Mateus 22
Tuhun Ndyoo sihin tyehen ñi (MIHNT) vs ARIB
1 I quisaha cahan ra Jesús inga saha zɨquɨ minoo cuhva, ta i catyi ra:
1 Então Jesus tornou a falar-lhes por parábolas, dizendo:
2 Cuhva ndyaca ñaha ra Ndyoo cuu si tañi minoo rey i zavaha minoo vico tindaha sa cuenda zehe ra.
2 O reino dos céus é semelhante a um rei, que celebrou as bodas de seu filho.
3 Ta i tasi ra sii muzu ra vatyi cua cana ra sii ñiyɨvɨ cua quisi vico cuan, zoco ñá cuñi ñu quisi.
3 Enviou os seus servos a chamar os convidados para a festa, e estes não quiseram vir.
4 Inga saha i tasi tucu ra sii inga muzu ra, ta catyi ra sihin ra: “Catyi ndo sihin ñiyɨvɨ i cane vatyi sa ndyaa listo sa casi ñu. Sa sahñi zɨndɨquɨ zone ta inga quɨtɨ xahan. Sa ndyaa listo tandɨhɨ. Naquisi maa ñu vico.”
4 Enviou ainda outros servos com este recado: Dizei aos convidados: Tenho já preparado o meu banquete; as minhas reses e os meus cevados estão mortos, e tudo está pronto; vinde às bodas.
5 Ta tacuan i nacatyi muzu ra, zoco ñá tyaa ñiyɨvɨ yahvi. Minoo ra cuahan ra nu iyo itu ra, ta inga ra cuahan ra nu iyo inga tyiño ra.
5 Mas eles não fizeram caso e foram, um para o seu campo, outro para o seu negócio;
6 Ta inga ñiyɨvɨ i tɨɨn sii muzu rey cuan, ta i cañi xaan ra sii ra ndya cuhva ndya sahñi ra sii ra.
6 e os outros, agarrando os servos, os ultrajaram e mataram.
7 Ta sa siñi rey cuan cuhva cuan, i cuxaan xaan ra, ta i tasi ra sii zandaru ra vatyi cua cahñi ra sii ra sahñi sii ra cuan, ta i sahmi ra ñuu ra.
7 Irou-se o rei, e mandou as suas tropas exterminar aqueles assassinos e incendiar a sua cidade.
8 Ta zɨquɨ i catyi rey cuan sihin muzu ra: “Sa ndyaa listo tandɨhɨ sa cuenda vico tindaha, zoco ñiyɨvɨ i cane, ña vaha ñu vatyi ñá tyaa ñu yahvi sa quehin, ta ña tahan si sii ñu quisi ñu.
8 Então disse aos servos: As bodas estão preparadas, mas os convidados não eram dignos;
9 Yucuan cuenda cuahan ndo calle nahnu, ta yoo ra ndyehe ndo cana ndo sii ra naquisi ra vico tindaha.”
9 ide, pois, às encruzilhadas dos caminhos e chamai para as bodas a quantos encontrardes.
10 Ta cuahan muzu ra, ta i zatitahan ra sii tandɨhɨ ñiyɨvɨ i nañihi ra, ñiyɨvɨ vaha ta ñiyɨvɨ ña vaha, ta i sicoo cuaha xaan ñiyɨvɨ vico tindaha cuan.
10 Indo aqueles servos pelos caminhos, reuniram todos os que encontraram, maus e bons; e a sala nupcial ficou cheia de convivas.
11 Tacuan ta i quɨhvɨ rey cuan vatyi cua ndyehe ra sii ñiyɨvɨ i saa vico cuan, ta yucuan i ndyehe ra sii minoo ra ña ñoho zahma cuenda vico tindaha.
11 Mas entrando o rei para ver os convivas, notou ali um homem que não trajava veste nupcial,
12 Ta i catyi ra sihin ra: “Amigo, ¿yozo caa i quɨhvun ta ña ñohon zahma sa cuenda vico tindaha?” Catyi ra. Zoco ñá nacahan maa ra cuan.
