Mateus 10
Tnúhu ní cáháⁿ yǎ ndiǒxí xito cùu uú (MILNT) vs AAI
1 Te Jèsús ní cana‑gá ndɨ ùxúú cue tée xìca cuu ndɨhɨ‑gá, te ní sáñaha‑gǎ xii‑güedé tnúhu ndee ìní cundecu ndɨhɨ‑güedé cuèndá queñuhu‑güedé nchaa espíritú cúndɨ̀hɨ yucu ñávǎha yɨ̀hɨ ñaha xii ñáyiu, ndɨhɨ cuèndá sá cádá tǎtna‑güedé nchaa dava‑gá ñáyiu cùhú cuěi nándɨ núú cuěhé tnàhá‑yu.
1 Jesu ana bai’ufununayah etei 12 eaf ayuwih hina, sawow yumatah ta ta, feher yumatah ta ta, sabuw biyahimaim baiyawasih isan fair itih naatu igegewasinih.
2 Te duha xǐnani ndɨ ùxúú cue tée‑áⁿ: tée cùnuu‑gá nání‑dě Xǐmú, àdi Pelú chi úú dɨ̀u‑dé, te ñaní‑dé cúú tě Ndrǐxí, te tnàhá tée‑áⁿ cúú‑dě tée xìca cuu ndɨhɨ Jesús, ndɨhɨ té Jàcobó ndɨhɨ ñaní té Jàcobó‑áⁿ těe nàni Juaá, te ndɨ ndùú cue tée‑áⁿ cúú‑güedě déhe té Zebèdeú.
2 Naatu iti i bai’ufununayah nah 12 wabih, wantoro’ot i Simon wabin ta Peter tufuturan Andrew hairi, James tufuturan John hairi, orot Zebedee natunatun.
3 Te tnàhá té Lìpé xícá cùu ndɨhɨ‑gá, ndɨhɨ té Bartolòmé, ndɨhɨ té Mǎxí, ndɨhɨ té Màteú tée cùu cobradór impuèstú ní cùu, ndɨhɨ té Jàcobó déhe té Àlfeú, ndɨhɨ té Lèbeú tée dànani‑güedé Tàdeú,
3 Philip, Bartholomew hairi, kabay onayan wabin Matthew i Thomas hairi, naatu Alpheus natun James i Thaddeus hairi,
4 ndɨhɨ té Xǐmú tée ní cundɨhɨ cue tée canànistá, ndɨhɨ té Jùdás Iscàrioté tée ní sáá nduu nǐ sáha cuèndá ñáhá xìi Jesús núú cuè tée cùu úhú iní ñáhá xìi‑gá.
4 tafaram kafafarayan orot wabin Simon. Jesu ana yanuwayan orot Judas Iscariot hairi.
5 — ausente —
5 Orot nah 12 Jesu iyunih hititit iuwih eo, “Ufun Sabuw hai tafaramamaim men kwanan naatu Samaria sabuw hai bar hai meraramaim men kwanarun.
6 — ausente —
6 Baise kwanan Israel sabuw bobaituw na’atube hikasiy tema’am biyahimaim kwanarun kwaniyawasih.
7 Te cúñaha‑ndo xìí‑yu sá sà ní cuyatni nduu ndɨ́hu ndaha ñàha Yá Ndiǒxí xií‑yu.
7 Kwanan iti tur i kwanabinan, Mar ana aiwob i na iyubinaka.
8 Te cada tátna‑ndo nchàa ñáyiu cùhú cuěi ñáyiu tnàhá cuéhé sǎ dátèhyú nihnu‑xi yɨquɨ cùñú‑yu, te queñuhu‑ndo nchàa espíritú cúndɨ̀hɨ yucu ñávǎha yɨ̀hɨ ñaha xii ñáyiu, te dandòto‑ndo cue ñáyiu sa ní xíhí, te vá càcáⁿ‑ndó yǎhu‑ndo nǔú ñǎyiu òré cada‑ndo nchàa chiuⁿ‑áⁿ, chi sa nàha‑ndo sá dìcó ducaⁿ nǐ taxi‑í tnúhu ndee ìní ndécú ndɨ̀hɨ‑ndo.
