Mateus 5
ULufingo uLupwa kʉ ndongo ɨya Shɨmalɨla (MGQ) vs ARIB
1 UYeesu we aalola ɨmpʉga yiila ɨya bhantʉ, akhazʉbha mwɨ gamba, akhɨɨkhala paasɨ. Pe abhalandati bhaakwe bhakhɨnza kʉkwakwe,
1 Jesus, pois, vendo as multidões, subiu ao monte; e, tendo se assentado, aproximaram-se os seus discípulos,
2 akhanda kʉbhamanyɨzya akhatɨ,
2 e ele se pôs a ensiná-los, dizendo:
3 “Bhasayiilwe bhe bhapɨɨna mʉ mwoyo,
3 Bem-aventurados os humildes de espírito, porque deles é o reino dos céus.
4 Bhasayiilwe bhe bhalɨ nu wuswimiilizu,
4 Bem-aventurados os que choram, porque eles serão consolados.
5 Bhasayiilwe bhe bhatonsu,
5 Bem-aventurados os mansos, porque eles herdarão a terra.
6 Bhasayiilwe bhe bhalɨ nɨ nzala
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça porque eles serão fartos.
7 Bhasayiilwe bhe bhalɨ ni shisa,
7 Bem-aventurados os misericordiosos, porque eles alcançarão misericórdia.
8 Bhasayiilwe bhe bhalɨ nʉ mwoyo umuzelu,
8 Bem-aventurados os limpos de coração, porque eles verão a Deus.
9 Bhasayiilwe bhe bhakwɨmvwanya abhantʉ,
9 Bem-aventurados os pacificadores, porque eles serão chamados filhos de Deus.
10 Bhasayiilwe bhe bhakʉyɨmba kʉnongwa ya wugolosu,
10 Bem-aventurados os que são perseguidos por causa da justiça, porque deles é o reino dos céus.
11 “Musayiilwe ɨmwe mwe abhantʉ bhakubhaliga, kʉbhayɨmvwa na kʉbhalonjela imbiibhi nɨɨzyo nɨɨzyo kʉnongwa yaanɨ.
11 Bem-aventurados sois vós, quando vos injuriarem e perseguiram e, mentindo, disserem todo mal contra vós por minha causa.
12 Seshelaji na kushimwa, kʉnongwa ye ʉMʉlʉngʉ akhayɨbhaposheelezya ku winji kʉmwanya, kʉnongwa ye shɨnɨɨsho she bhakhabhayɨmvwaga abhakuwi bhe bhátalile palʉsalo yiinyu.
12 Alegrai-vos e exultai, porque é grande o vosso galardão nos céus; porque assim perseguiram aos profetas que foram antes de vós.
13 “Ɨmwe mwe lɨbheeya lya mʉ nsɨ! Ɨleelo ɨbheeya ɨnga lyateezya uwunonu, bhʉlɨ lɨngalʉngwa khantʉ khooni akha kʉlɨbhɨɨkha kʉtɨ lyande kʉkhola winza? Lɨtakʉbha nɨ mbombo winza, lyoli lɨkʉbha lya kʉtaaga kunzi, na kʉkhanywa na bhantʉ.
13 Vós sois o sal da terra; mas se o sal se tornar insípido, com que se há de restaurar-lhe o sabor? para nada mais presta, senão para ser lançado fora, e ser pisado pelos homens.
14 “Ɨmwe mwe lʉkhozyo lwa mʉ nsɨ! Ɨnhaaya ye yizenjiilwe pamwanya pɨ gamba, yɨtangʉʉbha.
14 Vós sois a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade situada sobre um monte;
15 Khabhɨlɨ abhantʉ bhatakʉkholeelezya ɨtaala na kugubishila mʉ nsonta, lyoli bhakʉlɨbhɨɨkha pa shɨmbeeje ɨnga lɨbhakhozezye bhonti bhe bhalɨ mu nyumba.
15 nem os que acendem uma candeia a colocam debaixo do alqueire, mas no velador, e assim ilumina a todos que estão na casa.
16 Shɨnɨɨsho ʉlʉkhozyo lwinyu, lʉkwanzɨwa lʉkhozyaje kʉ bhantʉ ɨnga bhazɨlolaje ɨnjendo zyinyu inyinza, na kʉmʉpaala ʉTaata wiinyu we alɨ kʉmwanya.
16 Assim resplandeça a vossa luz diante dos homens, para que vejam as vossas boas obras, e glorifiquem a vosso Pai, que está nos céus.
17 “Mʉtakhasheele kʉtɨ ininzile kwefwa ɨndajɨzyo zya Moose, awe zye zɨkhalongwaga na bhakuwi. Intínzile kwefwa, lyoli kʉkwɨlɨzya.
