues nsidaa nèhivì mà, nì casaà‑nè yucán, cuní‑nè cunini‑ne càhàn‑yà, te cuní stná‑nè nduvàha nècuàchì cuhí xi‑ne.
17 E Jesus, descendo com eles, parou num lugar plano, onde havia não só grande número de seus discípulos, mas também grande multidão do povo, de toda a Judéia e Jerusalém, e do litoral de Tiro e de Sidom, que tinham vindo para ouvi-lo e serem curados das suas doenças;
18 Stná nèhivì xíndoho quidá ñà‑malu, nì canduvàha stná nsidaa‑né nì quida‑ya.
18 e os que eram atormentados por espíritos imundos ficavam curados.
19 Te nsidaa nèhivì cuáhà mà, cuní‑nè dùcùn ndahà‑né ìcà‑yá, te nduvàha‑ne, vàchi fuerte iá milagru xi‑ya, vàtùni dandúvàha nsihi‑yanè.
19 E toda a multidão procurava tocar-lhe; porque saía dele poder que curava a todos.
20 Daaní, nì indehè‑yá nsidaa nèhivì xínchicùn xì‑yá ndoó yucán, te nì cachi‑yà:
20 Então, levantando ele os olhos para os seus discípulos, dizia: Bem-aventurados vós, os pobres, porque vosso é o reino de Deus.
21 ’Nansicáhán mii‑nsiá nècuàchì xíhì doco vichi, vàchi icúmí‑nsiâ sàà‑nsià ndenuu ini‑nsià.
21 Bem-aventurados vós, que agora tendes fome, porque sereis fartos. Bem-aventurados vós, que agora chorais, porque haveis de rir.
22 ’Nansicáhán stná‑nsià na cahíchì ini nèhivì‑nsiá, te nacóó dahuun‑ne mii‑nsiá, te ò cánàhá‑nè daquée cuàchi‑ne dìquì‑nsiá sàhà yùhù ana nduú Tnaha Nèhivì Ñuhìví.
22 Bem-aventurados sereis quando os homens vos odiarem, e quando vos expulsarem da sua companhia, e vos injuriarem, e rejeitarem o vosso nome como indigno, por causa do Filho do homem.
23 Quìvì cuu xi‑nsiá ducán, dandu contentu ni cúndóó‑nsiá, te cudiì ini‑nsià, vàchi iin ñà‑vàha cahnú cucumi‑nsiá ndè gloria. Te nú quidá quini nèhivì xì‑nsiá vichi, dandu nsinuu inì‑nsia ñà‑divi ducán nìsa quida stná xìì‑né xì nècuàchì nìsa cahàn cuenta xi Dios sànaha.
23 Regozijai-vos nesse dia e exultai, porque eis que é grande o vosso galardão no céu; pois assim faziam os seus pais aos profetas.
24 ’Doco mii‑nsiá nècuàchì cuìcà, ¡ndahví‑nsià! vàchi mate iin vida vàha icúmí‑nsiâ vichi, doco después mà níhì gá‑nsià ni‑iñàha.
24 Mas ai de vós que sois ricos! porque já recebestes a vossa consolação.
25 ’Te ¡ndahví stná mii‑nsiá nècuàchì xixí tnaha guá vichi! vàchi icúmí sàà iin quìvì tnaha inì‑nsia. Te mii‑nsiá nècuàchì cudíì guá inì‑xi sàhà vida‑xi vichi, icúmí‑nsiâ cundoo‑nsia tnùnsí ini, te cuhuun ga inì‑nsia.
25 Ai de vós, os que agora estais fartos! porque tereis fome. Ai de vós, os que agora rides! porque vos lamentareis e chorareis.
26 ’Te ¡ndahví stná mii‑nsiá nú ndeníhí vàha nsidanicuú nèhivì mii‑nsiá! vàchi divi ducán nìsa quida stná yohòtéhè nèhivì vichi, nìsa ndenihi vàha stná nsidaa‑né tètnùhù cachí cáhàn cuenta xi Dios.
26 Ai de vós, quando todos os homens vos louvarem! porque assim faziam os seus pais aos falsos profetas.
27 ’Yùhù cachíˋ xì nsidaa mii‑nsiá nècuàchì iníní vichi, xiñuhu‑ñá cuu inì‑nsia sàhà nèhivì xiní ùhì xì‑nsiá, te obra vàha quida stná‑nsià sàhà ana cahíchì ini xì‑nsiá.
27 Mas a vós que ouvis, digo: Amai a vossos inimigos, fazei bem aos que vos odeiam,
28 Te càhàn viì stná‑nsià xì nèhivì xícàn chìhán dìquì‑nsiá; te càcàn tàhvì stná‑nsià nùù Dios sàhà nèhivì quidá quini xi‑nsiá.
28 bendizei aos que vos maldizem, e orai pelos que vos caluniam.
29 Te nú ni caní iin tiàa iin ladu nùù‑nsiá, dandu danácuícó stná‑nsià inga ladu nùù‑nsiá; te nú candiáá iin tiàa sacú ndixí‑nsiá, te cuní stná‑te candiaa‑tè dùhnù‑nsiá, dandu màsà cuídáhán‑nsiâñà nùù‑té.
