Mateus 5
ULufingo uLupwa kʉ ndongo ɨya Shɨmalɨla (MGQ) vs ARA
1 UYeesu we aalola ɨmpʉga yiila ɨya bhantʉ, akhazʉbha mwɨ gamba, akhɨɨkhala paasɨ. Pe abhalandati bhaakwe bhakhɨnza kʉkwakwe,
1 Vendo Jesus as multidões, subiu ao monte, e, como se assentasse, aproximaram-se os seus discípulos;
2 akhanda kʉbhamanyɨzya akhatɨ,
2 e ele passou a ensiná-los, dizendo:
3 “Bhasayiilwe bhe bhapɨɨna mʉ mwoyo,
3 Bem-aventurados os humildes de espírito, porque deles é o reino dos céus.
4 Bhasayiilwe bhe bhalɨ nu wuswimiilizu,
4 Bem-aventurados os que choram, porque serão consolados.
5 Bhasayiilwe bhe bhatonsu,
5 Bem-aventurados os mansos, porque herdarão a terra.
6 Bhasayiilwe bhe bhalɨ nɨ nzala
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça, porque serão fartos.
7 Bhasayiilwe bhe bhalɨ ni shisa,
7 Bem-aventurados os misericordiosos, porque alcançarão misericórdia.
8 Bhasayiilwe bhe bhalɨ nʉ mwoyo umuzelu,
8 Bem-aventurados os limpos de coração, porque verão a Deus.
9 Bhasayiilwe bhe bhakwɨmvwanya abhantʉ,
9 Bem-aventurados os pacificadores, porque serão chamados filhos de Deus.
10 Bhasayiilwe bhe bhakʉyɨmba kʉnongwa ya wugolosu,
10 Bem-aventurados os perseguidos por causa da justiça, porque deles é o reino dos céus.
11 “Musayiilwe ɨmwe mwe abhantʉ bhakubhaliga, kʉbhayɨmvwa na kʉbhalonjela imbiibhi nɨɨzyo nɨɨzyo kʉnongwa yaanɨ.
11 Bem-aventurados sois quando, por minha causa, vos injuriarem, e vos perseguirem, e, mentindo, disserem todo mal contra vós.
12 Seshelaji na kushimwa, kʉnongwa ye ʉMʉlʉngʉ akhayɨbhaposheelezya ku winji kʉmwanya, kʉnongwa ye shɨnɨɨsho she bhakhabhayɨmvwaga abhakuwi bhe bhátalile palʉsalo yiinyu.
12 Regozijai-vos e exultai, porque é grande o vosso galardão nos céus; pois assim perseguiram aos profetas que viveram antes de vós.
13 “Ɨmwe mwe lɨbheeya lya mʉ nsɨ! Ɨleelo ɨbheeya ɨnga lyateezya uwunonu, bhʉlɨ lɨngalʉngwa khantʉ khooni akha kʉlɨbhɨɨkha kʉtɨ lyande kʉkhola winza? Lɨtakʉbha nɨ mbombo winza, lyoli lɨkʉbha lya kʉtaaga kunzi, na kʉkhanywa na bhantʉ.
13 Vós sois o sal da terra; ora, se o sal vier a ser insípido, como lhe restaurar o sabor? Para nada mais presta senão para, lançado fora, ser pisado pelos homens.
14 “Ɨmwe mwe lʉkhozyo lwa mʉ nsɨ! Ɨnhaaya ye yizenjiilwe pamwanya pɨ gamba, yɨtangʉʉbha.
14 Vós sois a luz do mundo. Não se pode esconder a cidade edificada sobre um monte;
15 Khabhɨlɨ abhantʉ bhatakʉkholeelezya ɨtaala na kugubishila mʉ nsonta, lyoli bhakʉlɨbhɨɨkha pa shɨmbeeje ɨnga lɨbhakhozezye bhonti bhe bhalɨ mu nyumba.
15 nem se acende uma candeia para colocá-la debaixo do alqueire, mas no velador, e alumia a todos os que se encontram na casa.
16 Shɨnɨɨsho ʉlʉkhozyo lwinyu, lʉkwanzɨwa lʉkhozyaje kʉ bhantʉ ɨnga bhazɨlolaje ɨnjendo zyinyu inyinza, na kʉmʉpaala ʉTaata wiinyu we alɨ kʉmwanya.
16 Assim brilhe também a vossa luz diante dos homens, para que vejam as vossas boas obras e glorifiquem a vosso Pai que está nos céus.
17 “Mʉtakhasheele kʉtɨ ininzile kwefwa ɨndajɨzyo zya Moose, awe zye zɨkhalongwaga na bhakuwi. Intínzile kwefwa, lyoli kʉkwɨlɨzya.