17 Não penseis que vim destruir a lei ou os profetas; não vim destruir, mas cumprir.
18 Kwe kʉtɨ, nalyoli ɨnkʉbhabhʉʉzya kʉtɨ, kufishila mʉ khabhalɨlo khe kʉmwanya na paasɨ vɨkhayɨshɨla, wʉtalɨɨpo uwusimbe wushe ʉwɨ ndajɨzyo we wʉkhayɨshɨla kufishila pe zyonti zɨkhayɨkwɨla.
18 Porque em verdade vos digo que, até que o céu e a terra passem, de modo nenhum passará da lei um só i ou um só til, até que tudo seja cumprido.
19 Umuntu wowonti we atakuyitinikha ɨndajɨzyo ye nyinsi kʉshɨla zyonti, na kʉbhamanyɨzya abhanjɨ kʉtɨ bhoope bhatazitinikhaje, wʉnʉʉyo, akhayɨbha munsi nhaani mʉ wʉmwene ʉwa kʉmwanya. Ɨleelo wowonti we akʉzɨbhomba na kʉbhamanyɨzya abhanjɨ, wʉnʉʉyo akhayɨbha mʉpɨtɨ mʉ wʉmwene ʉwa kʉmwanya.
19 Qualquer, pois, que violar um destes mandamentos, por menor que seja, e assim ensinar aos homens, será chamado o menor no reino dos céus; aquele, porém, que os cumprir e ensinar será chamado grande no reino dos céus.
20 Ye nongwa ɨnkʉbhabhʉʉzya kʉtɨ, ɨnga uwugolosu wiinyu wʉtakʉshɨla ʉwa Bhafalisaayi nʉ wa bhamanyizyi abhɨ ndajɨzyo zya Moose, te mukhinjile naalumo mʉ wʉmwene ʉwa kʉmwanya.
20 Pois eu vos digo que, se a vossa justiça não exceder a dos escribas e fariseus, de modo nenhum entrareis no reino dos céus.
21 “Mwimvwizye kʉtɨ abhantʉ abhɨ maandɨ bhábhabhuziizye kʉtɨ, ‘Ʉtakhaagoje, nu muntu we aagoga akhondeeye kʉlongwa.’
21 Ouvistes que foi dito aos antigos: Não matarás; e, Quem matar será réu de juízo.
22 Ɨleelo ɨne ɨnkʉbhabhʉʉzya kʉtɨ, umuntu wowonti we akumuviitilwa ʉwamwabho, akhondeeye kʉlongwa. Khabhɨlɨ wowonti we akumuliga ʉwamwabho kʉtɨ, ‘We mʉlema,’ akhondeeye kʉsɨtaakwa kwɨ balaaza. Khabhɨlɨ wowonti we akʉmʉbhʉʉzya ʉwamwabho kʉtɨ, ‘We mʉlema,’ akhondeeye kwinjila mʉ mwoto we wutakuzima naalumo!
22 Eu, porém, vos digo que todo aquele que se encolerizar contra seu irmão, será réu de juízo; e quem disser a seu irmão: Raca, será réu diante do sinédrio; e quem lhe disser: Tolo, será réu do fogo do inferno.
23 “Pe shɨnɨɨsho, ɨnga ukufumwa imfinjile yaakho kʉ shɨgemo, ɨleelo wakʉmbʉkha kʉtɨ unanjile zimo kwa wamwinyu,
23 Portanto, se estiveres apresentando a tua oferta no altar, e aí te lembrares de que teu irmão tem alguma coisa contra ti,
24 yɨleshe imfinjile yɨnɨɨyo pɨlongolela pa shɨgemo, bhalaga ʉyɨmvwane suuti nu wamwinyu. Ɨngaleelo ʉyɨnze kufumwa imfinjile yaakho.
24 deixa ali diante do altar a tua oferta, e vai conciliar-te primeiro com teu irmão, e depois vem apresentar a tua oferta.
25 “Ɨnga umuntu akusitaakile, akʉkʉtwala kwɨ balaaza, yɨmvwana nawo nalʉbhɨlo she mʉlɨ mwɨ dala kʉbhala kwɨ balaaza, ɨnga we akusitaakile atakhakʉbhɨɨshe mʉ nyoobhe zya mulonganyi. Woope umulonganyi, atɨkʉbhɨɨshe mʉ nyoobhe zya bhasikaali nɨɨwe ʉsʉmbwe mwɨ jeela.
25 Concilia-te depressa com o teu adversário, enquanto estás no caminho com ele; para que não aconteça que o adversário te entregue ao guarda, e sejas lançado na prisão.