8 Sawusawuwih kwaniyawasih, murumurubih kwanao hinamisir, sabuw iyab biyah kokom ani’anih kwaniyawasih naatu demon kakafih kwananunih hinatit. Sawar ana baiyan en kwabaib, imih kwanabow ana baiyan en.
9 ’Te vá cánèhe‑ndo díhúⁿ cuu ichi‑ndo,
9 Men kabay ta kwanab a koukut kwaniwan, naiw a kikiramaim kwanarobere auman kwananamih.
10 te ni vǎ cánèhe‑ndo ñunu cuhuⁿ ndachiuⁿ‑ndo, te ni vǎ cánèhe‑ndo ɨngá ichi dóó‑ndó nàdáma‑ndo, te ni vǎ cánèhe‑ndo úú‑gá chàú‑ndó chi dɨu‑ni chàú yɨ́hɨ́‑ndó‑ǎⁿ xíǎⁿ‑ni quɨhɨ‑ndo, te ni vǎ cánèhe‑ndo tatnu, te ducaⁿ càda‑ndo chi nchòhó sa nàha‑ndo sá ncháá ñǎyiu quìde chiuⁿ te dɨu‑ni cuèndá chìuⁿ quidé‑yu nìhí‑yu sá xéxǐ‑yu.
10 Remor isan men hafoy ta kwanab, men biya baibiyon ta, a baibiyon ta, tu ta, kwanabow auman kwananamih. anayabin bowayah abis kikimin tibitin boro nakaram.
11 ’Te ndɨ tnahá ñuú ná quèxio‑ndo te nducu‑ndo ñǎyiu cùtnuní iní‑ndó sǎ cúǔ‑yu ñáyiu váha, te vehe ñáyiu‑áⁿ cundecu‑ndo ndèé sáá nduu ndèe‑ndo ñuú‑áⁿ.
11 “Kwanan bar merar kikimin o bar merar gagamin kwanarur, sabuw iyab merarayow wairafih kwananuwihih, naatu i hai baremaim kwanama, a bowabow kwanisawar imaibo kwihamiyih kwanan.
12 Te òré quexìo‑ndo vehé‑yu te cúñaha‑ndo xìí‑yu: “Yá Ndiǒxí chíndèe chitúu ñaha‑gǎ xii‑ndo ndècu‑ndo”, duha cúñaha‑ndo xìí‑yu.
12 Naatu bar runamih sabuw a merarayow kwanitih.
13 Te núu ní cáháⁿ váha ndɨhɨ ñàhá‑yu xii‑ndo, te cuu‑xi sá vǎha sá cúú‑xǐ‑yu cuèndá tnúhu ní xáhaⁿ‑ndo‑ǎⁿ, dico núu ñá túú ní càháⁿ váha ndɨhɨ ñàhá‑yu xii‑ndo, te cúñaha‑ndo xìí‑yu sá vǎ cúú‑xí sǎ vǎha xií‑yu tnúhu ní xáhaⁿ‑ndo‑ǎⁿ.
13 Naatu sabuw bar wanawanan tufuw ana merarayow hinabaib, basit a merarayow kwanihamiy nati baremaim nama, baise men hinabaib a tufuw ana merarayow kwanabosair kwanab maiye.
14 Te núu ní sáá‑ndó ɨ̀ɨⁿ ñuú àdi ɨɨⁿ vehe, te núu ñá túú ní cǎháⁿ ndɨhɨ ñaha vǎha‑yu xii‑ndo te ni ñà túú ní cuìní‑yu cundedóho‑yu tnúhu càháⁿ‑ndó te ndee‑ndo ñùú‑áⁿ àdi vehe‑áⁿ, te naquɨdɨ‑ndo tɨ̌cá chúhmá nǐ tnɨ́ɨ sáhá‑ndó cuèndá ná cùtnuní iní‑yu sá ñà túú quìde váha‑yu.
14 Orot babin yait a merar men nay naatu a tur men nanonowar, kwanamisir ura kwanarutatab efan nati kwanihamiy kwanan efan ta.
15 Te na càchí tnúhu ndáá‑í xii‑ndo sǎ sàá nduu te ío‑gá dandòho ñaha Yá Ndiǒxí xii ñáyiu ducaⁿ na càda ñaha xii‑ndo‑áⁿ dàcúúxí ñǎyiu ní xíndecu ñuú Sòdomá ndɨhɨ ñuú Gòmorrá.
