Mateus 12

Tnúhu ní cáháⁿ yǎ ndiǒxí xito cùu uú (MILNT) vs ARC

Sair da comparação
ARC Almeida Revista e Corrigida 2009
1 Te ɨɨⁿ nduu cùu‑xi nduu ndetatú ñáyiu ñùhu Jesús ichi ndɨhɨ cue tée xìca cuu ndɨhɨ‑gá, te ta yǎha‑gá ndɨhɨ‑güedé ɨɨⁿ xichi núú cáá trìú te xǐxíhí‑güedé docó nǔu xíǎⁿ ní ngüíta‑güedé sàhnú‑güedé yoco trìú‑áⁿ, te ndɨhɨ ndaha‑güedé quɨ́ɨ́ⁿ‑güedě quéé trìú‑áⁿ tá xèxi‑güedé cuáháⁿ.
1 Naquele tempo, passou Jesus pelas searas, em um sábado; e os seus discípulos, tendo fome, começaram a colher espigas e a comer.
2 Te cue tée cùu fariséú ní xiní‑güedé nàcuáa quìde cue tée xìca cuu ndɨhɨ Jesús, núu ní xáhaⁿ‑güedě xii‑gá:
2 E os fariseus, vendo isso, disseram-lhe: Eis que os teus discípulos fazem o que não é lícito fazer num sábado.
3 Te Jèsús ní xáhaⁿ‑gǎ xii‑güedé:
3 Ele, porém, lhes disse: Não tendes lido o que fez Davi, quando teve fome, ele e os que com ele
4 Chi ndíi‑áⁿ nǐ quɨ́hu ndíi vehe Yá Ndiǒxí ní queheⁿ ndíi pàá ní cuu íí ndécú‑ǎⁿ nǐ xexi ndíi ndɨhɨ cue tée ní xica cuu ndɨhɨ ndíi, te ñá túú tàú ndíi sá dúcáⁿ càda ndíi ndɨhɨ cue tée‑áⁿ ní cùu, chi mee‑ni cuè dútú tàú‑güedé caxi‑güedé pàá‑áⁿ ní cùu.
4 Como entrou na Casa de Deus e comeu os pães da proposição, que não lhe era lícito comer, nem aos que com ele
5 ¿Te náa ñá túú xìní‑ndó nàcuáa càháⁿ‑xi núú tùtú ndíi Moìsés sá ncháá cuè dútú vǎ ndétàtú‑güedé nduu cùu‑xi nduu ndetatú‑ǎⁿ? Te ñá dɨ́ú ɨ̀ɨⁿ cuéchi cùu‑xi sá dúcáⁿ ñà túú ndètatú‑güedé nduu cùu‑xi nduu ndetatú.
5 Ou não tendes lido na lei que, aos sábados, os sacerdotes no templo violam o sábado e ficam sem culpa?
6 Te na càchí tnúhu‑í xii‑ndo sǎ yǔhú cúù‑í tée ío‑gá cúnùu ndecu ndɨhɨ‑ndo dacúúxí vèñúhu sá ǐo cùnuu.
6 Pois eu vos digo que está aqui quem é maior do que o templo.
7 Dico nchòhó chi ñá tècú tnùní‑ndó nàcuáa càháⁿ Yǎ Ndiǒxí núú tùtú‑gá núú càchí‑xi: “Yúhú cuìní‑í sá cúndàhú iní‑ndó cuè tnaha ñáyiu‑ndo te ñá dɨ́ú mèe‑ni sá cáhní‑ndó quɨ̀tɨ nduu táhù‑í”, duha càchí‑gá núú tùtú‑gá. Te núu dìcó nchòhó tècú tnùní‑ndó ñá, te vá càháⁿ cuèhé‑ndó cuèndá nchaa ñáyiu ñá túú ndècu cuéchi‑xi.
7 Mas, se vós soubésseis o que significa: Misericórdia quero e não sacrifício, não condenaríeis os inocentes.
8 Te yúhú Tée cùu ñaní tnáhá‑ndó nchàa‑ndo, tnàhá‑í ndécú ndɨ̀hɨ‑í tnúhu ndee ìní sá cǔu‑í nchaa ñáyiu nàcuáa cadá‑yu nduu ndètatú‑ó‑á —càchí‑gá xǎhaⁿ‑gǎ xii‑güedé.