26 Nalyoli ɨnkʉkʉbhʉʉzya kʉtɨ, mukaasi ʉmwo te ukhaafume paka we waamala kʉsomba vwonti vwe akʉkwɨsya!
26 Em verdade te digo que de maneira nenhuma sairás dali enquanto não pagares o último ceitil.
27 “Mwimvwizye yálonjiilwe kʉtɨ, ‘Utakhabhembushe.’
27 Ouvistes que foi dito: Não adulterarás.
28 Ɨleelo ɨne ɨnkʉbhabhʉʉzya kʉtɨ, umuntu wowonti we amwenya ʉmwantanda kumiiso aga kʉmʉsʉngʉkha, atɨbhe abhembushile nawo mʉ mwoyo waakwe.
28 Eu, porém, vos digo que todo aquele que olhar para uma mulher para a cobiçar, já em seu coração cometeu adultério com ela.
29 Pe ɨnga ilyiso lyakho ɨlya kʉndɨɨlo lɨkʉkʉpʉvwa kʉbhomba imbiibhi, lifigule na kʉlɨsʉmba ukutali. Kwashi kʉteezya ʉlʉpaaswa lweka mʉ mʉbhɨlɨ waakho, na kʉtɨ ʉmʉbhɨlɨ waakho wonti wʉkhasʉmbwe mʉ mwoto we wutakuzima naalumo.
29 Se o teu olho direito te faz tropeçar, arranca-o e lança-o de ti; pois te é melhor que se perca um dos teus membros do que seja todo o teu corpo lançado no inferno.
30 Khabhɨlɨ ɨnga ɨnyoobhe yaakho ɨya kʉndɨɨlo yɨkʉkʉpʉvwa kʉbhomba imbiibhi, yidumule na kʉyɨsʉmba ukutali. Kwashi kʉteezya ʉlʉpaaswa lweka mʉ mʉbhɨlɨ waakho, na kʉtɨ ʉmʉbhɨlɨ waakho wonti wʉkhasʉmbwe mʉ mwoto we wutakuzima naalumo.
30 E, se a tua mão direita te faz tropeçar, corta-a e lança-a de ti; pois te é melhor que se perca um dos teus membros do que vá todo o teu corpo para o inferno.
31 “Khabhɨlɨ mwimvwizye yálonjiilwe kʉtɨ, ‘Umuntu wowonti we akʉmʉtabhʉla ʉmʉshɨ waakwe, amʉpanje ɨkalaata ɨlya kʉmʉlekha.’
31 Também foi dito: Quem repudiar sua mulher, dê-lhe carta de divórcio.
32 Ɨleelo ɨne ɨnkʉbhabhʉʉzya kʉtɨ, umuntu wowonti we akʉmʉtabhʉla ʉmʉshɨ waakwe, ɨnga atamulemile mu wubhembu, ɨleelo ʉmʉshɨ wʉnʉʉyo ayeegwa ukunji, akʉmʉbhɨɨkha kʉbha mubhembu. Khabhɨlɨ wowonti we akʉmwega ʉmwantanda wʉnʉʉyo akʉbhomba wubhembu.
32 Eu, porém, vos digo que todo aquele que repudia sua mulher, a não ser por causa de infidelidade, a faz adúltera; e quem casar com a repudiada, comete adultério.
33 “Khabhɨlɨ mwimvwizye kʉtɨ abhantʉ abhɨ maandɨ bhábhabhuziizye kʉtɨ, ‘Ʉtalapaje ɨlenga. Ɨleelo ʉbhombaje zyonti zye wálapile kwa Mwene.’
33 Outrossim, ouvistes que foi dito aos antigos: Não jurarás falso, mas cumprirás para com o Senhor os teus juramentos.
34 Ɨleelo ɨne ɨnkʉbhabhʉʉzya kʉtɨ, mʉtalapaje ngakheeka kwɨ taawa ɨlya kʉmwanya kʉnongwa ye lye lɨtengo lya Mʉlʉngʉ,
34 Eu, porém, vos digo que de maneira nenhuma jureis; nem pelo céu, porque é o trono de Deus;
35 awe mʉtalapaje kwɨ dala ɨlya kʉyɨtekha ɨnsɨ kʉnongwa ye pe ʉMʉlʉngʉ akʉbhɨɨkha ɨvɨnama vwakwe. Awe mʉtalapaje kʉ nhaaya ɨya Yelusaleemu kʉnongwa ye yɨnɨɨyo nhaaya ya Mwene ʉMʉpɨtɨ.
35 nem pela terra, porque é o escabelo de seus pés; nem por Jerusalém, porque é a cidade do grande Rei;
36 Khabhɨlɨ ʉtalapaje kwi twe lyakho, kʉnongwa ye ʉtangakhola kʉgalʉlanya ulusisi lweka kʉbha luzelu awe lwilu.
36 nem jures pela tua cabeça, porque não podes tornar um só cabelo branco ou preto.