15 Anababatun a tur ao’owen, baibatebat ana veya God Sodom, Gomorah sabuw boro nakabibirih, baise nati bar merar sabuw hai baimakiy i boro God tafan nayara’ah gagamin na’in hinab.
16 ’Te cada iní‑ndó sǎ cúú‑ndó dàtná cue mběé cue quɨtɨ cuáháⁿ núú ìó yɨ́hɨ́. Te ducaⁿ sǎtnahá‑xi cùu‑ndo chi yúhú tendaha ñaha‑ǐ xii‑ndo quɨ̌hɨ́ⁿ‑ndó nǔú xǐndecu cue ñáyiu cuihna ìní‑xi, te ío váha cuáha‑ndo cuèndá nàcuáa cada‑ndo dàtná quídé cǒó, dico cunduu váha iní‑ndó ñà túú nǎ cada‑ndo dàtná quídé lǒmá.
16 “Kwananowar, kwa i bobaituw sheep na’atube haru fairih wanawanahimaim abiyuni kwanatit kwananamih, imih kok na’atube kwanakakaf naatu mamu imak na’atube kwananutanub.
17 Te quɨhɨ iní‑ndó chi cue ñáyiu na cùu úhú iní ñáhá xìi‑ndo, te cuáha cuèndá ñáhǎ‑yu xii‑ndo nǔú cuè tée cùchiuⁿ, te caniha‑güedě xii‑ndo xɨ̀tɨ́ veñúhu‑güedé.
17 “Mata toniwa’an sabuw isah, anayabin boro hinabuw hinafatumi kwanan kanisel nahimaim hibabatiy, naatu Kou’ay Baremaim boro hinaborabirabi.
18 Te dava tucu ñáyiu cuu úhú iní ñáhá xìi‑ndo candeca ñahá‑yu xii‑ndo quɨ̌hɨ́ⁿ núú cuè tée cùnuu yɨndaha nacióⁿ, àdi núú dàva‑gá cue tée cùnuu sá cuèndá‑í. Te nchòhó níhí‑ndó nàcuáa cada‑ndo cǎháⁿ váha‑ndo cuèndá‑í núú‑güedě ndɨhɨ núú cuè ñáyiu ñá túú cùu ñáyiu isràél.
18 Ayu wabu’umaim kwabowabow isan boro aiwob sabuw naatu gawan orot gagamih na’atube Ufun Sabuw nahimaim Tur Gewasin kurereb nowar isan boro hinarab hinataini.
19 — ausente —
19 Baise hinafatum hinabuw baibabatiyimih kwanan men kwaniyababan tur isan, o tur o isan, hinabibatiy ana veya’amaim tur boro imaim natit kwanao.
20 — ausente —
20 Anayabin nati tur i men o a notamaim tit kuo’omih, baise Tamat Anunin o iwani awa rukirir kuo.
21 ’Te dava cue tée cuáha cuèndá‑güedé ñaní‑güedé núú cuè tée cùchiuⁿ cuendá cahni ñaha‑güedě, te dava cue tée cùu tátá dɨu‑ni ducaⁿ càda‑güedé déhe‑güedé, te dɨu‑ni ducaⁿ càda ñaha dava cue ñáyiu cùu déhe xii tǎtǎ‑yu ndɨhɨ nǎnǎ‑yu, chi cuáha cuèndá ñáhǎ‑yu núú cuè tée cùchiuⁿ cuendá cahni ñaha‑güedě xií‑yu.
21 “Orot ain boro tain baban nao namorob, regah boro natun nifa’ifa’i baban nao namorob, na’atube kek boro hinah tamah hinifa’ifa’ih babah hinao hinamorob.
22 Te nchòhó chi nchaa ñáyiu ngüíta‑yu cuu úhú iní ñáhǎ‑yu xii‑ndo sǎ cuèndá‑í. Te núu na càda ndee‑ni iní‑ndó cànchicúⁿ nihnu‑ni‑ndo ìchi‑í cuěi nándɨ sá ná càda ñahá‑yu xii‑ndo ndèé ná sàá nduu vǎ cúndècu‑gá‑ndó ñùyíú‑a ña, te nduu táhú‑ndó cùndecu‑ndo nɨ caa nɨ quɨ́hɨ́ⁿ ndɨhɨ Yá Ndiǒxí.