29 Ao que te ferir numa face, oferece-lhe também a outra; e ao que te houver tirado a capa, não lhe negues também a túnica.
30 Nsidaa ana xícàn iñàha nùù‑nsiá, cuàha‑nsia nècuàchìmà, te nú ni cándiáá‑né iñàha xi‑nsia, màsà nándácàn gà‑nsiañà.
30 Dá a todo o que te pedir; e ao que tomar o que é teu, não lho reclames.
31 Nacua cuní mii‑nsiá quida nèhivì xì‑nsiá, divi ducán xiñuhu quida stná mii‑nsiá xì‑né.
31 Assim como quereis que os homens vos façam, do mesmo modo lhes fazei vós também.
32 ’Vàchi nú cuisì nèhivì cuú inì‑xi sàhà‑ndà cuú stná ini‑ndà sàhà‑xí, dandu mà cuáha Dios premiu sàhájàn, vàchi ducán quidá stná ndéni nèhivì cuáchi nì cui, cuú ini‑nè sàhà nècuàchì cuú inì‑xi sàhà mii‑né.
32 Se amardes aos que vos amam, que mérito há nisso? Pois também os pecadores amam aos que os amam.
33 Te nú cuisì quida‑nda obra xì nèhivì quidá stná obra xì‑ndà, dandu mà cuáha Dios premiu sàhájàn, vàchi divi ducán xíquida stná ndéni nècuàchì cuáchi nì cui.
33 E se fizerdes bem aos que vos fazem bem, que mérito há nisso? Também os pecadores fazem o mesmo.
34 Te nú cuisì sáha too‑nda dìhùn nùù nèhivì ndiatu‑nda danáà xì nùù‑ndà, dandu mà cuáha Dios premiu sàhájàn, vachi ndè stná nèhivì cuáchi, ducán xíquida stná‑nè, sáha toó stnahá stná‑nè dìhùn, te naquíhín tú‑néà.
34 E se emprestardes àqueles de quem esperais receber, que mérito há nisso? Também os pecadores emprestam aos pecadores, para receberem outro tanto.
35 Ñàyùcàndùá, (cachíˋ xì‑nsiá), xiñuhu‑ñá cuu ini‑nsià sàhà nèhivì xiní ùhì xì‑nsiá, te quida stná‑nsià obra xì‑né, te cuàha toó stná‑nsiànè iñàha, te màsà cúníhnú ini‑nsià naquihin‑nsia dìhùn mà, dandu cahnú coo premiu xi‑nsia, te cunduu ndisa‑nsia dèhe Yua‑nda Dios iá dìquì‑xí ansivi, vàchi mii‑yá, quidá stná‑yà favor xì nèhivì mà túha naquimanì xì‑yá, xì stná nèhivì malu.
35 Amai, porém a vossos inimigos, fazei bem e emprestai, nunca desanimado; e grande será a vossa recompensa, e sereis filhos do Altíssimo; porque ele é benigno até para com os integrantes e maus.
36 Ñàyùcàndùá, nacua cuhí ini Yuandiaha‑nsiá nsidaa nèhivì, divi ducán ndiá ìcà stná mii‑nsiá quida‑nsia, cuhi stná ini‑nsià nsidaa nèhivì.
36 Sede misericordiosos, como também vosso Pai é misericordioso.
37 ’Màsà dácuídâ cuàchi tnahá‑nsiá, dandú mà dácuídâ cuàchi stná Dios mii‑nsiá. Màsà dáquêe cuàchi stnahá‑nsiá dìquì‑nsiá, dandu mà dáquêe cuàchi stná Dios dìquì mii‑nsiá. Te cuicahnú stnahá stná ini‑nsià sàhà‑nsiá, dandu cuicahnú stná ini mii‑yá sàhà‑nsiá.
37 Não julgueis, e não sereis julgados; não condeneis, e não sereis condenados; perdoai, e sereis perdoados.
38 ’Nú dacútâhvì stnahá‑nsiá iñàha, dandu icúmí stná‑nsià nìhìtáhvì‑nsiá (nùù mii‑yá), te ñà‑ndùá cuàha‑yansià cundua na ian xiin‑nda nùnì, te itácùha viì medida mà, ndè quidíníhní‑teá ñà‑quèe tnua, te sádi vàha‑tèá, dècuèndè chiyódo gá stná‑teá nùù‑ndà. Pues, ducán iá stná na níhìtáhvì‑nsiá nùù mii‑yá. Vàchi divi vara chitácùhá‑nsià icúmí stná‑nsià nacuitacùhá‑nsià.
38 Dai, e ser-vos-á dado; boa medida, recalcada, sacudida e transbordando vos deitarão no regaço; porque com a mesma medida com que medis, vos medirão a vós.