8 Porque o Filho do Homem até do sábado é Senhor.
9 Te Jèsús ní xica‑gá cuáháⁿ‑gá, te cuánguɨhu‑gá xɨtɨ́ ɨɨⁿ veñúhu.
9 E, partindo dali, chegou à sinagoga deles.
10 Te xíáⁿ ndécú ɨ̀ɨⁿ tée ní yíchí ɨɨⁿ xio ndaha‑dé. Te dava cue tée xǐndecu‑áⁿ ndúcú‑güedě nàcuáa cada‑güedé cacáⁿ cuéchi‑güedé cuèndá‑gá núú cuè tée cùnuu, te ní xícáⁿ tnúhú‑güedě núú‑gǎ, te xǎhaⁿ‑güedě:
10 E estava ali um homem que tinha uma das mãos mirrada; e eles, para acusarem Jesus, o interrogaram, dizendo: É lícito curar nos sábados?
11 Te Jèsús ní xáhaⁿ‑gǎ xii‑güedé:
11 E ele lhes disse: Qual dentre vós será o homem que, tendo uma ovelha, se num sábado ela cair numa cova, não lançará mão dela e a levantará?
12 Te ɨɨⁿ ñáyiu ío‑gá cúnùú‑yu dàcúúxí ɨ̀ɨⁿ mbéé, núu xíǎⁿ tàú‑ó sǎ cádá‑ó sǎ vǎha sá cúú‑xǐ‑yu cuěi cùu‑xi nduu ndetatú‑ó —càchí‑gá xǎhaⁿ‑gǎ xii‑güedé.
12 Pois quanto mais vale um homem do que uma ovelha? É, por consequência, lícito fazer bem nos sábados.
13 Te dǎtnùní ní xáhaⁿ‑gǎ xii tée cùhú ndaha‑xi‑áⁿ:
13 Então disse àquele homem: Estende a mão. E ele a estendeu, e ficou sã como a outra.
14 Te cue tée cùu fariséú ní ndee‑güedé xɨtɨ́ veñúhu, te ní ngüíta‑güedé ndátnǔhu‑güedé nǔu nása cada‑güedé cahni‑güedé Jèsús.
14 E os fariseus, tendo saído, formaram conselho contra ele, para o matarem.
15 Te sátá nǐ cutnùní iní Jèsús nàcuáa cuìní‑güedé cada ñaha‑güedě xii‑gá te ní xica‑gá cuáháⁿ‑gá, te ío vài ñáyiu nchìcúⁿ ñáhá xìi‑gá cuáháⁿ, te tnàhá cue ñáyiu cùhú nchìcúⁿ ñáhá xìi‑gá cuáháⁿ, te ní quide tátna‑gá cue ñáyiu‑áⁿ.
15 Jesus, sabendo isso, retirou-se dali, e acompanhou-o uma grande multidão de gente, e ele curou a todos.
16 Te ní xáhaⁿ‑gǎ xií‑yu sá vǎ càháⁿ‑yu yoo cùu‑gá.
16 E recomendava-lhes rigorosamente que o não descobrissem,
17 Te ducaⁿ nǐ cuu chi ní quee ndáá‑xi nàcuáa ní xáhaⁿ Yǎ Ndiǒxí xii ndíi Chàiá tée ní xóo cáháⁿ tnúhu‑gá ndéé sanaha nǐ chídó tnùní ndíi núú tùtú‑gá, te duha ndùu tnúhu ní xáhaⁿ‑gǎ:
17 para que se cumprisse o que fora dito pelo profeta Isaías, que diz:
18 Tée‑a cùu‑dé tée ní sani iní‑í sá cúnú cuèchi‑dé núù‑í,
18 Eis aqui o meu servo que escolhi, o meu amado, em quem a minha alma se compraz; porei sobre ele o meu Espírito, e anunciará aos gentios o juízo.
19 Te vá dácàá‑dé tnúhu cáháⁿ‑dé ndɨhɨ ñáyiu, te ni vǎ cáná sàa‑dé òré cáháⁿ‑dé,
19 Não contenderá, nem clamará, nem alguém ouvirá pelas ruas a sua voz;
20 Te ni ñà túú nǎ cada‑dé cue ñáyiu cùu datná ɨɨⁿ tnu ndǒó sá cuìní‑xi tnáhnú, te dɨu‑ni ñáyiu‑áⁿ cúú tùcú‑yu dàtná ɨɨⁿ mèchá càndíl sá ǐo quène ñúhmá te cuìní‑xi ndahvá.