17 Não penseis que vim revogar a Lei ou os Profetas; não vim para revogar, vim para cumprir.
18 Kwe kʉtɨ, nalyoli ɨnkʉbhabhʉʉzya kʉtɨ, kufishila mʉ khabhalɨlo khe kʉmwanya na paasɨ vɨkhayɨshɨla, wʉtalɨɨpo uwusimbe wushe ʉwɨ ndajɨzyo we wʉkhayɨshɨla kufishila pe zyonti zɨkhayɨkwɨla.
18 Porque em verdade vos digo: até que o céu e a terra passem, nem um i ou um til jamais passará da Lei, até que tudo se cumpra.
19 Umuntu wowonti we atakuyitinikha ɨndajɨzyo ye nyinsi kʉshɨla zyonti, na kʉbhamanyɨzya abhanjɨ kʉtɨ bhoope bhatazitinikhaje, wʉnʉʉyo, akhayɨbha munsi nhaani mʉ wʉmwene ʉwa kʉmwanya. Ɨleelo wowonti we akʉzɨbhomba na kʉbhamanyɨzya abhanjɨ, wʉnʉʉyo akhayɨbha mʉpɨtɨ mʉ wʉmwene ʉwa kʉmwanya.
19 Aquele, pois, que violar um destes mandamentos, posto que dos menores, e assim ensinar aos homens, será considerado mínimo no reino dos céus; aquele, porém, que os observar e ensinar, esse será considerado grande no reino dos céus.
20 Ye nongwa ɨnkʉbhabhʉʉzya kʉtɨ, ɨnga uwugolosu wiinyu wʉtakʉshɨla ʉwa Bhafalisaayi nʉ wa bhamanyizyi abhɨ ndajɨzyo zya Moose, te mukhinjile naalumo mʉ wʉmwene ʉwa kʉmwanya.
20 Porque vos digo que, se a vossa justiça não exceder em muito a dos escribas e fariseus, jamais entrareis no reino dos céus. Do homicídio
21 “Mwimvwizye kʉtɨ abhantʉ abhɨ maandɨ bhábhabhuziizye kʉtɨ, ‘Ʉtakhaagoje, nu muntu we aagoga akhondeeye kʉlongwa.’
21 Ouvistes que foi dito aos antigos: Não matarás; e: Quem matar estará sujeito a julgamento.
22 Ɨleelo ɨne ɨnkʉbhabhʉʉzya kʉtɨ, umuntu wowonti we akumuviitilwa ʉwamwabho, akhondeeye kʉlongwa. Khabhɨlɨ wowonti we akumuliga ʉwamwabho kʉtɨ, ‘We mʉlema,’ akhondeeye kʉsɨtaakwa kwɨ balaaza. Khabhɨlɨ wowonti we akʉmʉbhʉʉzya ʉwamwabho kʉtɨ, ‘We mʉlema,’ akhondeeye kwinjila mʉ mwoto we wutakuzima naalumo!
22 Eu, porém, vos digo que todo aquele que [sem motivo] se irar contra seu irmão estará sujeito a julgamento; e quem proferir um insulto a seu irmão estará sujeito a julgamento do tribunal; e quem lhe chamar: Tolo, estará sujeito ao inferno de fogo.
23 “Pe shɨnɨɨsho, ɨnga ukufumwa imfinjile yaakho kʉ shɨgemo, ɨleelo wakʉmbʉkha kʉtɨ unanjile zimo kwa wamwinyu,
23 Se, pois, ao trazeres ao altar a tua oferta, ali te lembrares de que teu irmão tem alguma coisa contra ti,
24 yɨleshe imfinjile yɨnɨɨyo pɨlongolela pa shɨgemo, bhalaga ʉyɨmvwane suuti nu wamwinyu. Ɨngaleelo ʉyɨnze kufumwa imfinjile yaakho.
24 deixa perante o altar a tua oferta, vai primeiro reconciliar-te com teu irmão; e, então, voltando, faze a tua oferta.
25 “Ɨnga umuntu akusitaakile, akʉkʉtwala kwɨ balaaza, yɨmvwana nawo nalʉbhɨlo she mʉlɨ mwɨ dala kʉbhala kwɨ balaaza, ɨnga we akusitaakile atakhakʉbhɨɨshe mʉ nyoobhe zya mulonganyi. Woope umulonganyi, atɨkʉbhɨɨshe mʉ nyoobhe zya bhasikaali nɨɨwe ʉsʉmbwe mwɨ jeela.
25 Entra em acordo sem demora com o teu adversário, enquanto estás com ele a caminho, para que o adversário não te entregue ao juiz, o juiz, ao oficial de justiça, e sejas recolhido à prisão.
