Mateus 22
Tuhun Ndyoo sihin tyehen ñi (MIHNT) vs NVT
1 I quisaha cahan ra Jesús inga saha zɨquɨ minoo cuhva, ta i catyi ra:
1 Jesus lhes contou outras parábolas. Disse ele:
2 Cuhva ndyaca ñaha ra Ndyoo cuu si tañi minoo rey i zavaha minoo vico tindaha sa cuenda zehe ra.
2 “O reino dos céus pode ser ilustrado com a história de um rei que preparou um grande banquete de casamento para seu filho.
3 Ta i tasi ra sii muzu ra vatyi cua cana ra sii ñiyɨvɨ cua quisi vico cuan, zoco ñá cuñi ñu quisi.
3 Quando o banquete estava pronto, o rei enviou seus servos para avisar os convidados, mas todos se recusaram a vir.
4 Inga saha i tasi tucu ra sii inga muzu ra, ta catyi ra sihin ra: “Catyi ndo sihin ñiyɨvɨ i cane vatyi sa ndyaa listo sa casi ñu. Sa sahñi zɨndɨquɨ zone ta inga quɨtɨ xahan. Sa ndyaa listo tandɨhɨ. Naquisi maa ñu vico.”
4 “Então ele enviou outros servos para lhes dizer: ‘Já preparei o banquete; os bois e novilhos gordos foram abatidos, e tudo está pronto. Venham para a festa!’.
5 Ta tacuan i nacatyi muzu ra, zoco ñá tyaa ñiyɨvɨ yahvi. Minoo ra cuahan ra nu iyo itu ra, ta inga ra cuahan ra nu iyo inga tyiño ra.
5 Mas os convidados não lhes deram atenção e foram embora: um para sua fazenda, outro para seus negócios.
6 Ta inga ñiyɨvɨ i tɨɨn sii muzu rey cuan, ta i cañi xaan ra sii ra ndya cuhva ndya sahñi ra sii ra.
6 Outros, ainda, agarraram os mensageiros, os insultaram e os mataram.
7 Ta sa siñi rey cuan cuhva cuan, i cuxaan xaan ra, ta i tasi ra sii zandaru ra vatyi cua cahñi ra sii ra sahñi sii ra cuan, ta i sahmi ra ñuu ra.
7 “O rei ficou furioso e enviou seu exército para destruir os assassinos e queimar a cidade deles.
8 Ta zɨquɨ i catyi rey cuan sihin muzu ra: “Sa ndyaa listo tandɨhɨ sa cuenda vico tindaha, zoco ñiyɨvɨ i cane, ña vaha ñu vatyi ñá tyaa ñu yahvi sa quehin, ta ña tahan si sii ñu quisi ñu.
8 Disse a seus servos: ‘O banquete de casamento está pronto, e meus convidados não são dignos dessa honra.
9 Yucuan cuenda cuahan ndo calle nahnu, ta yoo ra ndyehe ndo cana ndo sii ra naquisi ra vico tindaha.”
9 Agora, saiam pelas esquinas e convidem todos que vocês encontrarem’.
10 Ta cuahan muzu ra, ta i zatitahan ra sii tandɨhɨ ñiyɨvɨ i nañihi ra, ñiyɨvɨ vaha ta ñiyɨvɨ ña vaha, ta i sicoo cuaha xaan ñiyɨvɨ vico tindaha cuan.
10 Então os servos trouxeram todos que encontraram, tanto bons como maus, e o salão do banquete se encheu de convidados.
11 Tacuan ta i quɨhvɨ rey cuan vatyi cua ndyehe ra sii ñiyɨvɨ i saa vico cuan, ta yucuan i ndyehe ra sii minoo ra ña ñoho zahma cuenda vico tindaha.
11 “Quando o rei entrou para recebê-los, notou um homem que não estava vestido de forma apropriada para um casamento
12 Ta i catyi ra sihin ra: “Amigo, ¿yozo caa i quɨhvun ta ña ñohon zahma sa cuenda vico tindaha?” Catyi ra. Zoco ñá nacahan maa ra cuan.