20 não esmagará a cana quebrada e não apagará o morrão que fumega, até que faça triunfar o juízo.
21 Te nchaa ñáyiu nɨhìí ñuyíú ǐo cundee cùu cahnu iní ñáhǎ‑yu xii‑dé.
21 E, no seu nome, os gentios esperarão.
22 Te ní quexìo ɨɨⁿ úú cue tée núú ndécú Jèsús, te ndèca‑güedé ɨɨⁿ tée ñɨ̀hɨ́ te cuàá‑dé, te yɨ̀hɨ ñaha espíritú cúndɨ̀hɨ yucu ñávǎha xii‑dé, te Jèsús ní queñuhu‑gá espíritú cúndɨ̀hɨ yucu ñávǎha yɨ̀hɨ ñaha xii‑dé, te òré‑ni‑áⁿ nǐ cuu ní nacáháⁿ‑dé te ní ndúha núú‑dě.
22 Trouxeram-lhe, então, um endemoninhado cego e mudo; e, de tal modo o curou, que o cego e mudo falava e via.
23 Te nchaa ñáyiu xǐndecu‑áⁿ ǐo ní cuñúhu‑yu sá dúcáⁿ nǐ quide‑gá, te ní xítnàhá‑yu:
23 E toda a multidão se admirava e dizia: Não é este o Filho de Davi?
24 Te cue tée cùu fariséú ní tecú dóho‑güedé nàcuáa ndùu tnúhu xǐtnàhá‑yu, núu xíǎⁿ ní xítnàha‑güedé:
24 Mas os fariseus, ouvindo isso, diziam: Este não expulsa os demônios senão por Belzebu, príncipe dos demônios.
25 Te Jèsús ní cutnùní iní‑gá nàcuáa ndùu tnúhu ní xítnàha‑güedé, núu ní xáhaⁿ‑gǎ xii‑güedé:
25 Jesus, porém, conhecendo os seus pensamentos, disse-lhes: Todo reino dividido contra si mesmo é devastado; e toda cidade ou casa dividida contra si mesma não subsistirá.
26 Te núu sácuíhná ducaⁿ quìde‑xi queñuhu‑xi cue espíritú cúndɨ̀hɨ‑xi yɨhɨ ñaha xii ñáyiu ña, te ñá túú cùu ɨɨⁿnuu‑xi ndecu‑xi te núu ducaⁿ, te vá cúdǐi sácuíhná‑ǎⁿ cundecu‑xi taxi tnùní‑xi te núu ducaⁿ quìde‑xi.
26 E, se Satanás expulsa a Satanás, está dividido contra si mesmo; como subsistirá, pois, o seu reino?
27 Te duha càháⁿ‑í chi nchòhó càchí‑ndó sǎ chíndèe ñaha sácuíhná xii‑í quéñùhu‑í nchaa espíritú cúndɨ̀hɨ‑xi yɨhɨ ñaha xii ñáyiu. Te núu yúhú quídé cuèndá‑ndó sǎ sàcuíhná chíndèe ñaha‑xi xii‑í, te xìni ñuhu‑xi cada cuendá‑ndó yòo chindee ñaha xii cue tée xìca cuu ndɨhɨ‑ndo queñuhu‑güedé nchaa espíritú cúndɨ̀hɨ yucu ñávǎha yɨ̀hɨ ñaha xii ñáyiu. Te mee‑güedě càchí‑güedé sá nchòhó ñá túú càháⁿ ndáá‑ndó sǎ dúcáⁿ càháⁿ‑ndó.
27 E, se eu expulso os demônios por Belzebu, por quem os expulsam, então, os vossos filhos? Portanto, eles mesmos serão os vossos juízes.
28 Dico yúhú chi Espíritú Yǎ Ndiǒxí chíndèe ñaha‑xi xii‑í quéñùhu‑í nchaa espíritú cúndɨ̀hɨ sácuíhná yɨ́hɨ́ ñàha xii ñáyiu, te sá dúcáⁿ chìndee ñaha Espíritú‑gá xii‑í, xíǎⁿ cútnùní sá sà ní sáá nduu cuìní‑gá ndɨ́hu ndaha ñàha‑gá xii‑ndo.