12 e perguntou-lhe: Amigo, como entraste aqui sem veste nupcial? Ele, porém, emudeceu.
13 Ta zɨquɨ i catyi rey cuan sihin muzu ra: “Cuhñi ndo saha ra ta ndaha ra ta zavita ndo sii ra nu ñaa, ityi sata nu cua vacu xaan ñiyɨvɨ ndya cuhva casi quihñi noho ñu.
13 Então o rei disse aos servos: Atai-o de pés e mãos, e lançai-o nas trevas exteriores; ali haverá o choro e o ranger de dentes.
14 Vatyi i cane sii cuaha xaan ñiyɨvɨ, zoco zuhva ñi ñu i casi ta cuu quɨhvɨ ñu.”
14 Pois muitos são chamados, mas poucos escolhidos.
15 Tacuan ta zɨquɨ i titahan ra fariseo ta i zacasi tahan ra tyiño minoo cuhva cua zavaha ra ta cua nducu ra cuhva sihin ñaa minoo tuhun ña vaha cua cahan ra Jesús, ta cua tyaa ra cuatyi sata ra.
15 Então os fariseus se retiraram e consultaram entre si como o apanhariam em alguma palavra;
16 Ta i tasi ra fariseo sii zuhva ra ndyico sii ra sihin ra ndyico sii ra rey Herodes, ta i catyi ra sihin ra Jesús: Maestro, sito ndi vatyi ra vaha xaan cuun ta zañohon ityi ra Ndyoo sa ndisa. Ta inuu ndita ñi tyoon yahvi sa cahan ñiyɨvɨ cuca ta ñiyɨvɨ ndahvi.
16 Enviaram os seus discípulos, juntamente com os herodianos, a perguntar: Mestre, sabemos que és verdadeiro e que ensinas o caminho de Deus segundo a verdade, e não se te dá de ninguém, porque não te deixas levar de respeitos humanos;
17 Yucuan cuenda nacatyun sihin ndi, ¿yozo caa sica iñun? ¿Atu vaha tyiyahvi yo xuhun sii ra ndyaca ñaha César a ña vaha? Catyi ra.
17 dize-nos, pois, qual é o teu parecer; é lícito ou não pagar o tributo a César?
18 Zoco i tuu iñi ra Jesús vatyi ña vaha añima ra cuan. Ta i catyi ra sihin ra: ¿Ñaa cuenda nducu coto ihñi ndo sii? ndoho ra zaha tuhun vatyi vaha xaan ndo zoco ña ndisa ndo.
18 Porém Jesus, tendo percebido a malícia deles, respondeu-lhes: Por que me experimentais, hipócritas?
19 Zañaha ndo minoo xuhun sii. Catyi ra. Ta i quisi ndyaca ra minoo xuhun sii ra.
19 Mostrai-me uma moeda de tributo. Trouxeram-lhe um denário.
20 Ta i ndaca tuhun ra Jesús sii ra: ¿Yoo sii nuu ndyaa ya? ¿Ta yoo sii zɨvɨ ndyaa ya?
20 Ele perguntou: De quem é esta efígie e inscrição?
21 Ta i catyi ra cuan. Sii ra gobierno César. Ta zɨquɨ i catyi ra Jesús sihin ra: Cuhva ndo sii ra César sa cuu sii maa ra. Ta cuhva ndo sii ra Ndyoo sa cuu sii ra Ndyoo.