37 Lyoli amazwi giinyu gabhe ɨnga ‘Nalyoli,’ ‘Nalyoli.’ Awe ɨnga ‘Ndaali,’ ‘Ndaali.’ Ɨleelo zyonti zye zɨkwonjela mʉ zɨnɨɨzyo, zikufuma kwa mʉbhomba mbiibhi uSeetani.
37 Seja, porém, o vosso falar: Sim, sim; não, não; pois o que passa daí, vem do Maligno.
38 “Mwimvwizye yálonjiilwe kʉtɨ, ‘Ilyiso ku lyiso ni lyino ku lyino.’
38 Ouvistes que foi dito: Olho por olho, e dente por dente.
39 Ɨleelo ɨne ɨnkʉbhabhʉʉzya kʉtɨ, mʉtatabhʉlɨzyaje uwubhiibhi we umuntu abhabhombeeye. Poope ɨnga umuntu akʉkhoma kʉ lʉdɨlɨ ʉlwɨ mbalɨ yeeka, mʉleshe akʉkhome nɨ mbalɨ ɨyamwabho.
39 Eu, porém, vos digo que não resistais ao homem mau; mas a qualquer que te bater na face direita, oferece-lhe também a outra;
40 Khabhɨlɨ ɨnga umuntu akwanza kʉkʉsɨtaaka kʉtɨ afwʉle inshaati yaakho, mʉleshele afwʉle ni kooti.
40 e ao que quiser pleitear contigo, e tirar-te a túnica, larga-lhe também a capa;
41 Khabhɨlɨ ɨnga umuntu akukubijila kʉpɨmba umuzigo waakwe ikilomiita yeeka, ʉpɨmbe umuzigo wʉnʉʉwo ikilomiita zɨbhɨlɨ.
41 e, se qualquer te obrigar a caminhar mil passos, vai com ele dois mil.
42 Khabhɨlɨ ɨnga umuntu akʉkʉlaabha akhantʉ, ʉmʉpanje. Khabhɨlɨ ɨnga umuntu we akwanza kʉpabha kʉkwakho, utakhamwime.
42 Dá a quem te pedir, e não voltes as costas ao que quiser que lhe emprestes.
43 “Mwimvwizye yálonjiilwe kʉtɨ, ‘Ʉmʉgane uwamwinyu, ɨleelo umuviitilwe ʉmʉlʉgʉ waakho.’
43 Ouvistes que foi dito: Amarás ao teu próximo, e odiarás ao teu inimigo.
44 Ɨleelo ɨne ɨnkʉbhabhʉʉzya kʉtɨ, mʉbhaganaje abhalʉgʉ bhiinyu. Khabhɨlɨ mubhaputilaje bhe bhakʉbhayɨmvwa.
44 Eu, porém, vos digo: Amai aos vossos inimigos, e orai pelos que vos perseguem;
45 Panaapo pe mʉtɨbhe mwe bhaana bha Taata wiinyu we alɨ kʉmwanya. Kʉnongwa ye ʉweene akʉbhalamɨzya ɨzʉbha lyakwe abhantʉ abhabhiibhi na bhinza. Khabhɨlɨ akʉtonyezya imvula kʉ bhe bhagolosu na kʉ bhe te bhagolosu.
45 para que vos torneis filhos do vosso Pai que está nos céus; porque ele faz nascer o seu sol sobre maus e bons, e faz chover sobre justos e injustos.
46 Ɨnga mʉkʉbhagana bhe bhabhaganile bheene, mʉkhayɨposheela akhooni? Bhʉlɨ, bhoope abhasonshezya nsonho bhatakʉbhomba shɨnɨɨsho?
46 Pois, se amardes aos que vos amam, que recompensa tereis? não fazem os publicanos também o mesmo?
47 Khabhɨlɨ ɨnga mʉkʉbhalamʉkha abhanholo bhiinyu bheene, mʉtɨbhe mʉkʉbhomba lyoni ɨlya kʉshɨla? Bhʉlɨ, bhe bhatakʉmwɨtɨkha ʉMʉlʉngʉ bhatakʉbhomba anza shɨnɨɨsho?
47 E, se saudardes somente os vossos irmãos, que fazeis demais? não fazem os gentios também o mesmo?
48 Pe shɨnɨɨsho mʉbhe mwe bhagolosu anza she ʉTaata wiinyu we alɨ kʉmwanya mugolosu.”
48 Sede vós, pois, perfeitos, como é perfeito o vosso Pai celestial.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.