12 e perguntou-lhe: ‘Amigo, como é que você se apresenta sem a roupa de casamento?’. O homem não teve o que responder.
13 Ta zɨquɨ i catyi rey cuan sihin muzu ra: “Cuhñi ndo saha ra ta ndaha ra ta zavita ndo sii ra nu ñaa, ityi sata nu cua vacu xaan ñiyɨvɨ ndya cuhva casi quihñi noho ñu.
13 Então o rei disse: ‘Amarrem-lhe as mãos e os pés e lancem-no para fora, na escuridão, onde haverá choro e ranger de dentes’.
14 Vatyi i cane sii cuaha xaan ñiyɨvɨ, zoco zuhva ñi ñu i casi ta cuu quɨhvɨ ñu.”
14 “Pois muitos são chamados, mas poucos são escolhidos”.
15 Tacuan ta zɨquɨ i titahan ra fariseo ta i zacasi tahan ra tyiño minoo cuhva cua zavaha ra ta cua nducu ra cuhva sihin ñaa minoo tuhun ña vaha cua cahan ra Jesús, ta cua tyaa ra cuatyi sata ra.
15 Então os fariseus se reuniram para tramar um modo de levar Jesus a dizer algo que desse motivo para o prenderem.
16 Ta i tasi ra fariseo sii zuhva ra ndyico sii ra sihin ra ndyico sii ra rey Herodes, ta i catyi ra sihin ra Jesús: Maestro, sito ndi vatyi ra vaha xaan cuun ta zañohon ityi ra Ndyoo sa ndisa. Ta inuu ndita ñi tyoon yahvi sa cahan ñiyɨvɨ cuca ta ñiyɨvɨ ndahvi.
16 Enviaram alguns de seus discípulos, junto com os partidários de Herodes, para se encontrarem com ele. Disseram: “Mestre, sabemos como o senhor é honesto e ensina o caminho de Deus de acordo com a verdade. É imparcial e não demonstra favoritismo.
17 Yucuan cuenda nacatyun sihin ndi, ¿yozo caa sica iñun? ¿Atu vaha tyiyahvi yo xuhun sii ra ndyaca ñaha César a ña vaha? Catyi ra.
17 Agora, diga-nos o que o senhor pensa a respeito disto: É certo pagar impostos a César ou não?”.
18 Zoco i tuu iñi ra Jesús vatyi ña vaha añima ra cuan. Ta i catyi ra sihin ra: ¿Ñaa cuenda nducu coto ihñi ndo sii? ndoho ra zaha tuhun vatyi vaha xaan ndo zoco ña ndisa ndo.
18 Jesus, porém, sabia de sua má intenção e disse: “Hipócritas! Por que vocês tentam me apanhar numa armadilha?
19 Zañaha ndo minoo xuhun sii. Catyi ra. Ta i quisi ndyaca ra minoo xuhun sii ra.
19 Mostrem-me a moeda usada para pagar o imposto”. Quando lhe deram uma moeda de prata,
20 Ta i ndaca tuhun ra Jesús sii ra: ¿Yoo sii nuu ndyaa ya? ¿Ta yoo sii zɨvɨ ndyaa ya?
20 ele disse: “De quem são a imagem e o título nela gravados?”.
21 Ta i catyi ra cuan. Sii ra gobierno César. Ta zɨquɨ i catyi ra Jesús sihin ra: Cuhva ndo sii ra César sa cuu sii maa ra. Ta cuhva ndo sii ra Ndyoo sa cuu sii ra Ndyoo.
21 “De César”, responderam. “Então deem a César o que pertence a César, e deem a Deus o que pertence a Deus”, disse ele.
22 Ta sa siñi ra cuan sa cahan ra Jesús, ta iyo xaan i cuñi ra, ta i zandoo ra sii ra ta cuahan ra.
22 Sua resposta os deixou admirados, e eles foram embora.
23 Zuun ñi quɨvɨ cuan sahan zuhva ra saduceo cua cahan ra sihin ra Jesús. Ra saduceo cuu ra catyi vatyi ma nandoto tucu ñiyɨvɨ i sihi. Yucuan cuenda i ndaca tuhun ra sii ra Jesús cuhva ya:
23 No mesmo dia, vieram a Jesus alguns saduceus, líderes religiosos que afirmam não haver ressurreição dos mortos,
24 Maestro, i catyi ra Moisés vatyi tatu sihi minoo rayɨɨ ta ndoo ndahvi ñazɨhɨ ra ta yoñi zehe ra, natindaha yañi ra sihin ñaha cuan. Ta cua coo zehe ra sihin ña sa cuenda yañi ra, ra i sihi cuan.