21 Responderam: De César. Então lhes disse Jesus: Dai, pois, a César o que é de César, e a Deus o que é de Deus.
22 Ta sa siñi ra cuan sa cahan ra Jesús, ta iyo xaan i cuñi ra, ta i zandoo ra sii ra ta cuahan ra.
22 Ao ouvirem isto, admiraram-se e, deixando-o, foram-se.
23 Zuun ñi quɨvɨ cuan sahan zuhva ra saduceo cua cahan ra sihin ra Jesús. Ra saduceo cuu ra catyi vatyi ma nandoto tucu ñiyɨvɨ i sihi. Yucuan cuenda i ndaca tuhun ra sii ra Jesús cuhva ya:
23 No mesmo dia vieram alguns saduceus, que dizem não haver ressurreição, e o interrogaram, dizendo:
24 Maestro, i catyi ra Moisés vatyi tatu sihi minoo rayɨɨ ta ndoo ndahvi ñazɨhɨ ra ta yoñi zehe ra, natindaha yañi ra sihin ñaha cuan. Ta cua coo zehe ra sihin ña sa cuenda yañi ra, ra i sihi cuan.
24 Mestre, Moisés disse: Se alguém morrer sem deixar filhos, seu irmão casará com a viúva e dará sucessão ao falecido.
25 Sicoo usa tahan rayɨɨ sihin yañi ra. I tindaha ra nuu. Ta i sihi ra, ta yoñi zehe ra i sicoo. I zandoo ra sii ñazɨhɨ ra cuenda yañi ra.
25 Ora havia entre nós sete irmãos: o primeiro, depois de ter casado, morreu e, não havendo sucessão, deixou sua mulher a seu irmão;
26 Ta tacuan tucu i zavaha ra cu uu, ta ra cu uñi ta cuhva ndya ra cu usa.
26 do mesmo modo também o segundo e o terceiro, até o sétimo.
27 Ta nu ndɨhɨ tuhun i sihi ndɨhɨ tucu maa ñaha cuan.
27 Depois de todos eles morreu a mulher.
28 Yucuan cuenda cuñi ndi coto ndi, ¿yoo ra cua cuu yɨɨ ña quɨvɨ cua nandoto ñiyɨvɨ? vatyi ñazɨhɨ tandɨhɨ sa usa tahan ra i cuu sii ña. Tacuan i catyi ra cuan sihin ra Jesús.
28 Na ressurreição, pois, a qual dos sete pertencerá a mulher? porque todos foram casados com ela.
29 Ta i nacahan ra Jesús, ta i catyi ra sihin ra: Ña sito ndo ñaa sa cahan ndo vatyi ña sito ndo ñaa sa catyi Tuhun Ndyoo. Ta ña sito ndo vatyi iyo xaan cuhva sii ra Ndyoo.
29 Respondeu-lhes Jesus: Errais, não sabendo as Escrituras, nem o poder de Deus.
30 Ñiyɨvɨ cua nandoto inga ñuu ñiyɨvɨ saa, ma tindaha ca ñu indyacuan, ta ma cuhva ca ñiyɨvɨ sii zehe ñu sa tindaha ñu. Cua nduu ñu tañi ángel ra Ndyoo sa iyo andɨvɨ.
30 Pois na ressurreição nem os homens casam, nem as mulheres são dadas em casamento porém são como os anjos no céu.
31 Ta sa cuenda tuhun tatu nandoto ñiyɨvɨ a ma nandoto ñu, ¿atu ta cahvi ca ndo sa i cahan ra Ndyoo sihin ndo? nu i catyi ra:
31 E, quanto à ressurreição dos mortos, não lestes o que foi dito por Deus:
32 “Yuhvi cui Ndyoo sii ra Abraham ta sii ra Isaac ta sii ra Jacob.” Yɨvɨ Ndyoo sii ñiyɨvɨ ndaha sihi cuii cuu ra. Ndyoo cuu ra sii ñiyɨvɨ cua cundito tandɨhɨ cuii tyiemvu.