26 Nalyoli ɨnkʉkʉbhʉʉzya kʉtɨ, mukaasi ʉmwo te ukhaafume paka we waamala kʉsomba vwonti vwe akʉkwɨsya!
26 Em verdade te digo que não sairás dali, enquanto não pagares o último centavo. Do adultério
27 “Mwimvwizye yálonjiilwe kʉtɨ, ‘Utakhabhembushe.’
27 Ouvistes que foi dito: Não adulterarás.
28 Ɨleelo ɨne ɨnkʉbhabhʉʉzya kʉtɨ, umuntu wowonti we amwenya ʉmwantanda kumiiso aga kʉmʉsʉngʉkha, atɨbhe abhembushile nawo mʉ mwoyo waakwe.
28 Eu, porém, vos digo: qualquer que olhar para uma mulher com intenção impura, no coração, já adulterou com ela.
29 Pe ɨnga ilyiso lyakho ɨlya kʉndɨɨlo lɨkʉkʉpʉvwa kʉbhomba imbiibhi, lifigule na kʉlɨsʉmba ukutali. Kwashi kʉteezya ʉlʉpaaswa lweka mʉ mʉbhɨlɨ waakho, na kʉtɨ ʉmʉbhɨlɨ waakho wonti wʉkhasʉmbwe mʉ mwoto we wutakuzima naalumo.
29 Se o teu olho direito te faz tropeçar, arranca-o e lança-o de ti; pois te convém que se perca um dos teus membros, e não seja todo o teu corpo lançado no inferno.
30 Khabhɨlɨ ɨnga ɨnyoobhe yaakho ɨya kʉndɨɨlo yɨkʉkʉpʉvwa kʉbhomba imbiibhi, yidumule na kʉyɨsʉmba ukutali. Kwashi kʉteezya ʉlʉpaaswa lweka mʉ mʉbhɨlɨ waakho, na kʉtɨ ʉmʉbhɨlɨ waakho wonti wʉkhasʉmbwe mʉ mwoto we wutakuzima naalumo.
30 E, se a tua mão direita te faz tropeçar, corta-a e lança-a de ti; pois te convém que se perca um dos teus membros, e não vá todo o teu corpo para o inferno.
31 “Khabhɨlɨ mwimvwizye yálonjiilwe kʉtɨ, ‘Umuntu wowonti we akʉmʉtabhʉla ʉmʉshɨ waakwe, amʉpanje ɨkalaata ɨlya kʉmʉlekha.’
31 Também foi dito: Aquele que repudiar sua mulher, dê-lhe carta de divórcio.
32 Ɨleelo ɨne ɨnkʉbhabhʉʉzya kʉtɨ, umuntu wowonti we akʉmʉtabhʉla ʉmʉshɨ waakwe, ɨnga atamulemile mu wubhembu, ɨleelo ʉmʉshɨ wʉnʉʉyo ayeegwa ukunji, akʉmʉbhɨɨkha kʉbha mubhembu. Khabhɨlɨ wowonti we akʉmwega ʉmwantanda wʉnʉʉyo akʉbhomba wubhembu.
32 Eu, porém, vos digo: qualquer que repudiar sua mulher, exceto em caso de relações sexuais ilícitas, a expõe a tornar-se adúltera; e aquele que casar com a repudiada comete adultério. Dos juramentos
33 “Khabhɨlɨ mwimvwizye kʉtɨ abhantʉ abhɨ maandɨ bhábhabhuziizye kʉtɨ, ‘Ʉtalapaje ɨlenga. Ɨleelo ʉbhombaje zyonti zye wálapile kwa Mwene.’
33 Também ouvistes que foi dito aos antigos: Não jurarás falso, mas cumprirás rigorosamente para com o Senhor os teus juramentos.
34 Ɨleelo ɨne ɨnkʉbhabhʉʉzya kʉtɨ, mʉtalapaje ngakheeka kwɨ taawa ɨlya kʉmwanya kʉnongwa ye lye lɨtengo lya Mʉlʉngʉ,
34 Eu, porém, vos digo: de modo algum jureis; nem pelo céu, por ser o trono de Deus;
35 awe mʉtalapaje kwɨ dala ɨlya kʉyɨtekha ɨnsɨ kʉnongwa ye pe ʉMʉlʉngʉ akʉbhɨɨkha ɨvɨnama vwakwe. Awe mʉtalapaje kʉ nhaaya ɨya Yelusaleemu kʉnongwa ye yɨnɨɨyo nhaaya ya Mwene ʉMʉpɨtɨ.