39 Dandu nì nacani‑ya xì‑né iin ejemplu, te dohó nì cachi‑yà:
39 E propôs-lhes também uma parábola: Pode porventura um cego guiar outro cego? não cairão ambos no barranco?
40 ’Cunaha‑nsiá, ni‑iin tiàa làcà dàcuàhá nùù iin maestru, màdìá chicá ndiaá‑nè nùù maestru xi‑ne mà. Còó. Doco nú sànì nsihi nì cutùha vàha‑ne, dandísá, nahi maestru‑mà cunduu stná‑nè.
40 Não é o discípulo mais do que o seu mestre; mas todo o que for bem instruído será como o seu mestre.
41 ’Màsà (cuítnùhu tnahá‑nsiá), vàchi nú jaan, dandu queámà na ian nandúcú iin tiàa iin xèhè tii inácáá nduchìnúù ñanìtnaha‑ne. Doco ini nduchìnúù mii‑né inácáá stná iin ñà‑chicá cahnú na iin sì‑ndùhú yutnù, te có‑quìhín casu‑nè.
41 Por que vês o argueiro no olho de teu irmão, e não reparas na trave que está no teu próprio olho?
42 Màsà (cuítnùhu tnahá‑nsiá, cachíˋ), vàchi ducán queámà na ian cachí iin‑nsia xì iin ñanìtnaha‑nsia: “Nacoo‑ní yùhù taví xèhè tii inácáá dacúcuíín nduchìnúù‑ní”. Doco nècuàchì cachí ducán, dananí uun‑ne ndiaá ndisa‑ne, vàchi inácáá stná iin ñà‑càhnú nduchìnúù mii‑né, te có‑quìhín casu‑nè. Dihna xiñuhu tavà‑né ñà‑jaàn nùù mii‑né, dandu vàtùni cutùi viì nùù‑né ñà‑tavà‑né xèhè tii inácáá nduchìnúù ñanìtnaha‑nemà.
42 Ou como podes dizer a teu irmão: Irmão, deixa-me tirar o argueiro que está no teu olho, não vendo tu mesmo a trave que está no teu? Hipócrita! tira primeiro a trave do teu olho; e então verás bem para tirar o argueiro que está no olho de teu irmão.
43 ’Nú iá vàha iin yutnù fruta, mà cuáha‑nù fruta chicuéhè. Te iin yutnù iá cuèhè‑xi, mà cuáha stná‑nu fruta vàha.
43 Porque não há árvore boa que dê mau fruto nem tampouco árvore má que dê bom fruto.
44 Vàchi sàhà fruta‑numa cundáà ini‑ndà, a yútnu vàha nduú‑nu, ò á coó. Na iin yutnù ìñù, de por sí, có‑càná sì‑higu nùù‑nú. Stná sì‑uva, mà cuídá‑ndá quisì mà nùù iin nducu yòhò ìñù.
44 Porque cada árvore se conhece pelo seu próprio fruto; pois dos espinheiros não se colhem figos, nem dos abrolhos se vindimam uvas.
45 (Te ducán iá stná xì mii‑nsiá.) Iin nècuàchì vàha, cuàhà ñà‑vàha ñuhú ini anima‑nè; te ñàyùcàndùá, divi palabra vàha ma nduá cachí‑nè. Doco iin nècuàchì malu, cuàhà ñà‑chìcuéhè ñuhú ini anima‑nè, ñàyùcàndùá ñà‑chìcuéhè nduá cachí stná‑nè. Vàchi ñà‑ñùhú chitu ini anima‑ndà, divi nduá cáhàn‑ndà sàhà‑xí.
45 O homem bom, do bom tesouro do seu coração tira o bem; e o homem mau, do seu mau tesouro tira o mal; pois do que há em abundância no coração, disso fala a boca.
46 ’Mii‑nsiá, “Stoho‑nsì Señor” cachí‑nsià xìˊ, doco ¿índù chuun có‑càhvì‑nsiá ñà‑ndùá cachíˋ xì‑nsiá?
46 E por que me chamais: Senhor, Senhor, e não fazeis o que eu vos digo?
47 — ausente —
47 Todo aquele que vem a mim, e ouve as minhas palavras, e as pratica, eu vos mostrarei a quem é semelhante:
48 — ausente —
48 É semelhante ao homem que, edificando uma casa, cavou, abriu profunda vala, e pôs os alicerces sobre a rocha; e vindo a enchente, bateu com ímpeto a torrente naquela casa, e não a pôde abalar, porque tinha sido bem edificada.
49 ’Doco nèhivì iníní uun xi ñà‑ndùá cachíˋ, te có‑quìhín casu‑nè sàhà‑ñá, ducán cuu stná xì‑né na ian nì quida inga tiàa, nì quidayucun‑nè vehe‑ne nùù ñuhù ùún, còò cimientu xan. Dandu nì xìnu stná tèñuhu nì dùcùn‑te ndè ìcà vehe ma, te vichi vichi nì ndua ìá; nì chàhmà dahuan ―nì cachi Jesús.
49 Mas o que ouve e não pratica é semelhante a um homem que edificou uma casa sobre terra, sem alicerces, na qual bateu com ímpeto a torrente, e logo caiu; e foi grande a ruína daquela casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.