24 e perguntaram: “Mestre, Moisés disse: ‘Se um homem morrer sem deixar filhos, o irmão dele deve se casar com a viúva e ter um filho, que dará continuidade ao nome do irmão’.
25 Sicoo usa tahan rayɨɨ sihin yañi ra. I tindaha ra nuu. Ta i sihi ra, ta yoñi zehe ra i sicoo. I zandoo ra sii ñazɨhɨ ra cuenda yañi ra.
25 Numa família havia sete irmãos. O mais velho se casou e morreu sem deixar filhos, de modo que seu irmão se casou com a viúva.
26 Ta tacuan tucu i zavaha ra cu uu, ta ra cu uñi ta cuhva ndya ra cu usa.
26 O segundo irmão também morreu, e o terceiro irmão se casou com ela. E assim por diante, até o sétimo irmão.
27 Ta nu ndɨhɨ tuhun i sihi ndɨhɨ tucu maa ñaha cuan.
27 Por fim, a mulher também morreu.
28 Yucuan cuenda cuñi ndi coto ndi, ¿yoo ra cua cuu yɨɨ ña quɨvɨ cua nandoto ñiyɨvɨ? vatyi ñazɨhɨ tandɨhɨ sa usa tahan ra i cuu sii ña. Tacuan i catyi ra cuan sihin ra Jesús.
28 Diga-nos, de quem ela será esposa na ressurreição? Afinal, os sete se casaram com ela”.
29 Ta i nacahan ra Jesús, ta i catyi ra sihin ra: Ña sito ndo ñaa sa cahan ndo vatyi ña sito ndo ñaa sa catyi Tuhun Ndyoo. Ta ña sito ndo vatyi iyo xaan cuhva sii ra Ndyoo.
29 Jesus respondeu: “O erro de vocês está em não conhecerem as Escrituras nem o poder de Deus,
30 Ñiyɨvɨ cua nandoto inga ñuu ñiyɨvɨ saa, ma tindaha ca ñu indyacuan, ta ma cuhva ca ñiyɨvɨ sii zehe ñu sa tindaha ñu. Cua nduu ñu tañi ángel ra Ndyoo sa iyo andɨvɨ.
30 pois, quando os mortos ressuscitarem, não se casarão nem se darão em casamento. Nesse sentido, serão como os anjos do céu.
31 Ta sa cuenda tuhun tatu nandoto ñiyɨvɨ a ma nandoto ñu, ¿atu ta cahvi ca ndo sa i cahan ra Ndyoo sihin ndo? nu i catyi ra:
31 “Agora, quanto a haver ressurreição dos mortos, vocês não leram a esse respeito nas Escrituras? Deus disse:
32 “Yuhvi cui Ndyoo sii ra Abraham ta sii ra Isaac ta sii ra Jacob.” Yɨvɨ Ndyoo sii ñiyɨvɨ ndaha sihi cuii cuu ra. Ndyoo cuu ra sii ñiyɨvɨ cua cundito tandɨhɨ cuii tyiemvu.
32 ‘Eu sou o Deus de Abraão, o Deus de Isaque e o Deus de Jacó’. Portanto, ele é o Deus dos vivos, e não dos mortos”.