22 Ayu wabu’umaim kwabowabow isan sabuw boro hinifa’ifa’i, baise orot yait nabat kikin nabowabow yomaninamaim boro yawas natita’ur.
23 Te núu ɨɨⁿ ñuú cuìní‑güedé tnɨɨ ñaha‑güedě xii‑ndo càda úhú ñáhá‑güedě sá cuèndá‑í, te cunu‑ndo nǔú‑güedě quɨ́hɨ́ⁿ‑ndó ɨ̀ngá ñuú. Te na càchí tnúhu ndáá‑í xii‑ndo sǎ cùmání‑gǎ quɨ́hɨ́ⁿ‑ndó nchàa dava‑gá ñuú núú xǐndecu ñáyiu isràél cáháⁿ‑ndó tnǔhu‑í, te sa quixi tucu yúhú, Tée cùu ñaní tnáhá‑ndó nchàa‑ndo ñuyíú‑a.
23 Bar merar ta’amaim hinarukoukuw kwanabia’akir, kwanabihir kwanan bar merar ta, anababatun a tur ao’owen, Israel wanawanan bar merar etei boro men kwanabow kwanisawaribo Orot Natun namatabir maiye nanamih.
24 — ausente —
24 “Kirum kek boro men ana bai’obaiyen orot na natabirimih, na’atube akir wairafin boro men ana orot ukwarin na natabirimih.
25 — ausente —
25 Baise kirum kek na kok ana bai’obaiyen orot na’atube mataramih, basit i ukwarin na rerekab na kirum gewas, na’atube akir wairafin nabow gewas ana orot ukwarin boro nayara’ah ibe namatar, baise bar matuwan orot isan Beelzebul hinarouw hinao na’at, i ana akir wairafin isah boro tur kakafin maiyow hina’uwih wabih hini’a’afiy.
26 ’Te nchòhó vá yùhú‑ndó nǔú ñǎyiu. Chi nchaa tnúhu sá cúú yùhu ni cuu vá cúú yùhu‑gá, chi nchaa dacuɨtɨ́í sǎ quéé tǔu‑xi núú ñǎyiu.
26 “Baise sabuw isah men kwanabir, anayabin abisa sum wanawanan wa’iwa’irin inu’in boro hina botait nirereb, naatu sawar baibunuwenamaim ti’inu’in etei boro hinatit hinibebeyan sabuw etei hinaso’ob.
27 Te nchaa tnúhu sá càchí tnúhu‑í xii‑ndo nǔú méé nǔú ɨ́ɨ́ⁿ‑ó, cùu‑xi tnúhu sá ndúú yùhu ni cuu datúu‑ndo nǔú cuè ñáyiu cuěi núú chítú nǔú tàcá.
27 Abisa wa’iwa’iramaim ao kwanonowar sabuw etei nahimaim kwanao hinanowar, naatu abisa akisimo ao kwanonowar, kwanayen gem tafahimaim kwanabat kwanabinan sabuw etei hinanowar.
28 Te xìni ñuhu‑xi sá vǎ yùhú‑ndó cuè ñáyiu cuěi na càhni ñahá‑yu xii‑ndo, chi dɨu‑ni yɨquɨ cùñú‑ndó ndàcú‑yu cahní‑yu, dico ñá túú nǎgá ndacú‑yu cada ñàhá‑yu xii‑ndo. Te tàú‑ndó sǎ Yǎ Ndiǒxí yùhú‑ndó chi Yaá‑áⁿ ndacu‑gá danàa‑gá yɨquɨ cùñú‑ndó, te ndacu‑gá daquɨ̀hɨ́ⁿ ñáhá‑gǎ xii‑ndo nǔú ùhú núú ndàhú.
28 Sabuw biya te’a’asabun isan men kwanabirumih, anayabin anun boro men hina’asabunimih, baise God isan i kwanabir, anayabin i boro biya naatu anun hairi’ika na’asbunuwen hinamorob.
29 ’Te nchòhó xìní‑ndó sǎ ndèé úú tnàhá tɨ́laá cúyǎhu‑dɨ núú ɨ́ɨ́ⁿ‑ní dǐhúⁿ, te ni ɨ̀ɨⁿ‑dɨ ñá túú xìhí cùtexínu‑dɨ chi ndéé nǔu mee Yǎ Ndiǒxí Yaá cúú Tǎtá‑ndó ná càchí‑gá te xìhí‑dɨ.