32 Eu sou o Deus de Abraão, o Deus de Isaque, e o Deus de Jacó? Ora, ele não é Deus de mortos, mas de vivos.
33 Tacuan i catyi ra Jesús, ta sa siñi tandɨhɨ ñiyɨvɨ, iyo xaan i cuñi ñu sihin cuhva i zacuaha ra.
33 E as multidões, ouvindo isso, se maravilhavam da sua doutrina.
34 Zoco cuhva i siñi ra fariseo vatyi i zacutaxi ra Jesús sii ra saduceo, ta i titahan ra fariseo.
34 Os fariseus, quando souberam, que ele fizera emudecer os saduceus, reuniram-se todos;
35 Ta minoo ra fariseo, ra cu minoo abogado, i ndaca tuhun ra sii ra Jesús vatyi cuñi ra nducu coto ihñi ra sii ra. Ihya cuu sa ndaca tuhun ra:
35 e um deles, doutor da lei, para o experimentar, interrogou-o, dizendo:
36 Maestro, ¿ndya cuu ley ra Ndyoo sa ñiñi ca?
36 Mestre, qual é o grande mandamento na lei?
37 Ta i catyi ra Jesús sihin ra: Ley sa ñiñi ca sii ra Ndyoo catyi si: “Nihi xaan cuñi ndo sii Ndyoo Zutu ndo sihin añima ndo. Ɨɨn ñi sii ra caca iñi ndo; ɨɨn ñi sihin ra cahan ndo; ɨɨn ñi tyiño ra zatyiño ndo.”
37 Respondeu-lhe Jesus: Amarás ao Senhor teu Deus de todo o teu coração, de toda a tua alma, e de todo o teu entendimento.
38 Ihya cuu sa xihna ñi ley ra Ndyoo, ta ley sa ñiñi ca cuu si.
38 Este é o grande e primeiro mandamento.
39 Ta sa cu uu ley, ɨɨn ñi sasi tahan si sihin ley sa xihna ñi cuan. Catyi si: “Cuñi xaan ndo sii tandɨhɨ inga ñiyɨvɨ tañi cuñi ndo sii maa ndo.”
39 E o segundo, semelhante a este, é: Amarás ao teu próximo como a ti mesmo.
40 Ñahñi inga ca ley ñiñi ca ta zɨquɨ nduu tahan ley ya. Tandɨhɨ inga ley ra Ndyoo ta tandɨhɨ sa i tyaa tandɨhɨ ra profeta, sasi tahan si sihin nduu tahan ley ya, ta tyaa si yahvi sii si.
40 Destes dois mandamentos dependem toda a lei e os profetas.
41 Cuhva sa yucu ra fariseo ɨɨn ñi yucuan i ndaca tuhun ra Jesús sii ra:
41 Ora, enquanto os fariseus estavam reunidos, interrogou-os Jesus, dizendo:
42 ¿Yozo caa sica iñi maa ndo sa cuenda ra Cristo? ¿Yoo zehe sii ra? Ta i catyi ra fariseo cuan sihin ra: Zehe ra David.
42 Que pensais vós do Cristo? De quem é filho? Responderam-lhe: De Davi.
43 Ta zɨquɨ i catyi ra sihin ra: ¿Ñaa cuenda vatyi cuhva i cahan ra David cuhva cuñi Tatyi Ii ta i catyi ra vatyi ra ndyaca ñaha sii ra cuu ra Cristo? Ihya cuu sa i tyaa ra David:
43 Replicou-lhes ele: Como é então que Davi, no Espírito, lhe chama Senhor, dizendo:
44 Cahan ra Ndyoo sihin ra ndyaca ñaha sii mi, ta catyi ra:
44 Disse o Senhor ao meu Senhor: Assenta-te à minha direita, até que eu ponha os teus inimigos de baixo dos teus pés?
45 Tatu zuun ñi ra David catyi vatyi ra ndyaca ñaha sii ra cuu ra Cristo, ¿yozo caa cuu cuu ra Cristo zehe ra David?
45 Se Davi, pois, lhe chama Senhor, como é ele seu filho?
46 Ta sa catyi ra Jesús cuhva cuan, ta yoñi i cuu nacatyi cuhva sa ndaca tuhun ra. Ta ndya quɨvɨ cuan, yoñi ca i caña iñi ndaca tuhun ñaa inga tuhun sii ra.
46 E ninguém podia responder-lhe palavra; nem desde aquele dia jamais ousou alguém interrogá-lo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 22, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.