28 Mas, se eu expulso os demônios pelo Espírito de Deus, é conseguintemente chegado a vós o Reino de Deus.
29 ’Te nchòhó xìní‑ndó sǎ cuè ñadúhú chi vá ndácú‑güedě cuèndá‑ni quɨ́hu‑güedé duhu‑güedě vehe ɨɨⁿ tée ío ndee, chi díhna‑gá xíní ñùhu‑xi tnɨɨ‑güedé tée‑áⁿ dacùtu ñaha‑güedé xii‑dé dǎtnùní ducaⁿ te ndacu‑güedé duhu‑güedě nchaa sá ndécú ndɨ̀hɨ‑dé.
29 Ou como pode alguém entrar em casa do e furtar os seus bens, se primeiro não manietar o valente, saqueando, então, a sua casa?
30 ’Te nchaa ñáyiu ñá túú cùndɨhɨ ñaha xii‑í, te cùu úhú iní ñáhǎ‑yu. Te nchaa ñáyiu ñá túú chìndee ñaha xii‑í, te dàquee tɨ́hǔ‑yu chìuⁿ quide‑í.
30 Quem não é comigo é contra mim; e quem comigo não ajunta espalha.
31 ’Te na càchí tnúhu‑í xii‑ndo sǎ ncháá ñǎyiu quìde nchaa sá cuèhé sá dúhá cuu cada càhnu iní ñáhá Yǎ Ndiǒxí xií‑yu, te dɨu‑ni ducaⁿ cùu cada cahnu iní‑gá nchaa tnúhu cuèhé tnúhu duha càháⁿ‑yu. Dico cue ñáyiu na càháⁿ úhú cuèndá Espíritú‑gá, te ñáyiu‑áⁿ vǎ cádá càhnu iní ñáhá tnàhí‑gá xií‑yu.
31 Portanto, eu vos digo: todo pecado e blasfêmia se perdoará aos homens, mas a blasfêmia contra o Espírito não será perdoada aos homens.
32 Te nchaa ñáyiu na càháⁿ úhú cuèndá yúhú Tée cùu ñaní tnáhǎ‑yu nchaá‑yu, te cuu cada càhnu iní ñáhá Yǎ Ndiǒxí xií‑yu. Dico cue ñáyiu na càháⁿ úhú cuèndá Espíritú‑gá te vá cádá càhnu iní ñáhá tnàhí‑gá xií‑yu cuěi vitna ndècu vívǔ‑yu, te cuěi na cùú‑yu.
32 E, se qualquer disser
33 ’Te nchòhó xìní‑ndó sǎ ndɨ̀ dɨ́ɨ́ⁿ nǔú yutnu xìní‑ó nǎ yutnu cùu‑xi cuendá sá sǎvìdí‑xi, te xìní‑ó sǎ ncháá yùtnu váha cùuⁿ mee‑ni sávìdí váha, dico nchaa yutnu sá ñà túú vǎha te cùuⁿ mee‑ni sávìdí sá ñà túú vǎha. Te duha càháⁿ‑í cuèndá cada cuèndá váha‑ndo nàcuáa ndùu chiuⁿ quide‑ndo ɨɨⁿ ɨɨⁿ‑ndo cuendá ducaⁿ cùtnuní ná ñáyiu cùu‑ndo.
33 Ou dizeis que a árvore é boa e o seu fruto, bom, ou dizeis que a árvore é má e o seu fruto, mau; porque pelo fruto se conhece a árvore.
34 Dico nchòhó cúú‑ndó dàtná ɨɨⁿ cóó děéⁿ chi ío cuihna ìní‑ndó, te vá cání ìní‑ndó sǎ ndácú‑ndó cǎháⁿ‑ndó ɨ̀ɨⁿ tnúhu váha, chi ío cuihna ìní‑ndó. Te nchòhó xìní‑ndó sǎ ncháá ñǎyiu càháⁿ‑yu náni véxi iní‑yu.
34 Raça de víboras, como podeis vós dizer boas
35 Te nchaa ñáyiu váha iní‑xi càháⁿ‑yu tnúhu váha, chi dɨu‑ni tnúhu váha‑áⁿ ñúhú ìní‑yu. Te nchaa ñáyiu cuihna ìní‑xi càháⁿ‑yu tnúhu cuèhé tnúhu duha, chi dɨu‑ni tnúhu cuèhé tnúhu duha‑áⁿ ñúhú ìní‑yu.