29 Mamu kwikwik rou’ab hai baiyan i one toea’maim boro inatubun, baise mamu ta boro men Tamat so’oba’e namorob haw nare’emih.
30 Dico nchòhó chi ío‑gá néhé cuèndá ñáhá Yǎ Ndiǒxí xii‑ndo chi ndéé idi dɨ́quɨ́‑ndó yɨ̀ndehu.
30 Naatu kwa ukwarimaim arib i etei God iyab sawar.
31 Núu xíǎⁿ càchí‑í sá vǎ yùhú‑ndó chi cùnuu‑gá‑ndó dàcúúxí tɨ̌laá cuěi vài vihi‑güedɨ.
31 Imih men kwanabir, Tamat ana yabow kwa isa i ra’at men mamu kwikwik na’atube’emih.
32 ’Te na càchí tnúhu‑í xii‑ndo sǎ ncháá ñǎyiu na dàtúu núú tnàha ñáyiu‑xi sá ndécú ndɨ̀hɨ ñahá‑yu xii‑í, te ducaⁿ te tnàhá yúhú dàtúu‑í núú Tǎtà‑í Dútú Ndiǒxí Yaá ndécú àndɨu sá ndécú ndɨ̀hɨ‑í‑yu.
32 “Orot yait sabuw etei nahimaim ayu isou eo’orereb, ayu auman boro maramaim na’atube ana sinaf Tamai nanamaim.
33 Dico nchaa ñáyiu na cǔñaha xìi tnaha ñáyiu‑xi sá ñà túú ndècu ndɨhɨ ñahá‑yu xii‑í, te dɨu‑ni ducaⁿ càda yúhú tucu chi cúñaha‑ǐ xii Tǎtà‑í Dútú Ndiǒxí Yaá ndécú àndɨu sá ñà túú ndècu ndɨhɨ‑í‑yu.
33 Baise orot babin yait sabuw etei nahimaim ayu ekwakwahiru, ayu auman mar Tamai nanamaim boro ibo anakwahir.
34 ’Te na càchí tnúhu‑í xii‑ndo sǎ vǎ cání ìní‑ndó sǎ yǔhú véxi‑í ñuyíú‑a te cuu ɨɨⁿnuu‑gǎ ñáyiu cundecú‑yu, chi da ngüǐta‑yu vá cúú ɨ̀ɨⁿnuu‑gá‑yu cundecú‑yu, te ducaⁿ chi nchaa ñáyiu vá quɨ̀ndáá iní ñáhá xìi‑í ñáyiu‑áⁿ ngǒo‑yu cuu úhú iní‑yu nchaa ñáyiu quɨndáá iní ñáhá xìi‑í.
34 “Men kwananot ayu i tufuw abai tafaramamaim anan, En. Ayu i men tufuw abai ananamih, baise kauseb abai anan.
35 Te dava cue tée xǐndecu tǎtá‑xi te ngóo‑güedé cuu úhú iní‑güedé tǎtá‑güedě, te dɨu‑ni ducaⁿ càda cue ñáyiu dɨ̀hɨ́ xǐndecu nǎná‑xi, chi ngóo‑yu cuu úhú iní‑yu nǎnǎ‑yu, te dɨu‑ni ducaⁿ càda tucu cue ñáyiu cùu sánu, chi ngóo‑yu cuu úhú iní‑yu nǎná yɨɨ́‑yu.
35 Ayu anan anayabin
36 Te ndɨ mèé‑yu vehé‑yu ngóo‑yu vá cúú ɨ̀ɨⁿnuu‑gá‑yu cundecú‑yu.
36 Imih orot ana kamabiy anababatun i boro i taiyuwin ana rara.’
37 ’Te na càchí tnúhu tucu‑í xii‑ndo sǎ ncháá ñǎyiu ío‑gá ná cùu iní tǎtá‑xi àdi náná‑xi dàcúúxí yǔhú, te ñáyiu‑áⁿ ñà túú tàú‑yu cundecu ndɨhɨ ñàhá‑yu xii‑í, te nchaa ñáyiu ío‑gá ná cùu iní déhe ducuⁿ‑xi, àdi déhe yoco‑xi dàcúúxí yǔhú, te dɨu‑ni ducaⁿ ñà túú tàú‑yu cundecu ndɨhɨ ñàhá‑yu xii‑í.