35 nem pela terra, por ser estrado de seus pés; nem por Jerusalém, por ser cidade do grande Rei;
36 Khabhɨlɨ ʉtalapaje kwi twe lyakho, kʉnongwa ye ʉtangakhola kʉgalʉlanya ulusisi lweka kʉbha luzelu awe lwilu.
36 nem jures pela tua cabeça, porque não podes tornar um cabelo branco ou preto.
37 Lyoli amazwi giinyu gabhe ɨnga ‘Nalyoli,’ ‘Nalyoli.’ Awe ɨnga ‘Ndaali,’ ‘Ndaali.’ Ɨleelo zyonti zye zɨkwonjela mʉ zɨnɨɨzyo, zikufuma kwa mʉbhomba mbiibhi uSeetani.
37 Seja, porém, a tua palavra: Sim, sim; não, não. O que disto passar vem do maligno. Da vingança
38 “Mwimvwizye yálonjiilwe kʉtɨ, ‘Ilyiso ku lyiso ni lyino ku lyino.’
38 Ouvistes que foi dito: Olho por olho, dente por dente.
39 Ɨleelo ɨne ɨnkʉbhabhʉʉzya kʉtɨ, mʉtatabhʉlɨzyaje uwubhiibhi we umuntu abhabhombeeye. Poope ɨnga umuntu akʉkhoma kʉ lʉdɨlɨ ʉlwɨ mbalɨ yeeka, mʉleshe akʉkhome nɨ mbalɨ ɨyamwabho.
39 Eu, porém, vos digo: não resistais ao perverso; mas, a qualquer que te ferir na face direita, volta-lhe também a outra;
40 Khabhɨlɨ ɨnga umuntu akwanza kʉkʉsɨtaaka kʉtɨ afwʉle inshaati yaakho, mʉleshele afwʉle ni kooti.
40 e, ao que quer demandar contigo e tirar-te a túnica, deixa-lhe também a capa.
41 Khabhɨlɨ ɨnga umuntu akukubijila kʉpɨmba umuzigo waakwe ikilomiita yeeka, ʉpɨmbe umuzigo wʉnʉʉwo ikilomiita zɨbhɨlɨ.
41 Se alguém te obrigar a andar uma milha, vai com ele duas.
42 Khabhɨlɨ ɨnga umuntu akʉkʉlaabha akhantʉ, ʉmʉpanje. Khabhɨlɨ ɨnga umuntu we akwanza kʉpabha kʉkwakho, utakhamwime.
42 Dá a quem te pede e não voltes as costas ao que deseja que lhe emprestes. Do amor ao próximo
43 “Mwimvwizye yálonjiilwe kʉtɨ, ‘Ʉmʉgane uwamwinyu, ɨleelo umuviitilwe ʉmʉlʉgʉ waakho.’
43 Ouvistes que foi dito: Amarás o teu próximo e odiarás o teu inimigo.
44 Ɨleelo ɨne ɨnkʉbhabhʉʉzya kʉtɨ, mʉbhaganaje abhalʉgʉ bhiinyu. Khabhɨlɨ mubhaputilaje bhe bhakʉbhayɨmvwa.
44 Eu, porém, vos digo: amai os vossos inimigos e orai pelos que vos perseguem;
45 Panaapo pe mʉtɨbhe mwe bhaana bha Taata wiinyu we alɨ kʉmwanya. Kʉnongwa ye ʉweene akʉbhalamɨzya ɨzʉbha lyakwe abhantʉ abhabhiibhi na bhinza. Khabhɨlɨ akʉtonyezya imvula kʉ bhe bhagolosu na kʉ bhe te bhagolosu.
45 para que vos torneis filhos do vosso Pai celeste, porque ele faz nascer o seu sol sobre maus e bons e vir chuvas sobre justos e injustos.
46 Ɨnga mʉkʉbhagana bhe bhabhaganile bheene, mʉkhayɨposheela akhooni? Bhʉlɨ, bhoope abhasonshezya nsonho bhatakʉbhomba shɨnɨɨsho?
46 Porque, se amardes os que vos amam, que recompensa tendes? Não fazem os publicanos também o mesmo?
47 Khabhɨlɨ ɨnga mʉkʉbhalamʉkha abhanholo bhiinyu bheene, mʉtɨbhe mʉkʉbhomba lyoni ɨlya kʉshɨla? Bhʉlɨ, bhe bhatakʉmwɨtɨkha ʉMʉlʉngʉ bhatakʉbhomba anza shɨnɨɨsho?
47 E, se saudardes somente os vossos irmãos, que fazeis de mais? Não fazem os gentios também o mesmo?
48 Pe shɨnɨɨsho mʉbhe mwe bhagolosu anza she ʉTaata wiinyu we alɨ kʉmwanya mugolosu.”
48 Portanto, sede vós perfeitos como perfeito é o vosso Pai celeste.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.