35 O homem bom tira boas
36 Te na càchí tnúhu‑í xii‑ndo sǎ ná sàá nduu càda ndáá Yǎ Ndiǒxí cuéchi nchaa nchòhó ñáyiu ndècu ñuyíú‑a, te nchaa tnúhu cuèhé tnúhu duha càháⁿ‑ndó cǎháⁿ‑gá sá ñà túú ní quìde váha‑ndo sǎ dúcáⁿ nǐ cáháⁿ‑ndó tnǔhu‑áⁿ.
36 Mas eu vos digo que de toda palavra ociosa que os homens disserem hão de dar conta no Dia do Juízo.
37 Te nàcuáa ndùu tnúhu ní cáháⁿ‑ndó ɨ̀ɨⁿ ɨɨⁿ‑ndo, te ducaⁿ cǎháⁿ Yǎ Ndiǒxí te núu ndècu cuéchi‑ndo àdi ñá túú ndècu cuéchi‑ndo. Te núu ñá túú cuěchi‑ndo te cácu‑ndo, dico núu ndècu cuéchi‑ndo te vá cǎcu‑ndo —càchí‑gá xǎhaⁿ‑gǎ xii cue tée cùu fariséú‑áⁿ.
37 Porque por tuas palavras serás justificado e por tuas palavras serás condenado.
38 Te cue tée cùu fariséú, ndɨhɨ cue tée dàcuaha ñaha xii ñáyiu nchaa tnúhu ní chídó tnùní ndíi Moìsés xǎhaⁿ‑güedě xii Jèsús:
38 Então, alguns dos escribas e dos fariseus tomaram a palavra, dizendo: Mestre, quiséramos ver da tua parte algum sinal.
39 Te Jèsús ní xáhaⁿ‑gǎ xii‑güedé:
39 Mas ele lhes respondeu e disse: Uma geração má e adúltera pede
40 Chi ndíi Jònás‑áⁿ nǐ xúhuⁿ ndíi úní nduu úní niú xɨtɨ́ ɨɨⁿ chácá cáhnú vìhi nani ballená. Te dɨu‑ni ducaⁿ yǎha yúhú Tée cùu ñaní tnáhá‑ndó nchàa‑ndo, chi úní nduu úní niú cuhuⁿ‑í xɨtɨ́ ñuhu.
40 pois, como Jonas esteve três dias e três noites no ventre da baleia, assim estará o Filho do Homem três dias e três noites no seio da terra.
41 Te na sàá nduu càda ndáá Yǎ Ndiǒxí cuéchi nchaa ñáyiu ndècu ñuyíú‑a, te dàvá‑áⁿ cachí nchaa ñáyiu ñuú Nǐnivé sá ñà túú ní quìde ndáá nchaa ñáyiu ndècu vitna, te ducaⁿ cǎháⁿ‑yu chi mèé‑yu ní dáñǎ‑yu ichi cuèhé ichi duha cútnàhá ní sáháⁿ ndíi Jònás ñuú‑yu ní cáháⁿ ndíi tnúhu Yá Ndiǒxí núǔ‑yu. Dico vitna iha ndècu ndɨhɨ ñaha‑ndo xii yúhú, te dɨu‑í ío‑gá cúnùu‑í dàcúúxí ndǐi Jònás.
41 Os ninivitas ressurgirão no Juízo com esta geração e a condenarão, porque se arrependeram com a pregação de Jonas. E eis que
42 Te nduu càda ndáá Yǎ Ndiǒxí cuéchi nchaa ñáyiu, te dàvá‑áⁿ quiní‑ndó ɨ̀ɨⁿ ñadɨhɨ́ ñaha ní xɨ́ndaha ɨ̀ɨⁿ nacióⁿ cáá ndàa xio datni núú quéné nchǐcanchii, te ñaha‑áⁿ ǐo xica nǐ xíndecu‑aⁿ te ní sáháⁿ‑aⁿ ní xíndedóho‑aⁿ nchaa tnúhu ní cáháⁿ ndíi Salòmón, chi ndíi‑áⁿ ǐo ní sáá sá xìní tnùní ndíi. Te tnàhá ñaha‑áⁿ cǎháⁿ‑aⁿ sá ñà túú ní quìde ndáá nchaa ñáyiu ndècu vitna. Dico vitna iha ndècu ndɨhɨ ñaha‑ndo xii yúhú, te dɨu‑í ío‑gá cúnùu‑í dàcúúxí ndǐi Salòmón.