33 Tacuan i catyi ra Jesús, ta sa siñi tandɨhɨ ñiyɨvɨ, iyo xaan i cuñi ñu sihin cuhva i zacuaha ra.
33 Quando as multidões o ouviram, ficaram admiradas com seu ensino.
34 Zoco cuhva i siñi ra fariseo vatyi i zacutaxi ra Jesús sii ra saduceo, ta i titahan ra fariseo.
34 Sabendo os fariseus que Jesus tinha calado os saduceus com essa resposta, reuniram-se novamente para interrogá-lo.
35 Ta minoo ra fariseo, ra cu minoo abogado, i ndaca tuhun ra sii ra Jesús vatyi cuñi ra nducu coto ihñi ra sii ra. Ihya cuu sa ndaca tuhun ra:
35 Um deles, especialista na lei, tentou apanhá-lo numa armadilha com a seguinte pergunta:
36 Maestro, ¿ndya cuu ley ra Ndyoo sa ñiñi ca?
36 “Mestre, qual é o mandamento mais importante da lei de Moisés?”.
37 Ta i catyi ra Jesús sihin ra: Ley sa ñiñi ca sii ra Ndyoo catyi si: “Nihi xaan cuñi ndo sii Ndyoo Zutu ndo sihin añima ndo. Ɨɨn ñi sii ra caca iñi ndo; ɨɨn ñi sihin ra cahan ndo; ɨɨn ñi tyiño ra zatyiño ndo.”
37 Jesus respondeu: “‘Ame o Senhor, seu Deus, de todo o seu coração, de toda a sua alma e de toda a sua mente’.
38 Ihya cuu sa xihna ñi ley ra Ndyoo, ta ley sa ñiñi ca cuu si.
38 Este é o primeiro e o maior mandamento.
39 Ta sa cu uu ley, ɨɨn ñi sasi tahan si sihin ley sa xihna ñi cuan. Catyi si: “Cuñi xaan ndo sii tandɨhɨ inga ñiyɨvɨ tañi cuñi ndo sii maa ndo.”
39 O segundo é igualmente importante: ‘Ame o seu próximo como a si mesmo’.
40 Ñahñi inga ca ley ñiñi ca ta zɨquɨ nduu tahan ley ya. Tandɨhɨ inga ley ra Ndyoo ta tandɨhɨ sa i tyaa tandɨhɨ ra profeta, sasi tahan si sihin nduu tahan ley ya, ta tyaa si yahvi sii si.
40 Toda a lei e todas as exigências dos profetas se baseiam nesses dois mandamentos”.
41 Cuhva sa yucu ra fariseo ɨɨn ñi yucuan i ndaca tuhun ra Jesús sii ra:
41 Então, rodeado pelos fariseus, Jesus lhes fez a seguinte pergunta:
42 ¿Yozo caa sica iñi maa ndo sa cuenda ra Cristo? ¿Yoo zehe sii ra? Ta i catyi ra fariseo cuan sihin ra: Zehe ra David.
42 “O que vocês pensam do Cristo? De quem ele é filho?”. Eles responderam: “É filho de Davi”.
43 Ta zɨquɨ i catyi ra sihin ra: ¿Ñaa cuenda vatyi cuhva i cahan ra David cuhva cuñi Tatyi Ii ta i catyi ra vatyi ra ndyaca ñaha sii ra cuu ra Cristo? Ihya cuu sa i tyaa ra David:
43 Jesus perguntou: “Então por que Davi, falando por meio do Espírito, chama o Cristo de ‘meu Senhor’? Pois Davi disse:
44 Cahan ra Ndyoo sihin ra ndyaca ñaha sii mi, ta catyi ra:
44 ‘O Senhor disse ao meu Senhor: Sente-se no lugar de honra à minha direita até que eu humilhe seus inimigos debaixo de seus pés’.
45 Tatu zuun ñi ra David catyi vatyi ra ndyaca ñaha sii ra cuu ra Cristo, ¿yozo caa cuu cuu ra Cristo zehe ra David?
45 Portanto, se Davi chamou o Cristo de ‘meu Senhor’, como ele pode ser filho de Davi?”.
46 Ta sa catyi ra Jesús cuhva cuan, ta yoñi i cuu nacatyi cuhva sa ndaca tuhun ra. Ta ndya quɨvɨ cuan, yoñi ca i caña iñi ndaca tuhun ñaa inga tuhun sii ra.
46 Ninguém conseguiu responder e, depois disso, não se atreveram a lhe fazer mais perguntas.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 22, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.