37 “Orot yait ana yabow ayu isou ikikimin naatu hinah tamah isah ebiyabow kwanekwan i men karam boro ni’ufnunu, na’atube orot yait ana yabow ayu isou ikikimin naatu i natun orot naatu babitai isah ebiyabow kwanekwan, i men karam boro ni’ufnunu.
38 Te nchaa ñáyiu vá cánchǐcúⁿ nihnu ñaha xìi‑í cuèndá sá yùhú‑yu ndohó‑yu dàtná ndoho‑í ñáyiu‑áⁿ ñà túú tàú‑yu cundecu ndɨhɨ ñàhá‑yu xii‑í.
38 Naatu orot babin yait ana onaf men na’abar ayu nabi’ufnunu i men karam boro ayu airi ani’of.
39 Te cue ñáyiu na yùhú cuú sá cuèndá‑í te ñáyiu‑áⁿ cuǐta nihnú‑yu, dico nchaa ñáyiu vá yùhú cuú sá cuèndá‑í, te ñáyiu‑áⁿ nduu táhǔ‑yu cundecú‑yu nɨ caa nɨ quɨ́hɨ́ⁿ ndɨhɨ Yá Ndiǒxí.
39 Orot babin yait taiyuwin ana yawas enunuwih boro ana yawas nikasiy, baise orot babin yait ana yawas isou ebi’inuw boro natita’ur.
40 ’Te nchaa ñáyiu na quèheⁿ cuendá ñáhá xìi‑ndo te cada iní‑yu sá tnàhá yúhú ní queheⁿ cuèndá‑yu. Te nchaa ñáyiu na quèheⁿ cuendá ñáhá xìi‑í, te cada iní‑yu sá tnàhá Tǎtà‑í Dútú Ndiǒxí Yaá ní tendaha ñàha xii‑í véxi‑í ñuyíú‑a ní queheⁿ cuèndá‑yu.
40 “Orot yait kwa a merar eyiyi, ayu au merar eyiyi, naatu orot yait ayu au merar eyiyi, i orot yait ayu iyunu anan i ana merar eyiyi.
41 Te nchaa ñáyiu na quèheⁿ cuendá ɨɨⁿ tée càháⁿ tnúhu Yá Ndiǒxí cuèndá sá quídé‑dě chìuⁿ‑gá, te dàtná‑ni càa táhú cuǎñaha‑gǎ nduu táhú těe ducaⁿ càháⁿ tnúhu‑gá‑áⁿ, dɨu‑ni ducaⁿ cùnduu táhú cuǎñaha‑gǎ nduu táhú ñǎyiu ducaⁿ na quèheⁿ cuendá ñáhá xìi‑dé. Te nchaa ñáyiu na quèheⁿ cuendá ɨɨⁿ tée quìde váha cuèndá sá dúcáⁿ quìde váha‑dé, te dàtná‑ni càa táhú nduu táhú těe‑áⁿ dɨu‑ni ducaⁿ cùnduu táhú nduu táhú ñǎyiu na quèheⁿ cuendá ñáhá xìi‑dé.
41 Orot babin yait dinab orot ana merar eyiyi, anayabin i dinab orot, nati orot boro dinab orot ana baiyan turin nab. Naatu orot yait, orot ana yawas mutufurin ana merar eyiy, anayabin i orot ana yawas mutufurin boro orot ana yawas mutufurin ana baiyan turin nab.
42 Te nchaa ñáyiu na cuǎñaha ɨ̀ɨⁿ yaxiⁿ ndute coho ɨɨⁿ ñáyiu cùu cuendá‑í cuèndá sá nǐ tuha ñàhá‑yu xii‑í cuěi ñá túú cùnuu vihí‑yu, te ñáyiu ducaⁿ na cuǎñaha ndùte‑áⁿ nǐhǐ‑yu sá ndúú tǎhǔ‑yu núú Yǎ Ndiǒxí —càchí Jèsús xǎhaⁿ‑gǎ xii‑güedé.
42 Naatu orot babin yait kek kikimin harewawat hun itin etomatom, anayabin i ayu au bai’ufununayan, anababatun a tur ao’owen i ana baiyan boro nab.”
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 10, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.