42 A Rainha do Sul se levantará no
43 ’Te òré ná quéé ñàha ɨɨⁿ espíritú cúndɨ̀hɨ yucu ñávǎha xii ɨɨⁿ ñáyiu, te cuáháⁿ‑xi ndùcu‑xi ɨɨⁿ xichi núú cúndècu‑xi te ñá nìhí‑xi te ní sani iní‑xi:
43 E, quando o espírito imundo tem saído do homem, anda por lugares áridos, buscando repouso, e não o encontra.
44 “Váha‑gá núhú tucu‑í núú nǐ xíndecu‑í”, duha ní sani iní‑xi. Te cuánuhú‑xi, te òré ní nasáá‑xi, te ní xiní‑xi sá cáá ìní ñáyiu‑áⁿ dàtná cáá‑nǎ ɨɨⁿ vehe ní natɨ́hú ní nduu vií‑ná te vá yǒo‑gá ndécú.
44 Então, diz: Voltarei para a minha casa, donde saí. E, voltando, acha-
45 Te sátá dúcáⁿ te ní xica‑xi cuáháⁿ‑xi cuándúcú‑xí ǔsá tnàhá espíritú cúndɨ̀hɨ‑xi sá nèhé víhí‑gǎ xǐquide. Te òré ní níhí‑xi cue espíritú‑áⁿ te ndèca ñaha‑xi cuáháⁿ cuèndá ngúndecu ndɨhɨ‑xi ñáyiu‑áⁿ. Te ñáyiu‑áⁿ uuⁿ‑gá nándɨ yáha‑yu dàcúúxí ndèé díhna. Te dɨu‑ni ducaⁿ sǎtnahá‑xi yáha nchaa ñáyiu cuihna ìní‑xi ndècu ñuyíú‑a vitna —càchí‑gá xǎhaⁿ‑gǎ xii‑güedé.
45 Então, vai e leva consigo outros sete espíritos piores do que ele, e, entrando, habitam ali; e são os últimos
46 Te càháⁿ dúcáⁿ‑ní Jèsús ní quexìo náná‑gǎ ndɨhɨ cue ñaní‑gá cuìní‑yu cáháⁿ ndɨhɨ ñàhá‑yu xii‑gá, te ní ngúnu tnɨ́ɨ‑yu ndàa quehé vehe núú ndécú‑gǎ.
46 E, falando ele ainda à multidão, eis que estavam fora sua mãe e seus irmãos, pretendendo falar-lhe.
47 Te ɨɨⁿ cue ñáyiu xǐndecu‑áⁿ nǐ xáhǎⁿ‑yu xii‑gá:
47 E disse-lhe alguém: Eis que estão ali fora tua mãe e teus irmãos, que querem falar-te.
48 Te ní xáhaⁿ‑gǎ xii ñáyiu ducaⁿ xǎhaⁿ xìi‑gá‑áⁿ:
48 Porém ele, respondendo, disse ao que lhe falara: Quem é minha mãe? E quem são meus irmãos?
49 Te ní dánèhé ñáhá‑gǎ nchaa cue tée xìca cuu ndɨhɨ‑gá, te ní xáhaⁿ‑gǎ xii ñáyiu‑áⁿ:
49 E, estendendo a mão para os seus discípulos, disse: Eis aqui minha mãe e meus irmãos;
50 Te nchaa ñáyiu na càda nchaa nacuáa càháⁿ Tǎtà‑í Dútú Ndiǒxí Yaá ndécú àndɨu, te ñáyiu‑áⁿ cúǔ‑yu dàtná nǎnà‑í, ndɨhɨ dàtná cue ñaní‑í, ndɨhɨ dàtná cue cúha‑í —càchí‑gá xǎhaⁿ‑gǎ xii ñáyiu ducaⁿ nǐ dáyǎha tnúhu núú‑gǎ‑áⁿ.
50 porque qualquer que fizer a vontade de meu Pai, que

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.